yurub — Macnaha & Turjumaada

pr. n., loc. Europe

waa la naqliyay ✓

name-f Europe. Lit: very light-skinned; white

waa la naqliyay ✓

-ka -ta (n) Europe (yu-rup)

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) qaaradaha saddexaad ee qaaradaha adduunka. Dad badan baa Yurub u dhoofay.

2

Yurub: magac loo baxsho gabadh quruxdeeda la moodo sidii dhirta oo magooshay xilli barwaaqo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) laamaha qajida ah ee dhirtu bixiso xilli barwaaqeedka. Yurub buu geelu soo daaqay. Dh: faraq, curub, qurji.

waa la naqliyay ✓

1

de: Europe

2

initial: y

3

lx: Yurub

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-loc-f

6

key: Yurub

waa la naqliyay ✓

1

yuub¹: m.l (-bab, m.l) Wiilasha la gudo cadka laga gooynaayo; buuryo; beejo.

2

yuub²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Wax soo tagid. 2. Wax istaajin. la-mid: yuuc².

waa la naqliyay ✓

m.l (-bab, m.l) Wiilasha la gudo cadka laga gooynaayo; buuryo; beejo.

waa la naqliyay ✓

1

v. project, stick out

2

yuub: m. n. foreskin, prepuce

waa la naqliyay ✓

(fal) si yuucan ka dhig; soo taag: si soo baxsan u taag. Leebka afka u yuub. Dh: dhuub, fiiq, yuuc. Li: ballaadhi.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-byo, m.dh) Doog aad u jilicsan.

waa la naqliyay ✓

Chapter

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) laanta marka ay cusubtahay. Curub ayaan soo jaray. Dh: yurub, curdin. Li: gahayr.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaad kalluunka badda laga soo saaro ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh G. ah: digir yar oo ku harta beer la gurtay.

waa la naqliyay ✓

1

(Qurub-ka)

2

Wax si yaryar loo jarjaray, mid kamid ah.

waa la naqliyay ✓

1

qurub¹: m.l (-byo, m.dh) Gabal yar.

2

qurub²: m.l (-byo, m.dh) (naxwe) Macag caam ah oo tilmaama curiyeyaal aan lahayn micno u gaar ah marka ay keligoodu yihiin, waxayse qayb weyn ka qaataan xagga dhismaha weerta, waxaana ka mid ah: “ma” oo ah q. diidmo; “baa”/”ayaa”, “aa” oo ah q. diiradeed magac; “waa” oo ah q. diiradeed fal; “ma”, “miyaa” oo ah q. weyddiimeed.

3

qurub³: f.g1 (-rbay, -rubtay; -rbi) Wax cadcad yaryar ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

qurub¹: m.l (-byo, m.dh) Gabal yar.

2

qurub²: m.l (-byo, m.dh) (naxwe) Macag caam ah oo tilmaama curiyeyaal aan lahayn micno u gaar ah marka ay keligoodu yihiin, waxayse qayb weyn ka qaataan xagga dhismaha weerta, waxaana ka mid ah: 'ma' oo ah q. diidmo; 'baa'/'ayaa', 'aa' oo ah q. diiradeed magac; 'waa' oo ah q. diiradeed fal; 'ma', 'miyaa' oo ah q. weyddiimeed. m.f.dh, qurbid.

waa la naqliyay ✓

Mantissa

waa la naqliyay ✓

1

m. n. bit, fragment, piece

2

qurub v. chop up, break to bits

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) small piece; tiny particle

waa la naqliyay ✓

1

(fal) googoo, oo inyar inyar u jarjar. Dh: googgoo.

2

qurub-ka: (magac, lab, keli) inyar ama qayb shey kale oo weyn laga gooyo. Dh: in, gayb.

3

qurub -ka: (magac, lab, keli) eeg qurji.

waa la naqliyay ✓

1

de: piece by piece; in pieces

2

lx: qurub

3

pd: \pd-qurub

4

ps: adv-expr

5

key: qurub

waa la naqliyay ✓

1

(Turub-ka)

2

Xaashiyo cayaaro badan oo kala jaad ah lagu cayaaro oo afar cuntub u qaybsan: hadhiin, dheemman, karaawil iyo isbig; cuntubkiiba wuxuu ka kooban yahay ran (yeeke, baashi, raani iyo qulaan) iyo biig (tobanle taniyo labaale).

waa la naqliyay ✓

1

turub¹: m.l Xaashiyo cayaaro badan oo kala jaad ah lagu cayaaro oo afar cuntub u qaybsan: hadhiin, dheemman, karaawil iyo isbig.

2

turub²: f.mg1 (-rbay, -rubtay; -rbi) Turub cayaarid.

waa la naqliyay ✓

m.l Xaashiyo cayaaro badan oo kala jaad ah lagu cayaaro oo afar cuntub u qaybsan: hadhiin, dheemman, karaawil iyo isbig.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. playing card deck; cards

2

turub v. play cards

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) playing card (paleeying kaardh); ace, king, queen, jack (yeeke, baashi, raani, qulaan)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xaashiyo ciyaaro badan oo kala jaad ah lagu ciyaaro oo afar cutub u qaybsan oo kala ah, hadhiin, dheemman, karaawil iyo isbig.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xurbin¹.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) laxaamad wax lagu dhalaaliyo. Xurub ayuu albaabku u baahaya. Dh: laxaamad.

waa la naqliyay ✓

1

(Yucub-ka)

2

Geed weyn oo laf adag oo alaabo wanaagsan laga qorto.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed weyn oo laf adag oo alaabo wanaagsan laga qorto, sida koorta geela.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed weyn oo laf adag oo alaabo wanaagsan laga qorto, sida koorta geela.

waa la naqliyay ✓

m. n. tree species used for its wood

waa la naqliyay ✓

1

(Yo.ob) C, S, N, NFD Gyrocarpus hababensis Chiov. Hernandiaceae.

2

C Gyrocarpus angustifolius (Verdc.) Gillett. Hernandiaceae.

3

May Ocimum tomentosum Oliv. Labiatae.

4

C Commiphora stello-pubescens Gillett. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed weyn oo laf adag leh oo alaabo wanaagsan laga qorto. Sida koorta yucub oo la sudhay koromo buubaal ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: tree sp. used for its wood

2

initial: y

3

lx: yucub

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: yucub

waa la naqliyay ✓

1

(Qaarad-da)

2

Dhulka engegan qaybihiisa waaweyn oo lixda ah middood (Afrika, Aasiya, Austraalya; Yurub iyo labada Ameerika; waxaa kolkol lagu toddobeeyaa Dhulbarafka Udubka Koofure).

waa la naqliyay ✓

m.dh (taar.) Barashada su'aalaha caamka ah, laga bilaabo far qoriddii hore, iyo barashada Kirishtaannimada, sidii ay sameeyeen Yurub qarnigii 9aad ilaa kii 17aad.

waa la naqliyay ✓

m.l (c.cimi.) Dabayl qallalan oo kulul, kana dhacda dalka Libiya ee Woqooyiga Afrika oo gaarta ilaa Yurub.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) (juqraafi) Dhul-cawsaadka loolka dhexe, oo ka kooban heer, guud ahaan bannaanada aan dhirta lahayn ee yurayshiya, oo fidsan gobollada hoose ee Danuub, iyo jiid weyn oo ah koonfurta yurub ee midowga soofiyati iyo koonfurta galbeed ee Sayberiya.

waa la naqliyay ✓

m.l (taar.) Wuxuu sheegayaa waxyaabaha la xiriira waqtigii taariikhda ka horeeyey, markii ay dadku bilaabeen beerashada, laakiin dhagaxa ay waqtigaas u isticmaali jireen qalab ahaan, waqtigaas oo dhamaaday 9000-6000, dhalashadii Nebi Cise horti koonfur-galbeed Aasiya, 4000 ilaa 2400 Nabi ciise horti ee Yurub.

waa la naqliyay ✓

m.dh (taar.) Wax la xiriira waqtayadii dhexe intii u dhexeeysay 1100 Ciise kaddib gaar ahaan taarikhada Yurub.

waa la naqliyay ✓

m.dh (taar.) Barashada su'aalaha caamka ah, laga bilaabo far qoriddii hore, iyo barashada Kirishtaannimada, sidii ay sameeyeen Yurub qarnigii 9aad ilaa kii 17aad.

waa la naqliyay ✓

m.l (c.cimi.) Dabayl qallalan oo kulul, kana dhacda dalka Libiya ee Woqooyiga Afrika oo gaarta ilaa Yurub.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) (juqraafi) Dhul cawsaadka loolka dhexe, oo ka kooban heer, guud ahaan bannaanada aan dhirta lahayn ee yurayshiya, oo fidsan gobollada hoose ee Danuub, iyo jiid weyn oo ah koonfurta yurub ee midowga soofiyati iyo koonfurta galbeed ee Sayberiya.

waa la naqliyay ✓

m.l (taar.) Wuxuu sheegayaa waxyaabaha la xiriira waqtigii taariikhda ka horeeyey, markii ay dadku bilaabeen beerashada, laakiin dhagaxa ay waqtigaas u isticmaali jireen qalab ahaan, waqtigaas oo dhamaaday 9000-6000, dhalashadii Nebi Cise horti koonfur-galbeed Aasiya, 4000 ilaa 2400 Nabi ciise horti ee Yurub.

waa la naqliyay ✓

m.dh (taar.) Wax la xiriira waqtayadii dhexe intii u dhexeeysay 1100 Ciise kaddib gaar ahaan taarikhada Yurub.

waa la naqliyay ✓

/ii-ii-sii/ (n) ururka bar-waaqo sooranka reer-yurub (European Economic community, oo la soo gaabiyey).

waa la naqliyay ✓

/ (n) suuga dhaqaalaha reer-Yurub.

waa la naqliyay ✓

/koork/ (n) 1. qolofta sare ee uu leeyahay geed ka baxa yurub iyo waqooyiga Afrika. (n) 2. guf geedkaas laga sameeyo, oo dhalooyinka iwm lugu fureeyo.

waa la naqliyay ✓

/yuropiyan/ (adj) yurubeed (yurub la xiriira).

waa la naqliyay ✓

/jipsi/ gypsy; (n) qabiil garab rarato ah, oo yurub wareegi jiray.

waa la naqliyay ✓

/jipsi/gipsy (n) qabiil garab rarato ah, oo yurub wareegi jirey.

waa la naqliyay ✓

(adv) ever (ev.er); forever (foor eva) ~ abid, waligeed. Ex: abadkaa Yurub ma tagtay? have you ever been to Europe?

waa la naqliyay ✓

Ururka dhaqaalaha Yurub

waa la naqliyay ✓

hawsha telefoonka (gudaha durugsan, caalanka iyo Yurub)

waa la naqliyay ✓

Europe.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) harraatida xagga hore loo tuuro. Dh: laad.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cunto ama soor.

waa la naqliyay ✓

(Curtup) C Ipomoea garcheana Vatke. Convolvulaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Qurxub-ta)

2

Xididdada badan iyo waxyaalaha kale oo candhada xoolaha iyo naasaha dadku ka kooban yihiin; kurxin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bo, m.l) Xididdo iyo qanjirro yaryar oo candhada ku yaal oo caanaha dhala; kurxin.

waa la naqliyay ✓

f. n. mammary gland

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xididdada iyo carjawda ay candhada xoolaha iyo naasaha dadku ka kooban yihiin. Dh: candho, kurxin.

waa la naqliyay ✓

1

cf: kurxin

2

de: mammary gland

3

lx: qurxub

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f

6

key: qurxub

waa la naqliyay ✓

Jordanie.

waa la naqliyay ✓

1

(Yuurur-ka)

2

Fadhi; yoxoob; kuudud.

waa la naqliyay ✓

1

yuurur¹: m.l 1. Fadhi; yoxoob; kuudud.

2

yuurur¹: m.l 2. la-mid: yuururid.

3

yuurur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Muddo badan hawl la'aan meel fadhiyid; yoxoobid; kuududid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ray, -rtay) Muddo badan hawl la'aan meel fadhiyid; yoxoobid; kuududid. m.f.dh, yuururid.

waa la naqliyay ✓

1

v. crouch, sit in a crouched position

2

yuurur: vl. n. sitting crouched

waa la naqliyay ✓

1

(fal) fadhi yuurar ah fadhiiso. Halkaa yuurur sidii wax waalan. Dh: kuudad.

2

yuurur -ka: (magac, lab, keli) eeg yuurar.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) daayeerka weyn ee duqoobay. Dh: daaxuur, coofaadh.

waa la naqliyay ✓

(adj) European (yu-ru-piyan)

waa la naqliyay ✓

/rab/ (v) marmarin (ku rugid, ku tirtirid, masaxid).

waa la naqliyay ✓

v.tr., duug, mari; rub off the skin, xago, xagxago.

waa la naqliyay ✓

1

(Uub-ta)

2

Hog dheer; booraan; god; hataq.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bo, m.l) 1. Carun ka yimaad xubinta taranka ee nafley dhashay. 2. (-bo, m.l) God dhuuban oo hoos u dheer.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) god dheer oo dhuuban; hog dheer oo hoos aad ugu qodan. Uub ha qodin, haddii aad qodda na ha dheerayn, adiga uuni ku dhici doontaana mooyee. Dh: booraan. Dh: uubo.

2

uub: -ta: (magac, dhedig, keli) eeg uubo.

waa la naqliyay ✓

1

Yur!

2

Erey xoog loo yiraahdo kolka bahal layska celina hayo, si uu u joogsado.

waa la naqliyay ✓

e.d Erey xoog loo yiraahdo kolka bahal layska celinayo, si uu u joogsado.

waa la naqliyay ✓

e.d Erey xoog loo yiraahdo kolka bahal layska celinayo, si uu u joogsado.

waa la naqliyay ✓

1

inter. shoo!, go away!

2

yur: [feminine] n. shooing, chasing away (wild animals)

waa la naqliyay ✓

1

(interjection)

2

1. get lost! shut up!

3

2. Used to frighten away wild animals; shoo (shuu)

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) dugaagga lagu yidhaa kolka la iska celinayo oo la macna ah soco, erey dugaagga la iskaga waabiyo oo ah teg. Waraabaha yur dheh Dh: xii, kiryo, yuur.

waa la naqliyay ✓

1

question word, vl. pron. whom ... he?

2

yuu: pron., neg., opt. form: may he not!, don't let him ...!

waa la naqliyay ✓

(interrogative word) who (huu)? whom (hum)? which person?

waa la naqliyay ✓

1

(Buub-ka)

2

1. (geel) aan jabsanayn ee weli buubaal ah; didid dhow oo rarka la carara oo wax kala daadsha.

3

2. Orod; duulis; dheerayn.

waa la naqliyay ✓

1

buub¹: m.l 1. B. ah: rati marka la raro dida. 2. la-mid: buubid.

2

buub²: f.mg1 (-bay, -btay) 1. Rati raran didid. 2. Dayaarad, shimbir iyo wixi lamida duulid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-bay, -btay) 1. Rati raran didid. 2. Dayaarad, shimbir iyo wixi lamida duulid. m.f.dh, buubid.

waa la naqliyay ✓

1

v. run away, reject loads (of a camel)

2

buub vl. n. young unbroken male camel

3

buub v. fly

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) 1. fly (falaay) ~ duul. 2. a camel who has run away with his load

waa la naqliyay ✓

1

(fal) awr raran, cabsi la carar oo rarka tuur. Hayin awrkaan ahayn markuu markuu buubo, dhiiluhuu jejebiyaaye. Dh: did.

2

buub: (fal) xaashiyo iyo waxii la mid ah isku dhex yaac oo dabaysha kolba dhan u raac. Kitaabkii wuu buubay.

3

buub -ka: (magac, lab, keli) didmada faraha badan e awrku rarka ku cusub yahay. Hadduu aniga bari iigu yimid, waan ka buubsanahay.

4

buub -ka: (magac, lab, keli) haad meel ka kacid. Ragdooxatadii way buubtay. Dh: duul.

waa la naqliyay ✓

/karb/ (n) 1. qarka u dhexeeya waddada baabuurta iyo marshabiyeediga (n) 2. xakame (xakamaha faraska lugu xukumo) (v) 3. xakamayn (xakame ku qabasho).

waa la naqliyay ✓

1

n., (part of a bridle) durmad, -di, hilqad, -di.

2

curd: n., (coagulated part of milk) gadhoodh, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

(Duub-ka)

2

Maro dhuuban oo si gaar ah loo sameeyey oo loo qurxiyey oo raggu madaxa ku xirto; cimaamad.

waa la naqliyay ✓

1

duub¹: m.l (-bab, m.l) 1. Maro yar oo si gaar ah madaxa loogu xirto. 2. D. ah: xirmo tubaako, dhis, gaarso iyo wixi lamida ah.

2

duub²: f.g1 (-bay, -btay) Xoolo si loo kaxeeya meel isugu keenid.

3

duub³: f.g/mg1 (-bay,-btay) 1. (f.g) Dermo, maro, xarig iyo wixi lamida dhowr jeer isku-dulwareejin. 2. (f.g) Nabar gaarso ku marid. 3. Cid boqrid. 4. Cajalad, hadal, hees, iyo wixi lamida ku sajalid. 5. (f.g) Xoolo si ay u dheereeyaan u kaxayn. 6. (f.g) Xoolo jihaday u socdeen ka leexin. 7. (f.mg) Isk u d.: qof ku dhegid.

waa la naqliyay ✓

1

duub¹: m.l (-bab, m.l) 1. Maro yar oo si gaar ah madaxa loogu xirto. 2. Nin beeshiisi u soo dooratay in uu madax u noqdo; boqor, ugaas, suldaan, malaaq iyo wixi lamida. 3. D. ah: xirmo tubaako, dhis, gaarso iyo wixi lamida ah.

2

duub²: f.g/mg1 (-bay,-btay) 1. (f.g) Dermo, maro, xarig iyo wixi lamida dhowr jeer isku-dulwareejin. 2. (f.g) Nabar gaarso ku marid. 3. Cid boqrid. 4. Cajalad, hadal, hees, iyo wixi lamida ku sajalid. 5. (f.g) Xoolo si ay u dheereeyaan u kaxayn. 6. Xoolo si loo kaxeeya meel isugu keenid. 7. (f.g) Xoolo jihaday u socdeen ka leexin. 8. (f.mg) Isk u d.: qof ku dhegid. m.f.dh, duubid.

waa la naqliyay ✓

1

v. fold, roll up, wind; put a turban on; appoint as king ~ leader, crown; wrap ~ tie up; bandage

2

duub m. n. turban

waa la naqliyay ✓