yamxeeri — Macnaha & Turjumaada

f.mg2 (-iyay, -isay) Qof xaaladdiisa dhaqaale oo wanaagsan ka been sheegid; wax badan ka dayrin.

waa la naqliyay ✓

v. belittle the value of one's money ~ possessions to avoid having to give some to another person

waa la naqliyay ✓

(fal) «ka wax badan ka dayri. Weligaa waxaad sugi ka yamxeeri.

waa la naqliyay ✓

1

de: belittle the value of one's money ~ possessions to avoid having to give some to another person

2

initial: y

3

lx: yamxeeri

4

pd: (yamxeeriyey)

5

ps: v2a=

6

key: yamxeeri

waa la naqliyay ✓

1

(Yamxeerin-ta)

2

Wax badan ka dayrin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg yamxeeri. la-mid: yamxeero.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax badan ka dayrin. Yamxeerin badan wax qabad baa ka roon. Dh: yamxeeris.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg yamxeerin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) caloolweydsanaan iyo shaki laga qabo wax soo socda oo la rajaynayo. Adoon hubaal hayn yamxeerka iska yaree. Dh: dayris.

waa la naqliyay ✓

1

(Yamxeera-da)

2

Wax badan oo yaraan lagu sheego si aan wax looga bixin; dayro.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: yamxeerin.

waa la naqliyay ✓

f. n. belittling the value of one's money or possessions

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax badan oo inay yaryihiin la sheego si aan waxba looga bixin. Yamxeerada ka daa xoolaha, yaanay kaa barako beeline.

waa la naqliyay ✓

1

de: belittling the value of one's money ~ possessions

2

initial: y

3

lx: yamxeero

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

see: yamxeeri

7

key: yamxeero

waa la naqliyay ✓

1

(Dayrin-ta)

2

1. Nicidda aabbuhu ilmaha naco oo cidda ka eryo oo inuu dhaxlo u diido.

3

2. Wax badan yaraan ku sheegid, dhabcaalnimo iyo inaan wax laga bixin darteed; ka yamxeerin; (u dayrin) wax siin la'aan; qadin.

waa la naqliyay ✓

1

jaawi¹: m.l la-mid: jaawe.

2

jaawi²: f.mg2 (-iyay, -isay) 1. la-mid: farjaawi, farjawi. Fardhexada iyo suulka gacanta oo si xoog ah laysugu xoqo ka shanqarin; suuldhabaalayn. 2. Haad turub ka yamxeerin (ciyaar turub).

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. la-mid: farjaw. Isku xoqidda suulka iyo farta si ay shanqar u sameeyaan iyadoo nafley loogu baaqayo. 2. Suul-dhabaale la sameeyo marka turub laga yamxeerinayo.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) 1. la-mid: farjaawi, farjawi. Fardhexada iyo suulka gacanta oo si xoog ah laysugu xoqo ka shanqarin; suuldhabaalayn. 2. Haad turub ka yamxeerin (ciyaar turub). m.f.dh, jaawin.

waa la naqliyay ✓

(fal) yaryarayso ama dhaqaalayso waxaad haysato. Dh: yamxeeri, dhibiil. Li: baatul.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u la-mid: abeer.

waa la naqliyay ✓

m. n. heifer, female camel that has not given birth

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) heifer (hefer); a young camel, especially one that has not yet given birth ~ qaalin

waa la naqliyay ✓

1

(I) Cammella infeconda;

2

(E) Unfertile She Camel

3

(S) AMEER (A. G.: Aber); Gool (S. g.: Gol)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xoolaha neefka dhedig ee aan weli curan. Dh: abeer.

waa la naqliyay ✓

1

a: abeer

2

de: heifer, female camel that has not given birth

3

lx: ameer

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: ameer

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cashar iyo wixi lamida akhriyid. 2. Xarig iyo wixi lamida wax kale ku dul duubid. 3. Ku m.: wax meer ku dul wareejin. 4. Ku m.: hanti, wax iyo wixi lamida cid kale ku wareejin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cashar iyo wixi lamida akhriyid. 2. Xarig iyo wixi lamida wax kale ku dul duubid. 3. Ku m.: wax meer ku dul wareejin. 4. Ku m.: hanti, wax iyo wixi lamida cid kale ku wareejin. m.f.dh, meerin.

waa la naqliyay ✓

v. make something ~ someone move around; cause to roam about

waa la naqliyay ✓

-yey / -say: (v) recite (ri-saayt'); make a recitation

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xayndaab ama wax ad dabada ka waddo ku soo dul wareeji meel. Aqalka deyr adag ku meeri. Dh: wareeji, duuri.

2

meeri: (fal) neef ama xayawaan kale eryo oo in badan kolba dhinac u kexee. Hasha meeri inta ay foolqaadayso. Dh: wadwad, kexkexee, meermeeri.

3

meeri: (fal) hadal ama subcis ka kaa dambeeya u dhiib ha sii wadee. Aayadda iska meeri haddaad garan weyday. Dh: wareeji.

4

meeri: (fal) weel wax lagu wadaagayo ka kugu xiga u dhiib. Fandhaalka waa lagaa sugayaaye meeri. Dh: wareeji.

5

meeri: (fal) wax la falkinayo ama la tolayo hal wareeg dhammee oo haddana kolba ka ku xiga sii wad. Masafta hal meeris meeri.

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.t. ~ s.o. move around; cause to roam about

2

lx: meeri

3

pd: (meeriyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: meeri

waa la naqliyay ✓

1

xeeri¹: m.l Heeryo.

2

xeeri²: f.g2 (-iyay, -isay) Heeryee.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sharci ka dhig. In jaadka xafiisyada lagu cunin xeeri. Dh: jidee, sharciyee.

2

xeeri: (fa) dhinacyo is khilaafsan xeer ku kala bixi: xeer ka mar. Dh: dhexdhexaadi.

3

xeeri: (fal) aqal Soomaali xadhig xeer ah oo dheer ku wareeji oo ku adkee.

4

xeeri: (fal) sabab ama cid aad eegayso darteeg u cafi oo u saamax. Wanaagga walaalkii ku xeeri Dh: saamax.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qalab muusiko ka dhawaajin. 2. U y.: cid wax ay qorto u akhriyid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qalab muusiko ka dhawaajin. 2. U y.: cid wax ay qorto u akhriyid. m.f.dh, yeerin.

waa la naqliyay ✓

v. dictate; cause to make noise ~ sound

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kolba erey ama weedh u sheeg cid kaa daba qoraysa. Dh: yeedhi.

2

yeeri: (fal) buun, hoon siidhi iyo wixii la mid ah, ka dhawaaji. Gobayska qaado oo kaga yeeri. Dh: yeedhi.

waa la naqliyay ✓

1

de: dictate; cause to make noise ~ sound

2

initial: y

3

lx: yeeri

4

pd: (yeeriyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: yeeri

waa la naqliyay ✓

1

(Dameer-ka, Dameer-ta)

2

Nafley, gammaanka kamid ah oo dadka la dhaqma; faraskuu u eg yahay wuxuuse lee yahay dhego dheerdheer iyo guud gaaban iyo gafuur cad, midabkiisuna beey buu u badan yahay (ama dabeer, dammeer)

waa la naqliyay ✓

1

dameer¹: m.l (-rro, m.dh) Labka gammaan la rarto, ka yar faraska, leh dhegodhaadheer, guud gaaban iyo midab bey ah. la-mid: dabeer¹, dammeer¹.

2

dameer²: m.dh (-ro, m.dh) Dheddigga gammaan la rarto, ka yar faraska, leh dhego dhaadheer, guud gaaban iyo midab bey ah. la-mid: dabeer², dammeer².

waa la naqliyay ✓

1

dameer¹: m.l (-rro, m.dh) Labka gammaan la rarto, ka yar faraska, leh dhegodhaadheer, guud gaaban iyo midab bey ah. la-mid: dammeer.

2

dameer²: m.dh (-ro, m.dh) Dheddigga gammaan la rarto, ka yar faraska, leh dhego dhaadheer, guud gaaban iyo midab bey ah. la-mid: dammeer.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. donkey (male), ass

2

dameer [feminine] n. donkey (female), jenny

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. donkey (dhoonki); ass (aas). 2. stupid person

waa la naqliyay ✓

1

(I) Asino, generico;

2

(E) Donkey, Jackass

3

(S) DAMEER (S. g: Damèr)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) jaad gammaanka ka mid ah oo la rarto. Dameer ma hadhsado habartiina ma hadhiyo.

2

dameer -ta: (magac, dhedig, keli) dameeraha tooda dhedig. Dameeri kolba dhaan raacday.

3

dameer -ta: (magac, dhedig, keli) jaad cayayaanka yaryar ka mid ah oo qolof madow leh. Markay waxoogaa socotoba dabada dhulka ku dhufdhufata. Dameerta waxa la arkaa xilli roobaadka iyo rayska.

waa la naqliyay ✓

حِمَارِ

waa la naqliyay ✓

1

(Jaxeer-ka)

2

Fil weyn; guun; hoosubbax; (ama jexeer).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Cawl lab. 2. Qof aan da'du ka muuqan. 3. Qof kaftan badan. la-mid: jexeer.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Cawl lab. 2. Qof aan da'du ka muuqan. 3. Qof kaftan badan. la-mid: jexeer.

waa la naqliyay ✓

m. n. old person that does not look one's age; old bachelor ~ old maid

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof guun ah oo hoos'ubax ah. Dh: ricidh.

waa la naqliyay ✓

1

de: old person that does not look one's age; old bachelor ~ old maid

2

lx: jaxeer

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: jaxeer

waa la naqliyay ✓

/yaamar/ (infl) (v) gunuunucid; guryamid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Roob da'aya, wax, meel dedan oo aan darooreyn ka gelin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Roob da'aya, wax, meel dedan oo aan darooreyn ka gelin. m.f.dh, asheerin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Qof bashaash ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Qof bashaash ah.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof bashaash ah oo weji furan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Weel dhalo ka samaysan oo sida badan shaah lagu cabbo oo aan dhego lahayn. la-mid: bekeeri.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Weel dhalo ka samaysan oo sida badan shaah lagu cabbo oo aan dhego lahayn. la-mid: bekeeri.

waa la naqliyay ✓

m. n. drinking glass, tumbler, cup made of glass

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) a glass cup used for drinking tea

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) weel yar oo quraarad ka samaysan oo shaaha lagu shubto. Dh: geeb, koob, bakayri, kubbaayad.

waa la naqliyay ✓

1

a: bekeeri

2

de: drinking glass, tumbler, cup made of glass

3

lx: bakeeri

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m, n7-m

6

key: bakeeri

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dameerow.

waa la naqliyay ✓

1

dammeer¹: m.l la-mid: dameer¹.

2

dammeer²: m.dh la-mid: dameer².

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nooc gammaanka ka mid ah oo faraska iyo baqasha ka yar oo gaadiidka Soomaalida ka mid ah. Dh: dameer.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. la-mid: dureeri. Nafley, meel ay tuurnayd ka dhaqaajin. 2. Hilib dareerin ka dhigid. 3. Si dhaqso ah oo aan hakad lahayn wax u akhrin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. la-mid: dureeri. Nafley, meel ay tuurnayd ka dhaqaajin. 2. Hilib dareerin ka dhigid. 3. Si dhaqso ah oo aan hakad lahayn wax u akhrin. m.f.dh, dareerin.

waa la naqliyay ✓

v. pour something out, scatter; cause someone to leave a place

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xerada ka saar xoolaha. Dh: soofi, Li: hoy, xaree.

2

dareeri: (fal) haylaan ama wax kale oo ad samaynayso billaw oo samayntiisa gudagal.

waa la naqliyay ✓

1

de: pour s.t. out, scatter; cause s.o. to leave a place

2

lx: dareeri

3

pd: (dareeriyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: dareeri

waa la naqliyay ✓

1

(Hareeri-ga)

2

Geed dhirta waaweyn kamid ah oo toos u baxa.

waa la naqliyay ✓

m.l (hareeri, m.dh) Geed aan qodax lahayn, dhirta waaweyn ka mid ah oo toos u baxa.

waa la naqliyay ✓

m.l (hareeri, m.dh) Geed aan qodax lahayn, dhirta waaweyn ka mid ah oo toos u baxa.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] tall tree species

waa la naqliyay ✓

Terminalia spinosa 80

waa la naqliyay ✓

1

(Hareri) All.Som Terminalia polycarpa Engl. & Diel. Combretaceae.

2

S Terminalia prunioides Laws. Combretaceae.

3

C, May Terminalia spinosa Engl. Combretaceae.

4

C Terminalia basilei Chiov. Combretaceae.

5

N, C Terminalia orbicularis Engl. & Diel. Combretaceae.

6

May Terminalia parvula Pampan. Combretaceae.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed dhirta waaweyn ka mid ah oo hoos u baxa. Hareeriga ma daaqeen ka baxa, hawdka xodoyoode.

waa la naqliyay ✓

1

de: tall tree sp.

2

lx: hareeri

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-col

5

key: hareeri

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid wareer ku ridid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (wareer-iyay, wareer-isay) Cid wareer ku ridid. m.f.dh, wareerin.

waa la naqliyay ✓

v. make someone dizzy; confuse; cause to be restless

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) confuse (kon-fiyuus); perplex (peer-palaksi); confound (kon-faawndi); throw someone into a state of confusion. Ex: ha i wareerin! Don't confuse me!

waa la naqliyay ✓

1

(fal) madaxa xanuuni; madax wareer ku rid.

2

wareeri: (fal) dawikhi oo kolba wax buuq geliya ku samee. Miftaaxa ka khabbee oo wareeri.

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.o. dizzy; confuse; cause to be restless

2

initial: w

3

lx: wareeri

4

pd: (wareeriyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: wareeri

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dheecaan huruud ah oo beeryartu cuntada ku sii dayso. Dh: beertaxaniin, xaammayti

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xawaan dugaagga ka mid ah oo qarqarka dambe gaaban. Yaageer baan dilay. Dh: waraabe, dhurwaa, horor.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) waa gabawga halka u dambaysa. Yaaxeon ayuu aabaahaa noqday. Dh: asaasaq, sirqannimo, yeen. Li: shabaab.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaatada ay keento da'du.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dhan u qalloocin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dhan u qalloocin. m.f.dh, janjeerin.

waa la naqliyay ✓

v. incline, bend, bow; put something upside down

waa la naqliyay ✓

-yey I say: (v) incline (inkalaayn); slant (islaant), lean (liiri), slope (isloop), tilt (tilt), tip ~ jalleeci

waa la naqliyay ✓

1

de: incline, bend, bow; put s.t. upside down

2

lx: janjeeri

3

pd: (janjeeriyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: janjeeri

waa la naqliyay ✓

1

(Xammeeti-da)

2

Dhacaanka beer-kutaasha ku jira.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Dareere alkaliin oo midabkiisu huruudcagaaryahay, dhadhan qadhaadhna leh oo uu soo saaro beerku, laguna kaydiyo beerkutaasha. Waxay caawisaa dheefshiidka iyo nuugista duxda taas oo burburisa siina yaryaraysa. Xammeetidu waxa kale oo ay nashaadisaa isku soo ururka muruqyada dheefmareenka oo loo yaqaan ubaaxin. la-mid: xameyti.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Dareere alkaliin oo midabkiisu huruudcagaaryahay, dhadhan qadhaadhna leh oo uu soo saaro beerku, laguna kaydiyo beerkutaasha. Waxay caawisaa dheefshiidka iyo nuugista duxda taas oo burburisa siina yaryaraysa. Xammeetidu waxa kale oo ay nashaadisaa isku soo ururka muruqyada dheefmareenka oo loo yaqaan ubaaxin. la-mid: xameyti.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): bile

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) gall (gool); bile (baayl)

2

xammeeti -da: (n) pith (pith). Ex: xammeetida dhir miroodka; the pith of flowering plants or fruit bearing plants

waa la naqliyay ✓