yacayid

(Aayid-da)

Wax raagey ama dib loo dhigay, waa danbe oo loo baahan yahay, waxtarkooda helid, ku tabkicid.

m.f.dh eeg ay². la-mid: aayis.

-da: (magac, dhedig, keli) wax hadda la falay, mar danbe ku manaacfacsi.

(Yacay-ga)

Geedo yaryar, laamo, kd. oo alaabada iyo dhulka dhexdooda la geliyo dhawraarin ahaan.

yacay¹: m.l Geedo yaryar iyo wixi lamida oo dhawraarin ahaan gogosha iyo dhulka la kala dhexgeliyo; asgogol.

yacay²: f.g1 (-yay, -yday) Guri yacay dhigid.

m. n. dry grass ~ straw used as packing material

yacay: v. pack with dried grass ~ straw

(Ya'ai) May, S, C Sericocomopsis pallida (S. Moore) Schinz Amaranthaceae.

May Croton menyhartii Pax. Euphorbiaceae.

-ga: (magac, lab, keli) geedo yaryar oo dhawraarin ahaan gogosha iyo dhulka la kala dhexgeliyo. Yacay badan gogosha ka hoosaysi Dh: asgogol.

yacay-ga: (magac, lab, keli) dhirta geedwaynta ahi inta ay yaryar tahay. Yacay intuu yaryuhuu yabaalaa. Dh: jidhi.

yacay-ga: (magac, lab, keli) tulud sida aloolka ah oo laamo qoyan laga sameeyo oo dhadhaarrada deyr looga dhigo aqallada dasada ah. Yacay ku dadab docda aqalka. Dh: alool.

(Caayid-da)

Hadal xun oo la qoonsado (qof, kd.) ku dhihid; aflaggaaddeyn.

m.f.dh la-mid: eeg cay³.

-da: (magac, dhedig, keli) hadal xun oo la qoonsado qof ku dhihid. Dh: aflagaado.

(Faayid-da)

Cudur iyo bugto qabid la'aan; caafimaad qabid; fayoobaan; ladnaan; roonaan.

m.f.dh eeg faay². la-mid: faay¹.

-da: (magac, dhedig, keli) caafimaad iyo ladnaan qabid. Faayid baan Alle kaaga tuugayaa. Dh: fayogabid, roonaan, fayoobaan, fiicni. Li: bukid.

(Haayid-da)

Niyo; dan.

m.dh.u (-dyo, m.l) Nooc kalluunka ka mid ah.

f. n. intention, aim, objective

-da: (magac, hedig, keli) jaad kalluunka ka mid ah.

haayid-da: (magac, dhedig, keli) hammi iyo dareen, doonis xoog badani ku jiraan. Haayidda badan waa lagu horumaraa. Dh: dan, niyo.

de: intention, aim, objective

lx: haayid

pd: (-da)

ps: n-f

syn: dan, niyo

key: haayid

(Kaayid-da)

Meel aan laga arki karin gelin; qarin; dahid; xasayn.

m.f.dh eeg kaay², kay³.

-da: (magac) farsamada shaqo ruux ba xilli gaar u ah qabto, kolba loo dhiibayo.

(Saayid-ka)

Siyaado la socoto; intuu noqon lahaa ka batay; dheeri; buro.

saayid¹: m.l S. ah: wax dheeraad ah. la-mid: saa'id¹.

saayid²: f.mg1 (-day, -dday) Wax kordhid. la-mid: saa'id².

m. n. extra, excess load

saayid v. become extra, increase

(tilmaame) si badan oo xad dhaaf ah. Ma sifaynin maasooyinkaan saayidka u helaye. Dh: siyaado. Li: naaqus.

saayid -ka: (magac, lab, keli) inta siyaadada ah. Saayid baan kuu raaciyey sonkorta. Dh: dheeri.

saayid -ka: (magac, lab, keli) siyaado la socoto; dheeri; buro.

(Waayid-da)

1. Wax la raadshey ama la doonay oo aan la helin.

2. (kolka uu fal kale ka dabadhaco) wax la qaban lahaa ama aan la qabteen oo aan karti iyo maaro loo helin (sida: arki waayey; seexan waayey; kari waayey; dili waayey; ...).

3. Gabid.

m.f.dh eeg waa². la-mid: waayis.

-da: (magac, dhedig, keli) arki waa; ka quusasho. Baadi waayiddeeda welwelkeedaa ka daran.

waayid -da: (magac, dhedig, keli) dhicid oo imtixaab dallacaaddii ka hadhid. Waayidda imtixaanka dadaal la'aan baa keenta.

(Yaabid-da)

Abyamid.

m.f.dh eeg yaab². la-mid: yaabis².

-da: (magac, dhedig, keli) fajacid oo wax laga anfariro arkid. Waalid yaabid hakula yaabine weydi wuxuu ka yaabay: Dh: amakaagid, fajicid.

yaabid-da: (magac, dhedig, keli) wax wanaagsan oo lala ashqaraaro arkid oo aad uga helid. Dh: abyamid, irkigid, fajacid, amakaagid.

(Yaacid-da)

Wadajir, iskummar u cararid, u ordid, u firxasho.

m.f.dh eeg yaac.

-da: (magac, dhedig, keli) ka soo~> furuuruc iyo wixii la mid ah, ka soo bixbixid. Fingujufka waxa lagu gartaa yaacidda huruuruc biyo leh. Dh: dareerid

yaacid-da: (magac, dhedig, keli) wadajir u cararid, u firxasho. Marka weerar lagu jiro yaacidda waa la isku dilaa. Dh: ordid, caymadid.

yaacid-da: (magac, dhedig, keli) biyo ama dareere kale shubmid. Biyo-xidheenku waa meel lagu joojiyo yaacidda biyaha. Dh: quiqulid.

m.f.dh eeg yaar².

-da: (magac, dhedig, keli) eeg yaar.

-da: (magac dhedig, keli) dad iyo duunyoba barakoobid; tarmid dhaqaale yeelasho. Yabaalbax ha waayin oo yaasid ku waar. Dh: tannaadid, liibaanid, tarmid, hodmid. Li: hoogid.

m.f.dh eeg mayay². la-mid: mayaayid.

-da: (magac, dhedig, keli) roob mayay ah soo kicin. Cirku daruuro waawayn buu leeyhay ma mayayid ayuu damacsan yahay.

m.f.dh eeg sahay².

de: dry grass ~ straw used as packing material

hm: 1

initial: y

lx: yacay

pd: (-ga)

ps: n2-m

key: yacay_1

de: pack with dried grass ~ straw

hm: 2

initial: y

lx: yacay

pd: (yacayey)

ps: v1=

key: yacay_2

f.mg4 (-ynaa, -ynayd) Guri wax yacay la dhigay ahaansho.

(tilmaame) yacay lagu deyray ah.

yacayan: (tilmaame) awdan. Irriddu way yacayan tahay.

-da: (magac, dheddig, keli) si aan adkayn iskugu geygeyn oo iskugu nanabid. Dh: nanabid.

m.dh la-mid: tacaddiyid.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale ku tacaddiyid ama ku xadgudbid.

m.f.dh eeg bacran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) laftu marka ay jabto ee aanay burburin ama kala dhicin.

m.dh la-mid: dicaayad.

f. n., [collective] propaganda

-da: (n) 1. propaganda (paro-pi-gaan-da). 2. negative characterization about someone ~ dicaayad, borobogaando

-da: (magac, dhedig, keli) hadal aan inta badan run ahayn oo looga jeedo in sumcad lagu dilo ama kor loogu qaado. Dadka dacaayadda ka daa. Dh: dicaayad, borobogaando.

dacaayad-da: (magac, dhedig, keli) xafiiltan iyo kaftan wax la iska sheego.

bw: Arabic

de: propaganda

lx: dacaayad

pd: (-da)

ps: n1-f-col

syn: boroobagando

key: dacaayad

دِعَايَة

-da: (magac, dhedig, keli) kibir hanti badani keento ama darajadu.

(Dacgabid-da)

Itaalgabid; axgabid.

m.f.dh eeg dacgab². la-mid: dacgab¹.

vl. n., [compound] inattention, carelessness

-da: (magac, dhedig, keli) awoodda oo yaraata ilaa wax la qaban kari waayo. Dh: itaalgabid, axgabid, hawlgabid.

de: inattention, carelessness

lx: dacgabid

pd: (-da)

ps: vn1-f-cmp

key: dacgabid

(Dacwiyid-da)

Dacwad gelid; garramid; ashtakood.

m.dh eeg dacwi². la-mid: dacwin.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dacwin.

-da: (magac, dhedig, keli) raadin ama doondoonid. Daydayid baan ugu jiraa dibigii iga hallaabay. Dh: raacdayn.

m.l.w eeg ficil.

m. n., pl. actions, deeds

-ka: (magac, lab, keli) fal; ficil.

de: actions, deeds Sg: ficil

lx: facaayil

pd: (-ka)

ps: n8-m-pl

key: facaayil

(Facaysad-ka)

Facaysasho.

m.l la-mid: facaysasho.

-ka: (magac, lab, keli) in uu qof kale kula fac yahay ku doodid; factirsasho la factirsado.

(Farcamid-da)

Dhal badan dhalid; tarmid.

m.f.dh eeg farcan².

-da: (magac, dhedig, keli) dhal badan. dhalid. Dh: tarmid.

m.f.dh eeg gahayr³. la-mid: gahayroobid.

-da: (magac, dhedig, keli) miro aan weli bislaan noqosho; miro ceeriin noqosho.

m.f.dh eeg jacjac².

(Jactadid-da)

1. Hadal jactad ah ku hadlid; asaraarid.

2. (dhar, tolmo) jactad ka dhigid; duuddub u yeelid; canbusid.

m.f.dh eeg jactad².

-da: (magac, dhedig, keli) dhar iyo wax la mid ah, isku ururid oo daranyaysnaan.

jactadid -da: (magac, dhedig, keli) meel in badan fadhiyid oo ku caajisid.

m.f.dh eeg kacaan². la-mid: kacaan¹ (4).

-da: (magac, dhedig, keli) fadhi ka kicid marar is dabaroor ah. Dh: kickicid.

m.dh eeg laclac².

m.dh la-mid: nacaladid.

m.dh.w eeg machad.

f. n., pl. institutes, institutions

bw: Arabic

de: institutes, institutions Sg: machad

lx: macaahid

pd: (-da)

ps: n8-f-pl

key: macaahid

-da: (magac, dhedig, keli) wax macaan ahaan. Maqaaxida jaarka cunto macaanid ayaa looga hadhay.

m.l la-mid: macaaneysasho.

-ka: (magac, lab, keli) eeg macaaneysad.

-da: (magac, dhedig, keli) isku karkarid oo isku nabnabid. Buuggu wuu kala daatay oo macmacid ayuu u baahan yahay. Dh: toltolid. Li: kaladaadin, furfurid.

(Masayrid-da)

Masayr ku dhicid, taabasho.