yamaas — Macnaha & Turjumaada

-ka: (magac, lab, keli) jaad geedaha yaryar ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Ramaas-ka)

2

Cagaar durba soo baxa durbana engega oo xooluhu jecel yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l Caws yaryar, jilicsan oo dhulka ka soo baxda marka roobku da'o.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] grass species, good for grazing

waa la naqliyay ✓

1

(Ramas) N Cyperus rubicundus Vahal. Cyperaceae.

2

N, S Kyllinga alba Nees. Cyperaceae.

3

S Kyllinga odorata Vahl. Cyperaceae.

4

C,N Mariscus dubius (Rottb.) Hutch. Cyperaceae.

5

C,N Sporobolus ioclados (Trin) Nees. gramineae.

6

C Sporobolus nervosus Hochst. Gramineae.

7

N Sporobolus spicatus (Vahl) Kunth. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) green grass; vegetation

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cagaar degdeg u baxa oo degdeg na u engega oo xooluhu jecel yihiin oo burbur u baxa qunka iyo ubaxa uu bixiyo darteed ayaa timahaweenle loo dhahaa. Roobku markuu da'o ee, ramaasku innoo baxo, saw ramadku dhali maayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: grass sp., good for grazing

2

lx: ramaas

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-col

5

key: ramaas

waa la naqliyay ✓

m.l Qamaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Yamays-ka)

2

Dhul weyn oo wareegsan oo go'ay oo salkiisu fog yahay oo inta badan biyo galaan, sida kan Gaalkacyo ku yaal.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Dhul weyn oo wareegsan oo go'ay oo salkiisu fogyahay oo inta badan biyo galaan, sida kan Gaalkacyo ku yaal.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Dhul weyn oo wareegsan oo go'ay oo salkiisu fogyahay oo inta badan biyo galaan, sida kan Gaalkacyo ku yaal.

waa la naqliyay ✓

m. n. deep pond, crevasse filled with water

waa la naqliyay ✓

(Yamais) N, C? Heteropogon contortus (L) Roem. & Achult. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) Dhul weyn oo godan. oo biyo fadhiisin ah. Geelu yamays buu ka soo cabbay. Dh: yanuun.

waa la naqliyay ✓

1

de: deep pond, crevasse filled with water Found only in the town of Galkaayo

2

initial: y

3

lx: yamays

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: yamays

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg yamgax.

waa la naqliyay ✓

1

(Yaxaas-ka)

2

Bahal webiga ku jira oo abeeso-lugaley weynaatey u eg; haraggiisa waxaa kasoo taagtaagan filgimmo geeso u eg oo waa adayg toxob leh; wuxuu lee yahay dabo dheer iyo madax isaguna dheer oo saddexgees qaabki leh; daaman adag iyo af weyn oo ilko ku sarcan yihiin; dadka iyo duunyadaba waa uu cunaa; (ama jaxaas).

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Bahal webiga ku jira oo abeeso-lugaley weynaatay u eg; haraggiisa waxaa kasoo taagtaagan filgimmo geeso u eg oo waa adayg toxob leh; wuxuu leeyahay dabo dheer iyo madax isaguna dheer oo saddexgees qaabki leh; daaman adag iyo af weyn oo ilko ku sarcanyihiin; dadka iyo duunyadaba waa uu cunaa.

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Bahal webiga ku jira oo abeeso-lugaley weynaatay u eg; haraggiisa waxaa kasoo taagtaagan filgimmo geeso u eg oo waa adayg toxob leh; wuxuu leeyahay dabo dheer iyo madax isaguna dheer oo saddexgees qaabki leh; daaman adag iyo af weyn oo ilko ku sarcanyihiin; dadka iyo duunyadaba waa uu cunaa.

waa la naqliyay ✓

m. n. crocodile

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) crocodile (koroka-dhaayl); alligator (ali-geeyter)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xawayaan xamaaratada berribiyoodka ka mid ah oo wabiyada ku nool oo dabo iyo duud dheer oo qolof adag oo sida seofta u samaysan leh, madax isna dheer oo saddexgees qaabkiis leh; daaman adag iyo af weyn oo ilko ku taxan yihiin ayuu leeyahay; duunyada iyo dadkaba wuu cunaa. Yaxaasku webiguu galaa. Dh: jaxaas, dhedaabi.

waa la naqliyay ✓

1

de: crocodile

2

initial: y

3

lx: yaxaas

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m, n7-m

6

key: yaxaas

waa la naqliyay ✓

تمساح

waa la naqliyay ✓

1

hambaas¹: m.l la-mid: hambaasid.

2

hambaas²: f.mg1 (-say, -stay) Ku h.: hawl waqti isku dhaafin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lumi waqti ama ha dareemin.

2

hambaas -ka: (magac, lab, keli) waqti lumis.

waa la naqliyay ✓

1

(Khamaas-ka)

2

(bil) toomman.

waa la naqliyay ✓

1

khamaas¹: m.l.kh Kh. ah: bil labaatan iyo sagaal ku dhammaata; toomman.

2

khamaas²: f.mg1 (-say, -stay) Toomman noqosho (bil).

waa la naqliyay ✓

1

m. n. lunar month of 29 days only (in Somali traditional calendar)

2

khamaas v. be of 29 days (lunar month)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bil toomman noqo.

2

khamaas-ka: (magac, lab, keli) bil labaatan iyo sagaal ku dhammaata. Dh: toomman.

waa la naqliyay ✓

1

(Maxmaas-ka)

2

Wed bunka iyo wixii la mid ah, lagu xammiso.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) Birdaawada bunka lagu dubo ama lagu saloolo.

waa la naqliyay ✓

m. n. coffee-roasting pan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) weel bunka iyo wixii la mid ah lagu dubo, Maxmaas aan bunka ku saloollo noo keen.

waa la naqliyay ✓

1

de: coffee-roasting pan (used to roast or fry coffee beans)

2

lx: maxmaas

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: maxmaas

waa la naqliyay ✓

fk. la-mid: armaa.

waa la naqliyay ✓

amas, n.m. - Raso; Wax la isdul saarsaaray,

waa la naqliyay ✓

1

(Maas-ka)

2

1. Harag la megdeeyey.

3

2. (beer) a) Fil weyn oo aan harame danbe ka soo bixin. b) La falay welise aan wax lagu abuurin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dhul nabaadguuray. 2. Dhul la abuuray oo aan weli wax ka soo bixin. 3. Deyn. 4. Saanta lo'da oo la magdiyey. 5. Midab guduud xigeen ah oo geelu yeesho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dhul nabaadguuray. 2. Dhul la abuuray oo aan weli wax ka soo bixin. 3. Deyn. 4. Saanta lo'da oo la magdiyey. 5. Midab guduud xigeen ah oo geelu yeesho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): leather

2

maas m. n., [collective] fallow ~ unplanted land; sterile ~ unproductive soil

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) leather (leether) ~ harag. Ex: kabo maas ah; leather shoes

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) beer la rogay oo aad loo jilciyay oo haramo iyo gufiba la salabeeyey Beer maas ah nin leh roobna ugu da'o barwaaqo kama maqna.

2

maas-ka: (magac, lab, keli) dubbe weyn oo dhagaxa lagu jajabsho oo toban kiiloo iyo wax ka culus ah. Nin buur god ka qodayaa maas kama maarmo. Dh: dubbe

3

maas -ka: (magac, lab, keli) saan aad loo jilciyay oo kabaha, suumanka iyo wixii la mid ah, laga sameeye. Dh: saan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) tanaad oo aayo iyo intifaac laga dhaxlo, yeelo: cimri dheer jir oo tarankaa iyo taabbagudkaa ha bato. Dh: libaan, taran, hodon. L: hagaas, tiran.

2

yaas: (ereydhawaaq) eyga loogu dhawaaqo kolka wax lagu dirayo.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, gtay) la-mid: ammaag.

waa la naqliyay ✓

1

(Amaah-da)

2

Xoolo qof qof ka doono, oo haysto, oo goor lagu ballamay kaddib, kii horoo lahaa uu u cesho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-hyo, m.l) Xoolo qof laga qaato oo mar lagu heshiiyay loo soo celiyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-hyo, m.l) Xoolo qof laga qaato oo mar lagu heshiiyay loo soo celiyo.

waa la naqliyay ✓

f. n. loan, credit, borrowed money

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) loan (loown); credit (kari-dit), debt (dheet), liability (laaya-biliti); something owing; mortgage (moor-geeyj) ~ deyn

2

—amaah -day / amaahatay: (v) borrow (baarow); get credit or loan

waa la naqliyay ✓

1

Prestiti

2

Loan

waa la naqliyay ✓

1

Prestito

2

Loan

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) iib aan lacagtiisa markaa la bixinayn oo dib laga dhiibi doono. Amaah ma korodho. Dh: qaan, deyn.

2

amaah -da: (magac, dhedig, keli) xoolo qof uu qof kale ka qaato, oo haysto illaa laga gaadhayo xilli lagu ballamay oo uu soo cesho. Dh: qardo, deyn.

waa la naqliyay ✓

1

cf: caariyo (borrowed object); ereg (s.t. entrusted)

2

de: loan, credit, borrowed money

3

lx: amaah

4

pd: (-da Pl: amaahyo (/ha))

5

ps: n1-f

6

key: amaah

waa la naqliyay ✓

name-f hopes, aspirations

waa la naqliyay ✓

1

name-unisex trust; praised, admired. cf: Ammaanle

2

Carabi: name-m trust, safe, peace, security

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cad kuruska ku dhex jira oo jilicsan aadna loo jecel yahay. Amaan kurusa awrtii la qalay alamsan maayaane.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'geel' gooji. Geela kuma jirto hal amaaraysaa.

2

amaar: (fal) caajis oo is libaadhi. Sidaan diyaaraddii u sugaayay baan amaaray. Dh: caajis.

waa la naqliyay ✓

/amaas/amasses, amassing, amassed; (v) isku rasayn ama isku ururin. e.g. When she amassed enough money, she decided to open a business.

waa la naqliyay ✓

/amaas/ (v) kuusymow.

waa la naqliyay ✓

1

(Asaas-ka)

2

Bilawaga waxa la samaynayo ama la dhisayo; sal; saldhig; bilaw; (ama aasaas).

waa la naqliyay ✓

1

asaas¹: m.l (-syo, m.dh) 1. Bilowga wax la samaynayo ama la dhisayo; sal. 2. Marka dhagaxa, ama bulkeetiga, iyo wixi la mid ah dhulka lagu aaso si ay u xajiyaan ama u taageeraan dhismaha derbiga. 3. Wax walxaha taageera ama xejiya ama mid ay ku aasaasmeen.

2

asaas²: f.g1 (-say, -stay) Wax cusub oo la sameynayo bilaabid. la-mid: aasaas².

waa la naqliyay ✓

1

asaas¹: m.l (-syo, m.dh) 1. Bilowga wax la samaynayo ama la dhisayo; sal. 2. Marka dhagaxa, ama bulkeetiga, iyo wixi la mid ah dhulka lagu aaso si ay u xajiyaan ama u taageeraan dhismaha derbiga. 3. Wax walxaha taageera ama xejiya ama mid ay ku aasaasmeen.

2

asaas²: f.g1 (-say, -stay) Wax cusub oo la sameynayo bilaabid. m.f.dh, asaasid. la-mid: aasaas.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. foundation (of house); basis, base; cause, motive, ground

2

asaas v. found, begin, create

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. foundation (fowndheeyshin); a supporting part or layer; base (beeys). 2. basic (beeysik); an essential or fundamental element ~ aasaasi, salka

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shaqo cusub ambaqaad; aasaas u dhig: wax hor leh billaw.

2

asaas-ka: (magac, lab, keli) billawga ugu horreeya ee wax cusub. Ardayga haddii asaaskiisa hore si wanaagsan wax loo baro kolka danbe isagaa is kaafiya. Dh: billaw, sees, anbaqaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Gamas-ka)

2

Warmaha jaad kamid ah oo yar; hooto dhego leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) Warmaha yaryar jaad ka mid ah; hooto, dhegley.

waa la naqliyay ✓

m. n. small spear

waa la naqliyay ✓

nickname-m small spear. Lit: warrior

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil looga jeedo dagaalyahan oo lagu metaalo waranka lagu dagaallamo jaad ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) waran yar oo baarrumo leh. Dh: hooto, eebo.

waa la naqliyay ✓

1

de: small spear

2

lx: gamas

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: gamas

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sugiwaaga qof weyni cuntada raagsado.

waa la naqliyay ✓

1

(Kamas-ta)

2

Labada indhood iyo sanqaroorka dhexdooda oo hoos u ceshan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Inta u dhexeysa koodka iyo sanqaroorka oo ku beegan indhaha oo aad u godan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Inta u dhexeysa koodka iyo sanqaroorka oo ku beegan indhaha oo aad u godan.

waa la naqliyay ✓

f. n. low placement of the bridge of the nose

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) snub-nosed face

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) saqaroor godan oohoos diisan. Gabadh kamas leh buu Kayd guursaday.

waa la naqliyay ✓

1

de: low placement of the bridge of the nose (considered ugly)

2

lx: kamas

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f / n2a-f

5

key: kamas

waa la naqliyay ✓

m.dh (-syo, m.l/dh) 1. Ul gaaban oo rabadh ah oo boliisku isticmaalo. 2. la-mid: nabas.

waa la naqliyay ✓

f. n. pocket part of traditional woman's body-cloth

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) iftiinka korantada.

2

namas -ta: (magac, dhedig, keli) eeg nabas.

3

namas -ta: (magac, dhedig, keli) ul ama sergaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: pocket part of traditional woman's body-cloth

2

lx: namas

3

pd: (-ta)

4

ps: n2a-f

5

see: nabas

6

key: namas

waa la naqliyay ✓

ramas, n.m. - xafash aan qiimo lahayn

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dumarka caruurta iyo dadka aan tamar lahayn. Dh: birimageyday, maxas.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Yemen

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) Yemen; Sana is the capital and Aden the largest city

waa la naqliyay ✓

1

de: Yemen

2

initial: y

3

lx: Yaman

4

ps: n0-loc-f

5

key: Yaman

waa la naqliyay ✓

1

aasaas¹: m.l la-mid: asaas¹. asaasid.

2

aasaas²: f.g1 (-say, -stay) la-mid: asaas².

waa la naqliyay ✓

1

aasaas¹: m.l la-mid: asaas¹.

2

aasaas²: f.g1 (-say, -stay) la-mid: asaas².

waa la naqliyay ✓

v. found, establish; base

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) foundation (fawn-dheey-shin); base, basis, ground, groundwork ~ sal, bilow —aasaas -ay / tay: (v) establish (is taab-liish); set up; found

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax cusub unug oo salka u dhig. Asaas urur umadda u adeega. Dh: anbaqaad, bilaw, asaas.

2

aasaas -ka: (magac, lab, keli) bilawga wax kasta oo la unko. Aasaaska guriga adkee si aanu u dhicin. Dh: sal.

3

aasaas -ka: (magac, lab, keli) wixii lama huraan ah. Biyuhu waa aasaaska nolosha.

waa la naqliyay ✓

1

de: found, establish; base

2

lx: aasaas

3

pd: (aasaasay)

4

ps: v1=

5

key: aasaas

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah dhagxaanta qaaliga ah. la-mid: dheeman.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah dhagxaanta qaaliga ah; dheeman.

waa la naqliyay ✓

name-unisex diamond

waa la naqliyay ✓