yaxyaxitaan

m.f.dh eeg yaxyaxi.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale ka xishoodsiin oo dad hortii ka shaagsiin.

-ka: (magac, lab, keli) dareen fajac ah oo kayimaad dhacdo aan caadi ahayn. Dh: fajicitaan, dhaygagitaan, anfariiritaan.

-ka: (magac, lab, keli) furuuruc iyo wixii la mid ah, dubka ka soo bixbixitaan; ka soo yaacniin.

yaacitaan -ka: (magac, lab, keli) mar wada ordid; wadajir u cararitaan. Magal dheregtey yaacitaan ka sug. Dh: caymadid.

-da: (magac, dhedig, keli) dareen xishood oo uu qofku la hadli kari waayo kolka qalad lagu fahmo. Kolkii beentiisa la fahmay ayuu yaxaxaad la aamusay. Dh: khajilaad.

(tilmaame) qof khajilaad iyo shaag ku jira ah. Qof yaxyaxsani hadalkuu ku margadaa.

-ka: (magac, lab, keli) si tartiib ah oo aanu degdeg iyo adayg ku jirin. Dh: aayarid.

-ka: (magac, lab, keli) ashqaraaritaan ama yaabitaan; irkigitaan iyo amakaagitaan. Dh: ashqaraaritaan, amakaagitaan, amankaagitaan, yaabitaan, irkigitaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aflaxaad. aflixi: (fal) arday, wax barashadiisa guul ka gaadhsii.

-ka: (magac, lab, keli) eeg askaxid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg mutuxid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aarbixid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baayacid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg banbaxid.

-ka: (magac, lab, keli) wax qarsoonaa, muujin ama wax xanniban sii dayn.

-ka: (magac, lab, keli) wax, ilaalinta uu mudnaa siin la'aan. Daayacitaanka alaabtu waa ay ku baaba'daa. Dh: baylihin, daayicitaan, laayacitaan, dayicitaan. Li: daryeelitaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg laayacid.

-ka: (magac, lab, keli) buuxin oo geer la simitaan.

salaaxitaan -ka: (magac, lab, keli) salaaxidda lafteeda.

salaaxitaan-ka: (magac, lab, keli) xoodaamin.

-ka: (magac, lab, keli) hagaajin; farsamayn; sallaxid.

-ka: (magac, lab, keli) saxeexidda lafteeda.

-ka: (magac, lab, keli) bad marid iyo kalluumaysi. Dh: badmaaxid.

-ka: (magac, dhedig, keli) wax dhabiilista lafteeda.

-ka: (magac, lab, keli) tuuritaanka iyo riddaynta walax meel ama qof lagu abbaaray. Aa'itaanka rasaasta ha loo meel dayo. Dh: riditaan, tuuritaan.

-ka: (magac, lab, keli) meel ka dhaqaaqid oo tu kale u socdaalid. Dh: aadid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aalid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aasid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aayid.

-ka: (magac, lab, keli) ka tegitaan; ka baxniin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg faxid.

-ka: (magac, lab, keli) qof, qof kale inuu guursado xalaal u ahaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaxid.

-ka: (magac, lab, keli) biyo ceel ka dhuritan.

-ka: (magac, lab, keli) eegitaanka khaladdada ku jira, khalad ka saarniin. Dh: toosin, sixid, sixitaan.

-ka: (magac, lab, keli) tixidda la sameeyo Dh: taxniin.

-ka: (magac, lab, keli) tayidda lafteeda, tayniin.

-ka: (magac, lab, keli) qaaditaan hanti ciddii lahayd hoos ahaan looga qaato.

-ka: (magac, lab, keli) xalidda qudheeda.

-ka: (magac, lab, keli) xaqii uu lahaa siin; magdhaw siin. Dh: xaqis.

timidité.

(Yaxyaxid-da)

Wax xil leh ka biqid; xishood iska garasho; sheexid.

m.f.dh eeg yaxyax². la-mid: yaxyax¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) khajilaad iyo shaag dareemid. Dh: khajilid, sheexid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ababid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ajarid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg alalid. al'aloos -ka: (magac, lab, keli) abaabulka koox ama reer lagu qalqaalinayo arrin. Inta badan waxa loo adeegsadaa abaabulka dagaal. Al'alooska reeraha aad ka dhex waddiin joojiya. Dh: abaabul.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ayidaad. ayidsan: (tilmaame) taageersan.

-ka: (magac, lab, keli) fal ku akhriyid; sixir ku samayn. Baabitaanku waa xaaraan. Dh: sixritaan.

-ka: (magac, lab, keli) kor u qaaditaan labada gacmood wax lagu qaado oo madaxa kor loo dhaafiyo.

-ka: (magac, lab, keli) kala maqnaansho daba dheeraaday. Baaditaan baan ku kala maqnqyn.

-ka: (magac, lab, keli) faaafitaanka war ama wax kale. Dh: fiditaan.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, la garramid.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, u yeedhid ama codsi u jeedin.

(Baaritaan-ka)

Baaris.

m.l 1. Raadinta wax qarsoon. 2. Suuq waayidda badeeco ganac loo soo bandhigay. la-mid: baarid².

m.l 1. Raadinta wax qarsoon. 2. Suuq waayidda badeeco ganac loo soo bandhigay. la-mid: baarid.

vl. n. investigation, analysis, research, inspection

ka: (n) 1. investigation (investageyshan); analysis (anaalisis) 2. checkup (jeek ap) Ex: baaritaan caafimaad; medical checkup [a general physical examination] baarid, baaris

-ka: (magac, lab, keli) wax dahsoon raadin ku suubbin. Dh: baadhitaan.

a: baadhitaan; baaraan, baarid, baaris

de: investigation, analysis, research, inspection

lx: baaritaan

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: baaritaan

-ka: (magac, lab, keli) wax horreeyay, dhaafid.

baasitaan -ka: (magac, lab, keli) ku guulaysashada itixaan aad martay.

-ka: (magac, lab, keli) eeg balxis.

-ka: (magac, lab, keli) biyo iyo caano isku daritaan. Dh: barxitaan.

barxitaan-ka: (magac, lab, keli) barxista baraarka. Barxitaan baraar lihiyo dhaylo badhiyeede. Dh: badhxitaan.

-ka: (magac, lab, keli) roob aan laga jirsan ku rafaaditaan.

-ka: (magac, lab, keli) caagidda lafteeda.

-ka: (magac, lab, keli) hadal xun ku dhihitaan.

-ka: (magic, lab, keli) daafniin ku dhicis. Daafitaan baan uga cabsi carruurta la isku daray.

-ka: (magac, lab, keli) daaqadaha iyo albaabada maryo qurux ahaan ku sii deyn. Daahitaanka ka hor guriga kashkaash.

daahitaan-ka: (magac, lab, keli) dabaylaraacitaanka geela. Daahitaan buu libaaxu geela ku laayey.

daahitaan -ka: (magac, lab, keli) ka dabamarid goortii la rabay inuu yimaaddo ama uu wax dhaco. Dh: habsaamitaan, raagitaan.

daahitaan-ka: (magac, lab, keli) albaabada iyo daaqadaha maryo quruxi ahaan ku sii deyn.

-ka: (magac, lab, keli) tacbaannimo iyo tabaryari ay keento hawl la qabtay.

-ka: (magac, lab, keli) cunitaanka xoolaha ee cawska iyo dhirta.

daaqitaan -ka: (magac, lab, keli) dhir iyo tigaad cunid; geedo iyo doog daaqid. Awrku aad buu u bukaa oo daaqitaan ma leh.

-ka: (magac, lab, keli) daaridda dab, nal iyo wixii la mid ah ama hurintiisa. Daaritaanka dabka iyo dabayshii ayaa kulmay.

daaritaan-ka: (magac, lab, keli) cid kale, hadal ama ficil uu ka xanaaqo u gaysasho oo faragelin. Daaritaanka dadka iska ilaali. Dh: maagitaan, daandaansi.

daaritaan-ka: (magac, lab, keli) caano la lulayo, in yar ka dhiijin si loo hubiyo inay baxeen.

-ka: (magac, lab, keli) eeg faadid.

-ka: (magac, lab, keli) meelo badan ku baahid ama gaadhid. Waxa soo yaraaday faafitaankii cudurrada. Dh: fiditaan. Li: ururid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg faagid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg faanid.

-ka: (magac, lab, keli) caano, faar yeelasho.

faaritaan-ka: (magac, lab, keli) eeg faadhitaan.

-ka: (magac, lab, keli) farxidda lafteeda; rayraynta iyo riyaaqa.

-ka: (magac, lab, keli) eeg faylid.

-ta: (magac, dhedig, keli) taagnaan aan dhaqdhaqaaq lahayn; meel keli ah joogid.

-ka: (magac, lab, keli) duulitaanka hawada. Dh: haadid, lalitaan, duulitaan.

haaditaan -ka: (magac, lab, keli) «ka naf, noole, ka bixitaan.

-ka: (magac,lab, keli) eeg haagid.

-ka: (magac, lab, keli) wax akayn u baahan, wax kale ku xoojin. Dh: kaabid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg laabid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg laacid.

-ka: (magac, lab, keli) laadidda lafteeda. laadlaad: (fal) si isdaba joog ah; wax u laad: laad ku celceli.

-ka: (magac, lab, keli) meel kore saaritaan ama ku tuurid.

laalitaan -ka: (magac, lab, keli) arrin iyo wixii la mid ah, dib u dhigitaan.

-ka: (magac, lab, keli) waxyaabo kala duwan isku qasid oo isku daritaan. Dh: walaaqitaan.

-ka: (magac, lab, keli) joogsad socod ama fal qabashadii laga joogsado oo laga waabto. Marka daad la dul yimaad geelbaa maagitaan lagu yaqaan.

-ka: (magac, lab, keli) naas irmaan caano ka lisitaan. Saca maalitaan baan ula hadhay. Dh: maalid.

-ka: (magac, lab, keli) dhaafitaan; saamixidtaan. Ninka dil ku kacay maaritaan xaq uma leh. Dh: maarid.

-ka: (magac, lab, keli) dhiqitaan oo nadiif ka dhigitaan. Shaadhku waa nadiif oo mayritaan uma baahna. Dh: mayrniin, dhaqitaan.

-ka: (magac, lab, keli) wax dhulka yaal kor u hinjitaan. Qaaditaanka culayska badan iska iaali. Dh: qaadniin. Li: dhigniin.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) gabadh iyada oon reerkoodu ogayn la tegitaan. Qaaditaanka habluhu waa dhaqan qaldan. Dh: la tegitaan.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) wax mug leh muggiisa wax le'eg deeqitaan. Dhiilku qorofka wuu ka qaaditaan yaryahay: Dh: deeqitaan.

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) bugtaan ama cudur yeelasho. Waa in la xakameeyo kala qaaditaanka cudurrada faafa.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) duullaan meel ugu kicitaan oo dagaal u xamaanqaadasho. Ciidankii weerar qaaditaan ayuu u kabaalqabtay. Dh: weeraritaan.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) ku heesitaan.

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) joogsashada da'itaanka roobka. Roobku waa mayay oo qaaditaan ma leh. Dh: joogsi, kacitaani. Li da'itaan, hooritaan.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) xil aqbalitaan oo masuul noqosho; xil dusha u riditaan. Dh: xilqaadniin.

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) xoog ku dhacitaan oo boobitaan. Qaaditaanka geel dad kale waa dembi kuu yaal. Dh: dhicitaan, boobitaan.

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) deeq bixin oo cid kale siin. Dh: siin. Li: diiditaan.

(Qayaxnaan-ta)

Wax qayaxan ahaan.

m.f.dh eeg qayaxan². la-mid: qayaxnaansho.

f. n., [abstract] state of being shelled ~ husked

-ta: (magac, dhedig, keli) wax diirka laga qaaday oo cad ahaan; wax qayaxan ahaan. Waxwalba qayaxnaanta kuma wanaagsanee fiirso, Dh: caddaysnaan. Li: asturnaan, dahsoonaan.

de: state of being shelled ~ husked

lx: qayaxnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: qayaxnaan

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaybin.

qaybitaan-ka: (magac, lab, keli) kor ka qabasho. Dh: xafiditaan.

-ka: (magac, lab, keli) cid meel u socota ku biiritaan oo la socosho.

raacitaan -ka: (magac, lab, keli) jirid oo daranyada ka dhabitaan.

-ka: (magac, lab, keli) dad raaf ku qaadis. Raafitaanka dadku xeerar buu leeyahay.