yixayn

(Fixlayn-ta)

Aad u qoslid.

m.f.dh eeg fixlee.

-ta: (magac, dhedig, keli) tiflayn ama tifiqtifiqlayn oo aayar u di'id. Dh: tiflayn, tifiqlayn.

m.f.dh eeg milxee. la-mid: milixayn.

(Xayn-ta)

Wadajir urursan oo ka kooban dad ama waxyaalo; koox; horin; xoogaa.

m.dh In yar oo aan badayn oo xoolo, ugaar iyo wixi lamida oo wada jira; horin; koox.

m.dh In yar oo aan badayn oo xoolo, ugaar iyo wixi lamida oo wada jira; horin; koox.

f. n. group

(adj) some (sam); group (guruup); herd (heerd)-, flock (falook) ~ koox

-ka: (magac, lab, keli) fayga hoose e marad ama googoradda dumarka. Dh: cidhif.

xayn-ka: (magac, lab, keli) qaraabada wixiidha oorida ka soo jeeda. Dh: gacal, xidid. Li: xiga.

xayn -ta: (magacwadareed) koox adhi ah oo wad socota ama wada daaqaysa. Xayn yari xas beedday.

de: group

initial: x

lx: xayn

pd: (-ta Pl: xaynan (ka))

ps: n1-f, n4-f

syn: horin, hormo, koox

key: xayn

(Ilayn-ta)

1. Il ama siriq samayn, waxayn; siriq ku roorin.

2. (senen) Dhugasho wax ku yeelid; dhabataysi.

m.f.dh eeg ilee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cawryid; eegmo cid lagu dhabateeyo. Dh: dhabasho.

ilayn-ta: (magac, dhedig, keli) meel madow oo aan nal lahayn, iftiimin. Dh: nalayn, siraadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka qof si gaar ah shey loogu keli yeelo.

tixan¹: f.mg1 (-xmay, -xantay; -xmi) la-mid: taxan¹.

tixan²: f.mg4 (-xnaa, -xnayd) la-mid: taxan².

(tilmaame) wax la tixay ahaan; taxan.

m.f.dh eeg bigee. la-mid: bigays (2).

-ta: (magac, dhedig, keli) bislayn shaah; shaah karin. Bigaynta shaaha adaa igu dhaama.

-ta: (magac, dhedig, keli) guri iyo wax la mid ah, dhisid. Sida daarihii bari, ma bineeyey agalkii. Dh: dhisid, binays.

(Birayn-ta)

1. Neef xoola ah gowricid.

2. Bir ka dhigid.

m.f.dh eeg biree.

-ta: (n) the act slaughtering; slaughter (islootar) ~ gawricis

-ta: (magac, dhedig, keli) neef xoolo ah gawricid. Birayn ba wuu u diiday haka dhamo bakhtiye wanku. Dh: xalaalayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) sharaf u yeelid. Dh: cisays, xurmayn, tixgelin.

m.dh (naxwe) Curiyayaal loo kala saaro kooxkoox hadba sida ay isugu dhowyihiin naxwe ahaan.

m.dh (naxwe) Curiyayaal loo kala saaro kooxkoox hadba sida ay isugu dhowyihiin naxwe ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka wax yaabis ahaa iidaan lagu daro. Dh: dufaneyn. duxbeel -ka: (magac, lab, keli) marka shay ka dhammaato nafaqadii uu lahaa. Dh: nafaqobbeel.

m.dh eeg eexee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax cid xannaanaynteed ah, cid kalena lurkeed ku jiro yeelid; kan kula mudan ahmiyad siin. Eexaynta ubadkaa sidkaha loo ajalayaaye. Dh: xannaanin, naasnuujin, gacanbidixeedin, eexin.

-ta: (magac, dhedig, keli) meyti ama cid geeriyootay, sadaqo u bixin oo ajarkeega u hibayn; qof dhintay fidde u samayn. Dh: fidays.

-ta: (magac, dhedig, keli) gacmaha oo gadaal u xidhan, beerka u jiifin. Dh: miigayn, figays.

(Firayn-ta)

1. Firo u yeelid.

2. (turub) warqad badka dhigid, muujin.

m.f.dh eeg firee.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg fidhayn.

firayn-ta: (magac, dhedig, keli) wax la fuushan yahay ama la wado dib u celin. Faras aan firayn baran lama fuulo waligaa. Dh: celin. Li: kaxayn.

firayn-ta: (magac, dhedig, keli) adoo ordaya ama cararaya fidho kicin. Dh: fidhayn.

firayn-ta: (magac, dhedig, keli) turubka, warqad badka lagu ciyaarayo, dhigid oo muujin. Dh: firays.

-ta: (magac, dhedig, keli) si deeq ah u bixin, u hadiyayn. Dh: hadiyayn.

(Hitayn-ta)

Waxkasheegid; ceebayn.

m.f.dh eeg hitee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan sax ahayn ka sheegid; qof kale ceebayn oo dhaleecayn. Dh: hitays, fadeexadayn, cambaarayn.

(Iimayn-ta)

Iin u yeelid.

m.f.dh eeg iimee.

-ta: (magac, dhedig, keli) nabar iyo iin u yeelid.

(Iiqayn-ta)

Ciriiri gelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) fal la waafajiyo sharciga oo la banneeyo samayntiisa.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof xun, meel ama cid looga ergoodo. Dh: beegid, aanayn.

m.dh la-mid: jahayn.

vl. n. direction, directing, sending to ~ towards

-ta: (magac, dhedig, keli) jidka xaqa ah u tilmaamid.

a: jiheyn

de: direction, directing, sending to ~ towards

lx: jihayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: jihayn

(Jilayn-ta)

1. Jil u yeelid, ku marid.

2. (wadaan, kd.) afka marin; aad u buuxin.

m.f.dh eeg jilee. la-mid: jilays.

vl. n. filling to the brim

a: jilays (ka) [vn-m]

de: filling to the brim

lx: jilayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

see: jilee

key: jilayn

(Jimayn-ta)

Isu foodin; simid.

m.f.dh eeg jimee.

-ta: (magac, dhedig, keli) isbarbardhigga qiimaha ay leeyihiin labo wax.

(Jitayn-ta)

Isku meegaar; xerayn; hareerayn.

(Kaxayn-ta)

Wax nool oo socona haya meel ka wadid iyadoo aan la hoggaaminayn lana horkacayn ee gadaal laga wado.

m.f.dh eeg kaxee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax nool oo soconaaya meel ka wadid iyadoo aan la hoggaaminayn lana horkacayn, balse ee gadaal laga socdo.

-ta: (magac, dhedig, keli) guri, gaadhi iyo wixii la mid ah, qofka gala ama isticmaala lacag ka qaadid.

(Libayn-ta)

Lib siin; guul siin.

m.f.dh eeg libee.

-ta: (magac, dhedig, keli) guul cid loo ogolaado; lib iyo guul siin.

(Likayn-ta)

Sida likaha kor u soo taagid.

m.f.dh eeg likee.

-ta: (magac, dhedig, keli) sida likaha kor u soo taagid.

m.f.dh eeg lixee. la-mid: lixeys.

m.dh la-mid: macaanayn.

(Midayn-ta)

Mid ka dhigid.

vl. n. unification

-ta: (n) unity (yuniti); unification (yunifikeeyshin); uniting (yunaayting) integration (in 'ti-gareeyshin) ~ mideyn, midoobid

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kala firidhsanaa isu keenid oo mid ka dhigid. Dh: midays. Li: firdhin.

a: mideyn

de: unification

lx: midayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: midayn

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qaybin oo u kala soocid. Milayntaada ayaan sugaynnaa. Dh: milays.

(Mirayn-ta)

1. Miro bixin, soo saarid, dhalid.

2. Miraha heesta tirin, qaadid.

m.f.dh eeg miree.

-ta: (magac, dhedig, keli) heesta midheheeda tirin; maanso allifid. Dh: mudhayn, curin, midhays.

mirayn -ta: (magac, dhedig, keli) midho bixin; miro soo saarid. Dh: mudhayn, dhalid, midhays.

-ta: (magac, dhedig, keli) is le'ekeysiin, simid oo wax isku mid ah ka dhigid. Dh: simid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qadarin.

m.f.dh eeg qiree. la-mid: qarayn.

(Qisayn-ta)

Qiso sheegid; sheekayn; qisood.

m.f.dh eeg qisee. la-mid: qisood.

-ta: (v) narration (naarey-shin) ~ sheekayn

-ta: (magac, dhedig, keli) qiso ka sheegkayn: dhacdo qiso ka samayn. Dadkii hore ayaa qisaynta ku fiicnaa. Dh: qisood.

-ta: (magac, dhedig, keli) dareere weel lagu qiyaasayo aad u buuxin illaa uu hareeraha ka daadanayo.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof wax uuna falin ama uu ahayn ku masabidid. Dh: qadaf.

ribayn-ta: (magac, dhedig, keli) dareere jaamid is haysta ka dhigid. Malmalku qayb ayuu ka yahay ribaynta tawaadda.

m.f.dh eeg rigee.

(Sifayn-ta)

1. Wax sifaysan ka dhigid; nadiifin.

2. Sifo wax lee yihiin sheegid; tilmaamid.

m.f.dh eeg sifee. la-mid: safayn.

-ta: (n) 1. purification (piy-uuri-fi-keey-shin); cleaning (kilin-ing); refinement (ri-faayn-mant) purifying (piyuurafaaying) 2. characterising, describing

-ta: (magac, dhedig, keli) sifo wax leeyihiin sheegid; tilmaamid.

sifayn -ta: (magac, dhedig, keli) uskaga ka nadiifin. Dh: cadayn. Li: uskagayn.

(Tibayn-ta)

Tib wax la dhicid ama wax ku qaadid.

m.f.dh eeg tibee.

-ta: (magac, dhedig, keli) tib la dhicid.

Numeration

(Waxayn-ta)

Samayn; falid; yeelid; qabasho.

m.f.dh eeg waxee.

-ta: (magac, dhedig, keli) samayn oo wax la garnayo ka dhigid. Dh: samayn; yeelid, qabasho, waxays.