yeele — Macnaha & Turjumaada

m.l (-layaal, m.l/dh) (naxwe) Magaca waafaqsan qaab sarfeedka falka weerta; fale.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) (naxwe) Magaca waafaqsan qaab sarfeedka falka weerta; fale.

waa la naqliyay ✓

m. n. doer; subject {grammar}

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) cidda fal la seeyey ku kacday. Yeele wuu illoobaaye la yeelese ma illoobo.

waa la naqliyay ✓

1

de: doer; subject {grammar}

2

initial: y

3

lx: yeele

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

syn: fale

7

key: yeele

waa la naqliyay ✓

مبتدأ الجُمله، المُسْنَد إِلَيْهِ

waa la naqliyay ✓

1

Yeel: 1. (Yeel-ka) a) Alaabada hawsha lagu qabto, siiba tan xoolaha lagu shubo wadajirkeed. b) Fal; falaad.

2

2. (Yee-sha) Jaad xargaha ka mid ah.

3

Yeel-: — (yeelkay, yeelkiis, yeelkood, ...).

waa la naqliyay ✓

1

yeel¹: m.l (-lal, m.l) Qeeb ceel biyo looga cabbo sida wadaan, dawli iyo wixi lamida.

2

yeel²: m.l Y.-kay, y.-kaa: arrintay, arrintaa iyo wixi lamida.

3

yeel³: m.dh (-lo, m.l) 1. Xarig dheer oo loo isticmaalo awrta rariddeeda oo isaga gudba awrka dhinacyadiisa, dabagelisna leh. 2. Inta xarig ah ee ka samaysan harag.

4

yeel⁴: xi. (naxwe) Ha yeeshee (hayeeshee) ama hase yeeshee (haseyeeshee): ha ahaatee, laakiin.

5

yeel⁵: f.g1 (-eelay, -eeshay) 1. Cid arrin ama wax kale ka aqbalid. 2. Kab go'day samayn. 3. Wax samayntooda ku kicid.

waa la naqliyay ✓

1

yeel¹: m.l Y.-kay, y.-kaa: arrintay, arrintaa iyo wixi lamida.

2

yeel²: xi. (naxwe) Ha yeeshee (hayeeshee) ama hase yeeshee (haseyeeshee): ha ahaatee, laakiin.

3

yeel³: f.g1 (-eelay, -eeshay) 1. Cid arrin ama wax kale ka aqbalid. 2. Kab go'day samayn. 3. Wax samayntooda ku kicid. m.f.dh, yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

v. act, do something (to someone); obey; cause; accept, grant

2

yeel: m. n. act, deed; doing, choice, option, business; equipment

3

yeel: [feminine] n. strap, leather cord

4

yeel: m. n. rope and water bag

waa la naqliyay ✓

-ay / yeeshay: (v) accept (ak-sept); admit (ad-mit); consent (/consent); agree (agrii); comply (kom-palaay) ~ aqbal, waafaq, oggolow

waa la naqliyay ✓

1

(fal) oggolaw oo fuli waxa lagu amro ama lagugula taliyo. Yeel wuxu waalidkaa ku faro. Dh: aqbal. Li: diid.

2

yeel: (fal) shay wax ka samee, wax ka dhig. Looxaanta miis ka yeel. Taladayada khayr Allow ka yeel.

3

yeel: (fal) kab kaa go'day dib iskugu tol. Yeel kabta oo kabayeyso.

4

yeel: (fal) cid wax u dhin; dhib gaadhsii. Intuu cadawgu ku yeelay adna yeel. Dh: dhibatee.

5

yeel -ka: (magacwadareed) agabka waraabka xoolaha oo wadaanta iyo dawliska ah. Xoolihii way arooreen yeelkiise waa laga tegey.

6

yeel-sha: (magacwadareed) agabka guryaha qaar ka mid ah gaar ahaan xadhkaha ka soohan ama tidcan saanta geela oo la xoodhiyey oo ka mid yihiin bayda, caynka iyo maraagga. Yeeshii reerka dacawaa ka cuntay.

7

yeel-sha: (magac, dhedig, keli) maddan saan ka tidcan oo muurka lagu heenseeyo. Dh: dhafar.

waa la naqliyay ✓

فعل، عمل

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof leh wax kolkaa la hadal hayo. Yedlihii aqalka lahaa i tusa waan ka kiraysane. Dh: yadle, xaqle.

waa la naqliyay ✓

m.l (-kayaal, m.l/dh) la-mid: yeeg.

waa la naqliyay ✓

m. n. ace (playing card); one (in dominoes)

waa la naqliyay ✓

-yeekaha: (n) [playing card] ace (eeys) ~ yeeke turub

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) warqadaha turubka ta ugu xoogga badan. Yeekaa ku rogmaday.

waa la naqliyay ✓

1

de: ace (in playing cards); one (in dominoes) {Hindi}

2

initial: y

3

lx: yeeke

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: yeeke

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-eeshay, -eelatay) 1. Hanti ama wax kale lahaan. 2. Ku y.: dayn cid ku lahaan. 3. U y.: wax aad u danayn. 4. Kab iyo wixi lamida suun u samaysasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-eeshay, -eelatay) 1. Hanti ama wax kale lahaan. 2. Ku y.: dayn cid ku lahaan. 3. U y.: wax aad u danayn. 4. Kab iyo wixi lamida suun u samaysasho. m.f.dh, yeelasho.

waa la naqliyay ✓

v. hold, have; acquire; possess, own

waa la naqliyay ✓

-yeeshay / yeelatay: (v) obtain (ob-teeyn); acquire (a-kuwaayer); earn (een); get by effort; possession of

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kab go'an hagaajiso oo dib u tolo. Dani waa seetee kabtaada yeelo. Dh: karo,

2

yeelo: (fal) wax kuu gaar ah hanti ahaan u lahaw Baabuurkii aad iga ergisatay waan ku siiyee yeelo. Dh: lahaw.

waa la naqliyay ✓

1

de: hold, have; acquire; possess, own

2

initial: y

3

lx: yeelo

4

pd: (yeeshay)

5

ps: v3b=

6

key: yeelo

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof waxyeellada dadka ka damqada oo had iyo jeer gurmadkooda isku mashquuliya. Yeere hadduu yeero dhibbaa jirtee eega. Dh: yeedhe, yeereyeere. Li: dantii garad.

waa la naqliyay ✓

1

(Afjuxuunsi-ga)

2

Qof laga hadal badan yahay, oo inta iintaas u lee yahay lagu haadsado, xaq uu lee yahay lagu seejiyo ama wax uusan yeeleen lagu yeelsiiyo.

waa la naqliyay ✓

1

ay¹: m.dh 1. Meel geedo badan leh; hawd. 2. Meel cidla ah oo aan la degganayn.

2

ay²: m.dh (botani) Eray badanaa lagu isticmaalo dalalka Ustaraaliya, Niyuusilaand iyo Maraykanka oo lagu isticmaalo gobol ay daboosho jidhi; amase, waxaa lagu isticmaalaa gobol dhiraysan oo aan loo bannayn qodaal. Waxaa kaloo si dabacsan loogu isticmaalaa gobol kasta oo dugag ah oo aan loogu talaggelin qodaal.

3

ay³: f.mg1 (aayay, ayday) U a.: wax hore loo sameeyey waqti dambe ka faa'ideysasho.

4

ay⁴: mu.dhm.y Magacuyaal yeele oo matala “iyada” ama “iyaga”. Tusaale: “Maryan Wiil ay tiqiin ayay maanta suuqa ku aragtay”, “Wiilashu guri ay degganaayeen ayay aadeen”.

waa la naqliyay ✓

1

bahal¹: m.l (-llo /-lo, m.dh) 1. Nafleyda inta dadka iyo duunyada wax yeeleysa ama qaabkoodu cabsi geliya ee aan cayayaanka ahayn. 2. Wax. 3. B. ah: qof dilaa ah.

2

bahal²: m.dh 1. Wax dad dhiba. 2. Haweenay naxariis daran.

waa la naqliyay ✓

1

gudbe¹: m.l Qof tartan ama imtixaan ku guuleystay.

2

gudbe²: m.l.kh (naxwe) G. ah: fal wax qabadkii u tallaabo wax kale ama yeele iyo layeele u baahan. Tusaale: “Cali baa aqalkii dhisay”.

waa la naqliyay ✓

mu.eb Magacuyaal yeele oo tilmaamaya qofka labaad ee wadarta ah. Tus.: “waxaas idinka ayaa ku shaqa leh”. la-mid: idin².

waa la naqliyay ✓

1

in¹: m.dh 1. (ino, m.l) Xoogaa, qaar, wax aan badnayn; wax; tiro. 2. Qayb, cad. 3. Waqti, goor. 4. Xag, meel, kob. 5. Inna: waxna.

2

in²: xi. 1. Eray lagu xiriiriyo weer dhammaystire ah (weer yeele ah, weer layeele ah iyo wixi lamida). Tusaale: “In uu imaanayaa waa hubaal”, “Waxaan doonayaa in aan tago”, “Magaaladii buu u tegey in uu dawo soo iibsado”. 2. Eray lagu xiriiriyo weer waqtiley, haddii. Tusaale: “Bal inaan eegi karo aan soo durko”, “Weyddii bal inay fog tahay”. 3. Inta: erey lagu xiriiriyo weer waqtiley ah. Tusaale: “Inta aan soo noqonayo”, “Ninku wuu hadlaa intii uu ka noogo”. 4. Waa intaas: malaha, waxaa suuraggal ah in. Tusaale: “Waa intaasuu yimaadaa ee cunto meel u dhig”.

waa la naqliyay ✓

m.l (naxwe) Isbeddel sarfeed oo ku dhaca qaabka ereyada qaarkood (siiba magacyada), oo muujinaya xiriirka naxweed ee qaabkaasi uu la leeyahay weerta inteeda kale; waa seddaxda habdhis kaysyada Soomaaliyeed waxaana ka mid ah: kays yeelaale oo ah marka magaca yeele uu dhammaadkiisa ka muuqdo -u ama -i. Labada kale waa: kays yeermo iyo kays lahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l Maaddo aadanaha wax yeeleysa oo laga helo tubaakada.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh 1. Q. ah: wax qabyo ah oo waxa ka dhimani ay iin u yeeleyso. 2. Faro, ilko iyo wixi lamida oo is dulsaaran.

waa la naqliyay ✓

1

ay¹: m.dh 1. Meel geedo badan leh; hawd. 2. Meel cidla ah oo aan la degganayn.

2

ay²: m.dh (botani) Eray badanaa lagu isticmaalo dalalka Ustaraaliya, Niyuusilaand iyo Maraykanka oo lagu isticmaalo gobol ay daboosho jidhi; amase, waxaa lagu isticmaalaa gobol dhiraysan oo aan loo bannayn qodaal. Waxaa kaloo si dabacsan loogu isticmaalaa gobol kasta oo dugag ah oo aan loogu talaggelin qodaal. m.f.dh, aayid.

3

ay³: f.mg1 (aayay, ayday) U a.: wax hore loo sameeyey waqti dambe ka faa'ideysasho.

4

ay4 mu.dhm.y Magacuyaal yeele oo matala 'iyada' ama 'iyaga'. Tusaale: Maryan Wiil ay tiqiin ayay maanta suuqa ku aragtay, Wiilashu guri ay degganaayeen ayay aadeen.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo /-lo, m.dh) 1. Nafleyda inta dadka iyo duunyada wax yeeleysa ama qaabkoodu cabsi geliya ee aan cayayaanka ahayn. 2. Wax. 3. B. ah: qof dilaa ah.

waa la naqliyay ✓

1

gudbe¹: m.l Qof tartan ama imtixaan ku guuleystay.

2

gudbe²: m.l.kh (naxwe) G. ah: fal wax qabadkii u tallaabo wax kale ama yeele iyo layeele u baahan. Tusaale: Cali baa aqalkii dhisay.

waa la naqliyay ✓

mu.eb (naxwe) Magacuyaal yeele oo tilmaamaya qofka labaad ee wadarta ah. Tusaale: Waxaas idinka ayaa ku shaqa leh. la-mid: idin.

waa la naqliyay ✓

1

in¹: m.dh 1. (ino, m.l) Xoogaa, qaar, wax aan badnayn; wax; tiro. 2. Qayb, cad. 3. Waqti, goor. 4. Xag, meel, kob. 5. Inna: waxna.

2

in²: xi. 1. (naxwe) Erey lagu xiriiriyo weer dhammaystire ah (weer yeele ah, weer layeele ah iyo wixi lamida). Tusaale: In uu imaanayaa waa hubaal. Waxaan doonayaa in aan tago, Magaaladii buu u tegey in uu dawo soo iibsado. 2. Eray lagu xiriiriyo weer waqtiley, haddii. Tusaale: Bal inaan eegi karo aan soo durko. Weyddii bal inay fog tahay. 3. Inta: erey lagu xiriiriyo weer waqtiley ah. Tusaale: Inta aan soo noqonayo, Ninku wuu hadlaa intii uu ka noogo. 4. Waa intaas: malaha, waxaa suuraggal ah in. Tusaale: Waa intaasuu yimaadaa ee cunto meel u dhig.

waa la naqliyay ✓

m.l (naxwe) Isbeddel sarfeed oo ku dhaca qaabka ereyada qaarkood (siiba magacyada), oo muujinaya xiriirka naxweed ee qaabkaasi uu la leeyahay weerta inteeda kale; waa seddaxda habdhis kaysyada Soomaaliyeed waxaana ka mid ah: kays yeelaale oo ah marka magaca yeele uu dhammaadkiisa ka muuqdo -u ama -i. Labada kale waa: kays yeermo iyo kays lahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l Maaddo aadanaha wax yeeleysa oo laga helo tubaakada.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh 1. Q. ah: wax qabyo ah oo waxa ka dhimani ay iin u yeeleyso. 2. Faro, ilko iyo wixi lamida oo is dulsaaran.

waa la naqliyay ✓

1

(n) a severe infectious disease occurring chiefly in children, characterized by fever and painful inflammation of the joints and frequently resulting in permanent damage to the valves of the heart.

2

cudur xun oo badanaa ku dhaca carruurta, xubnahana bukaysiiya si rasmi ahna marinada wadnaha gudihiisa u wax yeeleeya

waa la naqliyay ✓

/hyuumanism (n) rumaysnaanta falsafadda insaaniyadda oo aadanaha u gooni yeeleysa nidaamkooda iyadoon loo noqon caqiido diineed.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof laga hadal badan yahay oo inta loo rakaabsado la seejiyo xaqiisa ama waxaanu yeeleen lagu jujuubo. Afjuxuunsi baa lagu marsadaye, lagama garhayn Cali.

waa la naqliyay ✓

m.l (naxwe) Magaca tilmaama qofka ama shayga uu ku dhaco falka yeeluhu sameeyo. Tusaale: “Saynab waraaq ayay qortay”.

waa la naqliyay ✓

m.l (naxwe) Magaca tilmaama qofka ama shayga uu ku dhaco falka yeeluhu sameeyo. Tusaale: Saynab waraaq ayay qortay.

waa la naqliyay ✓

m. n. object {grammar}

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) cid wax loo geystay. Dh: dhibbane. Li: yeele.

2

layeele -ha: (magac, lab, keli) naxwe ahaan, weedh dhammays tiran inta u taagan waxa yeeluhu falay.

waa la naqliyay ✓

1

bw: yeel

2

de: object {grammar}

3

lx: layeele

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

syn: lafale

7

key: layeele

waa la naqliyay ✓

Geesoole

waa la naqliyay ✓

(coleopterous insect), n.; the stinking black one, xaar walwaal, -ki.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah noolaha badda oo la bah ah aaragoosato oo qolofteedu aad u hagoogan tahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Deeqla-ha)

2

Geed aan qodax lahayn oo dhacaankiisu dhiigga u eg yahay.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Alle magacyadiis mid ka mid ah. 2. la-mid: deeqlay.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. generous person, beneficial thing ~ event; God

2

deeqle m. n. thornless tree species

waa la naqliyay ✓

magac ka mid ah magacyada Ilaahay oo tilmaamaya inuu Eebbe yahay ka hodanka ah ee addoomihiisa wax walba ugu deeqay.

waa la naqliyay ✓

agg. - daacad, mukhlis.

waa la naqliyay ✓

/fiibal/ (adj) daciif, laciif.

waa la naqliyay ✓

/fiilar/ (n) geesaha dareenka ee caya-yaanka midkood (sida kuwa geesoolaha, baranbarada, kaneecada iwm).

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -leysay) Lo' subax maalid.

waa la naqliyay ✓

name: Geelee

waa la naqliyay ✓

m. n. camel-owner

waa la naqliyay ✓

name-m camel-owner; lucky; rich. Syn: Geello

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay kol uu reerku geel badan yeeshay ama la filayo in uu lexejeclo yeesho oo uu geel dhaqdo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Ganacsade yar oo badeecada la wareega. 2. Qof sigaarka ku gada bannaanka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Ganacsade yar oo badeecada la wareega. 2. Qof sigaarka ku gada bannaanka.

waa la naqliyay ✓

m. n. itinerant merchant; cigarette seller

waa la naqliyay ✓

(Jeble) S Mundulea sericea (Willd)A.Chev. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

-jeeblaha: (n) street vender (yeen dher); also vendor; peddler (ped-ler)

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof ganacsi yar leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: itinerant merchant; cigarette seller

2

lx: jeeble

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: jeeble

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax meel dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax meel dhigid. m.f.dh, meelayn.

waa la naqliyay ✓

v. place, put something in its (proper) place

waa la naqliyay ✓

-yey I meeleysay: (v) find a place for; place (paleeys)-, set (sat); arrange (a-reenji)

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg meelay.

waa la naqliyay ✓

1

de: place, put s.t. in its (proper) place

2

lx: meelee

3

pd: (meeleeyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: meelee

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg meelay.

waa la naqliyay ✓

1

/niidhal/ (n) irbad (sida mudac ama maxaad).

2

needle: /niidhal/ (infml); (v) foor-jayn (wax ka sheegid, caayid).

waa la naqliyay ✓

Irbad

waa la naqliyay ✓

n., irbad, -di; big needle, maxaad, -ki.

waa la naqliyay ✓

a., diiran.

waa la naqliyay ✓

1

(Seefla-ha)

2

Kalluun faras-badeedka u eg, guudse aan lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Nooc kalluunka badda ku nool ka mid ah oo u eg faras-badeedka, guudse aan lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. sword-bearer, someone with a sword

2

seefle m. n. swordfish, Xiphias gladius

waa la naqliyay ✓

nickname-m sword-bearer; warrior; fighter

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil seef lagu metaalay dagaalyahannimo awgeed.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) kalluun farasbadeedka u eg, aanse guudkiisa oo kale lahayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-eeyay, -eysay) Cunto si habsami leh u qaybin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Arrin loo baahanyahay tab ku maarayn. la-mid: xeeladee.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Arrin loo baahanyahay tab ku maarayn. m.f.dh, xeelayn. la-mid: xeeladee.

waa la naqliyay ✓

v. trick, swindle

waa la naqliyay ✓

(fal) tab iyo xeelad samee.

waa la naqliyay ✓

1

a: xeeladee

2

de: trick, swindle

3

initial: x

4

lx: xeelee

5

pd: (xeeleeyey)

6

ps: v2b=tr

7

key: xeelee

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) qof waxyeellada dadka ka damqada oo had iyo jeer gurmadkooda isku mashquuliya. Yeedhe hadduu yeedho dhibbaa jirtee eega. Dh: yeere, yeedheyeedhe.

2

yeedhe -ha: (magac, lab, keli) qof waxyeellada dadka ka damqada oo had iyo jeer gurmadkooda isku mashquuliya.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg yakee

waa la naqliyay ✓

1

de: act, do s.t. (to s.o.); obey; cause; accept, grant

2

hm: 1

3

initial: y

4

lx: yeel

5

pd: (yeelay / yeeshay)

6

ps: v1=tr

7

xe: Lets do it!'; Alla ha ku nabad yeelo! 'May God make you secure!' [blessing]; Waxba ku yeeli maynno. 'We won't hurt you.' [lit: do anything to you]

8

xv: fal

9

key: yeel_1

waa la naqliyay ✓

1

de: act, deed; doing, choice, option, 'business'; [ext.] equipment With possessive pronouns

2

hm: 2

3

initial: y

4

lx: yeel

5

pd: (-ka Pl: yeelal (ka))

6

ps: n4-m

7

xe: its up to me', yeelkiis 'it's up to him

8

xv: khushi

9

key: yeel_2

waa la naqliyay ✓