yeedhniin

-ka: (magac, dhedig, keli) gef aad geysatay, midhihiisa khadhaadh u ayid.

-ta: (magac, dhedig, keli) kolba erey ama weedh cid kaa daba qoraysa u sheegid. Ardayda yeedhinta cashirka u fududee. Dh: yeerin.

yeedhin -ta: (magac, dhedig, keli) buun, hoon siidhi iyo wixii la mid ah afuufid oo ka dhawaajin. Dh: yeerin.

[adjective] or m. n. unripe, raw

-ah: (adj) raw (roo); uncooked (an-kuukt); crude (kuruudh) ~ qayriin, qaydhiin, ceeriin, ceyriin, cayriin. Ex: hilib ceedhiin ah; raw meat. Alaabta ceedhiin; the raw materials

ceedhiin -ka: (n) rawness

-ka: (magac, lab, keli) wax aan bislaan oo in la cuno aan ku habboonayn. Dh: qaydhiin, caydhiin, ceeriin, qayriin, qeedhiin, qeeriin.

a: ceeriin ~ ceyriin; Opp: bisil

de: unripe, raw

lx: ceedhiin

pd: (-ka)

ps: adj-m / n2-m

key: ceedhiin

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaydhiin.

-ka: (magac, lab, keli) isdhinac dhigniinka. Dh: sarabniinka.

-ka: (magac, lab, keli) yeelidda lafteeda.

yeelniin -ka: (magac, lab, keli) eeg yeelid.

-ka: (magac, lab, keli) yeeridda lafteeda. Yeerniin badanidaa i sug!

(fal) kolba erey ama weedh u sheeg cid kaa daba qoraysa. Ardayda cashirka u yeedhi. Dh: yeeri.

yeedhi: (fal) buun, hoon siidhi iyo wixii la mid ah ka dhawaaji. Gobayska qaado oo kaga yeedhi. Dh: yeeri

-ka: (magac, lab, keli) wax aan bislayn. Dh: qeedhin, ceerin.

(Eedsiin-ta)

Xumaan la falay, in le'eg ku gudid; kaggoyn; ka jeebid.

m.f.dh eeg eedsii. la-mid: eedsiis.

-ta: (n) penalty (penalti); punishment ciqaabid

-ta: (magac, dhedig, keli) xumaan la falay in le'eg ku gudid; xumaan horay loo galay, ciddii lahayd ka jarid. Eedsiinta saamaxaadda ayaa ka wanaagsan. Dh: aargoosi, eedsiis.

-ka: (magac, lab, keli) fiirsashada iyo eegidda wax muuqda.

-ka: (magac, lab, keli) si raaxo leh u seexasho.

-da: (magac, dhedig, keli) dhawaaq kaalay ah cid ugu dhawaaqid. Nin dhegala' yeedhid ma oga. Dh: yeedhis

yeedhid -da: (magac, dhedig, keli) uu dhawaaqid: kaalay ku dhihid: u wicid. Yeedhidda waalidka ha ka dhega'adaygin. Dh: wicid.

-ka: (magac, lab, keli) cashir loogu talagalo in ardayda qoraalka lagu baro oo ay korka ka qoraan. Dh: yeeris.

yeedhis-ta: (magac, dhedig, keli) ucid kaalay ugu baagid. U yeedhista waxan oo dad ah ma ogayn aabbahay.

yeedhis-ta: (magac, dhedig, keli) dhawaaq cid ku, wajahan oo kaalay ah. Yeedhistaada ma maqlayne raalli iga ahaw.

-ka: (magac, lab, keli) beegitaanka wax la cabbiro.

beegniin -ka: (magac, lab, keli) meel ku beegitaan. Waxaan u malaynayaa ku beegniinka xafladu inay tahay berri.

beegniin-ka: (magac, lab, keli) meel ku shiishnaan. Ku beegniinka shiishka toosi.

-ka: (magac, lab, keli) beelitaan ama waayid wax aad lahayd ama aad haysatay. Indho beelniinka da'daa ugu wacan.

-ka: (magac, lab, keli) dhul, wax ka beeris.

-ka: (magac, lab, keli) bidhitaan wax ku qaad.

-ka: (magac, lab, keli) fadhidda lafteeda.

-ka: (magac, lab, keli) feyditaanka wax qarsoonaa.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fidhni.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hadhid.

m.f.dh eeg jeedsii.

-ka: (magac, lab, keli) ladhitaanka wax biiro u baahan ama xoojin.

-ka: (magac, lab, keli) leefidda lafteeda.

-ka: (magac, lab, keli) xulniin. Kolka garawga biyo lagu shubo madhniinkiisu wuu sahlan yahay.

-ka: (magac, lab, keli) xaafad kale u wareegid. Dh: meerid.

-ka: (magac, lab, keli) fasirid iyo kala dhigid meselo lagu sameeyo. Nin godobadda si wanaagsan u garanaya qeexniinka u dhiiba. Dh: qeexid, qeexis.

(Reebniin-ka)

1. Higgaadda, xaraf dhawaaqiis oo xaraf kale ku kor joogsada.

2. Wax laysu diido.

3. Joojis; qabasho.

vl. n. leaving, reserving, holding back

-ka: (n) 1. the act of forbidding; prohibition. 2. the act of excluding; exclusion (ekis-kuluu-shin)

de: leaving, reserving, holding back

lx: reebniin

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: reebniin

-ka: (magac, lab, keli) rudhitaan wax la goosto.

-ka: (magac, lab, keli) seeridda lafteeda.

-ka: (magac, lab, keli) eeg tudhitaan.

-ka: (magac, lab, keli) wadhitaan.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale xaydid marada u gaabin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xidhitaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg yeelitaan.

(Yeelsiin-ta)

(qof) wax uusan dooneyn inuu yeelo ama sameeyo, dirqi kaga samayn; waxaan qof oggolaadeen ama uusan jeclayn oo xoog ama kabbixiwaa loogu dirqiyo, inuu yeelo ama uu sameeyo.

m.f.dh eeg yeelsii.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baadhitaan.

-ka: (magac, lab, keli) dhinicii loo socdey maahee dhinac kale u kicid. Baydhniinka jidka iska ilaaliya haddii kale wad lumaysiin. Dh: weecniin.

v., pl., present habitual: you all have ~ own something

leedihiin v., pl., present habitual: you all say ~ are saying

(pronoun plus have) you (all) have. Ex: shan cad baad leedihiin; you have five pieces; maxaad leedihin? what are you (all) saying?

-ka: (magac, lab, keli) eeg maydhitaan.

m.dh (baayoloji) Walax madoobeysa timaha, maqaarka iyo madawga indhaha. Waxayna ku jirta unugyo khaas ah ee unugyada maqaarka ka mid ah, qaybta ugu sarreysa maqaarka. Sameynta meelaniinka waxay badataa markii jirka qorraxi ku dhacdo oo waxay maqaarka ku sameysaa midabayn (tanning = abbronzatura) oo ah maqaarka dadka caddaanka ah oo casaan u sii roga, taas oo ka celisa fallaaraha qorraxda qaybaha hoose ee maqaarka.

-ta: (magac, lab, keli) walax madoobeysa timaha, maqaarka iyo madawga indhaha. Waxayna ku jirta unugyo khaas ah ee unugyada maqaarka ka mid ah, qaybta ugu sarreysa maqaarka. Sameynta meelaniinka waxay badataa markii jirka qorraxi ku dhacdo oo waxay maqaarka ku sameysaa midabayn (tannig = abbronzatura) oo ah maqaarka dadka caddaanka ah oo casaan u sii roga, taas oo ka celisa fallaaraha qorraxda qaybaha hoose ee maqaarka.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaadhitaan.

-ka: (magac, lab, keli) quudhitaanka laftiisa.

-ka: (magac, lab, keli) 'mici' ku saydhidda lafteeda.

saydhniin -ka: (magac, lab, keli) 'qodax' saydhidda lafteeda; sayrniin.

saydhniin -ka: (magac, lab, keli) 'dareere' saydhidda lafteeda; sayrniin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xaadhitaan.

m.dh la-mid: dhadhansiin.

m.l.u Dhirta inta xajiinta leh.

m.l.u Dhirta inta xajiinta leh.

-ta: (magacwadareed) geedaha inta leh caleemo haddii la taabto lagu caaroodo ama lagu xajiimoodo.

-ta: (magac, dhedig, keli) si aayar ah kolba dhan u walhin. Carruurtu weedhaaminta way gama'daa. Dh: wadhaamin.

m.l la-mid: weerarid.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale weerar ku qaadniin.

-ka: (magac, lab, keli) xeedhada burcadka lagu rido.

-ka: (magac, lab, keli) u dhawaaqitaan; u yeeritaan. Nin dhegala' yeedhitaan ma maqlee gacanta qabo.

(Beenin-ta)

Been ka dhigid; rumayn la'aan; asaraarid; beenayn.

m.f.dh eeg beeni. la-mid: beenayn.

-ta: (n) rebuttal (ribatel); the act of refuting; disaffirmation

-ta: (magac, dhedig, keli) war lagaa hor sheegay xogtisa shaacid oo wax aan jirin ka soo qaadid.

pr. n., loc. Benin

(n) Benin; a country of western Africa, formerly known as Dahomey. Port-Novo is the capital and Cotonou the largest city

de: Benin

lx: Beniin

ps: n0-loc

key: Beniin

diniin¹: m.l la-mid: diddin¹.

diniin²: f.mg1 (-nay, -nayd) la-mid: diddin².

v. drop from a container (e.g., the last drops of liquid)

-ka: (magac, lab, keli) socodka dareeraha aant badnayn ee qunyar u soconaya.

a: dindin

de: drop from a container (e.g., the last drops of liquid)

lx: diniin

pd: (diniinay)

ps: v1=intr

key: diniin

f. n. muscular spasm

see [eeg] ayddin

de: muscular spasm

lx: eeddin

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: eeddin

f.g2 (-iiyay, -iisay) Fal, arrin iyo wixi lamida ah oo cidi samaysay in ay natijijo xun kala kulanto gayeysiin.

f.g2 (-iiyay, -iisay) Fal, arrin iyo wixi lamida ah oo cidi samaysay in ay natijijo xun kala kulanto gayeysiin. m.f.dh, eedsiin.

v.caus: cause to regret

-yey say: (v) penalize (pii nalaayz); punish (pan-nash) ~ ciqaab

(fal) xumaan hore loo falay, ciddii lahayd ka aargudo.

de: cause to regret

lx: eedsii

pd: (eedsiiyey)

ps: v2a=caus

key: eedsii

(Feenin-ta)

Hilibka feenka ah oo lafaha raaca gooni u uruurin; lafaha feenka ka reebid.

m.f.dh eeg feeni.

vl. n. meat that is gnawed off the bone with one's teeth

-ta: (magac, dhedig, keli) hilibka feenka ah oo lafaha raaca goonni u ururin; lafaha iyo feenka kala reebid.

feenin-ta: (magac, dhedig, keli) ka baaraandegga arrin dhinac walba laga eego intaan geedka garta la iman.

de: meat that is gnawed off the bone with one's teeth

lx: feenin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: feenin

(Jeedin-ta)

1. Qof hawshii uu lahaa, illowsiin.

2. (hadal) furid.

3. (u jeedin) Wax ama qof wejigiisa meel u duwid, u leexin.

m.f.dh eeg jeedi.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof kale, dhinac u jeedin.

jeedin -ta: (magac, dhedig, keli) (soo ~) hadal, fikir soo bandhigid. Soo jeedinta fikirkiisa ayaa la wada sugayaa. Dh: gudbin.

jeedin -ta: (magac, dhedig, keli) (ka ~) qof hawl ka mashquulin.

(Teedin-ta)

Sida teedka u sarcid, isu dabadhigid.

m.f.dh eeg teedi. la-mid: teed¹ (3), teedid.