yaxyaxi

timidité.

de: shyness, timidness, minor embarrassment

hm: 1

initial: y

lx: yaxyax

pd: (-a)

ps: n0-m-abs

syn: ilfashaq, xishood

key: yaxyax_1

de: be shy, be timid

hm: 2

initial: y

lx: yaxyax

pd: (yaxyaxay)

ps: v1=intr

key: yaxyax_2

name-m Allah is gracious, he lives. John, the Baptist; prophet in the Holy Qur'an

-da: (magac, dhedig, keli) wax yaryar oo inta caadiga ah ka yar ahaan. Daafida yaryarideeda ayaa loo yidhaa ninkii dalag waayay daafi buu daadiyaa uu guraa. Dh: yaryaraan.

v. shame, cause embarrassment for someone

de: shame, cause embarrassment for s.o.

lx: ka yaxyaxi

pd: (yaxyaxiyey)

ps: v2a=expr

key: ka_yaxyaxi

-da: (magac, dhedig, keli) dareen xishood oo uu qofku la hadli kari waayo kolka qalad lagu fahmo. Kolkii beentiisa la fahmay ayuu yaxaxaad la aamusay. Dh: khajilaad.

(tilmaame) qof khajilaad iyo shaag ku jira ah. Qof yaxyaxsani hadalkuu ku margadaa.

-ga: (magac, lab, keli) kibrid oo mannaanakhid.

-ga: (magac, lab, keli) yalaalugu iyo nacayb la dareemo kolka la arko wax naftu karahdo. Barambaro bururtay yaayaqsi baan ka qaadaa. Dh: yalaalugo, yaqyaqsi.

-da: (magac, dhedig, keli) si aan adkayn iskugu geygeyn. Yabyabid dhisme ma aha. Dh: nabnabid, kabkabid, yayabid.

(Yaqyaqsi-ga)

Dhadhan ama ur sillan oo cunno xumaatay ama wax kale laga qaado oo mantag lagu sigto.

m.l la-mid: yaqyaqsasho.

m.l eeg yaqyaqso.

m. n. nausea; disgust

-ga: (n) nausea (noosiya); disgust (dis-gast); nauseating ~ liidaanyo, lallabo

-ga: (magac, lab, keli) daalalyo iyo nicid xooggan oo la dareemo kolka wax niyaddu nacayso la arko. Uskagga badan yaqyaqsi baa laga qaadaa.

cf: lallabo, laqanyo

de: nausea; disgust

initial: y

lx: yaqyaqsi

pd: (-ga)

ps: n2-m

key: yaqyaqsi

(Yawyabid-da)

Baryo foolxun oo yawyab ah, cid ku baryid.

m.f.dh eeg yawyab².

-da: (magac, dhedig, keli) si xun u baryootamid. Yawyabidda qaarkeed baa sii foolxun. Dh: yadaadumid, yaanya'id.

(Ayax-a)

Bahal yaryar oo baalal leh, oo tiro badan, oo si daruur la moodo isu raaca oo u duula, oo dhirta iyo beeraha baabbi'iya.

m.l.u (cilmiga naflayda) Cayayaan yaryar, oo baalal iyo lix lugood oo labada dambe ka dhaadheeryihiin kana xoog badanyihiin kuwa kale leh, koox koox aad u badan isu raaca oo dhirta iyo dalaggaba waxyeeleeya.

m.l.u (cilmiga naflayda) Cayayaan yaryar, oo baalal iyo lix lugood oo labada dambe ka dhaadheeryihiin kana xoog badanyihiin kuwa kale leh, koox koox aad u badan isu raaca oo dhirta iyo dalaggaba waxyeeleeya.

m. n. locust; swarm of locusts

-a: (n) locust (lo-kest)

-a: (magac, lab, keli) noole yaryar oo baalal uu ku duulo leh, oo tiro badan, wuxuu isku raacaa si daruur la moodo oo u wada duulaa, dhirta iyo beerahana wuu baabi'iyaa. Ayax teg eelna reeb.

de: locust; swarm of locusts

lx: ayax

pd: (-a)

ps: n2a-m

key: ayax

(Dayax-a)

Meere yar oo cirka ku sugan oo dhulka 28 maalmoodba kol ku soo meera, isaga iyo dhulka oo wada socdaana ay qorraxda, 12kii biloodba kol ku soo wareegaan.

m.l 1. Ife samada sare ku sugan, qooraxda iftiin ka qaata, habeenno dhulka ifiya oo bishii hal mar dhulka ku wareega. 2. Caddo.

m.l 1. Ife samada sare ku sugan, qooraxda iftiin ka qaata, habeenno dhulka ifiya oo bishii hal mar dhulka ku wareega. 2. Caddo.

Moon

Moon

m. n. moon

name-m moon. Syn: Dayaxo

-ka: (n) moon (muun) ~ bil

magaca wiil inta badan midab madaw ku dhashay oo ay hooyadii ku kabto in uu dayax nuuraya yahay ama wiil geesinimo loo rajaynayo iyo in uu sida dayaxa u caanbaxo.

-a: (magac, lab, keli) meere ka muuqda samada oo dhulka uga dhow meerayaasha intooda kale. Nuurka cadceedda ayuu ka qaataa, biyo hawo toona ma leh, nooluhuna kuma noolaan karo, meelaha hadhka ee caddeedda ka jeeddaaye waa qabow aan looba adkaysan karin, meelaha ay qorraxdu haysaana waa kulayl aan la xammili karin. Dadka taan ka doortaay, dayaxaa la wada tegay, goormaynu duullaa, soo daawannaa?

de: moon

lx: dayax

pd: (-a)

ps: n2a-m

syn: bil

key: dayax

قمر

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Bur, badar iyo wixi lamida khamiirin. 2. la-mid: faafi.

f.g2 (-iyay, -isay) Candho xoolaad caano ku baajin.

v. delay milking (an animal)

(fal) caanaha, neefka hal caanomaal iyo in ka badan haka lisin ama yaan la nuugin.

de: delay milking (an animal)

lx: gaaxi

pd: (gaaxiyey)

ps: v2a=tr

key: gaaxi

1. (Gayax-a) Kalluun badeed.

2. (Gayax-da) Aan sidig ahayn; xagjir.

gayax¹: m.l 1. Nooc kalluunka badda ka mid ah. 2. G. ah (nirig): aan weli ababin oo caana keliya ku nool.

gayax²: m.dh 1. Mullaax mayrax ah oo naasaha geela looga xero si aan qaanku u nuugin. 2. G. ah: hal ilmihii ka dhinteen ama laga qalay oo irmaan oo igarnimo lagu maalo.

m.l 1. Nooc kalluunka badda ka mid ah. 2. G. ah (nirig): aan weli ababin oo caana keliya ku nool.

m. n., [collective] ocean fish species

gayax [feminine] n. milk-producing camel

gayax [feminine] n. tying up the udder of a camel so its young cannot suckle

(tilmaame) wax taagan oo ad adag. Dh: qallaf.

gayax-a: (magac, lab, keli) qadoodi ama meel aan waxba laga sugayn.

(Kayax-a)

Kalluunka badda mid kamid ah; carabi; shirshirto.

m. n. saltwater fish species

-a: (magac, lab, keli) kalluunka badda mid ka mid ah. Dh: carabi, shirshiro. Wa: kayaxyo.

de: saltwater fish sp.

lx: kayax

pd: (-a)

ps: n-m

key: kayax

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Ceel biyihiisa muddo u deyn si uu maax u yeesho. 2. Biyo calowsan muddo dhigid si gufarku uga fariisto.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Ceel biyihiisa muddo u deyn si uu maax u yeesho. 2. Biyo calowsan muddo dhigid si gufarku uga fariisto. m.f.dh, maaxin.

v. cause to expand; make ooze (out)

(fal) biyo laas u kaadi oo ha darin inta ay maaxdu buuxsamayso; maaxda ururi. Innoo maaxi laaska inta uu dhaanku imanayo. Li: gudhi.

de: cause to expand; make ooze (out)

lx: maaxi

pd: (maaxiyey)

ps: v2a=tr

key: maaxi

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley cayilin.

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley cayilin. m.f.dh, naaxin.

v. fatten

-yey / say: (v) fatten (faaten); breed stock

(fal) cayili oo buurnee. Dibigaaga naaxi ha bgalee. Dh: shishlee, buurree.

de: fatten

lx: naaxi

pd: (naaxiyey)

ps: v2a=tr

key: naaxi

(Qayax-a)

(badar, miro, kd.) Diirka laga qaaday; hilibka laga qaaday.

qayax¹: m.l.kh 1. Q. ah: wax aan qarsoonayn oo si wanaagsan loogu wada jeedo. 2. Wax sida badar, geed iyo wixi lamida oo diirka laga qaaday. 3. Laf hilibkii laga guray.

qayax²: f.g1 (-xay, -xday; -yixi) 1. Wax diirka sare ka qaadid. 2. Laf hilib ka gurid. 3. Si wanaagsan wax u sheegid.

m.l.kh 1. Q. ah: wax aan qarsoonayn oo si wanaagsan loogu wada jeedo. 2. Wax sida badar, geed iyo wixi lamida oo diirka laga qaaday. 3. Laf hilibkii laga guray.

m. n. shelled (nut), husked (grain, etc.)

qayax v. shell, husk

(fal) madmadowga ka saar oo arrin si fiican u caddee. Wax la qariyo ma fiicnee qayax wixii jira oo dhan. Dh: bayaani, bayaami.

qayax: (fal) dubka ama qolofta sare ka qaad Laanta diir oo qayax. Dh: diir.

qayax -a: (magac, lab, keli) dahaadhka oo laga qaado wax qarsoon. Wax walba qayaxu kuma fiicna. Dh: caddayn, faydid. Li: daboolid.

qayax -a: (magac, lab, keli) iniinaha dhuwanka. Dhunwanka muudso oo qayaxa ururi. Dh: laf.

m.l.kh S. ah: qof maskaxdiisu tamaam tahay.

m.l.kh S. ah: qof maskaxdiisu tamaam tahay.

m. n. (adj.): person of sound mind; sane, sober, temperate

-ah: (adj) sane (seeyri); mentally sound; sober (soo-ber); sober-minded

-ga: (magac, lab, keli) xiskiisii joogo, aan kooma ku jirin. Dh: miyir, miyirqab.

bw: Arabic

de: person of sound mind; [atr.] sane, sober, temperate

initial: s

lx: saaxi

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: saaxi

(Sayax-a)

1. Qoyaanka roobku dhulka korkiisa ku reebo.

2. Qoyaanka gabaddanadu keento; dharab.

sayax¹: m.l 1. Qoyaanka gabaddanadu keento; dharab. 2. la-mid: sayaxid.

sayax²: m.l (-xyo, m.dh) (juqraafi) Dhammaadka fud baraf, kolka herkulku kor uga kaco barta biyuhu ku fadhiistaan, barafkuna uu biyoobo. Loolalka sare sayaxu waa dhacdo sanadeed muhimad weyn leh, oo dhaca gu' walba, waxana ku xiga milmidda barafka iyo ado-barafeedka iyo wabiyada.

sayax³: f.mg1 (-xay, -xday) Wax gabaddano ku qoyid.

m.l (sayaxyo, m.dh) (juqraafi) Dhammaadka fud baraf, kolka herkulku kor uga kaco barta biyuhu ku fadhiistaan, barafkuna uu biyoobo. Loolalka sare sayaxu waa dhacdo sanadeed muhimad weyn leh, oo dhaca gu' walba, waxana ku xiga milmidda barafka iyo ado-barafeedka iyo wabiyada.

Thaw

m. n. wetness caused by rain; dew

(tilmaame) mid wax qoyan meel uu ka gaadhay. Sayax weeye sonkortu ee qaad.

sayax -a: (magac, lab, keli) qoyaanka roobku dhulka kaga tago, ku reebo; qoyaanka aroorta hore dhirtu iyo dooggu yeeshaan, sii ba inta aan cadceeddu soo bixin. Dh: dheel, yaxni, dharab.