yahuun

(Aashuun-ka)

Weel biyaha lagu shubto oo laga sameeyey dhoobo; malbo; jalxad; shaanbi; ballaas.

m.l (-uummo/-uunno, m.dh) Weel tebedda u eg, dhoobo ka samaysan oo biyaha lagu shubto. la-mid: ashuun.

m.l (-uummo/-uunno, m.dh) Weel tebedda u eg, dhoobo ka samaysan oo biyaha lagu shubto. la-mid: ashuun.

m. n. water-jar made of clay; jug

-ka: (n) a large, often rounded, water vessel of earthenware ~ ashuun, jalxad

-ta: (magac, dhedig, keli) weel weyn oo dhoobo laga sameeyo oo biyaha lagu shubto. Dh: ashuun, jalxad, malbo, shaanbi, ballaas, mardabaan.

bw: sp: ashuun ~ ashun

de: water-jar made of clay; jug

lx: aashuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: jalxad

key: aashuun

pr. n., loc. Zion

bw: Arabic

de: Zion

initial: s

lx: Sahyuun

ps: n0-loc

key: Sahyuun

(Hadun) S,C,Og,N Suaeda fruticosa (L) Forsk. Chenopodiaceae.

S, C Suaeda micromeris Brenan. Chenopodiaceae.

N, C Suaeda monoica J.F.Gmel. Chenopodiaceae.

m. n. Jew; Israeli

-ga: (n) Jew (juu)

a: Yuhuudi

bw: Arabic

de: Jew; Israeli

initial: y

lx: Yahuudi

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: Yahuudi

-ka: (magac, lab, keli) god dheer oo qarandi qodday. Aluun buu ku dhacay odaygii. Dh: hog, dalluun.

mu.eb Magacuyaalka qofka kowaad oo ka kooban 'ani' iyo 'uun 3'.

(magac'uyaal) qofka koowaad ee hadlaha ah; 'ani' iyo 'uun' oo la isku ladhay. Ani uun buu i dhalay aabbo.

-ta: (magac, dhedig, keli) jaadadka geela jaad ka mid ah oo midab qurxoon. Dh: cayuun.

1. (Dhuun-ka) Naf; ruux; qof.

2. (Dhuun-ta) a) Ul ama bir dhuuban ama wax kaloo la mid ah oo dhexda ka daloola oo biyaha iyo wixii la mid ahi dhex maraan. b) Hunguriga cad; cunaha.

dhuun¹: m.l 1. Caano si aad ah u suusacay. 2. Malax. 3. Dh.kayga, dh.kaaga iyo wixi lamida: naftayda, naftaada iyo wixi lamida.

dhuun²: m.dh (-uumo, m.l) 1. Tuubada cuntada caloosha geysa; hunguri. 2. Bir, caag iyo wixi lamida dhexda ka daloola, oo hooraha lagu nuugo. 3. Jid toosan oo dhuuban.

dhuun¹: m.l 1. Caano si aad ah u suusacay. 2. Malax. 3. Dh.kayga, dh.kaaga iyo wixi lamida: naftayda, naftaada iyo wixi lamida.

dhuun²: m.dh (-uumo, m.l) 1. Tuubada cuntada caloosha geysa; hunguri. 2. Bir, caag iyo wixi lamida dhexda ka daloola, oo hooraha lagu nuugo. 3. Jid toosan oo dhuuban.

m. n., [abstract] life

dhuun [feminine] n. reed; water pipe, tube, hose; throat, wind pipe, gullet, trachea; barrel (of a gun)

-ta: (n)[plural dhuumaha] 1. throat (throwt); gullet (galet); esophagus, also oesophagus ~ hunguri, jidiin, buuc, cune 2. straw (istaroof, pipe (paayp); hose. (hoowsf conduit (kon-dhu-witf tube (tuub) ~ tuubbo. Ex: duumaha biyaha; the water pipe ~ tuubbo

Tubo

Pipe

-ka: (magac, lab, keli) wax kaste oo la cuno. Dh: dhuuni.

dhuun-ka: (magac, lab, keli) xoolaha dhaqasho aan la isku siin ee in la maalo oo keli ah la isku ergiso.

dhuun-ta: (magac, dhedig, keli) walxo dhaadheer oo dululubooyin ah oo ka sameysan bir ama caag oo loogu talagalay inay qaadaan waxyaabaha dareeraha ah sida biyaha iyo neef-shidaaleedda.

dhuun-ta: (magac, dhedig, keli) marrinka ay marto cuntadu. Dhuunta ayaa laga qalay.

حُلْقُومٍ، حَلْقَ

shuun¹: m.l.u Timo ka soo baxa gumaarka dadka; bisqin; bisqan.

shuun²: m.dh Boqorradda shinnida.

shuun¹: m.l.u Timo ka soo baxa gumaarka dadka; bisqin; bisqan.

shuun²: m.dh Boqorradda shinnida.

pr. n., [feminine] Shune

m. n., (mass n.): pubic hair

name-fhigh caste. Cf: Gobaad, Gobey, Samaale

-ka: (n) 1. pubic hair; pubic (piyuu-bik); used ;n southern Somalia ~ bisqin, shiciran. 2. in northern Somalia, where it is used to name girls, it is offensive to use the word [shuun] to refer to pubic hair;

magac loo baxsho gabadh qaali ah oo boqorad lagu tilmaamay.

(fal) sharaf; xurmee; sare u qaad.

shuun -ka: (magac, lab, keli) ruuxa u wehelyeel ah carooska ee garab jooga. Shuun adaa ii noqon caawa. Dh: minxiisad.

shuun -ta: (magac, dhedig, keli) boqoradda shinnida.

shuun -ta: (magac, dhedig, keli) timaha cawrada dadka ka soo baxda marka ay qaangaaraan. Dh: bisqin, nabas, shicirad.

(Yahan-ka)

Baydari; ugaarsade; laaye; dile; hargaanti. (badanaa -yahan).

m.l 1. Dhagax, adag, xanaf leh oo middiyaha, toorriyaha iyo wixi lamida lagu afeeyo. 2. Baydari; ugaarsade; laaye; dile; hargaanti. 3. Hadii magac gadaal loogu liifaqo xirfad ayuu muujiyaa. Tusaale: “Dagaalyahan, aqoonyahan iyo wixi lamida”.

m.l 1. Dhagax, adag, xanaf leh oo middiyaha, toorriyaha iyo wixi lamida lagu afeeyo. 2. Baydari; ugaarsade; laaye; dile; hargaanti. 3. Haddii magac gadaal loogu liifaqo xirfad ayuu muujiyaa. Tusaale: Dagaalyahan, aqoonyahan iyo wixi lamida.

m. n. expert hunter

(dabakar) magacyada xagga dambe kaga karma oo muujiya xirfad ama wax uu qof caan ku yahay. Ciyaaryahan, dagaalyahan, aqoonyahan.

yahan -ka: (magac, lab, keli) ugaadh xayawaanka laysta. Dh: hargaanti.

yahan -ka: (magac, lab, keli) xanuun aan gaajada loo adkaysan cuntadana laga dhergin. Neef yahan hayaa habeenkiibuu daaqsin u baxaa.

yahan -ka: (magac, lab, keli) cudur dadka ku dhaca oo hilib cunistu bi'iso, nin yahan leh hilib baa laga dhergiyaa. Dh: magaag.

m.l (-uumo, m.dh) la-mid: aashuun.

m.l (-uumo, m.dh) la-mid: aashuun.

-ka: (magac, lab, keli) weel biyaha lagu shubto oo ka samaysan dhoobo. Dh: jalxad.

-ka: (magac, lab, keli) dibiga yar ee aan geesku weli u soo bixin.

(Cayuun-ta)

Jaadadka geela jaad kamid ah.

cayuun¹: m.dh 1. Geel gaagaaban oo laga helo deexda. 2. Eegmo dhibaato leh oo dadka qaarkii leeyahay. la-mid: acyuun.

cayuun²: f.g1 (-uumay, -uuntay) Cid il wax ku yeelid.

cayuun¹: m.dh 1. Geel gaagaaban oo laga helo deexda. 2. Eegmo dhibaato leh oo dadka qaarkii leeyahay. la-mid: acyuun.

cayuun²: f.g1 (-uumay, -uuntay) Cid il wax ku yeelid. m.f.dh, cayuumid.

f. n. camel species

cayuun [feminine] n. evil eye, casting the evil eye on someone

-ta: (n) a stare believed to cause someone misfortune; an evil eye ~ il, dhajis

-ka: (magac, lab, keli) jaadadka geela midkood. Dh: ayuun.

-ta: (magac, dhedig, keli) god ama meel kale oo hoos u dheer oo halis ah. Dh: dalluun.

name-f fascination

(Gamuun-ka)

Ul dhuuban oo toosan oo af gamuuxar leh ama afka biri kaga jirto oo qaansada laga rido; leeb.

m.l (-nno, m.dh) Ul yar, dhuuban, afka hore ka gammooxan, gadaalna fantax iyo baalal ku leh oo qaansada laga gemo.

m.l (-nno, m.dh) Ul yar, dhuuban, afka hore ka gammooxan, gadaalna fantax iyo baalal ku leh oo qaansada laga gemo.

m. n. short blunt arrow (for play ~ practice)

nickname; name-m arrow; fast

-ka: (n) arrow (aarow); dart (dhaari) ~ leeb

(fal) si aan weecweecad lahayn oo sigib tiran, wax u goo. Dh: gamuum.

gamuun -ka: (magac, lab, keli) leebka qaansada laga rido oo toosan. Gamuunkaan cirka u riday. halkuu dhigan gafuurkiisa.

cf: leeb

de: short blunt arrow (for play ~ practice)

lx: gamuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: gamuun

(Ganuun-ka)

Weel caanood; haruub.

m.l (-nno, m.dh) 1. Haruub yar oo xoolaha lagu maalo (ari). 2. Ceel, meel salkiisa ka mid ah oo biyo ka soo maaxdaan.

m. n. milk vessel

-ka: (magac, lab, keli) gorof yar oo lagu maalo xoolaha. Ganuunka iyo xeedhyahaba middaan goor alleba dhiibin... Dabadeed ganuun buuxda iyo gaawe raacsadaye. Dh: hadhuub.

ganuun -ka: (magac, lab, keli) ceelasha la qodo kuwa dhuudhuuban ee afka yar leh. Dh: mataan.

ganuun-ta: (magac, dhedig, keli) caano geel oo lis ah. Ganuunteeda xoorka ah hashay gocatey laabtaydu.

de: milk vessel

lx: ganuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: ganuun

(Hamuun-ta)

Gaajada aroortii lala soo tooso oo quraacda ka horraysa.

hamuun¹: m.dh Rabitaan saa'id ah oo cunto loo qabo aroortii.

hamuun²: f.g1 (-uumay, uuntay; -uumi). 1. Wax aad u rabid. 2. Cunto aad u rabid.

f. n. hunger as a result of fasting ~ going without breakfast

-ta: (n) hunger from missed breakfast

-ta: (magac, dhedig, keli) gaajada aroornimada lala soo tooso. Dh: kamiin.

hamuun-ta: (magac, dhedig, kali) xaraarada buuriga, sigaarka iyo wixii la mid ah. Dh: baahi, xiiso.

cf: safrad

de: hunger as a result of fasting ~ going without breakfast

lx: hamuun

pd: (-ta)

ps: n-f

key: hamuun

(Hanuun-ka)

Waxa xun iyo waxa san oo inta la kala garto, waxa san xaggooda loo bayro; duwga wanaagsan oo Ilaah loogu dhowaado oo xaggiisa loo leexdo.

hanuun¹: m.l Raacidda la raaco waddada toosan ee Eebbe jideeyey.

hanuun²: fk. Aad iyo aad, si weyn. Tusaale: “Beerka hanuun buu i xanuunayaa”.

hanuun³: f.mg1 (-nay, -ntay) Qof xume u samayn jirey ka waantoobid.

hanuun¹: m.l Raacidda la raaco waddada toosan ee Eebbe jideeyey.

hanuun²: fk. Aad iyo aad, si weyn. Tusaale: Beerka hanuun buu i xanuunayaa.

hanuun³: f.mg1 (-nay, -ntay) Qof xume u samayn jirey ka waantoobid. m.f.dh, hanuunid.

[adverbial] [expression] very, much, quite; a lot, many

hanuun m. n., [collective] guidance, advice, counsel

hanuun v. take counsel, receive advice, follow guidance ~ ideology

-ka: (n) guidance (gaaydhans); counseling on matters such as religion or ideology ~ hanuunis, hagis, naseexo

(fal) tubta toosan raac oo haka baydhin; wax wanaagsan samay. Li: baadiyaw, hallaw.

hanuun -ka: (magac, lab, keli) maridda jidka fiican ee Alle raaliga ka yahay. Dh: hadayn, hidaayo, toosnaan. Li: baadi, hallaw.

(Kamuun-ta)

Nagaar laamo badan, ubaxiisuna guduud iyo caddaan yahay; wuxuu lee yahay miro dhuudhuuban oo leh iniino udgoon oo cunnadana lagu darsado dawona laga dhigto.

m.dh Nagaar laamo badan, ubaxiisuna guduud iyo caddaan yahay. Wuxuu leeyahay miro dhuudhuuban oo leh iniinyo udgoon oo cunnadana lagu darsado dawana laga dhigto.

m.dh Nagaar laamo badan, ubaxiisuna guduud iyo caddaan yahay. Wuxuu leeyahay miro dhuudhuuban oo leh iniinyo udgoon oo cunnadana lagu darsado dawana laga dhigto.

f. n., [collective] cumin

(Kamon) N Foeniculum vulgare Mill. Umbelliferae.

N Pimpinella anisum L. Umbelliferae.

N Trachyspermum aethusifoilum Chiov. Umbelliferae.

-ta: (magac, dhedig. keli) geed laamo yaryar oo badan leh oo ubaxiisu guduud iyo caddaan yahay, midho dhuudhuban oo cunnada lagu darsado na leh. Dh: khamuun.

bw: Arabic

de: cumin Alt sp: kammuun

lx: kamuun

pd: (-ta)

ps: n-f-col

key: kamuun

(tilmaame) dareere cufan oo isjeedanaya.

laguun -ka: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo ku jiraan oo biil ay ka dhex baxdo.

m.l (-nno, m.dh) 1. Nooc. 2. Midab. la-mid: namuunad, namuuno.

m. n. color; sort, kind, type

-ka: (n) kind (kaayndh); sort (soort); sample (saam-pal); type (taayp) ~ nooc, jaad

-ka: (magac, lab, keli) calaamad ama sambal uu wax gaar u leeyahay.

a: namuuno (/da) [n6-f]

de: color; sort, kind, type

lx: namuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: midab; jaan

key: namuun

m.l (juqraafi) Gudaha Iran, waa dabayl kulul, oo qallalan, oo ah nooca Fohn, taas oo ka soo dhacda buuraha kurdistaan. Qalab bir ah oo af fiiqan iyo af ballaaran leh oo dhexda daab qori ah ku leh oo dhulka lagu qodo.

m.l (juqraafi) Gudaha Iran, waa dabayl kulul, oo qallalan, oo ah nooca Fohn, taas oo ka soo dhacda buuraha kurdistaan. Qalab bir ah oo af fiiqan iyo af ballaaran leh oo dhexda daab qori ah ku leh oo dhulka lagu qodo.

Samoon

(Sanuun-ta)

Urka ka soo baxa waxa dufanka leh oo kululaada; siniin.

sanuun¹: m.dh (-nyo, m.dh) 1. Sunbaax ama urta ka soo baxda hilib la shiilayo ama la dubayo. 2. Saac-xumo dhacda oo wax kasta khayrka ka qaadda.

sanuun²: f.mg1 (-nay, -ntay) Hilib la shiilayo ama la solay sunbaaxid.

f. n., (mass n.): smell of cooking

sanuun v. give off a smell of cooking

-ta: (n) sweet smell of cooking; whiff (wi/); waft (waaft); aroma (arooma) ~ sunbaax