Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Yaryar-ka)

2

1. Dad aan waaweyneyn; dhallaan; carruur.

3

2. Aan waaweyneyn; dhuudhuuban.

waa la naqliyay ✓

adj., pl. small (ones), bits; children

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) kids (ki-dhis); children (jiil-dareen) ~ carruur

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) aan waaweynayn ah. Alaabta yaryar xagga hore dhig. Li: waaweyn.

2

yaryar-ka: (magacwadareed) inta yaryar een waaweynayn. Yaryarka caanaha u lisa intaanay seexan. Li: waaweyn.

waa la naqliyay ✓

1

de: small (ones), bits; children

2

initial: y

3

lx: yaryar

4

pd: (Sg: yar)

5

ps: adj-m-pl

6

key: yaryar

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax yaryar oo inta caadiga ah ka yar ahaan. Daafida yaryarideeda ayaa loo yidhaa ninkii dalag waayay daafi buu daadiyaa uu guraa. Dh: yaryaraan.

waa la naqliyay ✓

1

(Yaryara-da)

2

Jaad cawska xooluhu daaqaan ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Jaad cawska xooluhu daaqaan ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. grass species

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) jaad tigaadda xooluhu daaqaan ka mid ah.

2

yaryaro -da: (magac, dhedig, keli) nooc ka mid ah shimbiraha yaryar oo cawlcawlan. Hadhuudhkaa yaryarada ka celi. Dh: xurguf, wedkeedcuna.

waa la naqliyay ✓

1

de: grass sp.

2

initial: y

3

lx: yaryaro

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: yaryaro

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof qurjad xun. Dh: sinyar, lafyar, jidhyar, saryar.

waa la naqliyay ✓

1

(Aala-da)

2

Qaalmaha yaryar oo lo'da.

waa la naqliyay ✓

1

(Aaran-ka)

2

1. Qaalmaha yaryar oo geela; qaan.

3

2. Doog iyo barwaaqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Abab-ka)

2

1. Daaqbarad (xoolo).

3

2. Dhallaanka yaryar waxbarashadooda hore sida cunno cunidda; sansaanka, habka, ku-dayashada, (ama abaab).

waa la naqliyay ✓

1

(Abqa-da)

2

Quraca iyo maraaga iyo geedaha la mid ah mirohooda (iniino badan oo yaryar oo ku gudajira galal dheerdheer oo laba qalbac ah oo kolkay engegaan furma); geydhe; mergiyaale.

waa la naqliyay ✓

1

(Adaahi-da)

2

Geed sal weyn iyo laamo yaryar leh, oo buruqdiisu biyo badan tahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Aneexa-da)

2

Geed dhirta yaryar ka mid ah oo bixiya miro arorro leh oo ceeriinka iyo bisaylkaba lagu cuno.

waa la naqliyay ✓

1

(Askax-da)

2

Geed dhirta yaryar ka mid ah oo mirihiisa ceeriinka lagu cuno.

waa la naqliyay ✓

1

(Ayax-a)

2

Bahal yaryar oo baalal leh, oo tiro badan, oo si daruur la moodo isu raaca oo u duula, oo dhirta iyo beeraha baabbi'iya.

waa la naqliyay ✓

1

(Birdhicya-da)

2

Dhibco yaryar oo badan; baraashirix; baro.

waa la naqliyay ✓

1

(Bun-ka)

2

1. Cabitaan la cabbo oo udgoon oo laga sameeyo miro yaryar oo kulkulucsan oo beer leh oo uu dhalo geed dheer oo dhulka kulul ka baxa: inta iniinaha la dubo oo la budeeyo baa sida shaaha loo karshaa; qaxwe.

3

2. Sharuur.

4

3. Miraha geedka.

5

4. Geedka laftiisa (caleemihiisa waxaa la yiraahdaa quddi.

waa la naqliyay ✓

1

(Burbur-ka)

2

Wax cad cad yaryar oo badan u kala jajabay; jajab; iniino.

waa la naqliyay ✓

1

(Burunbuur-ka)

2

Dhul aan sinnayn oo burcooyin yaryar leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Buruq-da)

2

Bari adag oo kankoonsan oo badanaa la cuno oo dhirta yaryar qaarkeed leedahay; geedka docdiisa hoose oo aasan bay ka baxdaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Busbus-ka)

2

Cudur dadka ku dhaca oo oogada nabarro yaryar oo badani ka soo yaacaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Buulalla-da)

2

1. Degmada iyo godadka quraanyada.

3

2. Cudur haragga ku dhaca oo nabarro yaryari ka soo yaacaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Caara-da)

2

1. Cayayaan siddeed lugood leh: waxay samaysataa debin shabag ah (saabcaaro, xuubcaaro) oo bahallada yaryari ugu dhacaan.

3

2. Cuncun oogada laga dareemo oo barar iyo xajiin leh; cadanyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Cabeeb-ka)

2

Cudur dadka afka kaga dhaca siiba carruurta yaryar; afdhalow.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cadaad-da) Geed qodxo yaryar oo qarqaroofsan leh oo xabag wanaagsan dhala.

2

2. (Cadaad-ka) Xiddigga lixaha ka danbeeya; galgaal; laxmar.

waa la naqliyay ✓

1

(Cadeyn-ta)

2

Cad cad u googgoyn; yaryarayn; cadadeyn; jarjarid.

waa la naqliyay ✓

1

(Caduura-da)

2

Geed aan qodxo lahayn oo bixiya miro yaryar oo kuwa kiriiriga u eg, oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-reeyay, -raysay) Yaryar ka dhigid; jarjarid; dhuudhuubid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-reeyay, -raysay) Yaryar ka dhigid; jarjarid; dhuudhuubid. m.f.dh, yaryarayn.

waa la naqliyay ✓

v. chop up into little bits

waa la naqliyay ✓

-yey / yaryareysay: (v) cut or chop up into little pieces

waa la naqliyay ✓

(fal) wax yaryar ka dhig; inyar inyar ka dhig. Hilibka yaryaree. Dh: yaryaray.

waa la naqliyay ✓

1

de: chop up into little bits

2

initial: y

3

lx: yaryaree

4

pd: (yaryareeyey)

5

ps: v2b=

6

key: yaryaree

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qurjad xumi. Dh: sinyari, lafyari, jidhyari, saryari.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax aan tiro badnayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax aan tiro badnayn ahaansho. m.f.dh, farayaraan.

waa la naqliyay ✓

1

(Faryara-da)

2

Faraha dadka tan ugu yar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Gacmaha iyo lugaha farahooda midda ugu yar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Gacmaha iyo lugaha farahooda midda ugu yar.

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] little finger, pinkie ~ pinky

waa la naqliyay ✓

-faryarada: (n) little finger (lital fingar)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) faraha dadka tan ugu yar. Faryaro faadumaa lagu kabaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: little finger, pinkie ~ pinky Counted as the first finger by Somalis

2

lx: faryaro

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-cmp

5

key: faryaro

waa la naqliyay ✓

1

(Arar-ta)

2

1. Gogoldhigga doodda, hadalka qoran (buugag)

3

2. Daaqa la soo daajiyo xoolaha intaan ceelka la geyn oo biyaha la siin.

4

3. Hareer; agagaar

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhulka u dhow ee ku heeran ceel ama degaan. 2. Gogoldhigga loo sameeyo hadal ama qoraal. 3. Daaqidda ay xoolo la waraabshey soo daaqaan inta ayan rakaadan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhulka u dhow ee ku heeran ceel ama degaan. 2. Gogoldhigga loo sameeyo hadal ama qoraal. 3. Daaqidda ay xoolo la waraabshey soo daaqaan inta ayan rakaadan.

waa la naqliyay ✓

f. n. grazing before drinking; preliminaries, preface, introduction; vicinity, surroundings

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) preface (perefas)-, an introductory section, as of a book, essay or speech ~ horudhac

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) daaqa la soo daajiyo xoolaha inta aanan ceelka la geyn oo biyaha la siin. Dh: araar, horudhac, hordhac.

2

arar -ta: (magac, dhedig, keli) gogoldhigga hadal ama qoraal aan weli dulucdiisii la gaadhin.

3

arar -ta: (magac, dhedig, keli) agagaarka iyo hareerta meel ama wax kale. Dh: dhinac, araro.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hordhac, soobandhig

2

de: grazing before drinking; preliminaries, preface, introduction; vicinity, surroundings

3

lx: arar

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f, n1-f

6

key: arar

waa la naqliyay ✓

1

yaar¹: m.l la-mid: jaar(2).

2

yaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Koor carrabbadeeda isku xirid si aanay u shanqarin.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nooc roobka ka mid ah oo dhatacle aad u qabaw ah. Xalay yaarbaan ku waabarisannay.

2

yaar-ka: (magac, lab, keli) xilli sannadka Soomaa lida ka mid ah oo u dhexeeya axalka iyo lixkorka: xilli karanta iyo xagaa madoobaha u dhexeeya oo cirka daruuro shaqlaan. Dh: xays, cadar.

waa la naqliyay ✓

Si deggan oo miyir leh; qunyar; tartiib; xasil.

waa la naqliyay ✓

m.dh.fk Si deggan oo miyir leh. la-mid: aad yar, aadyar.

waa la naqliyay ✓

m.dh.fk Si deggan oo miyir leh. Tusaale: Aayar u soco! la-mid: aad yar.

waa la naqliyay ✓

[adverb] or [adverbial] [expression] slowly, gently, lightly, slightly

waa la naqliyay ✓

(adv) slowly (islowli); taking more time than is usual or necessary ~ tartiib, qunyar. Ex: Aayar u soco; walk slowly. —Syn: dilatory, leisurely, laggard, deliberate

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si miyir ah u faltan ama u dhaqan. Aayar socodkaaga kolka ad waalidkaa la socoto.

2

aayar: (tilmaame) si deggan oo miyirsan. Aayar gaadhiga kolkaad magaalo dhex socoto. Dh: miyir, tartiib, qunyar. Li: xoog, aad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: aad yar

2

de: slowly, gently, lightly, slightly

3

lx: aayar

4

pd: (aadyar)

5

ps: adv

6

key: aayar

waa la naqliyay ✓

1

(Afyar-ta)

2

Magac kalluun.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc kalluunka ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc kalluunka ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] fish species

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. small mouth; little mouth. 2. small opening

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jaad kalluunka ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: fish sp.

2

lx: afyar

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-cmp

5

key: afyar

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hadalka ama qoraalka qaybta hordhaca u ah. Araar kooban ka dib, wuxuu u daadegay akhrintii gabayga. Dh: gogoldhig. hordhac. Li: gabagabo, gunaanad.

waa la naqliyay ✓

u.j (aryaadha) la-mid: waryaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Barar-ka)

2

Oogada, oo cudur ama nabar ku dhacay darteed la buurata; kabrar; fuur.

waa la naqliyay ✓

1

barar¹: m.l Buurashada meel jirka ka mid ah caalir awgeed la buurato.

2

barar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Meel jirka ka mid ah caalir awgeed la buurasho.

waa la naqliyay ✓

1

barar¹: m.l Buurashada meel jirka ka mid ah caalir awgeed la buurato.

2

barar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Meel jirka ka mid ah caalir awgeed la buurasho. m.f.dh, bararid.

waa la naqliyay ✓

1

v. swell (up)

2

barar: vl. n. swelling

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) the condition of being swollen; swell (isweel); bulge (boolji); distension (dis-teen-shin)

2

barar: -ay/tay: (v) become sv ollen (iswoolen)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel jidhka ah, soo kuusan nabar ama xanuun awgii. Boogtii way barartay.

2

barar -ka: (magac, lab, keli) jidhka noolaha oo xanuun ama nabar soo gaadhay dartiis la soo fooca, la soo kuusma, dhiigga oo guntama, meel isugu taga. Barar ciyil maha.

waa la naqliyay ✓

ورم

waa la naqliyay ✓

1

(Carar-ka)

2

1. Orod baqdini ku jirto; baxsad; roor; fakad.

3

2. Dhiin dhirta laga sameeyo oo wax lagu midabeeyo; asal, aglool.

waa la naqliyay ✓

1

carar¹: m.l 1. la-mid: cararid. Orod baqdin leh. 2. Dhiin meyraxda dhirta qaarkeed laga sameeyo oo wax lagu aslo; asal; aglool.

2

carar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Orod baqdin ku jirto ordid.

waa la naqliyay ✓

1

carar¹: m.l 1. la-mid: cararid. Orod baqdin leh. 2. Dhiin meyraxda dhirta qaarkeed laga sameeyo oo wax lagu aslo; asal; aglool.

2

carar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Orod baqdin ku jirto ordid. m.f.dh, cararid.

waa la naqliyay ✓

1

v. run away, flee, rush off ~ away, escape; avoid

2

carar vl. n. running away, flight

3

carar m. n., [collective] vegetable dye

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) flee (/zZn); escape (iskeyp); run away; take to flight;; desert ~ baxso

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xawli u soco cabsi ama wax kale dartood. Dh: orod, caymad. Li: joogso, istaag.

2

carar -ka: (magac, lab, keli) diir dhirta laga jafo oo inta biyo lagu qooyo wax lagu midabeeyo. Dh: asal.

3

carar -ka: (magac, lab, keli) socod xawli ah oo cabsi ku jirto. Adigu ba caqlaad leedahaye, carar maxaa dhaama? Dh: orod, fakad, baxsad. Li: istaagid.

waa la naqliyay ✓

1

(Darar-ta)

2

(xoolo) kolka xooluhu jiilaalka ka baxaan oo roob degaan oo dhergaan, caano badan yeeladkooda.

waa la naqliyay ✓

1

darar¹: m.l 1. Caano badan oo candho xoolaad ku yaal. 2. la-mid: dararid.

2

darar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Neef xoolo ah candhadiisa caano badan ka muuqasho.

waa la naqliyay ✓

1

darar¹: m.l Caano badan oo candho xoolaad ku yaal.

2

darar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Neef xoolo ah candhadiisa caano badan ka muuqasho. m.f.dh, dararid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. renewed milk-production after drought

2

darar v. have ~ produce more milk

waa la naqliyay ✓

name-m prosperer (born during the good pasture season)

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) yield or supply; more milk

waa la naqliyay ✓

1

(fal) neef irmaan, caano badi barwaaqaw.

2

darar -ka: (magac, lab, keli) neef irmaan, caano badin iyo barwaaqoobid.

3

darar -ta: (magac, dhedig, keli) xoolo irmaan oo intay cosob daaqeen caano badan candhadooda ku jiiraan. Dh: candhokar.

waa la naqliyay ✓

1

harar¹: m.l la-mid: harrar¹.

2

harar²: m.dh la-mid: harrar².

waa la naqliyay ✓

Terminalia spinosa 10

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gogosha jaad ka mid ah oo cawska laga tolo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xoogga roob u da'o una biya dhigo.

waa la naqliyay ✓

f. n. downpour, cloudburst, heavy rain

waa la naqliyay ✓

nickname-m downpour, cloudburst, heavy rain

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) downpour (dhaawn-puur); heavy rain fall

waa la naqliyay ✓