ereyga

yir

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

yir

DHAN

m.l Wax yar oo adag oo ku go'an ibta neefka guran.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aammiin

DHAABAN
1

(Aammiin-ta)

2

Erey ducada dabadeeda la yiraahdo oo ulajeeddadiisu tahay Ilaahow aqbal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Afgobaadsi

DHAABAN
1

(Afgobaadsi-ga)

2

Hadal macaan oo hufan oo eed ka cararid darteed keliya loo yiraahdo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Alool

DHAABAN
1

(Alool-ka)

2

Jaad dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo geed duur la yiraahdo ulihiisa, oo inta la sayo, jil lagu marriimo, oo badanaa qolalka lagu kala ilaxiro.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baanise

DHAABAN
1

(Baanisa-ha)

2

Hadal ama dood, qoran ama aan qorrayn oo meel madal ah laga yiraahdo; khudbo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bal

DHAABAN
1

1. Erey ulajeeddooyin midabyo badan leh sida 'waa yahay e,' 'Arrintii hore daayey ama ka noqday e,' oo la yiraahdo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska yeersiiyo (wax aan lagu jacsanayn ama cagajiid lagu yeelo); Bal hoo, bal kaalay, bal ina keen; wiilka bal u yeer.

2

2. (Bal-ka) a) Geedka meseggada, galleyda, kd. inta laamaha iyo caleemaha ah. b) Ballan; wacad; axdi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baroordiiq

DHAABAN
1

(Baroordiiq-a, Baroordiiq-da)

2

Qof wax culusi gaareen, hadallo debecsan oo waano iyo laabqaboojis ah oo lagu yiraahdo; baroor la qaybsad; tacsi ugu tegid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baxaar

DHAABAN
1

(Baxaar-ka)

2

Nin webiyada aqoon dheer u leh oo la yiraahdo wuxuu u taliyaa nafleyda ku jirta siiba yaxaaska iyo kalluunka.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bidhaan

DHAABAN
1

(Bidhaan-ta)

2

Muuqaal yar oo meel fog laga arko; iftiin ama dhalaal yar oo meel ka bilig yiraahda; birbir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Birid

DHAABAN
1

(Birid-da)

2

Iftiin yar oo meel ka bilig yiraahda; daarmid; hurid; shidmid; hillaacid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bun

DHAABAN
1

(Bun-ka)

2

1. Cabitaan la cabbo oo udgoon oo laga sameeyo miro yaryar oo kulkulucsan oo beer leh oo uu dhalo geed dheer oo dhulka kulul ka baxa: inta iniinaha la dubo oo la budeeyo baa sida shaaha loo karshaa; qaxwe.

3

2. Sharuur.

4

3. Miraha geedka.

5

4. Geedka laftiisa (caleemihiisa waxaa la yiraahdaa quddi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Caku

DHAABAN
1

Caku!

2

Erey la yiraahdo kolka wax la kahdo ama la nebcaysto, sida: Caku ninkaas, maxaa noo keenay! Caku dunida! Hah!

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Canaan

DHAABAN
1

(Canaan-ta)

2

Hadal kulul oo lagu yiraahdo qof wax ba'shey ama wixii la faray diidey ama isku-laday; xaarxaaro.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Cay

DHAABAN
1

1. (Cay-da) Wax af laga yiraahdo ama addin laga falo, oo loola jeedo in qof ama wax kale lagu canbaareeyo; waxkasheeg xun; aflaggaaddo.

2

2. (Cay-ga) Dhareer.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Caytamid

DHAABAN
1

(Caytamid-da)

2

Hadallo cay ah, la yiraahdo, la isdhaafsado; (ama caytan).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Cub

DHAABAN
1

(Cub-ka)

2

1. Wax meel daloosha lagu gufeeyo; cuf; guf.

3

2. cub iyo cir: ereyo kolka la cubtamayo la yiraahdo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Daabbad

DHAABAN
1

(Daabbad-da)

2

1. Neef xoolo ah oo la rarto ama la fuulo.

3

2. Nafley weyn oo la yiraahdo badday ku jirtaa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Daaddah

DHAABAN
1

(Daaddah-da)

2

Erey carruurta yaryar lagu yiraahdo kolka gacmaha la hayo oo socodka la bara hayo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Deeg

DHAABAN
1

Deeg!

2

Erey fardaha lagu yiraahdo kolkii la doona hayo inay istaagaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dhaajin

DHAABAN
1

(Dhaajin-ta)

2

Wax qof yiri ama sameeyey wax u eg falid, waxkasheeg darti; jilid; canjilid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dhiidhi

DHAABAN
1

(Dhiidhi-ga)

2

Wax xun oo ama afka layska yiri ama addin layska gaarsiiyey, xumaan laga xumaaday muujinteeda; camashood; umal; dhirif; caro; xanaaq.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

yiri

DHAFANDHAAF
1

v., simple past tense: he said

2

yiri: v., subject case, simple past tense: it was ... who said

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

yiri

DHAFANDHAAF

(v) he said; he told ~ yidhi

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ir

DHAFANDHAAF
1

-ka: (magac, lab, keli) dhismaha weyn ee ka sarreeya dhulka iyo wixii ku nool. Dh: cir, samo.

2

ir-ta: (magac, dhedig, keli) ismariwaa aad u adag. Xaajadii waxay gaadhay ir iyo ir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Air

DHAFANDHAAF

Hawo

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

air

DHAFANDHAAF

/eer/airs, airing, aired;(n) hawo, hawada sare. e.g. The air temperature is now 60 degrees celsius.

waa la naqliyay ✓

Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]

Air

DHAFANDHAAF

Layr

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

air

DHAFANDHAAF

/eer/ (n) neef, howy.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

air

DHAFANDHAAF
1

air, n.m. - Hawo; dabayl

2

avoir l'air - U ekaan, u eg; Sansaan keed leh; Qaab keed leh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

air

DHAFANDHAAF
1

n., (one of the four elements) hawo, -di, dabayl, -shi, neecaw, di; (countenance, features) soo joog, -gi, jaah, -hi, weji, -gi.

2

air, v.tr., (aerate) neecaawi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bir

DHAFANDHAAF
1

(Bir-ta)

2

1. Macaadinta dhulka laga helo mid kamid ah: aad buu u adag yahay, qaabkii la doonona waa loo yeeli karaa waxtarkiisana lama koobi karo.

3

2. Daloolka yar oo gaashida madow oo isha ku yaal; wiilka isha.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bir

DHAFANDHAAF
1

bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: birajuuraan.

2

bir²: m.dh (kiimika) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.

3

bir³: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax sida iftiin bilig dhihid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

bir

DHAFANDHAAF
1

bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: bir-ajuuraan.

2

bir²: m.dh (kiim.) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Bir

DHAFANDHAAF

Metal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

bir

DHAFANDHAAF
1

f. n. pupil of the eye

2

bir [feminine] n., [collective] iron; metal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

bir

DHAFANDHAAF
1

ta: (n) [Pl. biro-biraha] metal (metal); steel (istiil); iron (aa-yan)

2

bir -ta: (n) iris of the eye; pupil (piyuu-pel)

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Bir

DHAFANDHAAF
1

Ferro

2

Iron

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bir

DHAFANDHAAF
1

(fal) eeg bidh.

2

bir-ta: (magac, dhedig, keli) walax aad u adag oo aan dhayal lagu loodin karin oo macdan adag laga sameeyo. Bi'i waa jacaylow, boogaan la dhayinoo, cidi baanan karinoo, beerkiyo wadnaha iyo, bogga kaaga taalliyo, inuu yahay bir caashaqu, been baa u haystee. Dh: xadiid.

3

bir-ta: (magac, dhedig, keli) dalool yar oo ah barta madow ee isha ku yaal; isha weelkeeda. Dh: inan, idhan.

4

bir -ta: (magac, dhedig, keli) iftiin yar oo hal mar muuqda, degdegna u dema. Iftiin baa buulka bir ka yidhi deedna bakhtiyey. Dh: bilig, bidh.

5

bir -ta: (magac, dhedig, keli) orod degdeg ah oo dhakhso badan. Yartii halkan joogtay halmar unbay bir tiriye xaggay u kacday. Dh: bidh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

bir

DHAFANDHAAF
1

de: iron (the powder used as medicine)

2

lx: bir

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-mass

5

key: bir

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

bir

DHAFANDHAAF

حديد

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Cir

DHAFANDHAAF
1

1. (Cir-ka) a) Hawada weyn oo sare, oo xiddigaha iyo meereyaashu ka buuxaan. b) Roob;

2

2. (Cir-ta) Inta caloosha nafleydu kol qaaddo; caloosha muggeeda.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

cir

DHAFANDHAAF
1

cir¹: m.l 1. Samada sare, buluug ah oo ay xiddiguhu ka muuqdaan. 2. Roob.

2

cir²: m.l/dh (cilmiga naflayda) Xaddiga cuntada ee qof caloosha ku qaadi karo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

cir

DHAFANDHAAF
1

cir¹: m.l 1. Samada sare, buluug ah oo ay xiddiguhu ka muuqdaan. 2. Roob.

2

cir²: m.l/dh (cilmiga naflayda) Xaddiga cuntada ee qof caloosha ku qaadi karo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

cir

DHAFANDHAAF
1

m. n. sky; atmosphere, air, weather; rain

2

cir [feminine] n. capacity of the stomach, bellyful; appetite

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

cir

DHAFANDHAAF

-ka: (n) 1. sky (iskaay) 2. person's appetite (api-taayt) —cirweyn: (adj) having great appetite

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

cir

DHAFANDHAAF
1

-ta: (magac, dhedig, keli) inta uu qof cunto ka qaado ama calooshiisu qaadi karto. Taabud waa qof cir weyn.

2

cir-ka: (magac, lab, keli) biyaha ay daruuraha samadu soo daayaan. Halbaa curanaysa, ufaa caranaysa, malaha cir da'aaya, u sii ah calaamad. Dh: roob.

3

cir-ka: (magac, lab, keli) samada sare ee xiddigaha leh. Cirka roob ayaa ka soo da'aya. Dh: samo. Li: dhul.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

cir

DHAFANDHAAF

سماء

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dir

DHAFANDHAAF
1

(Dir-ka)

2

(xoolo) isku sinji ah, oo isku meel ka soo wada jeedey; jaad; dhur; taran.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dir

DHAFANDHAAF
1

dir¹: m.l Dad ama xoolo isku asal ah oo meel ka soo wada jeed; jaad; dhur.

2

dir²: m.l (-rar, m.l) (baayoloji) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, taasi oo ka kooban hal ama in ka badan oo isku eg. Dirarka isu eg waxa loo kooxeeyaa faylan ahaan.

3

dir³: m.l (-rar, m.l) (naxwe) Waxaa lagu magacaabaa koox ereyo ah oo wadaaga hal ama dhawr dabeecadood, sida magacyada.

4

dir⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax meel joogay ama yiil meel kale aaddin. 2. Ku d.: qof, qof kale xumaan uga dheegid si uu ula colloobo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

dir

DHAFANDHAAF
1

dir¹: m.l Dad ama xoolo isku asal ah oo meel ka soo wada jeed; jaad; dhur.

2

dir²: m.l (-rar, m.l) (baay.) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, taasi oo ka kooban hal ama in ka badan oo isku eg. Dirarka isu eg waxa loo kooxeeyaa faylan ahaan. m.f.dh, dirid.

3

dir³: m.l (-rar, m.l) (naxwe) Waxaa lagu magacaabaa koox ereyo ah oo wadaaga hal ama dhawr dabeecadood, sida magacyada.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

Dir

DHAFANDHAAF

f. n. major Somali clan

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

dir

DHAFANDHAAF
1

v. send, dispatch

2

dir m. n., [collective] origin, basis; species (of animals); race; clan, ancestors

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Dir

DHAFANDHAAF

name-m origin; race; ancestor

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

dir

DHAFANDHAAF
1

-ay / tay: (v) 1. send (send); transmit (taraanis-miit); dispatch (dis-paaj); ~u dir. Ex: warqad u dir; send a letter. 2. dir -ka / ta: (n) ancestor (ansestar); offspring (oof-ispiring); usually used for animals; descendant (di-sen-dhant) ~ waraso

2

isku dir -ay / tay: (v) set against each other stir up strife; come between; be a quarrelmonger

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dir

DHAFANDHAAF
1

(fal) (ku ~) qof ka horgee qof kale.

2

dir: (fal) (u ~) meel kale gee oo ruux u gudbi. U dir alaabta ciddii lahayd.

3

dir-ka: (magac, lab, keli) isirka ama abka ay cidi ka soo jeeddo dad iyo duunyo kay doonto ha ahaatee. Sacaasi dir fiican buu ka soo jeedaa. Dh: isir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

fir

DHAFANDHAAF
1

fir¹: m.l 1. Taxanaha abtirsiimada ee laga soo askumay. 2. Cagaarka ugu horreeya ee geedaha ka soo baxa. la-mid: firfir¹.

2

fir²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Timo, caw iyo wixi lamida feerid. 2. Geedo cagaar yar bixin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

fįr

DHAFANDHAAF

m.l Cagaarka ka soo baxa meel laga guuray; fuf.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

fir

DHAFANDHAAF

m.l 1. Taxanaha abtirsiimada ee laga soo askumay. 2. Cagaarka ugu horreeya ee geedaha ka soo baxa. la-mid: firfir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

fir

DHAFANDHAAF
1

m. n. origin, descent

2

fir v. comb (hair)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

fir

DHAFANDHAAF

-ka: (n) 1. genetics (jineetikis), heredity, genesis. 2. offspring (oof- ispiring); descendants (di-sen-dhantis); children (jiil-dhareeri) ~ waraso, dir

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

fir

DHAFANDHAAF
1

(fal) timaha shanlee, timaha feedh. Madaxa iska fir. Dh: fidh, feedh.

2

fir: (ereycodeed) tusa boodid ama dhaqaaq aan la isku diyaarin oo kedo ah. Maskii uu arkay ayuu yidhi.

3

fir -ka: (magac, lab, keli) meesha noole ka soo jeedo asalkiisu. Sacaygu waa firkii qaayib. Dh: isir, cayn, farcan, dir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Hir

DHAFANDHAAF
1

1. (Hir-ka) a) Hor iyo dib u socodka ama kor iyo hoos u socodka ka samaysma badda korkeeda, hawada iyo wixii la mid ah; mowjad; waddac. b) Muuqaal weyn oo hirka badda u eg (xiriirka buuraha, cirka, kd.).

2

2. (Hir-ta) Ariga (riyaha) jaad kamid ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

hir

DHAFANDHAAF
1

hir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Dhaqdhaqaaq biyaha baddu sameeyaan o heerkoodu kor iyo hoos ugu kaco. 2. Muuqaal fog ee caad, bad, buuro iyo wixi lamida ah. 3. Mowjadaha hawada ee baahiya codadka iyo muuqaallada; mowjad.

2

hir²: m.l (-rar, m.l) (fiisikis) Labid kaleed ee dhextaal ama dululaati. Marka uu hir socdo, garurka ayaa tamarta meel ka kexeeya, geeyana meel kale.

3

hir³: m.dh Nafley bar yar oo buuralayda ku nool (ari).

4

hir⁴: f.mg1 (-ray, -rtay) Meel dheer ka soo muuqasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

hir

DHAFANDHAAF
1

hir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Dhaqdhaqaaq biyaha baddu sameeyaan o heerkoodu kor iyo hoos ugu kaco. 2. Muuqaal fog ee caad, bad, buuro iyo wixi lamida ah. 3. Mowjadaha hawada ee baahiya codadka iyo muuqaallada; mowjad.

2

hir²: m.l (-rar, m.l) (fiisikis) Labid kaleed ee dhextaal ama dululaati. Marka uu hir socdo, garurka ayaa tamarta meel ka kexeeya, geeyana meel kale.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Hir

DHAFANDHAAF

Wave

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

hir

DHAFANDHAAF
1

m. n. wave, surge, rise and fall (of tide); radio wave

2

hir [feminine] n. goat species

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

hir

DHAFANDHAAF

-ka: (n) [Plural hirar-ka] wave (weeyv).

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

hir

DHAFANDHAAF
1

(fal) (iska ~) cid iska celi oo iska caabbi. Dh: difaac, dhaw.

2

hir-ka: (magac, lab, keli) garaaraha badda dusheed ka samaysma oo ay hawada iyo wixii la mid ahi dhaliyaan. Dh: mawjad, waddac. Wa: hirar.

3

hir -ka: (magac, lab, keli) muuqaalka guud ahaaneed ee buuraha xidhiidhsan..

4

hir -ka: (magac, lab, keli) birlab danabowga kala rakaadda ah ee uu hawada sii dhexmariyo tebiyaha wax baahshaa.

5

hir-ta: (magac, dhedig, keli) jaadadka riyaha jaad ka mid ah.

6

hir -ta: (magac, dhedig, keli) dooxada bannaan eet tigaaddu ka baxdo.

7

hir -ka: (magac, lab, keli) labidda kalgalka ah ee dheexyaal dhacda ama bug isku mid ah oo si isdaba joog ah u socota.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Jir

DHAFANDHAAF
1

(Jir-ka)

2

1. Wax jira oo meel maran buuxiya oo qaab la yaqaan leh (jir shubma, jir adag, jir gaas ah, jir xubno leh, jir aan xubno lahayn...).

3

2. Xubnaha nafleydu ka kooban tahay wadajirkood; oogo; kor.

4

3. Roob badan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

jir

DHAFANDHAAF
1

jir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Oogada dadka. 2. Roob badan oo habeen da'a.

2

jir²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Meel ku maqnaansho. 2. (f.g) Nafley iyo wixi lamida mudda noolaan. 3. (f.g) Wax sugnaantooda hubid. 4. (f.mg) La j.: xoolo ilaalin. 5. (f.mg) La j.: cid la socosho ama la joogid. 6. Jirtoo: waa yahay ee... Tusaale: “Naahoy, jirtoo hadduu aabbahaa dhul kala dillacay isku kabi karayo waa nin rag ah, hayeeshee aniga meesha aabbahay joogo dhulkuba kama kala dillaaco!”. 7. Iska j.: Ka digtoonow! 8. Shay intuu ka fogyahay shay kale.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

jir

DHAFANDHAAF
1

jir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Oogada dadka. 2. Roob badan oo habeen da'a.

2

jir²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Meel ku maqnaansho. 2. (f.g) Nafley iyo wixi lamida mudda noolaan. 3. (f.g) Wax sugnaantooda hubid. 4. (f.mg) La j.: xoolo ilaalin. 5. (f.mg) La j.: cid la socosho ama la joogid. 6. Jirtoo: waa yahay ee Tusaale: Naahoy, jirtoo hadduu aabbahaa dhul kala dillacay isku kabi karayo waa nin rag ah, hayeeshee aniga meesha aabbahay joogo dhulkuba kama kala dillaaco! 7. Iska j.: Ka digtoonow! 8. Shay intuu ka fogyahay shay kale. m.f.dh, jirid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

jir

DHAFANDHAAF
1

v.st: be (in a place), stay, dwell; exist, be available, be there

2

jir v.aux: used to do something [past habitual]

3

jir m. n. year (of age), years old

4

jir m. n. body

5

jir m. n., [collective] weather preceding ~ indicating heavy rain

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]

JIR

DHAFANDHAAF

(Jir) S Paspalidium desertorum (A. Rich) Stapf. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

jir

DHAFANDHAAF
1

-ka: (n) body (baadi); human body

2

jir -a: (adj) old (ooldh); age (eej). Ex: labaatan jir; 20 years of age or 20 years old

3

jir -ay -tay/ -een / -nay: (v) 1. been (biin); be in a place. Ex: xaggee jirtay? where have you been? 2. used to be. Ex: waxaan aadi jirnay..; we used to go.. 3. ku jir -ay / -tay / -een -nay: (v) participate (paar-tisi peeyt); join in; take part in something ka qaybgal. Ex: yaa shirka ku jiray? who participated in the meeting? 4. iska jir -ay/tay: (v) be careful; take care; watch out (waaj awt)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

jir

DHAFANDHAAF
1

(fal) ilaali xoolo ama wixii hadba aad ka masuul tahay. Dh: raac, ilaali.

2

jir -ka: (magac, lab, keli) qabawga iyo rafaadka ka dhasha roob aan qaadin oo si xidhiidh ah u da'a muddo badan.

3

jir-ka: (magac, lab, keli) eeg jidh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

jir

DHAFANDHAAF

جسم، جسد

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

kir

DHAFANDHAAF

e.d Yallah!, hayahee! bax!, tag!, kac!, hus!, yur! la-mid: kįs.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

kir

DHAFANDHAAF

inter. get out of here!; go away!; you are kidding!

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

kir

DHAFANDHAAF

(interjection) fuck off; an exclamation used as angry dismissal ~ kis, kac, bax

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

kir

DHAFANDHAAF

(ereydhawaaq) tusmeeya kolka dameer la farayo inay socoto ama joogsato.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

kir

DHAFANDHAAF
1

a: kis

2

de: get out of here!; go away! (offensive exclamation showing dislike for what one says or asks)

3

lx: kir

4

ps: intj

5

key: kir

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Mir

DHAFANDHAAF
1

(Mir-ta)

2

Wax habeenkii inta la hurdo dhaca ama yimaada ama la falo.

3

2. Goortaas lafteeda.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

mir

DHAFANDHAAF
1

mir¹: m.l Wax tiradoodu hal tahay.

2

mir²: m.dh 1. Falalka habeenkii dhaca ama la sameeyo. 2. Habeen. 3. Roob habeen da'a. 4. Daajinta geel habeen la daajiyo.

3

mir³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Habeen nafley cunto siin. 2. (f.mg) Col, roob iyo wixi lamida habeen imaansho. 3. Xoolo, badar iyo wixi lamida oo isku dhex jira sida ay leeyihiin u kala saarid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

mir

DHAFANDHAAF
1

mir¹: m.l Wax tiradoodu hal tahay.

2

mir²: m.dh 1. Falalka habeenkii dhaca ama la sameeyo. 2. Habeen. 3. Roob habeen da'a. 4. Daajinta geel habeen la daajiyo.

3

mir³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Habeen nafley cunto siin. 2. (f.mg) Col, roob iyo wixi lamida habeen imaansho. 3. Xoolo, badar iyo wixi lamida oo isku dhex jira sida ay leeyihiin u kala saarid. m.f.dh, mirid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

mir

DHAFANDHAAF
1

num: one ~ a piece of (something)

2

mir [feminine] n. seed, pip, kernel; fruit; grain crops

3

mir [feminine] n. event ~ action at night time

4

mir v. occur ~ come in the middle of the night (e.g., rain; an attack)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

mir

DHAFANDHAAF
1

-ta: (n) [singular of miro-ha] seed (siidh)

2

mir -ta: (n) midnight feeding, usually infant feeding ~ miridh-da

3

mir -tay / miratay: (v) do some activities in the middle of the night

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

mir

DHAFANDHAAF
1

(fal) saq dhexe oo habeennimo ku gud. Caawa mir intay hurdaan. Dh: guur.

2

mir: (fal) habeen xoolo daaji. Lo'du galabtay soo fushee caawa soo mir. Dh: daaji.

3

mir: (fal) shiid samee oo dhagaxaan dad ku tuurtuur. Kac naga mir waraabaha.

4

mir-ka: (magac, lab, keli) hal qudha; xabbad keliya. Wixii aan kuraasi hayay mir kama yaallo. Dh: midh.

5

mir-ta: (magac,dhedig, keli) daaqsinta habeenkii xoolaha la daajiyo; xunto saq dhexe wax la cuno. Xooluhu xalay mirtii ayay ku raageen oo saaka ayay yimaaddeen. Li: barqasho.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

nir

DHAFANDHAAF

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaqaaq badan kolba la is gundhiyo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

qir

DHAFANDHAAF

f.g1 (-ray, -rtay) Arrin doodi ka taagneyd caddeyn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

qir

DHAFANDHAAF

f.g1 (-ray, -rtay) Arrin doodi ka taagneyd caddeyn. m.f.dh, qirid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

qir

DHAFANDHAAF

v. confess, admit, acknowledge, affirm, accept as true

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

qir

DHAFANDHAAF

-qiray / qirtay: (v) 1. admit to be real, valid, or true. 2. tell the truth; confess (kon-fees)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

qir

DHAFANDHAAF

(fal) wax cid lagu tuhmayo ama adi laguu haysto runta ka sheeg; xaqiida la doonayo inay run tahay sheeg. Li: dafir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

qir

DHAFANDHAAF
1

de: confess, admit, acknowledge, affirm, accept as true

2

lx: qir

3

pd: (qiray)

4

ps: v1=tr

5

key: qir

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Sir

DHAFANDHAAF
1

(Sir-ta)

2

1. Arrin ama wax kale oo dadweynaha laga qarinayo ama dad yar keliyihi isla og yihiin; xog.

3

2. Dhagar; khatal; khayaano.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

sir

DHAFANDHAAF
1

sir¹: m.dh (asraar, m.dh) 1. Wax qarsoodi ah oo aan dadku wada ogayn. 2. Dhagar; khayaamo.

2

sir²: f.g1 (-ray, -rtay) Cid khiyaamayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

sir

DHAFANDHAAF
1

sir¹: m.dh (asraar, m.dh) 1. Wax qarsoodi ah oo aan dadku wada ogayn. 2. Dhagar; khayaamo.

2

sir²: f.g1 (-ray, -rtay) Cid khiyaamayn. m.f.dh, sirid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

sir

DHAFANDHAAF
1

f. n. secret, secrecy

2

sir v. deceive, swindle, cheat

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

sir

DHAFANDHAAF

/ser/ (n) mudane (erey mudnaaneed ee raga loogu yeero). e.g. Thank you, sir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

sir

DHAFANDHAAF
1

-ta: (n) secret (siikareeyt); confidentiality (kon-fidi-shi-yaalati)-, secrecy (si-kareesi)

2

sir culus: (n) top-secret; confidential information.

3

sirta dawladda: the state secret, affairs of state

4

sir -ay / tay: (v) trick (tiriik); cheat (jiit); deceive (di-ziiv); swindle (iswin-dhel) ~ khayaan

waa la naqliyay ✓