Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

m.l la-mid: yoon¹.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhaxan iyo dabay! qabaw oo lala qadhqadho. Yuclul baa dhacaya. Dh: yaxni, Li: kulayl.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cunid ay bisadi cunto mid labaad oo dhasha ay dhashay ah. Bisadda dhasheeda mid wax ka badan cunta waxa haya yululi

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) la-mid: bulu.

waa la naqliyay ✓

1

(Fulul-ka)

2

1. (xididdada geedaha, kd.) aan dhab dhulka ugu aasnayn oo aan soo bixintoodu qodid u baahnayn: waxaa ku filan in inta madax keliya lagu dhego hadba kor loo soo dhifto taniyo intuu ka soo wada baxo.

3

2. Wixii sida xididdada dhirta oo aan qarsoonayn ama dibadyaalka ah oo kale loo soo baxsho.

waa la naqliyay ✓

1

fulul¹: m.l 1. Saxro (xayawaan ama dad) oo markaas la saxrooday. 2. la-mid: fululid.

2

fulul²: f.mg1 (-ulay, -ushay) Wax aasnaa sida xidid dibad u soo bixid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. shallow-rooted plant

2

fulul v. have shallow roots, come up ~ be uprooted easily

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xaarka xoolaha oo jileec iyo adayg isugu jira.

2

fulul: (fal) xidid iyo wixii la mid ah, madaxa kore qabo oo soo dhufo, si fudud u soo siib oo u soo wada bixi.

3

fulul -ka: (magac, lab, keli) xididdada geedaha iyo wixii la mid ah oo aan dhab dhulka ugu aasnayne, marka baarka lagu dhego oo marba in yar la liiliijiyo markiiba iska soo baxa.

waa la naqliyay ✓

1

(Julul-ka)

2

Gardarro: gaboodfal; dulmi.

waa la naqliyay ✓

1

julul¹: m.l Gardarro; Gaboodfal.

2

julul²: f.mg2 (-ulay, -ushay) Gardarro cid ku samayn.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. wrong doing, offense

2

julul v. wrong, offend

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dulmi iyo gaboodfal.

waa la naqliyay ✓

Aan qaboobeyn; kulayl saameeyey; kul badan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-laa, -layd) 1. Wax kul leh ahaansho. 2. Qof xanaaq badan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-laa, -layd) 1. Wax kul leh ahaansho. 2. Qof xanaaq badan ahaansho. m.f.dh, kululaan.

waa la naqliyay ✓

[adjective] hot

waa la naqliyay ✓

chaud.

waa la naqliyay ✓

-aa/ayd: (adj) hot (hat); heated (hiitidh); warm (woom). Ex: meel kulul; a hot place. Hawo kulul; a warm climate

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax aan qaboobeyn; kulayl sameeyay.

waa la naqliyay ✓

1

de: hot Opp: qabow

2

lx: kulul

3

pd: (kululaa)

4

ps: adj

5

xe: It is very hot today.

6

xv: Maanta aad bey u kulushahay.

7

key: kulul

waa la naqliyay ✓

1

(Mulul-ka)

2

1. Qof dumar ah oo uur danbe yeeshay, isagoo weli ilmihii hore nuujina haya.

3

2. Naag sano walba dhasha.

4

3. Neef rimman oo haddana weli la maalayo.

waa la naqliyay ✓

1

mulul¹: m.l 1. (m.u) Haweenay ama neef xoolaad oo uur yeeshay ama rimay iyada oo ilmihii weli nuujinaysa. 2. M. ah: dheddig dad ama xoolaad oo sano walba dhasha. 3. M. ah: neef ari ah oo aad caato u ah. 4. la-mid: mululid.

2

mulul²: f.mg1 (-ulay, -ushay) 1. Dheddig dad ama xoolaad isaga oo weli ilmihii hore nuujinaya rimid ama uur yeelasho. 2. Neef ari ah aad u caatoobid.

waa la naqliyay ✓

1

mulul¹: m.l 1. (m.u) Haweenay ama neef xoolaad oo uur yeeshay ama rimay iyada oo ilmihii weli nuujinaysa. 2. M. ah: dheddig dad ama xoolaad oo sano walba dhasha. 3. M. ah: neef ari ah oo aad caato u ah.

2

mulul²: f.mg1 (-ulay, -ushay) 1. Dheddig dad ama xoolaad isaga oo weli ilmihii hore nuujinaya rimid ama uur yeelasho. 2. Neef ari ah aad u caatoobid. m.f.dh, mululid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] woman ~ female animal that became pregnant while still suckling her previous child

waa la naqliyay ✓

1

(fal) adoo lagu nuugayo rin; adoo irma uur yeelo. Kolkaad afartan baxdaba mulul.

2

mulul: (fal) dhicis nool oo xilligii uu uurka ku jiri lahaa ay u dhammaan noqo. Wax uurka ku jiroow mulul.

3

mulul -ka: (magac, lab, keli) neef yar oo dhicis ah naftuna ku jirto. Ridii mulul bay dhashaye kaalay anqari. Dh: dhicis.

4

mulul-ka: (magac, lab, keli) haweeney uur dambe yeelatay iyadoo weli ilmihii hore nuujinayso.

5

mulul -ka: (magac, lab, keli) neef rimman oo haddana weli la maalayo. Sacu waa mulule lisidda ka joojiya.

waa la naqliyay ✓

1

de: woman ~ female animal that became pregnant while still suckling her previous child

2

lx: mulul

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-col

5

key: mulul

waa la naqliyay ✓

1

(Qulu-sha)

2

Meel aan sinnayn; meel kala dheer; dululub.

waa la naqliyay ✓

m.dh Meel kala dheer oo laga siiban karo. la-mid: quluul.

waa la naqliyay ✓

f. n. uneven ~ sloping ground

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hoos u daadeg. Dh: dhaadhac. Li: fano.

2

qulul -ka: (magac, lab, keli) safar aan cundad sidin oo magaalo ku socda.

3

qulul-sha: (magac, dhedig, keli) meel foorar ah oo laga qululan karo. Meeshaan hurdaa waa qulul. Dh: quluul. Li: tiiri.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dululub

2

de: uneven ~ sloping ground

3

lx: qulul

4

pd: (/sha)

5

ps: n-f

6

key: qulul

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hunguri xumo aan la dhergin. Qof yuluf qaba wax kastaa la yaraada. Dh: walaf

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) socod qoorta la raariciyo oo horay hubuqhubuq loo yidhaa sida geela. Yuluq socod dad maaha. Dh: yuluqyuluq.

waa la naqliyay ✓

1

yoon¹: m.l Hugun; bulaan; qablan; yeer. la-mid: yulqan¹, yulul.

2

yoon²: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Dad, xoolo ama nafley kale qaylo samayn; wada hugmid; bulaamid. la-mid: yulqan².

waa la naqliyay ✓

1

yoon¹: m.l Hugun; bulaan; qablan; yeer. la-mid: yulqan, yulul.

2

yoon²: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Dad, xoolo ama nafley kale qaylo samayn; wada hugmid; bulaamid. m.f.dh, yoomid. la-mid: yulqan.

waa la naqliyay ✓

(Yululu) S Corchorus olitorius L. Tiliaceae.

waa la naqliyay ✓

1

bulbul¹: m.l B. ku ah: cilmi aqoon aad u sarreysa loo yeesho.

2

bulbul²: m.dh Dhogor badan, dhaadheer, jilicsan oo ay nafleyda qaarkeed yeelato.

waa la naqliyay ✓

m.l B. ku ah: cilmi aqoon aad u sarreysa loo yeesho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. fluency; something flowing smoothly

2

bulbul [feminine] n. thick fur (of an animal), mane; untidy hair

waa la naqliyay ✓

nickname-m mane; untidy hair; fluency

waa la naqliyay ✓

magaca loo baxsho wiil timo badan oo yix ku dhashay.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) dhogor, timo ama gas farabbadan. Libaax bulbul badani ku qaad. Dh: babul, shaash.

waa la naqliyay ✓

m.l Raar geeddigu kala fogyahay oo aan marriin lahayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax aasnaa sida xidid iyo wixi lamida dibad u soo bixid.

waa la naqliyay ✓

v. pull up, uproot

waa la naqliyay ✓

(fal) jileec iyo adayg ka dhig.

waa la naqliyay ✓

1

de: pull up, uproot

2

lx: fululi

3

pd: (fululiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: fululi

waa la naqliyay ✓

1

(Huluu-sha)

2

Meel jiq ah ama iyadoo la taagan yahay aan la mari karin, oo isgaabin ama gurguurad keliya lagu maro; xuluul.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xuluul.

waa la naqliyay ✓

f. n. tight passage, narrow place

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) meel jiq ah oo iyada oo la taagan yahay aan la mari karin, oo isgaabin ama gurguurad keliya lagu mari karo. Dh: xuluul.

waa la naqliyay ✓

1

a: xuluul

2

de: tight passage, narrow place

3

lx: huluul

4

pd: (/sha)

5

ps: n2-f

6

key: huluul

waa la naqliyay ✓

(Kulul) S Commiphora boranensis Vollesen. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Caano ciir ah dhay ku darid.

waa la naqliyay ✓

(fal) caano ciir ah dhay ku darid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bir noocyo badan leh oo wax lagu xidho. Dh: quful.

waa la naqliyay ✓

1

(Qulqul-ka)

2

Qulqulidda biyaha (ama qolqol).

waa la naqliyay ✓

1

qulqul¹: m.l (fiisikis) Summad I. Dhakhsaha uu saldanab ku dhexmaro gudbiye danab. Halbeegga Caalamiga ah (H.C.) ee qulqulka danab waa ambiyeer (A).

2

qulqul²: m.l Shubmid ama socod aan kala go' lahayn ee uu hooruhu sameeyo. la-mid: qulqulid.

3

qulqul³: f.mg1 (-ulay, -ushay) 1. Hoore si aan kala go' lahayn u shubmid ama u socosho. 2. Dad, xoolo iyo wixi lamida si aan kala go' lahayn u socosho.

waa la naqliyay ✓

1

qulqul¹: m.l (fiisikis) Summad I. Dhakhsaha uu saldanab ku dhexmaro gudbiye danab. Halbeegga Caalamiga ah (H.C.) ee qulqulka danab waa ambiyeer (A).

2

qulqul²: m.l Shubmid ama socod aan kala go' lahayn ee uu hooruhu sameeyo.

3

qulqul³: f.mg1 (-ulay, -ushay) 1. Hoore si aan kala go' lahayn u shubmid ama u socosho. 2. Dad, xoolo iyo wixi lamida si aan kala go' lahayn u socosho. m.f.dh, qulqulid.

waa la naqliyay ✓

Current

waa la naqliyay ✓

1

m. n. gurgling (of water); stream, flow (of current)

2

qulqul v. gurgle, murmur (of water); flow (of current); pour in (of people)

waa la naqliyay ✓

1

-ay / qulqushay: (v) flow (faloow); stream (istiriim); pour (puur); flow through

2

qulqul -ka: (n) flow, current

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo iyo wax la mid ah, dhan ka imo oo si isdabajoogah dhan kale u soco. Dh: durdur, mulacyay.

2

qulqul-ka: (magac, lab, keli) dhan ka imasho iyo dhan kale u socosho aan kala go' lahayn. Dh: durdur, qolqol.

3

qulqul -ka: (magac, lab, keli) maridda danabku dhexmaro siligga mareegdanabeedka waxaa na loo soo gaabiyaa (Q) cabbirkiisuna waa (A).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: qulul.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) eeg qulqul.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ulay, -ushay) la-mid: sunsun.

waa la naqliyay ✓

1

(Xuluu-sha)

2

1. Cawska jiilaalkii xoolaha dhirta hoosteeda looga guro.

3

2. Xuluulasho; dhexgal; huluulad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Cawska jiilaalkii xoolaha dhirta hoosteeda looga guro. 2. la-mid: huluul, xaluul. (-llo, m.l./dh) Xuluulasho; dhexgal; huluulad.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. grass species

2

xuluul [feminine] n. narrow passage ~ place, tight squeeze, squeezing through

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhexgal gudaha la tego. Xuluul badan iska jir.

2

xuluul-sha: (magac, dhedig, keli) tigaad geedaha hoostooda ku hadha oo jiilaalkii xoolaha loo guro. Lo'da irmaanka ah xuluul u soo gur.

3

xuluul-sha: (magacwadareed) talooyn iyo dawyo kala duwan oo mushkilo xal u noqda. Odayadii xuluul badan ayay keeneen.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xolxol.

waa la naqliyay ✓

1

(Lu-sha)

2

Wax jilicsan oo dabka la shida hayo oo bilawga ah lagu huriyo.

waa la naqliyay ✓

1

lul¹: m.dh.u Wax jilicsan oo dabka la shidayo marka hore lagu huriyo.

2

lul²: f.g1 (-ulay, -ushay) 1. Wax ruxid. 2. Wax meel ka soo lalmin.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ulay, -ushay) 1. Wax ruxid. 2. Wax meel ka soo lalmin. m.f.dh, lulid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] kindling, tinder

2

lul v. wave, shake, agitate; churn (milk into butter by shaking)

waa la naqliyay ✓

-ay / lushay: (v) 1. swing back and forth; wave (weeyv); agitate (a ji-teeyt) ~ rux 2. churn (jeerri); agitate or stir milk in order to make butter

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caano iyo wixii la mid ah, weel ku shub oo ku rux oo subag kala bax. Dhiisha lul subag ha dhashee. Dh: rux.

2

lul: (fal) (soo ~) wax soo laalaadi oo meel sare soo sudh. Dh: deldel.

3

lul -sha: (magac, dhedig, keli) wax jilicsan oo dabka la shidayo oo bilawga ah lagu huriyo.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) midab madaw dhalaalaya ah leh.

waa la naqliyay ✓

(fal) 'xoolo' isku didi oo wada eri; xoolaha isku duub oo kol qudha didi. Sida geel yuka ah yul ma idhi jacayl. Dh: bulli, caydhi.

waa la naqliyay ✓

1

question word, vl. pron. whom ... he?

2

yuu: pron., neg., opt. form: may he not!, don't let him ...!

waa la naqliyay ✓

(interrogative word) who (huu)? whom (hum)? which person?

waa la naqliyay ✓

1

(I) Toro;

2

(S) DIBI (S. c. m.; Dibi); Hawr (S. c. m.: Haur); Rái (S. m.; Rai)

waa la naqliyay ✓

/bul/ (n) dubyghy loothy, moroothyghy i hoola bersho.

waa la naqliyay ✓

n., dibi, -gi.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-llo, m.dh) Dhasha biciidka. la-mid: bulul.

waa la naqliyay ✓

1

(Buul-ka)

2

1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn.

3

2. Aqalka shinbirta.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.dh) 1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn. 2. Aqal shimbir. 3. Dhullax, kasoobax.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.dh) 1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn. 2. Aqal shimbir. 3. Dhullax, kasoobax.

waa la naqliyay ✓

m. n. hut; nest

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Plural buulal- buulasha] hut (hat); makeshift dwelling ~ waab

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) aqalka yar ee noocyada kala duwan leh ee ay shimbirtu dhisato.

2

buul -ka: (magac, lab, keli) aqalsoomaali aan si wanaagsan u dhisnayn, raro fiican ka samaysnayn.

3

buul -ka: (magac, lab, keli) timo badan ama dhogor badan. Dh: gas.

waa la naqliyay ✓

1

de: hut; nest

2

lx: buul

3

pd: (-ka Pl: buulal)

4

ps: n4-m

5

key: buul

waa la naqliyay ✓

عُش الطَّائِرِ، وَكْرِ، كُوحَ

waa la naqliyay ✓

/kal/ (v) 1. xayawaanka kan ugu diciifsan oo la dilo si tarankooda loo xaddido (v) 2. isu-soo uruurin (isu soo xulid).

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-uulay, -uushay) Wax hullaab ku qarin (qof).

waa la naqliyay ✓

/dhal/ (adj) 1. damiin ah, fahmo-daran. e.g. His oldest child is very dull. (adj) 2. liita (xiiso-daran) (adj) 3. aan caddayn; aan dhalaalayn.

waa la naqliyay ✓

a., qulabsan, doqon, -ki, silcan (for work); to make dictionaries is a dull work; isku daranka erayada waa shuqul silcan.

waa la naqliyay ✓

1

(Duul-ka)

2

Dad; dooyo; cid; col; dar.

waa la naqliyay ✓

1

duul¹: m.l (baayoloji) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, kaas oo ka kooban tiro sinjiyaddoodu ay isku egyihiin ama ay isku dhawyihiin.

2

duul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) 1. Diyaarad, shimbir iyo wixi lamida hawada dhexdeeda marid. 2. Diyaarad iyo wixi lamida ku safrid.

3

dųul¹: m.l (-lal, m.l) 1. Dad aad u badan oo aan la aqoon. 2. Jinni.

4

dųul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Dad badan in ay dagaal qaadaan u bixid.

waa la naqliyay ✓

1

duul¹: m.l (baay.) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, kaas oo ka kooban tiro sinjiyaddoodu ay isku egyihiin ama ay isku dhawyihiin.

2

duul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) 1. Diyaarad, shimbir iyo wixi lamida hawada dhexdeeda marid. 2. Diyaarad iyo wixi lamida ku safrid. m.f.dh, duulid.

3

dųul¹: m.l (-lal, m.l) 1. Dad aad u badan oo aan la aqoon. 2. Jinni.

4

dųul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Dad badan in ay dagaal qaadaan u bixid. m.f.dh, dųulid.

waa la naqliyay ✓