Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

v., simple past tense: it [masc.] was (located / situated) there

2

yiil: v., relative form, , simple past tense: that it [masc.] was there

3

yiil: v., subject case, simple past tense: it was ... that / who was there

waa la naqliyay ✓

-yiilay / tiilay: (v)) situated (si-tuweeytid); located (lo-keeytid), used with masculine nouns. Ex: xaggee yiil? Where it is situated?

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) xoolo biyo ka dhargay oo baad ay cunnan waayay. Dh: wabax.

waa la naqliyay ✓

1

(Murux-a)

2

1. Meel wixii ku yiil ka diirmeen ama ka hoolmeen.

3

2. Miraha kolkay bislaadaan korka laga muruxsado sida kuwa garaska.

waa la naqliyay ✓

1

aal¹: m.dh.fk Aashay, -aa, -iis iyo wixi lamida: si aan degdeg iyo fudayd toona ku jirin; aayar, tartiib, qunyar. Tusaale: “Ciise aashiis buu hadlaa”.

2

aal²: f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka a.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. la-mid: ool², oollow.

waa la naqliyay ✓

m.l (taar.) Qalcadihii ku yiil magaalooyinkii Giriiggii ee waqtiyadii hore.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-a-yiil, -a-tiil) Wax wax kale gadaashiisa aallid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Qori, dhagax iyo wixi lamida oo muddo badan ceel agtiisa yiil.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f. g) Weel caano lagu maalo deeb ku nadiifin. 2. (f.g) Harag qoyan si dhogortu uga dhacdo deeb marin. 3. (f.g) Xoolo cadheysan deeb ku dhayid. 4. (f.g) Digir si uusan bahal ugu dhalan deeb ku shubid. 5. (f.mg) Kaga d.: wax meel yiil wada dhammayn.

waa la naqliyay ✓

1

dir¹: m.l Dad ama xoolo isku asal ah oo meel ka soo wada jeed; jaad; dhur.

2

dir²: m.l (-rar, m.l) (baayoloji) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, taasi oo ka kooban hal ama in ka badan oo isku eg. Dirarka isu eg waxa loo kooxeeyaa faylan ahaan.

3

dir³: m.l (-rar, m.l) (naxwe) Waxaa lagu magacaabaa koox ereyo ah oo wadaaga hal ama dhawr dabeecadood, sida magacyada.

4

dir⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax meel joogay ama yiil meel kale aaddin. 2. Ku d.: qof, qof kale xumaan uga dheegid si uu ula colloobo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax meel yiil sikin. 2. Wax fogeyn. la-mid: durgi, durji, durqi.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-eeyay, -eysay) 1. (f.g) Wax meel yiil ama joogay meel kale gaarsiin. 2. (f.mg) Isu g.: laba wax ama ka badan isku darid.

waa la naqliyay ✓

1

goobyaal¹: m.l 1. Geed dhuuban oo aan caleen lahayn oo mariid halis ah leh. 2. Qof aan tartammada ku guulaysan. 3. Warwareegidda la warwareego iyada oo wax ka sugayo.

2

goobyaal²: f.mg1 (-yiil, -tiil; -aalli) Warwareegid iyado wax la sugayo.

waa la naqliyay ✓

1

gur: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Geedo, timo iyo wixi lamida jarid. 2. (f.g) Wax meel yiil ka qaadid. 3. (f.g) Cunto digsi ku jirta ka bixin. 4. (f.g) Miro geed ku yaal ka goyn. 5. (f. g) War qof ka jiibin. 6. (f.mg) la-mid: gųr².

2

gųr¹: m.dh 1. Gacanta bidix. 2. Gardarro.

3

gųr²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Neef irmaanaa candhadiisa caano ka idlaasho. 7. Ceel biyo lahaa dawrid. la-mid: gur² (6).

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax hoos yiil kor u qaadid iyadoo la taagayo. 2. Wax socday joojin.

waa la naqliyay ✓

1

marax¹: m.l 1. Wax la kaydsado; dhaqaale. 2. Hilib muddo yiil oo aan isbeddelin. 3. Ur suyac ah.

2

marax²: f.mg1 (-rxay, -raxday; -rxi) 1. Hilib wax isbeddeley noqosho. 2. Wax suyacay noqosho (Caano, biyo iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

1

qaad¹: m.l 1. Mugga ay wax leeyihiin. 2. Awoodda qaadis ee wax leeyihiin. 3. la-mid: jaad¹(1). Laamo yaryar oo u xirxiran majimo iyo marduufyo laga soo guro geedo meelo kala duwan ka baxa la cuno inta ay jilcanyihiin oo lagu marqaamo. 4. la-mid: qaadid: magacyada lammaanan. Tusaale: “Dulqaadka”.

2

qaad²: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax meel yiil meel kale geyn. 2. (f.g) Wax gudo leh in ku filan ku shubid. 3. (f. g) Wax meel yiil kor u hinjin. 4. (f.g) Ciil, ceeb iyo wixi lamida meel kala tegid. 5. (f. g) Hanti dhicid. 6. (f.g) Nafley cudur ku dhicid. 7. (f.g) Hees ku luuqayn. 8. Yibir cid habaarid. 9. (f.g) Hadal, arrin iyo wixi lamida carrab ku dhufasho. 10. (f.g) Jaad cunid. 11. (f.mg) Roob feerid. 12. Dabool ka q., dub ka q.: wax daahsoonaa sheegid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-aatay, -aadatay) 1. Wax meel yiil meel kale geysasho. 2. Wax milkintooda la wareegid. 3. Talo, fikrad, dawo iyo wixi lamida ku dhaqmid. 4. U q.: wax si gaar ah u aqoonsasho, u malayn. 5. Naag guursasho. 6. U q.: wax,wax kale ku gudasho.

waa la naqliyay ✓

1

qadiin¹: m.l la-mid: qadiim.

2

qadiin²: m.dh 1. Midab-gaddoonka ku dhaca xoolaha jirran; yuduun. 2. Badar muddo yiil oo uumi gaaray.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Midab cawl ah oo lo'du yeelato. 2. Caano dhay ah, cabbaar yiil oo xoortii ka dhacday, labeenna soo yeelanaya. la-mid: waraase.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ilay, -ishay) Lacag iyo wixi lamida meeshay yiilleen maahee meel kale u beddelid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka aa.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. m.f.dh., aallid. la-mid: ool, oollow.

waa la naqliyay ✓

m.l (taar.) Qalcadihii ku yiil magaalooyinkii Giriiggii ee waqtiyadii hore.

waa la naqliyay ✓

1

(Iil-ka)

2

1. Godka xabaasha dhinaciisa hoose oo inta la barbarqodo qofka dhintay la gesho.

3

2. Meel leexsan.

waa la naqliyay ✓

1

iil¹: m.l (-lal, m.l) Meesha yar oo godka xabaasha dhinaceeda hoose ku taal oo qofka dhintay la dhigo.

2

iil²: f.g1 (iilay, iishay) Wax inyar weecin.

waa la naqliyay ✓

1

iil¹: m.l (-lal, m.l) Meesha yar oo godka xabaasha dhinaceeda hoose ku taal oo qofka dhintay la dhigo.

2

iil²: f.g1 (iilay, iishay) Wax inyar weecin. m.f.dh, iilid.

waa la naqliyay ✓

1

v. turn aside; lean

2

iil: m. n. side-chamber of the grave, where the corpse is placed

3

iil: v., sg., simple past tense: I was (at ~ in a place)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) grave (gareeyvf, especially where the corpse is placed

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, kel) meel cidhifkeed. Dh: baal, dhinac, barbar, gees.

2

iil-ka: (magac, lab, keli) godka xabaasha dhinaca hoose laga jeexo ee meydka la dhigo ama lagu dhababo, Dh: luxud.

waa la naqliyay ✓

1

biil¹: m.l Kharash maalmeedka ama bileed; masaruuf.

2

biil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Kharash maalmeed cid bixin; masaruufid.

waa la naqliyay ✓

1

biil¹: m.l Kharash maalmeedka ama bileed; masaruuf.

2

biil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Kharash maalmeed cid bixin; masaruufid. m.f.dh, biilid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. maintenace money for daily expenses

2

biil v. give someone money for daily expenses, maintain

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) maintenance (meyn-ta- nansi); as of a family, with the necessities of life; support (sa-poort) ~ masaariif.

2

biil -ay/shay: (v) provide for or maintain, by supplying with money or necessities

waa la naqliyay ✓

1

(fal) masruuf sii. Bahda weyn iyo bahda yar isku si u biil. Dh: quudi, biili.

2

biil-ka: (magac, lab, keli) nafaqo ama quud siin. Dh: masruuf.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciil-ka)

2

Wax xun oo lays yeelay, kulka iyo ka xumaanshada iyo ka aargudasho doonidda, qofka wax loo dhimay ku abuuranta; umal; caro; dhirif: xanaaq.

waa la naqliyay ✓

1

ciil¹: m.l Dareen uurkutaallo leh oo ku dhasha qof marka lagu sameeyo wax uusan raalli ka ahayn. la-mid: ciifo.

2

ciil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Dareen uurkutaallo leh cid ku beerid.

waa la naqliyay ✓

1

ciil¹: m.l Dareen uurkutaallo leh oo ku dhasha qof marka lagu sameeyo wax uusan raalli ka ahayn. la-mid: ciifo.

2

ciil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Dareen uurkutaallo leh cid ku beerid. m.f.dh, ciilid.

waa la naqliyay ✓

1

v. disturb, make someone anxious, anger, embitter

2

ciil m. n. grief, anger, resentment, grudge

3

ciil v. shrink, fall, diminish

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) anger (ang ger); rage (reeyj) ~ xanaaq. —Syn: fury, ire, wrath, resentment, indignation

waa la naqliyay ✓

1

Risentimento

2

Resentment

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhib oo caloolxumo ku reeb; ciil iyo tiiraanyo ku reeb. Wiilka maxaa loo ciilay?

2

ciil: (fal) hoos u dhac, aad u shiiq; sii baaba'a; ciir.

3

ciil -ka: (magac, lab, keli) dareen cadho iyo xumaan ah oo ka dhasha dulmi jawaab loo waayay; xumaan qofka wax loo dhimay ku abuuranta. Dh: umal, caloolxumo.

waa la naqliyay ✓

غَيْظَ، غَضَبٍ

waa la naqliyay ✓

1

(Dii-sha)

2

Xirrib; tab; dhagar; xeelad.

waa la naqliyay ✓

1

diil¹: m.dh (-lo, m.l) Dhabbo; jid.

2

diil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Wax ciid, neef iyo wixi lamida ka buuxin.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. long animal track ~ path

2

diil [feminine] n. stripe, line

3

diil [feminine] n. cunning, trickery

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) farsamo iyo xeelad cid kale lagaga badin karo. Diil hayaa wax diida. Dh: xirrib, il; tab.

waa la naqliyay ✓

m.l Midab cad oo geela iyo farduhu yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geed, soo bax oo biqil.

2

fiil-ka: (magac, lab, keli) baarka yar ee aadka u qoyan ee geeduhu bixiyaan kolka roobku ku da'o. Dh: magool, fiile, filo.

3

fiil-ka: (magac, lab, keli) midab geel oo caddaan ah; waxa la yidhaahdaa geela fiilka ahi adkaysi ma laha.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Hiil-ka) Labo qof oo la kala godobsado oo mid, af ama addin wax laga taro, si uu kan kale uga adkaado; hiillo; danaano.

2

2. (Hii-sha) a) Digo ama saalo badan oo xeryaha ariga ku ururta. b) Geed yar oo xoolaha cuna caanohooda xaraar ka dhiga.

waa la naqliyay ✓

1

hiil¹: m.l Taageero la siiyo laba qof ama ka badan oo wax isku haysta midkood. la-mid: hiillo.

2

hiil²: f.mg1 (-lay; -iishay) la-mid: hiili.

waa la naqliyay ✓

m.dh Digo xoolaad oo uruurtay.

waa la naqliyay ✓

m.l Taageero la siiyo laba qof ama ka badan oo wax isku haysta midkood. la-mid: hiillo.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): sheep ~ goat dung

2

hiil m. n. support, partisanship, siding with one's friends ~ relatives

waa la naqliyay ✓

(Hil) N Vernonia cinerascens Sch.Bip. Compositae.

waa la naqliyay ✓

1

-hiisha: (n) dung (dhang); manure (manuur) ~ digo

2

hiil -ka: (n) partiality; partisanship to a person or faction; favoritism ~ hiillo

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) labo dhinac oo dagaalamaya, garabsiin iyo tageero dhinac lala garab joogsado. Hiil iyo hoo ba waad iga helaysaa. Dh: gurmad, hiillo, danaaano.

2

hiil-sha: (magac, dhedig, keli) digo ama saalo badan oo xeryaha adhiga ku ururta. Dh: digo, gujuf.

3

hiil-sha: (magac, dhedig, keli) geedgaab xooluhu. ay daaqaan oo caanahooda khadhaadheeya.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiil-ka)

2

1. Lakab xalleef ah iyo qolfo qallalan oo afku yeesho kolka la harraado ama la bukoodo; luun.

3

2. Wax afka lagaga xiro dhasha yaryar oo xoolaha, si ayan wax u nuugin; sees; afduub.

waa la naqliyay ✓

1

jiil¹: m.l 1. Qolof bushimaha kor fuusha marka oon ama xanuun ku yimaado. 2. (-lal, m.l) Qoryo fiiqfiiqan, si farsamo ah loo habeeyey oo nirgaha afka looga xiro. 3. Dalab. 4. (-lal, m.l) Fac.

2

jiil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Nirgo qoryo fiiqfiiqan oo si farsamo ah loo habeeyey si aysan wax u nuugin gafuurka uga xirid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qolof bushimaha kor fuusha marka oon ama xanuun ku yimaado. 2. (-lal, m.l) Qoryo fiiqfiiqan, si farsamo ah loo habeeyey oo nirgaha afka looga xiro. 3. Dalab. 4. (-lal, m.l) Fac.

waa la naqliyay ✓

m. n. splint; gag over mouth of young animal to prevent it from suckling

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) generation (jena reey-shin) ~ fac

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nirgo inay hooyooyinkood jaqaan loog acabsanayo, qori afkaga xidh.

2

jiil-ka: (magac, lab, kali) qoriga yar oo afka lagaga xidho nirigaha si looga ilaaliyo inay jaqaan hooyadood. Dh: cafuuf.

3

jiil-ka: (magac, lab, keli) marka gabadhu tagto reerkooda ee ay muddo maqnaato waxa laga soo raaciyo ama laga soo siiyo reerkooda. Dh: dhibaad.

4

jiil -ka: (magac, lab, keli) dad cimri isku soo gaadhay oo casri keliya wada nool. Dh: fac.

5

jiil -ka: (magac, lab, keli) qolof bushimaha kor fuusha marka oon ama xanuun ku yimaaddo qofka.

waa la naqliyay ✓

1

de: splint; gag over mouth of young animal to prevent it from suckling

2

lx: jiil

3

pd: (-ka Pl: jiilal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: jiil

waa la naqliyay ✓

1

(Kiil-ka)

2

Beeg; miisaan; qiyaas; cabbir.

waa la naqliyay ✓

1

kiil¹: m.l 1. Beeg; miisaan; qiyaas; cabbir. 2. Bilow ciyaareed (turub).

2

kiil²: f.g1 (-iilay, -iishay) 1. Wax cabbirid, beegid. 2. Ciyaar turub bilaabid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-iilay, -iishay) 1. Wax cabbirid, beegid. 2. Ciyaar turub bilaabid. m.f.dh, kiilid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. grain-measure (by volume); load, cargo

2

kiil v. measure out (grain)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) beeg; miisaan. Dh: qiyaas, cabbir

waa la naqliyay ✓

1

(Lii-sha)

2

1. Sooh wanaagsan; mayrax jilicsan oo aan go'in.

3

2. Waxtar danbe oo loo aayo; cirib; meecaad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dun mayraxeed oo adag. 2. L. ah: wax adkaysi leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. strong thread ~ fiber

waa la naqliyay ✓

1

cf: dun, mayrax

2

de: strong thread ~ fiber

3

lx: liil

4

pd: (/sha Pl: liilal (/sha))

5

ps: n4-m

6

key: liil

waa la naqliyay ✓

1

(Miil-ka)

2

1. Cabbir dherer le'eg 1609,35 mitir ama 1760 yaardi; mayl.

3

2. Labada madax oo markabka ama doonnida midkood.

4

3. Markab weyn oo badaha isaga gudba oo waqti la yaqaan ku socda.

5

4. Ciyi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Labada madax oo markabka ama doonta midkood. 2. Hilibka la siiyo deriska marka la shiraysto. 3. Hilib dhinacyada geela laga gooyo. 4. la-mid: mayl.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Labada madax oo markabka ama doonta midkood. 2. Hilibka la siiyo deriska marka la shiraysto. 3. Hilib dhinacyada geela laga gooyo. 4. la-mid: mayl.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. mile

2

miil m. n. stern, poop deck (of a large ship)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hilib habeen la qasho. Miil waa ka baryay ninkii qaataa liita. Dh: ciyi.

2

miil-ka: (magac, lab, keli) qayb ka mid ah cunto la kala qaybiyay oo qaybba meel loo xidhay. Miil kaagii wakaa halkaa yaal ee qaado. Dh: sad, qayb.

3

miil-ka: (magac, lab, keli) qiyaas lagu cabbiro dhererka oo 1 miil uu u dhigmo 1609.35 mitir ama 5,280 feet ama 1,760 waar. Dh: mayl.

4

miil-ka: (magac, lab, keli) markab xamuul ah oo wayn oo dad iyo shixnad ba qaada. Sida may ka soo baxay hindiya marinnadii jaawa. Dh: markab.

5

miil-ka: (magac, lab, keli) laba madax oo ay maraakiibta, iyo doonyuhu leeyihiin midkood. Milka markabka arag. Dh: mayl.

waa la naqliyay ✓

m.l Feeraha geel saddexda ugu dambaysa oo xiga lugta dambe; mayraq.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Nile River

waa la naqliyay ✓

v., pl., simple past tense: we were (in a place)

waa la naqliyay ✓

(n) Nile (nonyl); Ex: Wabiga Niil; the River Nile

waa la naqliyay ✓

1

(Qiil-ka)

2

Wax la cuskado oo sharci ah oo aan aad u weyneyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) Wax la cuskado oo shirci ah oo aan aad u weyneyn, laakiin caqli gal ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) Wax la cuskado oo shirci ah oo aan aad u weyneyn, laakiin caqli gal ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. proof, justification, article of the law supporting one's case

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. reason (rii-zen); proof (puruuf); force of argument ~nas. 2. excuse (ekis-kiyuus) ~ cududaar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ra'yi ka mid ah argtiyo badan oo masalo qudha ku saabsan; masalo aan loo dhannayn oo sharci ahaan loo qaadan karo.

waa la naqliyay ✓

1

de: proof, justification, article of the law supporting one's case

2

lx: qiil

3

pd: (-ka Pl: qiilal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: qiil

waa la naqliyay ✓

تبرير

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) Xubinta dhalmada ee haweenka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) Xubinta dhalmada ee haweenka.

waa la naqliyay ✓

m. n. vagina

waa la naqliyay ✓

-ka: (n), vagina (va-jeeyna); cunt (kant);, vulva (vo/-va); the female genital organ

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xubinta taranka ee dhedigoodka dadka. Dh: saxaax.

waa la naqliyay ✓

1

de: vagina

2

initial: s

3

lx: siil

4

pd: (-ka Pl: siilal (ka))

5

ps: n4-m

6

key: siil

waa la naqliyay ✓

مَهْبِل

waa la naqliyay ✓

1

(Tiil-ka)

2

(is tiil) dadaal iyo xoog aan jirin oo la iska doono.

waa la naqliyay ✓

1

tiil¹: m.l Daal iyo xoog aan jirin oo la iska doono.

2

tiil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Dadaal iyo xoon aan jirin iska doonid, iska raadin.

waa la naqliyay ✓

1

v., simple past tense: it [fem.] was (located / situated) there

2

tiil v. reinforce, support, make something strong

waa la naqliyay ✓

-ay: (v) lie (laay); be placed on, especially for feminine nouns. Ex: xaggee tiil? Where was it placed?

waa la naqliyay ✓