Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Yoon-ka)

2

Hugun, bulaan, qablan; yeer.

waa la naqliyay ✓

1

yoon¹: m.l Hugun; bulaan; qablan; yeer. la-mid: yulqan¹, yulul.

2

yoon²: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Dad, xoolo ama nafley kale qaylo samayn; wada hugmid; bulaamid. la-mid: yulqan².

waa la naqliyay ✓

1

yoon¹: m.l Hugun; bulaan; qablan; yeer. la-mid: yulqan, yulul.

2

yoon²: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Dad, xoolo ama nafley kale qaylo samayn; wada hugmid; bulaamid. m.f.dh, yoomid. la-mid: yulqan.

waa la naqliyay ✓

1

v. make a sound of voices, murmur; talk

2

yoon: m. n. sound of voices, murmur, buzz of conversation

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qaylo iyo buuq samee.

2

yoon -ka: (magac, lab, keli) hadal badan oo buuq iyo hugun ah. Reer an yoon lahayni waa reer aan ubad joogin. Dh: yulgan, hugun.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-nno, m.dh) (kiimika) Atam ama koox atamyo ah oo lumiyay hal ama in ka badan oo elektaroonno ah si ay u yeeshaan saldanab togan (a. togan), ama helay hal ama in ka badan oo elektaroonno ah si ay u yeeshaan saldanabtaban (a. taban). Weliba eeg aayoonayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-nno, m.dh) (kiim.) Atam ama koox atamyo ah oo lumiyay hal ama in ka badan oo elektaroonno ah si ay u yeeshaan saldanab togan (a. togan), ama helay hal ama in ka badan oo elektaroonno ah si ay u yeeshaan saldanabtaban (a. taban). Weliba eeg aayoonayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) atam ay baa'baday dhexdhexaadnimadiisii danabeed oo ay ugu wacan tahay ugu yari elektaroon ku soo kordhay ama uu lumiyay.

waa la naqliyay ✓

1

jaw¹: m.l Yoon dhegta dhexdeeda laga dareemo, kaddib markii aad loo harraado.

2

jaw²: m.dh 1. Kaamil. 2. Jibaad meel fog laga maqlaaya. 3. Keli ah.

3

jaw³: e.d Erey la yiraahdo kolka wax lala yaabo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Bir firfircoon oo jilicsan, heerkul hoosana ku dhalaasha. Waa curiyaha saddexaad ee ururka 2aad ee tusaha kalgalka curiyayaasha. Waxay ku badantahay jeesada ama dhagaxa didibka iyada oo ah CaCO3, jibsimka iyada oo ah CaSO4 2H2O, jibsim ooman iyada oo ah CaSO4, faloorasbaar iyada oo ah CaF2 iyo abatayt iyada oo ah CaF2 Ca3 (PO4). Marka kaalsiyam lagu gubo meel hawo leh, waxa samaysma kaalsiyam ogsaydh (CaO) oo ah adke yooneed oo cad, waxase ka habboon in ogsaydhka laga diyaariyo kaarbooneytyada kaalsiyam kaas oo u kala baxa ilaa 800° C. Ogsaydhka iyo birta nafteeduba waxay sameeyaan haydarog-saydh (Ca(OH)2) marka ay la falgalaan biyaha.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg yoon². la-mid: yulqamid.

waa la naqliyay ✓

1

yulqan¹: m.l la-mid: yoon¹.

2

yulqan²: f.mg1 (-amay, -antay) la-mid: yoon².

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: yoon¹.

waa la naqliyay ✓

1

m.l (-rro, m.dh) Aqal dhagax ah; daar; sar. jaw¹: m.l Yoon dhegta dhexdeeda laga dareemo, kaddib markii aad loo harraado.

2

jaw²: m.dh 1. Kaamil. 2. Jibaad meel fog laga maqlaaya. 3. Keli ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiim.) Bir firfircoon oo jilicsan, heerkul hoosana ku dhalaasha. Waa curiyaha saddexaad ee ururka 2aad ee tusaha kalgalka curiyayaasha. Waxay ku badantahay jeesada ama dhagaxa didibka iyada oo ah CaCO3, jibsimka iyada oo ah CaSO4 2H2 O, jibsim ooman iyada oo ah CaSO4, faloorasbaar iyada oo ah CaF2 iyo abatayt iyada oo ah CaF2 Ca3 (PO4). Marka kaalsiyam lagu gubo meel hawo leh, waxa samaysma kaalsiyam ogsaydh (CaO) oo ah adke yooneed oo cad, waxase ka habboon in ogsaydhka laga diyaariyo kaarbooneytyada kaalsiyam kaas oo u kala baxa ilaa 800° C. Ogsaydhka iyo birta nafteeduba waxay sameeyaan haydarogsaydh (Ca(OH)2) marka ay la falgalaan biyaha.ù m.l, kaalsiyam haydarogsaydh. m.l, kaalsiyam kaarboneyt. m.l, kaalsiyam salfeyt.

waa la naqliyay ✓

-halaaqada: (n) the act of yawning; yawn (yoon) ~ hamaansi

waa la naqliyay ✓

-ay I tay: (v) yawn (yoon)

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) the act of yawning; yawn (yoon) ~ halaaqo

waa la naqliyay ✓

-hamaansaday / hamaansatay: (v) yawn (yoon)

waa la naqliyay ✓

/biirthdey/ (n) geedhalyshy (yoongky ly husaw qofky dhalyshythiis).

waa la naqliyay ✓

s.f. - yoonosfer (fiisika).

waa la naqliyay ✓

s.m. yoon (fiisika).

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil markuu yaraa yoon iyo qalo badnaa.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) yoon oo gaajo darteed hadal iyo sawaxan samee. Qawdhan waa lagu dhergine. Dh: yoon.

2

qawdhan -ka: (magac, lab, keli) buuq iyo qaylo ay baahiyi keento.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) 'wax wax qoyan ku dhexjirey' bushmaha ku qabasho oo soo nuugid; shuuqsi.

2

shuuqsasho-da: (magac, dhedig, keli) cunto qof gaar u leeyahay oo uu kii yoon cid kale u ogalayn kaligii kolba in yar ka cunaya oo tashiilanaya. Shuuqsashada kelinimada ah waligi waa yaqaannaa.

waa la naqliyay ✓

(fal) aammus ku ekow oo shib dheh. Yam eey yam, yeedhaa ma yeella. Dh: us. Li: yoon.

waa la naqliyay ✓

(fal) deyn ku qabsooo tudh ku dheh. Ninki ku dhacay kolkaad aragto yoongay: Dh: yoongee, qabso.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid qaamaysan tudh ku dhihid. Nin deyn qabaa yoongayn buu ka baqaa.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Oon-ka) Biyo u baahasho; harraad; surmi.

2

2. (Oon-ta) Cunno; soor; oomati.

waa la naqliyay ✓

1

oon¹: m.l Baahi biyo la cabbo loo qabo; harraad.

2

oon²: m.dh Wax kasta oo la cuno ama la cabbo, cunto.

3

oon³: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Biyo rabid.

waa la naqliyay ✓

1

oon¹: m.l Baahi biyo la cabbo loo qabo; harraad. oon²: m.dh Wax kasta oo la cuno ama la cabbo, cunto.

2

oon³: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Biyo rabid. m.f.dh, oomid.

waa la naqliyay ✓

1

conj., neg. and ... not; that ~ which ... not

2

oon [conjunction], vl. pron. which I ...; and I ...

3

oon v. be thirsty

4

oon m. n., [abstract] thirst

5

oon [feminine] n., [collective] food, nourishment; drink, beverage

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. thirst (ther esi) 2. oon -oomay / oontay: (v) feel thirst

2

oon: (conjunction) used to connect words or phrase; and (andh) ~ oo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo u baaho. Oon ad harraadka aragtide. Dh: harraad, dhanqalan.

2

oon -ka: (magac, lab, keli) harraad; biyo la cabbo la'aan. Dh: harraad.

3

oon-ta: (magac, dhedig, keli) cunto wixii dux ama dufan leh. Qof oon xoolaad haysta macaluuli ma disho.

4

oon-ta: (magac, dhedig, keli) eeg oomatida.

waa la naqliyay ✓

yonder, ad., halkaa, halkoo, meesha, meeshoo, shishay, u shishay (the farthest).

waa la naqliyay ✓

1

(Boon-ta)

2

(dad) Sab.

waa la naqliyay ✓

1

boon¹: m.l (boon, m.dh) Nin nolol maalmeedkiisa ka soo saaro ugaarsashada.

2

boon²: m.dh 1. Beel ugaarsato ah. 2. Haweeney ka tirsan dadka ugaarsiga ku nool.

waa la naqliyay ✓

1

boon¹: m.l (boon, m.dh) Nin nolol maalmeedkiisa ka soo saaro ugaarsashada.

2

boon²: m.dh 1. Beel ugaarsato ah. 2. Haweeney ka tirsan dadka ugaarsiga ku nool.

waa la naqliyay ✓

m. n. Boon (low caste Somali)

waa la naqliyay ✓

(n) Bonn; the de facto capital of Germany

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) aan nasab ahayn ama la addoonsado.

2

boon -ka: (magac, lab, keli) heshiis dad laga saxeexo, lana ganaaxo ciddii ama beeshii jebisa.

3

boon -ta: (magacwadareed) dad bilaa sabab iyo gardarro lagu takooro oo caado ahaan la yaso. Boon bartay dhaleen in badan bay gudub tirsanayaane. Dh: sab.

4

boon-ta: (magac, dhedig, keli) ururka ku bahoobay kabdhowga. Waayadii horre waxay ahaayeen horin dagaal ama ugaarsasho ku bahooday, iyadoon sinji loo abdeyin.

5

boon -ta: (magac, lab, keli) qaansada gamuunka iyo fallaarta laga rido.

waa la naqliyay ✓

1

cf: caadaqaate

2

de: Boon (low caste Somali)

3

lx: Boon

4

pd: (-ka ~ -ta Pl: Boon (ta))

5

ps: n5-m/f

6

key: Boon

waa la naqliyay ✓

1

(Coon-ka, Coon-ta)

2

Qof fil weyn, laakiinse qarsada oo uusan ka muuqan oo la moodo inuu dhallin yar yahay; guun; hoosubbax.

waa la naqliyay ✓

1

coon¹: m.l (-nan, m.l) 1. Nin gaaban oo aan da'diisu ka muuqan. 2. Dab, webi, bad iyo wixi lamida agtooda. Tusaale: “Dabka c.kiisa”: dabka agtiisa.

2

coon²: m.dh (-oomo, m.l) 1. Haweeney gaaban oo aan da'deeda ka muuqan. 2. Gabar da' weyn oo aan la guursan; guumeys.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) 1. Nin gaaban oo aan da'diisu ka muuqan. 2. Dab, webi, bad iyo wixi lamida agtooda. Tusaale: Dabka c.kiisa: dabka agtiisa.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. midget, male dwarf; man who does not show his age

2

coon [feminine] n. midget, female dwarf; woman who does not show her age

waa la naqliyay ✓

-ka I ta: (n) someone who appears much younger than his or her age ~ hoos u bax, guun

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof da'da qarsada ama aan korsiin fiican helin. Dh: hoos'ubax, coomir.

2

coon-ka: (magac, lab, keli) kambalka ama meesha dhow. Dh: ag, koon, kambal.

3

coon -ka: (magac, lab, keli) qof maan gaaban; qof aan garaad fiican iyo garasho lahayn. Dh: doqon, nacas, dabbaal.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Doon-ka) a) Xoolaha tabarta yar oo aan ceelka gaari karin oo guryaha lagu waraabsho. b) Ciidda iyo dhoobada ceelasha dheerdheer uurkooda laga soo saaro. c) * Wixii sidaas oo kale dhulka uurkiisa hoose laga doono oo laga soo baxsho. d) Ciid sida tallatiirriyaadda u samaysan oo ceelasha dheerdheer dhinacyadooda ka abuuranta; taallo ka samaysantay waxyaalaha dhulka uurkiisa hoose laga soo baxsho oo ceelasha agtooda lagu qubo.

2

2. (Doon-ta) Gaadiid-badeed markabkana ka yar bedenkana ka weyn; xaryan; (ama doonni).

waa la naqliyay ✓

1

doon¹: m.l 1. Xoolo tabar yar oo aan aroor dheer geli karin. 2. Meel dhulka inyar ka yara kacsan. 3. Ciidda iyo dhoobaha ceelasha dhaadheer hoostooda laga soo saro.

2

doon²: f.g/mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) 1. (f.g) Ceel dhoobo ka soo saarasho. 2. (f.mg) Xoolo iyo wixi lamida caatoobid.

3

doon³: f.g1 (-nay, -ntay; -ni) 1. Wax rabid. 2. Wax raadin. 3. Gabadh guur laga doonayo reerkooda weydiisasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-oomo/-nyo, m.l) Gaadiid badeed shiraac leh oo markabka ka yar bedenkana ka weyn; xaryan. la-mid: doonni.

waa la naqliyay ✓

1

doon: f.g1 (-nay, -ntay; -ni) 1. Wax rabid. 2. Wax raadin. 3. Gabadh guur laga doonayo reerkooda weydiisasho. m.f.dh, doonid.

2

dǫon m.dh (-oomo/-nyo, m.l) Gaadiid badeed shiraac leh oo markabka ka yar bedenkana ka weyn; xaryan. la-mid: doonni.

waa la naqliyay ✓

1

v.aux: will, shall, be about to do something [future]

2

doon v. want, desire, wish, like; look for, seek, search for, ask for; ask in marriage, be betrothed to

3

doon v. dredge, extract mud from (a well, etc.)

4

doon m. n., [collective] mud dredged from the bottom of a well; mineral

5

doon m. n., [collective] animals too weak to be driven to the wells

6

doon [feminine] n. boat, ferry-boat, small sailing vessel

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (n) want (want); desire (di-zaayer); seek (siik); look for; like ~ rab. Ex: maxay doonaysaa? What does she wants?

2

doon -ta: (n) boat (boowt); ferry (feeri); vessel (ve-sal) ~ doonni

3

doon -ka: (n) weak animals

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax maqan oo aan laga maarmayn raadi. Baadi nimaan soo helin ma doonin.

2

doon: (fal) rab oo niyadda ka jeclaw. Arraweelo waxay tiri: dumaroow waxaad doonaysaan marka hore diida.

3

doon: (fal) gabadh dadkii dhalay weydiiso; gabadh guur awgii u doon.

4

doon -ka: (magacwadareed) adhiga inta aan aroori karin ee tabaryari la soo hadha. Dh: xaas.

5

doon -ta: (magac, dhedig, keli) gaadiidka badda mid ka mid ah oo leh shiraac iyo tiir dheer. Doon miyaad ku safartay weli?

waa la naqliyay ✓

سَفِينَة

waa la naqliyay ✓

1

(Foon-ka)

2

Weel muggiisa wax lagu rido, oo la buuxsho, ama la miiso, wax lagu sii daro oo laga taalleeyo; cunnada weelka qarkiisa madaxa kala baxda oo fooca ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Weel muggiisa wax lagu rido, oo la buuxsho, ama la miiso, wax lagu sii daro oo laga taalleeyo; cunnada weelka qarkiisa madaxa kala baxda oo fooca ah.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] amount that fills a measure to the top (e.g., of grain)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) weel muggiis wax lagu riday, la buuxshey ama lagu miisay, in lagu sii daro oo laga taalleeyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: amount that fills a measure to the top (e.g., of grain)

2

lx: foon

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-col

5

key: foon

waa la naqliyay ✓

1

1. (Goon-ka) a) Labada lafood oo indhaha hoostooda ku yaal oo yare soo baxsan middood. b) Gocoso.

2

2. (Goon-ta) Qarar diiran iyo buuro dhagax ah oo badaha dhexdooda iyo xeebaha ku yaal; shacaab.

waa la naqliyay ✓

1

goon¹: m.l 1. Bari yar, miraha galleyda le'eg; qolof khafiif leh, la cuno, oo dhulka laga qoto. 2. (-ooman, m.l) Dhafoor. 3. (-nyo, m.l) Dhinac.

2

goon²: m.l (cilmiga naflayda) Dalool, kiish ama qanjir dhacaan soo sara, sida daloolka ugxaanleyda.

3

goon³: m.dh.u Buuro dhagax ah oo badaha dhexdooda iyo xeebaha ku yaal; shacaab.

waa la naqliyay ✓

1

goon¹: m.l 1. Bari yar, miraha galleyda le'eg; qolof khafiif leh, la cuno, oo dhulka laga qoto. 2. (- ooman, m.l) Dhafoor. 3. (-nyo, m.l) Dhinac.

2

goon²: m.l (cilmiga naflayda) Dalool, kiish ama qanjir dhacaan soo sara, sida daloolka ugxaanleyda.

3

goon³: m.dh.u Buuro dhagax ah oo badaha dhexdooda iyo xeebaha ku yaal; shacaab.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cheek, cheekbone

2

goon m. n. side, flank; corner, angle

3

goon m. n., [collective] grain species (gathered from roots underground)

4

goon [feminine] n., [collective] reef of rocks

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) cheek (jiik)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geedka gocosada badhideeda hoose ee la qoto ama geedka laftarkiisa. Guntin xabaga iyo baysitaan goon la soo qodaye.

2

goon -ka: (magac, lab, keli) labada lafood ee indhaha hoostooda ku yaal ee soo yara baxsan midkood.

3

goon-ka: (magac, lab, keli) faqriga iyo baahida.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) Aalad ku rakiban gaadiidka (baabuurta, tareenka, iyo wixi lamida) oo la dhawaajiyo markii wax loo digayo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) Aalad ku rakiban gaadiidka (baabuurta, tareenka, iyo wixi lamida) oo la dhawaajiyo markii wax loo digayo.

waa la naqliyay ✓

m. n. horn

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) horn (hoorn); honk (hoongk)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qalab kala jaadjaad ah oo gaadiidka lagu rakibo oo baraarujinta iyo wixii la mid ah loo adeegsado.

2

hoon -ka: (magac, lab, keli) dhawaaqa iyo codka uu hoonku bixiyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: horn

2

lx: hoon

3

pd: (-ka Pl: hoonan (ka))

4

ps: n4-m

5

key: hoon

waa la naqliyay ✓

1

(Koon-ka)

2

Kawn.

waa la naqliyay ✓

m.l Duni.

waa la naqliyay ✓

m.l Duni; adduun.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] creation, the universe

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) world (wooldh); earth (eerth); universe (yuna veersi) ~ adduun-ka

waa la naqliyay ✓

1

de: creation, the universe

2

lx: koon

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-col

5

see: kawn

6

key: koon

waa la naqliyay ✓

m.l Fool.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xubnaha qaranka aalaha mid ka mid ah. Dh: aabbodile, xubin.

2

loon -ka: (magac, lab, keli) jaadadka bariiska midkood.

waa la naqliyay ✓

Dayax

waa la naqliyay ✓

Dayax

waa la naqliyay ✓

/muun/ 1. (n) dayax; (phr) 2. once in a blue moon: mar dhif ah (markii tuke cad la arko).

waa la naqliyay ✓

n., dayax, -i; moon light, caddo, -adi; half moon, dayax badhkii; full moon, dayax dhan, dayixi dhamaa; new moon, dayax cusub; quarter of the moon, bil, -shi.

waa la naqliyay ✓

/nuun/ (n) duhurkii (12ka duhurnimo).

waa la naqliyay ✓

n., duhur, -ki, hadh, -di; afternoon, duhurka dabadiisa.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Qoon-ka) Dad; cid; duul.

2

2. (Qoon-ta) Nabar; dhaawac; dhibbaan.

waa la naqliyay ✓

1

qoon¹: m.l (-ooman, m.l) Ummad, dad isku jinsi ah oo meel ku wada nool.

2

qoon²: m.dh 1. Cudur, dhibaato. 2. (-oomo, m.l) Dhaawac; nabar.

3

qoon³: f.g1 (-oomay, -oontay; -oomi) 1. Cid dhaawac gaarsiin. 2. Cid dhibaato gayeysiin.

4

qoon⁴: f.mg1 (-nmay, -nantay) Wax dhaawac ama dhibaato gaartay noqosho (nafley).

waa la naqliyay ✓

1

qoon¹: m.l (-ooman, m.l) Ummad, dad isku jinsi ah oo meel ku wada nool.

2

qoon²: m.dh 1. Cudur, dhibaato. 2. (-oomo, m.l) Dhaawac; nabar.

3

qoon³: f.g1 (-oomay, -oontay; -oomi) 1. Cid dhaawac gaarsiin. 2. Cid dhibaato gayeysiin. m.f.dh, qoomid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. people

2

qoon [feminine] n. wound, lesion; disturbance, annoyance

3

qoon v. damage; injure, wound; vex, disturb, annoy

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) race (reeys); nation (neey-shin) ~ qolo, ummad

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg qoom.

2

qoon -ka: (magac, lab, keli) nabar ama qoomaal.

3

qoon -ta: (magac, dhedig, keli) cudur iyo dhibaato.

waa la naqliyay ✓

1

1. Weyn aan dhabse u weyneyn.

2

2. Iska wanaagsan, fiican; aan liidan; wax kale dhaama.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Cid aan dhibaato qabin ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Cid aan dhibaato qabin ahaansho. m.f.dh, roonaan.

waa la naqliyay ✓

[adjective] better (off ~ than); good, excellent, superior (to)

waa la naqliyay ✓

bon.

waa la naqliyay ✓

name-f better (off~ than); good, excellent, superior

waa la naqliyay ✓

-aa / ayd: (adj) 1. feeling better. Ex: iska waran?, waan roon-nahay; how are you? lam feeling better. 2. mild (maayldh); normal (noormal); clement (kala-ment)

waa la naqliyay ✓