yeebin

(Jejebin-ta)

Wax jajaban ka dhigid; dhawr inood ama cad ka dhigid; burburin; baduugid; (ama jajabin).

-ta: (magac, dhedig, keli) wax yaryar ka dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) kolba erey ama weedh cid kaa daba qoraysa u sheegid. Ardayda yeedhinta cashirka u fududee. Dh: yeerin.

yeedhin -ta: (magac, dhedig, keli) buun, hoon siidhi iyo wixii la mid ah afuufid oo ka dhawaajin. Dh: yeerin.

-ka: (magac, lab, keli) magaca lacagta dalka Jabaan. 2001 baan soo sarriftay saaka.

m.dh la-mid: dibin.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid ka mid ah labada cad ee daboola afka dadka. Dh: bishin, bushin, faruur, dabin.

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f. g) Weel caano lagu maalo deeb ku nadiifin. 2. (f.g) Harag qoyan si dhogortu uga dhacdo deeb marin. 3. (f.g) Xoolo cadheysan deeb ku dhayid. 4. (f.g) Digir si uusan bahal ugu dhalan deeb ku shubid. 5. (f.mg) Kaga d.: wax meel yiil wada dhammayn.

v. tan hides ~ dress the hair with wood-ash

(fal) xoolo cadho qaba, deeb ku dhayid.

deebi: (fal) digir iyo wax la mid ah, si uusan bahal ugu dhalan deeb ku shub.

deebi: (fal) (kaga ~) wax meel yiilwada dhammayn.

deebi: (fal) weel caano lagu maalo, uga dhig caws culay; caws ku cug.

deebi: (fal) harag qoyan, dhogorta ka saar adiga oo adeegsanaya geed kulayl iyo danbas la isku daray.

de: tan hides ~ dress the hair with wood-ash

lx: deebi

pd: (deebiyey)

ps: v2a=

key: deebi

(Edbin-ta)

Edeb u yeelid.

m.dh eeg edbi.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhaqan iyo asluub suubban ku barbaarin; anshax wanaagsan barid. Edbinta caruurta waa in hore loo bi- laabo. Dh: barbaarin.

(Eexin-ta)

Samafal gaar ah (qof u) falid; u turid.

m.f.dh eeg eexi. la-mid: eexis.

-ta: (magac, dhedig, keli) tudhaal gaar ah qof ama cid u samayn. Dh: tudhid.

m.l Qalab lagu dabo shimbiraha siiba dagiiranka oo xidid geed ka samaysan.

(Jebin-ta)

1. Wax is haysta xoog u kala duulin; labo cad ka dhigid.

2. (ganacsi) qiime hoos u dhigid; raqiisin.

3. (weeso, kd.) gadid; burin.

4. (guddoon, qiil, kd.) burin.

5. (cayaar) dhibcihii ama intii lagu adkaana hayey, intaan la gaarin, laga reebid.

m.f.dh eeg jebi. la-mid: jabin, jabis, jebis.

vl. n. defeat, annihilation (of enemy)

-ta: (n) the act of breaking or defeating ~ jabin-ta, jabis-ka

-ta: (magac, dhedig, keli) wax hore iskugu yaallay, fullaacin oo jebin.

de: defeat, annihilation (of enemy)

lx: jebin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: jebin

-ga: (magac, lab, keli) qof aad u dhoogsan oo wuxuu shiishaba la hela. Askari leebi ah ayaa loo dhiibaa waxa la tooganayo. Dh: shiishaar.

m.l Biyaqabatin weyn ku sameysma buuraha agtooda.

-ga: (magac, lab, keli) colka habeennimo wax weerara. Reebi baa reerka soo galay.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: seeb².

(fal) loox balbaleexsan ku kaxay, seeb ku kaxee.

(Tebin-ta)

1. Gudbin; dawin; gaarsiin.

2. Xoolihii rimi lahaa oo aan rimin ama beer waqtigii ay bixi lahayd aan la beerin; waqti ka boodid.

m.f.dh eeg tebi.

vl. n. conveying; insinuating; forecasting

-ta: (n) broadcasting (baroodh- kaast-ing); Ex: qalabka war tebinta; the equipment for broadcasting

-ta: (magac, dhedig, keli) soo gudbinta sheeko ama qiso uu qof soo jeediyo. Dh: gudbin, dawin, gaarsiin, soo jeedin.

tebin-ta: (magac, dhedig, keli) xoolihii rimi lahaa oo aan rimin ama beer waqti ay bixi lahayd aan la beerin. Dh: golmadhan. Li: rimay.

tebin -ta: (magac, dhedig, keli) alaab meel taalay, meel kale gayn.

tebin-ta: (magac, dhedig, keli) beerta waqtigii ay bixi lahayd aan bixin ama aan la beerin. Beertu sanadkan waa tebin. Dh: tebis.

tebin -ta: (magac, dhedig, keli) danab, gudbin; dawin; gaadhsiin; tabis.

tebin -ta: (magac, dhedig, keli) signal dirid. Dh: tebis.

de: conveying; insinuating; forecasting

initial: t

lx: tebin

pd: (-ta)

ps: vn-f

see: tebi

key: tebin

نقل

(Webin-ta)

Qof wax doonaya oo aan wax loo hayn u xog warramid, u dayrin.

m.f.dh eeg webi².

vl. n. refusal of a request for help

-ta: (magac, dhedig, keli) u xogwarramid ama u tabaalasheegasho qof wax doonaya oo aan wax loo hayn. Nin soo hantaaqmay webin wuu ka naxaa.

de: refusal of a request for help

initial: w

lx: webin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: webin

(fal) illaa xeebta ku hagaaji oo agteeda mari. Safarka berriga ha u saarine xeebi.

-ka: (magac, lab, keli) waxyeelo ka dhalata nafaqo yari. Dh: qoonofur, telef

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qalab muusiko ka dhawaajin. 2. U y.: cid wax ay qorto u akhriyid.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qalab muusiko ka dhawaajin. 2. U y.: cid wax ay qorto u akhriyid. m.f.dh, yeerin.

v. dictate; cause to make noise ~ sound

(fal) kolba erey ama weedh u sheeg cid kaa daba qoraysa. Dh: yeedhi.

yeeri: (fal) buun, hoon siidhi iyo wixii la mid ah, ka dhawaaji. Gobayska qaado oo kaga yeeri. Dh: yeedhi.

de: dictate; cause to make noise ~ sound

initial: y

lx: yeeri

pd: (yeeriyey)

ps: v2a=tr

key: yeeri

m.dh la-mid: biicin.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax iibin; wax gadid. Anu beecin kama shaqeeyo.

(Beejin-ta)

Dhis ama wax kale oo quruxdooda la muujiyo, oo la soo bandhigo.

m.f.dh eeg beeji.

vl. n. craft fair, display, exhibition, exhibit

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo dad leeyihiin xoog ku qaadasho. Dh: boojin.

de: craft fair, display, exhibition, exhibit

lx: beejin

pd: (-ta)

ps: vn1-f

syn: carwo, macrad

key: beejin

(Beenin-ta)

Been ka dhigid; rumayn la'aan; asaraarid; beenayn.

m.f.dh eeg beeni. la-mid: beenayn.

-ta: (n) rebuttal (ribatel); the act of refuting; disaffirmation

-ta: (magac, dhedig, keli) war lagaa hor sheegay xogtisa shaacid oo wax aan jirin ka soo qaadid.

m.f.dh eeg beeri.

(Ceejin-ta)

Ceego ku qabasho; cunaqabatayn; miijin; siririn; (ama ciijin).

m.f.dh eeg ceeji. la-mid: ciijin.

-ta: (magac, dhedig, keli) si xoog ah u buuxin. Dh: miijin, buuxis, ceejis. Li: faaruqin.

ceejin -ta: (magac, dhedig, keli) ceejo ku qabasho. Dh: siririn, cunaqabatayn.

خنق

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax ceeriin ah ahaansho.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax ceeriin ah ahaansho. m.f.dh, ceernaan.

der. [adjective] unripe; raw; crude

-ka: (magac, lab, keli) eeg caydhiin.

de: unripe; raw; crude

lx: ceerin

pd: (ceerinaa)

ps: adj-der

see: ceeriin {C & S}

key: ceerin

-ta: (magac, dhedig, keli) marka shay la kululaynayo.

(Feenin-ta)

Hilibka feenka ah oo lafaha raaca gooni u uruurin; lafaha feenka ka reebid.

m.f.dh eeg feeni.

vl. n. meat that is gnawed off the bone with one's teeth

-ta: (magac, dhedig, keli) hilibka feenka ah oo lafaha raaca goonni u ururin; lafaha iyo feenka kala reebid.

feenin-ta: (magac, dhedig, keli) ka baaraandegga arrin dhinac walba laga eego intaan geedka garta la iman.

de: meat that is gnawed off the bone with one's teeth

lx: feenin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: feenin

(Feetin-ka)

1. Qori qallalan oo af dhuuban oo ama kurtun dhulka ku aasan oo ka soo taagan noqday ama laan geed ku taal ka leexda; fiiqtin.

2. Qori af fiiqan loo yeelay oo wax lagu qodo ama lagu dagaallamo; filgin (ama feytin).

m.l (-nno, m.dh) Qori qallalan oo caarad dhuuban leh oo wax muda. la-mid: feertin, feytin.

m. n. sharp pointed dry stick; stake

-ka: (magac, lab, keli) qori af fiiqan loo yeelay oo wax lagu qodo ama lagu dagaalamo. Dh: filgin.

feetin -ka: (magac, lab, keli) qori qallalay oo af dhuuban oo ama kurtun dhulka ku aasan oo ka soo taagan noqday ama laan geed ku taal ka leexday Dh: fiiqtin.

de: sharp pointed dry stick; stake

lx: feetin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: feetin

(Gelbin-ta)

(aroos, kd.) kaxayn; guriggeyn; wadid.

m.dh la-mid: galbin.

-ka: (magac, lab, keli) sii sabootin; sii raacid iyo hareergelid la socod leh maamuusna ku jirto. Gelbintii suldaanka ayaan sii raacay.

m.dh la-mid: gembiyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax taagnaa afka u rogid. Dh: genbin.