yoolaalid

f.mg1 (-aalay, -aashay) Si macno la'aan ah meel u istaagid.

(fal) si macnala'aan ah meel isu taag.

yoolaal -ka: (magac, lab, keli) si macnadarro ah meel isu taagid.

m.l (-dyo, m.dh) la-mid: saloolad.

(Qoolaabid-da)

Wax qoolaaban ka dhigid; soo godid; nadoocin; qooxid; xoodid.

m.f.dh 1. eeg qoolaab². 2. eeg qoolaaw².

-da: (magac, dhedig, keli) walax dheer afkeeda hore soo laabid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhuundhuumasho qofka la raadgado oo hadba meel ka wareegid ah. Dacawadu way yoolgadid badan tahay. Dh: foofhallayn, raadgadid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan la hubin baadhbaadhid. Yoolbaadhidda naga daa. Dh: yoolbaadhis.

-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) ka gungaadhid; ka salgaadhid; yoolgaarid. Yoolgaadhiddeedii la rabay rag baa carshacarsheeyey Dh: gungaadhid, yoolgaarid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg fool.

m.f.dh eeg goobyaal².

-da: (magac, dhedig, keli) socsocosho wax lagu raadinayo.

m.f.dh eeg qoolaaban¹.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qalloocsamid.

m.f.dh eeg yoolyool². la-mid: yoolyool¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) rafaadid oo dhibaato xoogle la kulmid. Dagaalku dad badanbuu yoolyoolid baday. Dh: carcaraafid, rafaadid.

(Laalid-da)

1. Laal cayaarid.

2. Meel kore surid, ka soo laallaadin.

3. Wax laalan oo aan weli dhicin ka dhigid; dib u dhigid.

m.f.dh eeg laal². la-mid: laalis.

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel kore saarid ama ku tuurid. Dh: laalis.

laalid -da: (magac, dhedig, keli) arrin iyo wixii la mid ah, dib u dhigid; gadaal u riixid. Dh: laalis.

m.f.dh la-mid: aallid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel deggenaan. Oollidda reerku uu oollaayo ayaa la isku gaysta. Dh: deggenaan.

oollid -da: (magac, dhedig, keli) alaab halkii la dhigay iska taallid. Dh: aallid

m.l.kh 1. D. ah: qof ka tegey meeshiisii oo ku sugan meel kale oo ka fog oo uusan camal ku hayn loogana baahanayn. 2. D. ah: dugaag meelo kala fog ka ugaarsada.

m.l.kh 1. D. ah: qof ka tegey meeshiisii oo ku sugan meel kale oo ka fog oo uusan camal ku hayn loogana baahanayn. 2. D. ah: dugaag meelo kala fog ka ugaarsada.

nickname; name-m trespasser, interferer. Lit: the one born in a foreign land or he who always trespasses to foreign lands to rob or look for green pastures for his livestock

magac loo baxsho wiil dhashay milay dhoof iyo socdaal lagu jiray.

(fal) meeshaadii ka teg oo meel kale aad, Dh: hayaan.

doolaal: (fal) neef xoolo ah, cidaada ka teg oo xoolo kale doono. Dibiyahaw doolaal.

doolaal -ka: (magac, lab, keli) socod dheer oo inta meeshii rasmiga ahayd laga tego tu kale loo qayaado. Xoolo badan oo doolaal ah ayaa duleedka socda.

doolaal -ka: (magac, lab, keli) socod uu labku meeshiisii ka tego oo uu meel kale tego isaga oo wax uu rimiyo doondoonaya.

(tilmaame) geela hasha ugu wanaagsan ee xulka ah.

foolaad -ka: (magac, lab, keli) xoolaha la libgeynayo inta ugu waaweyn ee ugu muhiimsan; xulka u sarreeya xoolaha la kala iibsado. Dh: ahmin.

m.f.dh eeg ilaal².

m.l (-llo, m.dh) la-mid: salool.

m. n. life

-ka: (magac, lab, keli) doogashada iyo quruxda uu dhulku yeesho marka uu roob ku da'o.

noolaad-ka: (magac, lab, keli) «la la joogitaan: ka tirsanaan.

noolaad -ka: (magac, lab, keli) (wada ~) wada degenaan; wada dhaqmid. La noolaadka nin aad raalli ka ahayni naar ka daran.

de: life

lx: noolaad

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: noolaad

(Goalat) S Cadaba barbigera Gilg Capparidaceae.

-ka: (magac, lab, keli) dhuumasho kolba dhan loo guuro si aan laguu helin. Cali waa nin yoolgad badan. Dh: foofhallayn, raadgad.

-ka: (magac, lab, keli) hadal dhabaqsan oon jiha lahayn. Yooyaal kooga ayaa na wareeriyay Dh: yuuyaa, buuq, juujaa.

(Bulaalid-da)

Aad u tarmid; badasho.

m.f.dh eeg bulaal². la-mid: bulaal¹.

-da: (magac, dhedig, keli) aad u tarmid oo isa sii dhaldhalid.

m.dh la-mid: callaalid.

(Doolaala-da)

1. Meel kale ama dal kale oo qalaad oo layska tago.

2. Waxaan wax ugu jirin oo layska dhexgalo.

m.dh 1. Doonashada uu neef qoor ah oo qooqan uu doonto wax uu abaahiyo ama saarto. 2. Aadidda la aado meel kale oo aan la iskaga baahnayn.

f. n. animal trespasser (looking for mate); trespassing, interference [ext.] going to foreign lands ~ abroad

-da: (magac, dhedig, keli) meel ka tegid oo tu kale u socdaalid sida xoolaha labkooda qooqan marka uu kuwiisa ka tego kuwa kalena aado. Orgidu way doolaalo badan tahay.

doolaalo -da: (magac, dhedig, keli) arrin ama wax aanay dani kuugu jirin oo la iska dhex galo.

de: animal trespasser (looking for mate); trespassing, interference [ext.] going to foreign lands ~ abroad

lx: doolaalo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: doolaalo

(Galaalid-da)

Galaal u yeelid, marin.

m.f.dh eeg galaal².

-da: (magac, dhedig, keli) galaal u marin.

m.f.dh eeg gulaal². la-mid: gulaal¹ (3).

m.f.dh eeg jalaal².

f.g3 (-laday, -latay) Geed saloo-lasho.

(Kulaalid-da)

Dab ama wax la mid ah oo kulul ag fariisasho, dhaxanta isaga bi'in.

m.f.dh eeg kulaal².

-da: (magac, dhedig, keli) dab ama wax la mid ah oo kulul ag fariisasho oo dhaxanta isaga bi'in.

m.f.dh eeg milaal². la-mid: milaal¹.

-da: (magac, dhedig, keli) aad u buuxin oo tirrijin. Dh: miijin.

m.f.dh eeg oomaar².

-da: (magac, dhedig, keli) baylid oo uumi bixin. Dh: baylid.

oomaarid -da: (magac, dhedig, keli) ur qadhmuun yeelasho.

(Qoofalid-da)

Qoofal ku xirid.

m.f.dh eeg qoofal². la-mid: qoofal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) dedid oo hagoog ku xidhid. Dh: qoofalis, dedid.

qoofalid -da: (magac, dhedig, keli) qoofal ku xidhid. Faraska qoofalidda ka daa. Dh: shakaalid.

m.l la-mid: qoolati.

(Rogaalid-da)

Rogaalcelin.

m.f.dh eeg rogaal².

1. (Soomaali-da) Dadka Soomaaliya deggan.

2. (Soomaali-ga) a) Afka Soomaalidu ku hadasho. b) Shilinka Soomaaliya.

Soomaali¹: m.l.kh Luqadda Soomaalida u gaarka ah.

Soomaali²: m.dh Dadka Soomaaliya deggen ama ku hadla af-Soomaaliga.

Soomaali¹: m.l.kh Luqadda Soomaalida u gaarka ah.

Soomaali²: m.dh.u Dadka Soomaaliya deggen ama ku hadla af-Soomaaliga.

m. n. Somali man; Somali shilling

Soomaali [feminine] n., pl. Somalis, Somali people

-da / ga: (n) 1. Somalian. 2. Somali male person. af Soomaali; Somali language

-da: (magac, dhedig, keli) quruunta ku hadasha afka uu ereykoobahani ku qoran yahay; waa ummad ka mid ah quruumaha Geeska Afrika oo deggan dhul aad u ballaadhan oo kulaala Badda Cas iyo Badweynta Hindiya. Soomaali been way sheegtaa, beense ma maahmaahdo.

صومالي

m.f.dh eeg yabaal². la-mid: yabaal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) curub cusub oo jilicsan bixin. Geed waliba yabaalid buu qurux ku leeyahay. Dh: fiilid, magoolid.

yabaalid -da: (magac, dhedig, keli) caajisid. Xaraarada ayaa yabaalidda ligu wacan.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax samayn ama hindisid.

(Booyaamid-da)

Hadal daroori ah tixid.

m.f.dh eeg booyaan². la-mid: booyaan¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) hadal aan kala joogsi lahayn dhurmid. Booyaamid hadal lagama dhergiyo muran baahi loo qabaye. Dh: daldalmid.

booyaamid -da: (magac, dhedig, keli) ku dhawaaqid cod ujeeddo leh. Booyaamid horey uma aqoon waase lay baraye. Dh: booyaamis.

(Callaalid-da)

Callaal siin; laaluushid.

m.f.dh eeg callaal². la-mid: calaal¹, calaalid, callaal¹ (4).

-da: (magac, dhedig, keli) callaal siin; laaluushid.

m.f.dh eeg cillaal². la-mid: cillaal¹.

-da: (magac, dhedig, keli) meel sare ama meel daloosha ku jufid oo gelin.

dąllaalid: m.f.dh eeg dąllaal². la-mid: dillaalid, dullaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) labo wax kala iibsanaya u kala dhaxayn oo u kala iibis. Dh: dillaalid.

(Dhalaalid-da)

1. Muuqaal ifa haya yeelasho; bidhaamid; birbirid.

2. (bir, subag, kd.) sida biyaha u dareerid, kulayl dab ama qorraxeed aawadi; shiilmid; shubmid.

m.f.dh eeg dhalaal². la-mid: dhalalid.

-da: (magac, dhedig, keli) shiilmid oo dareere u beddelmid.

dhalaalid -da: (magac, dhedig, keli) iftiimid oo wax meel dheer laga arkayo ahaan. Dhalaalidda xiddigaha samada dharaar lama arko.

m.dh la-mid: dallaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) dad wax kala iibsanaya ka shaqaysashada wax loo kala iibiyo.

-ta: (magac, dhedig, keli) dab iyo wixii la mid ah, hurin. Digadoo hulaaqdiyo, doolaabin kicin u ah, murankoo danteeda ah, wadwadkay ku darartaa.

(Dullaalid-da)

Dad wax kala gadanaya oo laysu geeyo oo la dhex galo oo la heshiisiiyo oo wax laga qaato.

m.dh la-mid: dąllaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo labo dhinac kala iibsanayaan, u dhaxayn oo dillaalid.

m.f.dh eeg duqlaal.

m.f.dh eeg goobaab². la-mid: koobaabid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel wareejin; goob maageerid. Goobaabidda ayaa ceelqodista ka horreysa. Dh: meegaarid, xeerid.