ereyga

—ha

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

—ha

DHAN

(suffix) definite article of some masculine gender words ending in e vowel. Ex: guuraha; night travel, haasawaha; the date (courting); furaha; the key

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

A

DHAABAN
1

a: (a')

2

Xarafka koowaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

-a: (naxwe) qodob raaca ereyada lab oo kelida ah oo 6 shibbane ku dhammaada (c, h, kh, q, x iyo hamsa, sida: magac-a, daah-a, jookh-a, maraq-a, madax-a iyo go'-a).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aabbe

DHAABAN
1

(Aabba-ha)

2

Qof lab oo wax dhalay; labada waalid kan lab (ama aabbo).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aabo

DHAABAN
1

(Aaba-ha)

2

Tixgelis; danayn; aabayeel.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aadane

DHAABAN
1

(Aadana-ha)

2

Intii Nebi Aadan dhalay ka mid ah; dad; qof.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aagaan

DHAABAN
1

1. (Aagaan-ka) Furka aagaamaha iyo haamaha lagu daboolo.

2

2. (Aagaan-ta) Haan yar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aameel

DHAABAN
1

(Aameel-ka)

2

1. Harrub.

3

2. Wixii waxay arkaan iska raaca.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aammus

DHAABAN
1

(Aammus-ka)

2

Hadal la'aan; shib.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aammusan

DHAABAN

Aan hadla hayn; shib ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aammusid

DHAABAN
1

(Aammusid-da)

2

Hadal joojin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aammusin

DHAABAN
1

(Aammusin-ta)

2

Hadal u diidid ama ku celin, hadal ka joojin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aammusnaan

DHAABAN
1

(Aammusnaan-ta)

2

Hadlid la'aan; shib ahaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aan

DHAABAN

(Aniga; aan; i; ii - annaga; innaga; aannu; na; noo) qofka hadla haya ama wax qora haya.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aano

DHAABAN
1

(Aana-da)

2

Xumaan hore oo lays gaarsiiyey oo in laga aarguto uurka lagu hayo; godob; utun; asaaye; aarsi; dakano.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aayatiin

DHAABAN
1

(Aayatiin-ka)

2

Waxtar aan durba dhalane, waa danbe, oo iyadana loo baahan yahay, la filana hayo oo loogu talaggalo; waxtar raaga; cirib-danbeed; meecaad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aayo

DHAABAN
1

1. (Aaya-da) (waa shedan tahay) Carruurta hooyadood maahee, oorida kale, oo aabbahood qabo.

2

2. (Aaya-ha) Waxtar waa danbe wax laga dheefo; ciribdanbeed; aayatiin; meecaad; liil danbe; (ama aaye).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Abaabulid

DHAABAN
1

(Abaabulid-da)

2

Arrin isku duwid; hagaajin; qabanqaabin; dumid (col).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Abaahi

DHAABAN
1

(Abaahi-ga)

2

Isutagga awrka iyo hasha.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Abaal

DHAABAN
1

(Abaal-ka)

2

Samafal laysu galay, xusuusta wanaagsan iyo mahadda laysaga hayo; lib; gallad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Abaalhayn

DHAABAN
1

(Abaalhayn-ta)

2

Samaan laysu falay, mahad iyo xusuus wanaagsan u hayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Abab

DHAABAN
1

(Abab-ka)

2

1. Daaqbarad (xoolo).

3

2. Dhallaanka yaryar waxbarashadooda hore sida cunno cunidda; sansaanka, habka, ku-dayashada, (ama abaab).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

—haa

DHAFANDHAAF

(suffix): refer to; intend (inteendhi); mean (miin). Ex: furahaa; you mean the key

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ha

DHAFANDHAAF
1

Erey ulajeeddada hadalka ama tixda kol, wax lays fara hayo ka dhiga (sida: wiilku hilibka ha cuno; wiilashu hilibka ha cuneen), kolna wax laysu diida hayo (sida: ha cunin; ha cunina).

2

-ha - (naxwe) toddobada qodob mid kamid ah: wuxuu raacaa ereyada kelida ah oo lab oo -e ku dhammaada iyo kuwa kooxda ah oo -o ku dhammaada sida fure (fura-ha) iyo faro (fara-ha).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ha

DHAFANDHAAF

qr. 1. (naxwe) Qurub ka hormara falka wax lagu farayo cid kale. Tusaale: “Wiilasha buugta ha akhriyeen”. 2. Qurub ka hormara falka wax lagu reebayo (fal amar diidmo). Tusaale: “Ha keenin!”.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

ha

DHAFANDHAAF

qr. 1. (naxwe) Qurub ka hormara falka wax lagu farayo cid kale. Tusaale: Wiilasha buugta ha akhriyeen. 2. Qurub ka hormara falka wax lagu reebayo (fal amar diidmo). Tusaale: Ha keenin!

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

ha

DHAFANDHAAF
1

imp: don't!, do not!

2

ha class, opt. formative: may, let

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]

Ha

DHAFANDHAAF

qu'il, elle, ils, elles.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

ha

DHAFANDHAAF
1

used to express what should not be done: don't (dhuu-not); do not. Ex: hafiirin; don't look. Ha aadin; don't go

2

ha: (optative mood) expressing a wish or choice; let (let). Ex: ha dhacdo; let down

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ha

DHAFANDHAAF
1

(qodob) qoddobada lab ee Af Soomaaliga ka mid ah oo xagga danbe ka raaca magacyada lab badhkood oo ka dhiga wax la isla garanayo sida kuwa ku dhammaada 'E': wadne fi wadnaha, tuke fi tukaha, qurbe fi qurbaha, like fi likaha. Waxa kale oo uu raacaa ereyada wadarta ah oo ku dhammaada xarfaha O, G, X, F, oo uu u beddelaa wadar la isla garanayo, sida: gabdho fi gabdhaha, midho fi midhaha, timo fi timaha, lugo fi lugaha, laxo fi laxaha, tafo fi tafaha.

2

ha: (qurub) ka hormara falka wax lagu farayo cid kale, sida: ha la seexdo; ha loo qaado.

3

ha: (qurub) ka hormara falka wax cid kale lagaga reebayo oo amar diidmo ah, sida: 'ha u dhiibin', 'ha siin'.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

aha

DHAFANDHAAF

v., neg., present habitual: he / she is not; they are not

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

aha

DHAFANDHAAF

/aaha/ (inter) (informal) oraah la isticmaalo markaad wax fahantid ama heshid waxaad raadinaysay. e.g. I had a good book here somewhere. Aha, here we are.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

aha

DHAFANDHAAF
1

(v) [with negative ma] 1. he, it or she is not ~ ma aha. Ex: madow ma aha; it is not black, xoog ma aha; it is not by force. 2. they are not. Ex: Soomaali ma aha; they are not Somalies

2

—aha2: (suffix): the. The definite masculine plural with ending o. Ex: Xoolo; xoolaha; [the livestock]. Ex: Caano; caanaha [the milk], Guryo; guryaha [the houses]

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

sha

DHAFANDHAAF
1

-sha

2

(naxwe) qodob raaca ereyada dheddigga u dhawaaqa oo l ku dhammaada, sida il (isha), bil (bisha), ceelal (ceela-sha), odayaal (odayaa-sha).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

sha

DHAFANDHAAF

-da: (n) a letter of the Somali alphabet, pronounced as (sha') as in the word [shame]

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

sha

DHAFANDHAAF

(qodob) ku dabakarma ereyada dhedig oo ku dhammaada shibbanaha 'L', sida: ulusha: odayaal - odayaasha; iyo wixii la mid ah. shaa: eray loogu dhawaaqo dameeraha, kolka la joojinayo. Dameerta shaa dhe. Dh: shug. Li: hag.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

—ga

DHAFANDHAAF

[suffix] definite article of some masculine gender. Ex: gaariga; the car. Guriga; the house

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

—ka

DHAFANDHAAF

(suffix) definite article of some musculine gender nouns. Ex: sanad -ka; the year, wiil-ka; the boy

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

—ta

DHAFANDHAAF

(suffix) [the] definite article for some nouns of feminine gender. Ex: naag; woman - naagta; the woman. Gabar; girl - gabarta, the girl

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

—haye

DHAFANDHAAF

(suffix) one who performs a specified action: -er, -or. Ex: goalkeeper; goolhaye; speaker; afhaye

waa la naqliyay ✓