yar
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Yar
(Yar-ka, Yar-ta)
1. Qof aan weyneyn.
2. Gibin ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
yar
yar¹: m.l (-ryar, m.l) Wiil da' yar.
yar²: m.dh (-ryar, m.l) Gabar da'yar.
yar³: f.mg4 (-raa, -rayd; yaryar) 1. Wax da'diisu yartahay ahaansho. 2. Wax tiradooda ama cabbirkoodu uusan badnayn ahaansho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
yar
yar¹: m.l (-ryar, m.l) Wiil da' yar.
yar²: m.dh (-ryar, m.l) Gabar da' yar.
yar³: f.mg4 (-raa, -rayd; yaryar) 1. Wax da'diisu yartahay ahaansho. 2. Wax tiradooda ama cabbirkoodu uusan badnayn ahaansho. m.f.dh, yaraan.
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Yar
Minor
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
yar
[adjective] small, little, slight, minor; few; young
yar: m. n. child; boy ~ girl
Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]
Yar
petit.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
yar
-aa / ayd: (adj) little (li-tal); small (ij/nooZ); few (fiyuu) ~ xoogaa
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
YAR
Poco (piccolo)
Little (small)
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Yar
Poco; piccolo
Little, small
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yar
(tilmaame) aan badnayn; aan woynayn. Ciidan yar iyo caano yar ba kolka la waayo ayaa la tabaa. Dh: kooban. L: weyn.
yar: (tilmaame) mid da'yar oo aan weynayn.
yar -ka: (magac, lab, keli) wiil da'yar oo aan weyneyn.
yar-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh da'yar oo aan weynayn.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
yar
صغير
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aadaan
(Aadaan-ka)
Ereyo yar oo lagu dheeraysto oo dadka tukashada loogu yeero (ama addin).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aagaan
1. (Aagaan-ka) Furka aagaamaha iyo haamaha lagu daboolo.
2. (Aagaan-ta) Haan yar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aalo
(Aala-da)
Qaalmaha yaryar oo lo'da.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aaran
(Aaran-ka)
1. Qaalmaha yaryar oo geela; qaan.
2. Doog iyo barwaaqo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abab
(Abab-ka)
1. Daaqbarad (xoolo).
2. Dhallaanka yaryar waxbarashadooda hore sida cunno cunidda; sansaanka, habka, ku-dayashada, (ama abaab).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ababid
(Ababid-da)
Yaraanta iyo korriimada hore, wax ku barasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abqo
(Abqa-da)
Quraca iyo maraaga iyo geedaha la mid ah mirohooda (iniino badan oo yaryar oo ku gudajira galal dheerdheer oo laba qalbac ah oo kolkay engegaan furma); geydhe; mergiyaale.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Adaahi
(Adaahi-da)
Geed sal weyn iyo laamo yaryar leh, oo buruqdiisu biyo badan tahay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Adab
(Adab-ta)
Kolay yar oo wax lagu gurto.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Addin
(Addin-ka)
1. Lugaha iyo jeenyaha iyo gacmaha middood.
2. Ereyo yar oo lagu dheeraysto oo dadka tukashada loogu yeero (ama aadaan).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afarrey
(Afarrey-da)
1. Gabay yar, shanley.
2. (shax) afar iska soo horjeedda oo hogi u dhexayso, oo ka samaysan labo jare oo taagan (isku dhici kara).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Agaagse
(Agaagsa-ha)
Qof wax badan helay (hilib; lacag, ...) wax yar oo uu u gooyo kii aan wax helin, ama laga qaado; xoolaha la soo dhaco, waxa laga baxsho; loog.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Alalaxi
(Alalaxi-da)
Bahal dixiri yar ah oo kaadidhiigga ku wacan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ana
Haddaan wax kale jirin; hadday u yaraato; xataa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Anaakici
(Anaakici-da)
(anaa kici) col yar oo si gaar ah u laylyan oo cadowga lala dagaallama hayo dhulkiisa lagu sii dhex daayo; wuxuu ka kooban yahay, dad aan la khasbine, iyagu raalli ku ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aneexo
(Aneexa-da)
Geed dhirta yaryar ka mid ah oo bixiya miro arorro leh oo ceeriinka iyo bisaylkaba lagu cuno.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Askax
(Askax-da)
Geed dhirta yaryar ka mid ah oo mirihiisa ceeriinka lagu cuno.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Axmaq
(Axmaq-a)
Qof caqli yar; dabbaal; nacas; doqon.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ayax
(Ayax-a)
Bahal yaryar oo baalal leh, oo tiro badan, oo si daruur la moodo isu raaca oo u duula, oo dhirta iyo beeraha baabbi'iya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Babbaay
(Babbaay-ga)
Geed dhulka kulul ka baxa oo yare baarta u eg; baarka sare wuxuu ku lee yahay caleemo balballaaran; wuxuu dhalaa miro waaweyn oo qaraha u eg oo iniino badan oo filfil u eki dhexda uga buuxaan; (ama mafafaay).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
yaar
yaar¹: m.l la-mid: jaar(2).
yaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Koor carrabbadeeda isku xirid si aanay u shanqarin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yaar
-ka: (magac, lab, keli) nooc roobka ka mid ah oo dhatacle aad u qabaw ah. Xalay yaarbaan ku waabarisannay.
yaar-ka: (magac, lab, keli) xilli sannadka Soomaa lida ka mid ah oo u dhexeeya axalka iyo lixkorka: xilli karanta iyo xagaa madoobaha u dhexeeya oo cirka daruuro shaqlaan. Dh: xays, cadar.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Yard
Waar
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Yard
Waar
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
yard
/yardh/ (n) 1. waar, yaardi (cabbir la mid ah saddex fiid) 2. deyr, deyd.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
yare
fk. Xoogaa, in yar. Tusaale: “Wuu yare daalanyahay”. la-mid: yarehe.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
yare
fk. Xoogaa, in yar. Tusaale: Wuu yare daalanyahay. la-mid: yarehe.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
yare
[adverbial] [expression] a bit, a little more (X)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
yare
(n) somewhat (sam-wat); a bit. Ex: yare kulul; a bit warm
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yare
(falkaabe) xoogaa; in yar. Waan yare seexday.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
yare
de: a bit, a little more (X)
initial: y
lx: yare
ps: adv-expr
xe: a little slower {N}
xv: yare tartiib
key: yare
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yari
-da: (magac, dhedig, keli) wax yar ahaan. Geeljiruhu yari ayuu carruurta ku miidhaa. Dh: yaraan.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
yarn
/yarn/ (n) 1. liilan, dun.(infl) 2. sheeko dhacaanla' ( sheeko dheer oo badanaa been ah).
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Year
Sannad
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Year
Sannad
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
year
/yeer/ (n) sannad, sano.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
year
n., sanad, -di, gu, -gi, kal, -ki; last year, kal horay, sanad horay; next year, kal dambe, gu dambe; past year, sanad dhoweyd; the coming year, sanadda soo socota; the being in years, gaan, -ki, qaan, -ki.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ar
u.j la-mid: waryaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aar
(Aar-ka)
1. Libaax weyn oo lab.
2. Aan biqin; geesi.
3. Aarsi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aar
aar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Libaax weyn oo lab. 2. Nin geesi ah. 3. Aargoosad.
aar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Alaab (aqal iyo wixi lamida) meel sare saarid. 2. (f.mg) Ka aa.: cid dakano gashay ka gudid. 3. (f.mg) U aa.: cid qof laga dilay, ciddii dishey qof ka mid ah dilid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aar
aar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Libaax weyn oo lab. 2. Nin geesi ah. 3. Aargoosad.
aar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Alaab (aqal iyo wixi lamida) meel sare saarid. 2. (f.mg) Ka aa.: cid dakano gashay ka gudid. 3. (f.mg) U aa.: cid qof laga dilay, ciddii dishey qof ka mid ah dilid. m.f.dh, aarid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aar
vl. n., [collective] revenge, vengeance
aar m. n. adult male lion; brave man
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Aar
nickname; name-m adult male lion; revenge, vengeance. Lit: very brave man
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aar
-ka: (n) 1. brave (bareeyv) ~ geesi. 2. (n) male lion (laayon) ~ libaax —u aar -ay / tay: (v) avenge (a-veenji); seek or take vengeance for another person
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Aar
magac ka mid ah kuwa libaaxa oo loo baxsho wiil la rajaynayo in uu sidiisa geesi noqdo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aar
(fal) alaab aqal ama wax kale meel kore saar.
aar: (fal) (ka ~) cid dakano gashay ka gud oo ciddii dishay qof ka mid ah dil.
aar -ka: (magac, lab, keli) libaaxa kiisa lab. Aar qoyey dawacaa la moodaa. Dh: libaax, gucumaale.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bar
1. (Bar-ka) Wax labo meelood oo is le'eg loo qaybshey, meeshood; nus.
2. (Bar-ta) a) Dhibic; gaashi; astaan. b) Xoolo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bar
bar¹: m.l Wax laba meelood oo is le'eg loo qaybshay, meeshood; nus. Tusaale: “Lacagta bar i sii”.
bar²: m.dh (-ro, m.l) 1. Goobaabin yar oo meesha ku taal midab ka duwan leh. 2. B. xoolaad: xoolo yar.
bar³: m.l (daawo) Bar lagu dhasho oo meel xaddidan ee maqaarka ah ku taal.
bar⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid, cilmi iyo wax uusan aqoon aqoonsi. 2. Wax laba meelood oo isla 'eg u qaybin. 3. Is b.: caadaysasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bar
bar¹: m.l Wax laba meelood oo is le'eg loo qaybshay, meeshood; nus. Tusaale: Lacagta bar i sii; badh.
bar²: m.dh (-ro, m.l) 1. Goobaabin yar oo meesha ku taal midab ka duwan leh. 2. B. xoolaad: xoolo yar.
bar³: m.l (daaw.) Bar lagu dhasho oo meel xaddidan ee maqaarka ah ku taal. m.f.dh, barid.
bar4 f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid, cilmi iyo wax uusan aqoon aqoonsi. 2. Wax laba meelood oo isla 'eg u qaybin. 3. Is b.: caadaysasho. m.f.dh, barid.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bar
Point
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bar
Point
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bar
Bacaad xeelli
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bar
v. teach
bar v. introduce someone
bar v. fail to fill up
bar v. halve, cut into half
bar m. n., num: half
bar [feminine] n. speck, speckle, spot, mark stain
bar [feminine] n. livestock
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bar
/baar/ bars, barring, barred; (n) 1. makhaayad (wax laga cabbo/laga cuno). e.g. He drinks at the bar every night.(n) 2. gabal ama cad bir ama wax kale ah oo fidsan. e.g. a bar of chocolate (n) 3. ood ama wax albaab oo kale ah. e.g. The window was protected by iron bars.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bar
-ta: (n) spot (ispot), mole (mowl), fleck (faleek), speck (ispaak) gaashi, dhibic-bar-wasakheed -ka: (n) stain mark (isteeyn maark)
bar: -ta: (n) half (haaf) ~ nus. Ex: laba iyo bar; two and half
bar: -ay/tay: (v) lessen or reduce by half; halve (haav)
-kala bar -ay/ tay: (v) divide (di veeydh); something into two equal parts
bar: ay tay: (v) teach (tiij); instruct (iinis-tarakt), educate (eju- keeyt); train (tareeyn); school (iskuul) waxbar. Ex: bar haddaad taqaan ama baro haddaadan aqoon; teach if you know or learn if you don't.
is bar -ay/tay: (v) -is teach yourself (tiij yoor salaf)
bar: -ay -tay: (v) introduce (intara duus); make acquainted. Ex: Cali saaxiibkiis buuna baray; Ali introduced us to his friend
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Bar
Metà; mezzo
Half
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bar
/baar/ (n) 1. gabal yer oo fidsyn. A bar of soap. 2. gabal bir dheer eh. An iron bar. 3. baar, biibity (muqaayi). 4. ood amy ilbeeb. (v) 5. reebow, oothow
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
bar
s.m. - baar.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bar
(fal) cid kale wax u dhig oo cashir sii; wax bar oo aqoon u biiri. Bar ama barro.
bar: (fal) «is~» dad aan is aqoon isbar. Barbaarta beesha is bar odayaasha.
bar-ka: (magac, lab, keli) eeg badh.
bar -ta: (magac, dhedig, keli) calaamad ka duwan jidhka intiisa kale. Dhal shabeel bar lagama waayo. Dh: gaashi.
bar-ta: (magac, dhedig, keli) hoyga ama deegaanka qofku degganyahay.
bar -ta: (magac, dhedig, keli) unkadka ugu yar ee joomatariga. Bar iyo bar waxay noqdaan xarriiq. Dh: dhibic.
bar -ta: (magac, lab, keli) hantida nool ee la dhaqdo. Bartii yaqaan bari uma korodho. Dh: xoolo, duunyo. bar -ta: (magac, lab, keli) meel si gaar ah loo tilmaamayo oo gaar u qaydan. Dh: goob.
bar -ta: (magac, dhedig, keli) xagga xisaabta, waa fikrad sheegta meel aan lahayn aadimo.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
bar
بُقْعَة، نصف
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Car
(Car-ka)
1. Qadiidka ku hara weelka caanaha (dhiil, kd.) marka la culo.
2. Car! Haddaad ku dhacdid! Wir!
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
car
car¹: m.l 1. Qadiidka ku hara weel la culay. 2. Dhadhanka ay yeeshaan caano, biyo iyo wixi lamida oo lagu shubay weel la culay. 3. Cudur candhada geela ku dhaca oo dildilaaciya. 4. (e.d) C.!: haddaad ku dhacdid!; Wir!
car²: f.mg1 (-ray, -rtay) Car noqosho. la-mid: cartan².
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
car
m.l 1. Qadiidka ku hara weel la culay. 2. Dhadhanka ay yeeshaan caano, biyo iyo wixi lamida oo lagu shubay weel la culay. 3. Cudur candhada geela ku dhaca oo dildilaaciya. 4. (e.d) C.!: haddaad ku dhacdid!; Wir!
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
car
m. n. sooty residue left after cleaning milk vessels
car m. n., [abstract] freshness, newness
car inter. don't you dare!, you'd better not!
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
car
/kaar/ (n) 1. baabuur; gaari (n) 2. qaybta rakaabka ee tareenka.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
car
(inter) expression used to challenge [someone]; dare (deer); I dare you!
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
car
/kaar/ (n) 1. baabuur. 2. tariinky qiib ku mid eh oo dadky koraw.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
car
-ka: (magac, lab, keli) quruxda xoolaha; xoolaha dhaqaalaysan sida ay u egyihiin. Xooluhu sannadkan car bay leeyihiin. Dh: suud, dhoy. Li: xayeesh, naashif.
car -ka: (magac, lab, keli) qadiidka yaryar ee madow ee ku hadha weelka la culay. Dh: culay.
car!: erey la macne ah 'haddaad ku dhacdo, kuna dhici mayside!' oo qof lagu cabsi geliyo. Car! ilmahaas dharbaax.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dar
1. (Dar-ka) a) Yeelka xoolaha lagu shubo mid kamid ah oo ka samaysan harag weyn oo wareegsan oo gadow leh; b) meelo dhisan oo loogu talaggalay in biyuhu ku soo ururaan ama lagu shubto; qabaal; berked. c) Dad; duul.
2. (Dar-ta) Daraad; aw.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dar
dar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Weel ka sameysan bir, qori, harag oo xoolaha biyo loogu shubo. 2. Dhisme dhagax iyo shamiinto ka samaysan oo xoolaha biyo loogu shubo. 3. In xoolo ah oo isku mar ka wada cabta. 4. D. ah: dadkii hore.
dar²: m.dh.fk 1. D.tay, d.taa iyo wixi lamida: awgay, awgaa iyo wixi lamida. 2. D. Alle: Alle dartiis, si niyadsam ah. la-mid: daraad.
dar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Badar, biyo, caano iyo wixi lamida oo meel ku jira weel in yar uga qaadid. 2. (f.g) Middi, waran iyo wixi lamida wax ku mudid. 3. (f.mg) Ka d.: xaal wax ku sugnaayeen si ka xun noqosho. 4. (f.mg) Ku d.: wax, wax kale ku kordhin. 5. (f.mg) Ku d.: nin iyo naag isu guurin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dar
dar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Weel ka sameysan bir, qori, harag oo xoolaha biyo loogu shubo. 2. Dhisme dhagax iyo shamiinto ka samaysan oo xoolaha biyo loogu shubo. 3. In xoolo ah oo isku mar ka wada cabta. 4. D. ah: dadkii hore.
dar²: m.dh.fk 1. D.tay, d.taa iyo wixi lamida: awgay, awgaa iyo wixi lamida. 2. D. Alle: Alle dartiis, si niyadsam ah. la-mid: daraad.
dar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Badar, biyo, caano iyo wixi lamida oo meel ku jira weel in yar uga qaadid. 2. (f.g) Middi, waran iyo wixi lamida wax ku mudid. 3. (f.mg) Ka d.: xaal wax ku sugnaayeen si ka xun noqosho. 4. (f.mg) Ku d.: wax, wax kale ku kordhin. 5. (f.mg) Ku d.: nin iyo naag isu guurin. m.f.dh, darid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dar
v. scoop, dip out; attach, join; add
dar v. dive (into), plunge; sink; become absorbed, engrossed
dar [feminine] n. sake, reason
dar m. n. trough (drinking ~ cement); skin for carrying water (to animals)
dar m. n., [collective] people, ancestry, lineage, generation
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dar
-ay / tay: (v) scoop (iskuup); dip into ~ dhexgali. Ex: dar qaadada; scoop with the spoon
kadar -ay / tay: (v) make troublesome or worse; aggravate (ag-ri-veeyt)
isku dar: (v) mix (miksi)', join together; add up ~ isku qas
dar alla: (adj) innocent (ina-sent)-, honest (oonasti)
dar -ka: (n) a water container at the comer of the well, where animals are watered; a watering place ~ qabaal
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dar
(fal) weel dareere dhexgeli oo wax kaga soo qaad. Biyo ii soo dar.
dar: (fal) (ka sii ~) cudur sidii hore ka sii liido Dh: xumow.
dar: (fal) «ku tiro hore tiro danbe ku biiri oo u gee.
dar: (fal) (ku ~) wax hore u yiil ama meel ku jirey wax danbe ku kordhi, ku biiri. Caanaha dhayda ah dhanaan ku dar.
dar-ka: (magac, lab, keli) dad wada socda. Darka innoo yimid wax la cuno iyo wax la cabbo siiya. Dh: duul.
dar -ka: (magac, lab, keli) weelka biyaha xooluhu ku cabaan oo ka mid ah yeelka xoolaha lagu shubo oo ka samaysan harag, dhoobo, shamiito ama geed laga qoray. Daymayda jalleecada, sidii geel dar loo horey,saw kuma dunuunucin. Dh: qabaal.
dar-ta: (magac, dhedig, keli) waxii hore waxa uu yama raadka uu ka tegay. Hadalxumadiisa darteed ayaa uu u dhintay. Dh: daraad, awgeed.
dar -ka: (magac, lab, keli) meesha labo dixood, laagood ama webi ay ku kulmaan. sababay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dar
de: sincerely; honestly
lx: dar
pd: \pd-alla
ps: adv-expr
key: dar
Qaamuuska Ereybixinta: Bayoolaji (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Ear
Dheg
Qaamuus-Yare Caafimaad: Ingiriis-Soomaali - Deeqa Cali [1999]
ear
(n) an organ of hearing, responsible, in general, for maintaining balance as well as sensing sound, and divided in humans into the external ear, the middle ear, and internal ear.
dheg
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
ear
/iyar/ (n) dheg.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
ear
n., dheg, ti; ear lap, daxal, -shi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Far
(Far-ta)
1. Xubnaha dhuudhuuban oo ciddiyuhu ku yaalliin oo sacabbada iyo cagaha dadku ku dhammaadaan middood.
2. Ereyo ama hadal ama xuruuf qoran ama daabacan; hab wax loo qoro; qoraal duwan oo qolo u gaar ah.
3. Waraar yar oo biyo jeexeen ama looguba talaggalay inay maraan; biyammareen; kanaal; keli; gacan; tog.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
far
far¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Xubnaha dhuudhuban oo ciddiyuhu ku yaallaan oo gacmaha iyo cagaha dadku ku dhammaadaan middood. 2. Hab loo qoro af. 3. Jeex biyo mareen ah. 4. Fandhaal 5. Xuruuf loo adeegsado qorista afka. 6. Hab farshaxan oo wax loo sameeyo.
far²: f.g1 (-ray, -rtay) 1 . Meel, jir iyo wixi lamida qalab caarad dhuuban ku qodid. 2. Cid farriin u dhiibid. 3. Cid amar siin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
far
far¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Xubnaha dhuudhuban oo ciddiyuhu ku yaallaan oo gacmaha iyo cagaha dadku ku dhammaadaan middood. 2. Hab loo qoro af. 3. Jeex biyo mareen ah. 4. Fandhaal 5. Xuruuf loo adeegsado qorista afka. 6. Hab farshaxan oo wax loo sameeyo.
far²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Meel, jir iyo wixi lamida qalab caarad dhuuban ku qodid. 2. Cid farriin u dhiibid. 3. Cid amar siin. m.f.dh, farid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
far
v. send ~ give a message; give advice to someone setting out on a journey
far [feminine] n. finger; handwriting, script
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
far
/faar/ (adj) fog, aan-dhawayn. as far as/as-faar-as/ ilaa-heerka, ilaa-xadka e.g. As far as I know it is right. so far/soo faar/ ilaa iyo iminka. so far, so good/soo-faar-soo-guudh/ fiican, ilaa iyo iminka.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
far
-ta: (n) finger (fingger) —fara maran: [Phrase adj] unsuccessful; empty-handed — ku farayarayso -ku farayaraystay: (v) complete successfully and skilfully
far -ta: (n) writing (raayting); handwriting; penmanship. Ex: far Soomaali; Somali writing
far -ay / tay: (v) pass on information; send (sandi). Ex:farriin ufar; send him /her a message
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
far
(fal) hawl iyo wax la mid ah ku amar.
far: (fal) farriin, hadal ama qoraal ah cid kale u sii dhiib.
far: (fal) dhulka qod oo ciid ka soo gur; meel wax ka soo quf. Dh: fadh.
far -ta: (magac, dhedig, keli) xubnaha dhuubdhuuban oo ciddiyuhu ku yaalliin oo sacabbada gacmaha iyo lugaha dadku ku dhammaadaan, middood. Far keli ahi fool ma dhaqdo. Wa: faro.
far-ta: (magac, dhedig, keli) xuruuf qoran oo dad u gaar ah; hab wax loo qoro oo kuwa kale ka duwan oo ay qolo gaar u leedahay. Dh: alif ba'.
far -ta: (magac, dhedig, keli) waraar yar oo biyo jeexeen ama loogu talaggalay inay maraan. Fari tog bay kula xushaa. Dh: iliil, laag.
far-ta: (magac, dhedig, keli) kuruska geela marka la googooyo jeexjeexa loo yeelo qayb yar oo ka mid ah. Far kurusaan ku laqanyooday. Dh: qurub.
far -ta: (magac, dhedig, keli) mid miisaanka jaadka loo xidho ka mid ah. Dh: marduufmarduuf.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
far
كِتَابَة خَطَّ إِصْبَعِ
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
far
ad., fog, meel fog; farther, ka fog; farthest, ugu fog; go so far, sidaas u fogow; you must learn so far, sidaas u baro; so far as I can guess, sidaas u malayn karo; how far? intee jirtaa? how far is it thither? meeshaasi intay inoo jirtaa? do you know how far he has gone away? intuu fogaaday ma garanaysaa? go far, fogow; go farther, sii fogow; far off, away, jiiday.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gar
1. (Gar-ka) a) Timaha ka baxa bushimaha hareerohooda iyo camanka iyo daamanka. b) Bir ama qori, kd., soo baxsan oo qaroofan, c) Garraarka dumarka. d) Doc; dhinac.
2. (Gar-ta) Abbaarta iyo xeerka, qof walba wax uu lee yahay ama uu jid u lee yahay ama uu mudan yahay, siiya; garsoor ku dhisan, eexasho la'aan; xaq.