za'iiri

pr. n., loc. Zaire

(n) Zaire (za'iir); presently called Democratic Republic of Congo; Kinshasa is the capital and the largest city

a: Sayiir

de: Zaire

initial: s

lx: Sa'iir

ps: n0-loc-f

key: Sa'iir

name-m radiant, bright, outstanding, flowery, shining; supporter

cariiri¹: m.l la-mid: ciriiri¹.

cariiri²: f.mg1/2 (-iyay, iday/-isay; -iyi) la-mid: ciriiri².

m.l la-mid: ciriiri¹.

v. crowd (in); press, squeeze; oppress

-ga: (n) small area or limited space; narrowness (naarowness) ~ ciriiri.

cariiri -ah: (adj) 1. narrow (naarow); Ex: jid ciriiri ah; a narrow street 2. overcrowded (o-ver-karaaw-dhidh)

cariiri -yey / say: (v) press, cram, or force tightly together; make narrower

-ga: (magac, lab, keli) meel, nefis la'aanteeda. Dh: cidhiidhi.

cariiri: (tilmaame) meel aan fidsanayn, aan nefis ahayn. Dh: cidhiidhi.

a: ciriiri, cariiryoon

de: crowd (in); press, squeeze; oppress

lx: cariiri

pd: (cariiriyey)

ps: v2a=tr

key: cariiri

f.g2 (-iyay, -isay) Cid faqiir ka dhigid. la-mid: faqiirtee.

f.g2 (-iyay, -isay) Cid faqiir ka dhigid. m.f.dh, faqiirin. la-mid: faqiirtee.

(fal) sabool ka dhig oo xoolatir.

a: faqiirtee

de: impoverish; make s.o. miserable (financially)

lx: faqiiri

pd: (faqiiriyey)

ps: v2a=tr

key: faqiiri

f.g2 (-iyay, -isay) Gariir ku ridid.

v. shake, make tremble, cause to quake

(fal) baqe ama cabsi wax ka gariirisa ku samee; lul oo rux.

de: shake, make tremble, cause to quake

lx: gariiri

pd: (gariiriyey)

ps: v2a=tr

key: gariiri

(Kariri) N Solanum somalense Franch. Solanaceae.

N Solanum aguivi Lam. Solanaceae.

N Solanum schimperianum A.Rich. Solanaceae.

N Solanum terminale Forsk. Solanaceae.

N Solanum tettense Klotzsch. Solanaceae.

N Withania somnifera (L) Dunal. Solanaceae.

N Solanum carense Dun Solanaceae.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: khamiiri.

v. make something ferment ~ rise

de: make s.t. ferment ~ rise

lx: qamiiri

pd: (qamiiriyey)

ps: v2a=tr

key: qamiiri

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: xariir³.

name-f radiant, bright, outstanding, flowery, shining; supporter

m.dh la-mid: ciriiriyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale ama meel, cidhiidhi ka dhigid. Dh: cidhiidhin.

m.f.dh eeg catiir². la-mid: catiiris.

m.f.dh eeg catiir². la-mid: catiirid.

-ga: (magac, lab, keli) inta la jiro tirsasho. Dh: da'tirsasho.

m.f.dh eeg dariir.

(Faqiirid-da)

Faqiir noqosho; (ama faqriyid).

m.f.dh eeg faqiir². la-mid: faqiiroobid, faqrin, faqriyid.

-da: (magac, dhedig, keli) qof xoolayar noqosho ama hantibeelid. Dh: saboolid, fiqiirid, caydhoobid. Li: taajirid, qaniyoobid.

m.f.dh eeg faqiiri. la-mid: faqiirtayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) arrin qorshaysan oo cid saboolnimo loogu horseedayo.

(Gariirid-da)

Qarqaryo ama cabsi ama wax kale la ruxasho, la jarcayn, la qarqarid.

m.f.dh eeg gariir². la-mid: gariir¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) qadhqadhyo ama cabsi darteed la jarcayn.

(Gariirin-ta)

Wax gariiraya ka dhigid.

m.f.dh eeg gariiri.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax gariiraaya ka dhigid.

f.g2 (-iyay, -isay) Khamiir ka dhigid.

f.g2 (-iyay, -isay) Khamiir ka dhigid. m.f.dh, khamiirin.

v. make something ferment ~ rise

-yey / say: (v) produce by fermentation; ferment (feer ment) ~ qamiiri

de: make s.t. ferment ~ rise

lx: khamiiri

pd: (khamiiriyey)

ps: v2a=tr

key: khamiiri

m.f.dh eeg majiir³. la-mid: majiir¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax toos u socda ama taagan dhanka kale u leexin. Shookaanta gaadhigu majiiridda degdegga ah way ku jabtaa. Dh: melmelid, leexin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg majiirid.

(Qamiirid-da)

Khamiirid.

m.dh la-mid: khamiirid.

(Qamiirin-ta)

Khamiirin.

m.dh la-mid: khamiirin.

-ta: (n) fermentation (feermanteeyshin) ~ khamiirin

-ta: (magac, dhedig, keli) si uu u qamiiro u samayn. Qamiirinta qooshka hooyaan ka bartay Dh: khamiirin, khamiiris.

m.l la-mid: khamiirsi.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax in yar kululayn.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax in yar kululayn. m.f.dh, qandiirin.

v. make lukewarm

-yey / say: (v) make warm, tepid (tapidh) or lukewarm ~ qandici

(fal) wax in yar kululayn.

de: make lukewarm

lx: qandiiri

pd: (qandiiriyey)

ps: v2a=tr

syn: qandici

key: qandiiri

f.g2 (-iyay, -isay) Wax si xoog leh u qandhuufasho.

v. pinch, nip

bw: qanjiidhi {N}

de: pinch, nip

lx: qanjiiri

pd: (qanjiiriyey)

ps: v2a=tr

syn: qandhuufo

key: qanjiiri

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qadhidhid.

(Saqiirid-da)

Carruurnimo ku dhimasho.

m.f.dh eeg saqiir². la-mid: siqiirid.

-da: (magac, dhedig, keli) ku dhimashada yaraan: carruurnimo ku hoyo. Saqiirid carruureed waa sed aakhiro ee samir.

(fal) saxariir ku rid: saxariiri saxsan: (tilmaame) xaqa ama runta ku taagan, khalad aanu ku jirin.

(Xariirid-da)

1. (caano) xariir ka dhigid.

2. (il bugta) xariir ku farsamayn, ku daweyn.

3. Summad (xariir) xoolo ku dhigid.

4. Hadal xariir ah (cid ku) dhihid.

m.f.dh eeg xariir³. la-mid: xariirin.

m.f.dh eeg xąriir². la-mid: xiriirid.

-da: (magac, dhedig, keli) caano iyo biyo isku badhxid. Dh: fadhxid, badhxid.

xariirid-da: (magac, dhedig, keli) il bugta sarid oo xirribta sare ka dhiijin. Dh: xariiris.

xariirid -da: (magac, dhedig, keli) qof iin uu leeyahay hortiisa ku caddayn. Li: xan.

xariirid -da: (magac, dhedig, keli) xidhiidh cid kale la samayn. Dh: xadhiidhid.

m.dh la-mid: xariirid.

-ta: (magac, dhedig, keli) qaybinta iyo jeedinta barnaamij socda. Dh: xidhiidhin.

xariirin-ta: (magac, dhedig, keli) ku xidhnaan oo xidhiidh fiican la lahaansho. Dh: xidhiidhin.

xariirin -ta: (magac, dhedig, keli) awr badan midba mid dabada ugu xidhid oo hoggaamin. Saddex waan bartay waase goor aan ka gaboobay awr xariirinteed, ubad aamusiintii iyo dab ololintii. Dh: xidhiidhin.

m.l 1. Waxaruhu marka ay ka go'aan naaska hooyadood oo ay gooni u daaqaan; aaran. 2. la-mid: ammiir.

m. n. leader

name-m prince, ruler, leader

-ka: (n) emir (i-miir)-, a prince (piriins)-, governor or leader ~ ammiir

-ka: (magac, lab, keli) bulsho muslim ah cidda u talisa. Cumar Binu Khadaab wuxuu ahaa amiirkii mu'miniinta.

amiir -ka: (magac, lab, keli) wiil boqor dhalay.

amiir -ka: (magac, lab, keli) boqorka shinnida. Shinni ammiirkii laga qabtay ayuu colkii noqday kolkii hoggaankii laga dilay. Dh: boqor.

de: leader Alt sp: ammiir

lx: amiir

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: amiir

-ta: (magac, dhedig, keli) caanaha gadhoodhka ah kolka la lulo ee subagga laga saaro. Mar hadduu ariiraha dhamow oofta ka hillaabto. Ashahaadadiisu ba markaa waa Allawsahale! Dh: ciir.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax si tiradoodu u badato uruurin. 2. Wax inta uu yahay wax kale oo la nooc ah ku kordhin.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax si tiradoodu u badato uruurin. 2. Wax inta uu yahay wax kale oo la nooc ah ku kordhin. m.f.dh, biirin.

v. increase, add to, accumulate

(fal) in ku dar oo kordhi. Mishaharka dadka u biiri. Dh: kordhi.

de: increase, add to, accumulate

lx: biiri

pd: (biiriyey)

ps: v2a=

key: biiri

f.g2 (-iyay, -isay) Wax in yar kululayn. la-mid: diirri.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax in yar kululayn. m.f.dh, diirin. la-mid: diirri.

v. warm up, make something warm, heat

-yey / say: (v) make warm (mayk woorm); raise temperature; heat ~ kululee

(fal) dabka saar oo kulayli. Diiri shaaha oo ii keen.

a: diirri

de: warm up, make s.t. warm, heat

lx: diiri

pd: (diiriyey)

ps: v2a=tr

key: diiri

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1.(f.g) Wax eegid. 2. (f.g) Wax ka fekerid. 3. (f.mg) Isu f.: waxyaabo isbarbardhigid. 4. (f.mg) Ka f.: wax, wax kale ka ilaalin. 5. (f.mg) Ka f.: cid wax ka sixid. 6. (f.mg) Ku f.: wax, wax kale ku tijaabin. 7. (f.mg) U f.: cid wax u raadin.

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1.(f.g) Wax eegid. 2. (f.g) Wax ka fekerid. 3. (f.mg) Isu f.: waxyaabo isbarbardhigid. 4. (f.mg) Ka f.: wax, wax kale ka ilaalin. 5. (f.mg) Ka f.: cid wax ka sixid. 6. (f.mg) Ku f.: wax, wax kale ku tijaabin. 7. (f.mg) U f.: cid wax u raadin. m.f.dh, fiirin.

v. look at; ponder, reflect on