yabal — Macnaha & Turjumaada

-ka: (magac, lab, keli) geed gaab xayramadka u eg oo jiilaalkii caleenta daadiya.

waa la naqliyay ✓

1

yabaal¹: m.l 1. Dhirta magoolkeeda. 2. la-mid: yabaalid.

2

yabaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Magoolid (geed).

waa la naqliyay ✓

m.l Dhirta magoolkeeda.

waa la naqliyay ✓

v. sprout, germinate, blossom, bud

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil kolkii uu dhashay midabkiisu madoobaa ama jimidh yaraa. Jaamac waa reer Aadan Yabaal.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'geed' bax oo magool. Aabbo wiilkayoow sida geedka u yabaal. Dh: magool.

2

yabaal-ka: (magac, lab, keli) dhirta magoolkeeda curubka cusub ee jilicsan ee dhirtu bixiso kolka ay biyo iyo hawo ku filan hesho. Dh: magool.

3

yabaal -ka: (magac, lab, koli) caajis iyo tachaanimo aan xanuun iyo daal midna la socon. Yabaal baa kaa muuqda maanta Cumaroow. Li: firfircooni.

waa la naqliyay ✓

1

de: sprout, germinate, blossom, bud

2

initial: y

3

lx: yabaal

4

pd: (yabaalay)

5

ps: v1=intr

6

key: yabaal

waa la naqliyay ✓

meihania denhamii 01, Pavonia arabica 01

waa la naqliyay ✓

1

(Yabal) C Melhania denhamii R.Br. Sterculiaceae.

2

C Pavonia arabica Boiss. Malvaceae.

waa la naqliyay ✓

1

v., present habitual: it [masc.] is (located / situated) there

2

yaal: v., neg., present habitual: it [masc.] is not there

3

yaal: v., subject case, present habitual: it is ... that is / are there

waa la naqliyay ✓

-ay - taalay: (v) [with preposition ku] situated (si-tuweeytid); located (lo-keeytid), used with masculine nouns ~ taa, yiil. Ex: xaggee yaal? Where it is situated?

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel ku sugan con dhaqdhaqaaq lahayn. Ninkii bukay dhakhtarka ayuu yaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabal-ka)

2

Wax weyn ama is haysta qaarkii; cad; jab; qayb; in; jeex; (ama gobol).

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: gobol.

waa la naqliyay ✓

m.l Qayb, jab. la-mid: gobol.

waa la naqliyay ✓

m. n. portion, piece, part, section, division; province

waa la naqliyay ✓

name-m piece; small; part

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) piece (piis); segment (segment); portion (poor shen) cad, jeex, qayb, gobol

waa la naqliyay ✓

1

Pezzo

2

Piece

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) walax ama qayb wax ka mid ah. Furunka gabal ii jebi.

waa la naqliyay ✓

1

de: portion, piece, part, section, division; province

2

lx: gabal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

see: gobol

6

key: gabal

waa la naqliyay ✓

v. retain, preserve

waa la naqliyay ✓

1

de: retain, preserve

2

lx: habal

3

pd: (habalay)

4

ps: v1=

5

key: habal

waa la naqliyay ✓

1

(Yabaq-a)

2

Hadal iyo dhawaaq dad oo meel durugsan ka yeera haya (ama yabaaq).

waa la naqliyay ✓

1

yabaq¹: m.l Hadal iyo dhawaaq dad meel durugsan ka yeeraya. la-mid: jabaq¹, yabaaq.

2

yabaq²: f.mg1 (-bqay, -baqday; -bqi) Dad ama nafley meel fog ka buuqid. la-mid: jabaq².

waa la naqliyay ✓

m.l Hadal iyo dhawaaq dad meel durugsan ka yeeraya. la-mid: jabaq, yabaaq.

waa la naqliyay ✓

1

v. make a din, produce the noise of people ~ animals heard from a distance

2

yabaq: m. n. distant noise of people

waa la naqliyay ✓

-a: (n) noise (nooyz); especially a distance noise

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dad ama duunyo, meel fog ka buuq.

2

yabaq -a: (magac, lab, koli) hugun iyo gurxan dad oo meel durugsan laga maqlayo. Dh: buuq, yabaaq.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xoolaha ugu horreeya oo la siiyo arooska.

waa la naqliyay ✓

name-m gift; generousity; hypnotize; exorcise

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) noole gaajo badani hayso, soor u haliil: hunguri u qamaanka. Indha yalalkii, kiisa commani, in la nacay mood, oo ilmada saydh.

waa la naqliyay ✓

1

(Yibal-ka)

2

Caws waayidda xoolaha (iyagoo biyo cabbey).

waa la naqliyay ✓

m.l Darxumo ka muuqata xoolo caato ah marka ay biyo cabbaan ee ay baad waayaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. lack of grass (for livestock)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gaajada xoolaha ku dhacda kolka ay soo cabban. Xooluhu yibal bay ku xeroodeen. Dh: wabax.

waa la naqliyay ✓

1

de: lack of grass (for livestock)

2

initial: y

3

lx: yibal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: yibal

waa la naqliyay ✓

(adj) insoluble (in sol yabal), that which cannot be dissolved ~ aan qasmayn

waa la naqliyay ✓

doorsoomaha: (n) [Mathematics] variable (veeri-yabal) eray xisaabeed

waa la naqliyay ✓

1

(fal) curub cusub oo qoyan goed ka bixi. Beerta waraabi oo yabaali. Dh: magooli.

2

yabaali: (fal) caajis ku rid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-alay, -ashay) Cabsi la gariirid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-alay, -ashay) Cabsi la gariirid. m.f.dh, balbalid.

waa la naqliyay ✓

v. be afraid ~ frightened, tremble with fear

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ku ~» biyo meel ku rushee. ku balbal biyaha daaradda. Dh: rush, bilbil.

2

balbal -ka: (magac, lab, keli) ololka cas ee dabku dhaliyo kolka la shido. Balbalka dabka ka baxaya ha ku guban. Dh: olol, belbel.

3

balbal -ka: (magac, lab, keli) naaxitaan iyo cayilid. Badhi weyn haddaad weydo, boorow barqani maysid, aniguna balbali maayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: be afraid ~ frightened, tremble with fear

2

lx: balbal

3

pd: (balbalay)

4

ps: v1=intr

5

key: balbal

waa la naqliyay ✓

cabale, n.f. - Koox sir siyaasadeed haysa.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaa-sha)

2

Biyaha dhexdooda oo sida kalluunka loo dhex marmaro, iyadoo aan waxba la haysan lana cuskanayn, cagahana aan dhulka lagu hayn; (ama dabbaal).

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhaqdhaqaaq habaysan oo ay nafleydu sameyso markay biyo ku dhex jiraan si aayan ugu hafan. la-mid: dabbaal².

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhaqdhaqaaq habaysan oo ay nafleydu sameyso markay biyo ku dhex jiraan si aayan ugu hafan. la-mid: dabbaal².

waa la naqliyay ✓

f. n. swimming

waa la naqliyay ✓

-dabaasha: (n) swimming (iswi-ming); swim (iswim). Ex: dabaal ma taqaan? do you know how to swim?

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) biyaha oo la dul sabbeeyo iyaga oo aan dhulkana la gaadhayn.

waa la naqliyay ✓

1

a: dabbaal

2

de: swimming

3

lx: dabaal

4

pd: (/sha)

5

ps: n1-f, n2-f

6

key: dabaal

waa la naqliyay ✓

سياحة

waa la naqliyay ✓

1

(Dabay-sha)

2

Layr ama neecaw xoog leh oo dhabanaysa; xanfar.

waa la naqliyay ✓

1

dabayl¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Hawo xoog leh oo dhan u socota. 2. Xanfar; siigo. 3. Rooxaan ama jinniyo la aaminsanyahay in dadka ay marto ku reebto suuxdin ama xubinno qallal. 4. Dhanka dabayshu ka socoto. 5. la-mid: dabeyl.

2

dabayl²: m.dh (-lo, m.l) (c.cimi.) Mawjad hawo, oo xoog ugu socota jiho kasta, oo badanaa la moodo inay barbaro la tahay oogada dhulka.

waa la naqliyay ✓

1

dabayl¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Hawo xoog leh oo dhan u socota. 2. Xanfar; siigo. 3. Rooxaan ama jinniyo la aaminsanyahay in dadka ay marto ku reebto suuxdin ama xubinno qallal. 4. Dhanka dabayshu ka socoto. 5. la-mid: dabeyl.

2

dabayl²: m.dh (-lo, m.l) (c.cimi.) Mawjad hawo, oo xoog ugu socota jiho kasta, oo badanaa la moodo inay barbaro la tahay oogada dhulka.

waa la naqliyay ✓

Wind

waa la naqliyay ✓

1

f. n. wind; weather

2

dabayl [feminine] n. paralysis, palsy

waa la naqliyay ✓

1

-dabaysha: (n) wind (windh); blast (balaasti)-, gust (gasti) ~ xanfar Ex: maalin dabayl badan; a windy day

2

dabayl -dabaysha (n) polio (pooli-yow); poliomyelitis (pooliyow-maaya-laaytas); infantile paralysis ~ cudurka dabaysha

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) laydh xoog leh oo siigo iyo carro wadata. Dabayl xooggan ayuu roobkii xalay watay. Dh: xanfar.

2

dabayl -sha: (magac, dhedig, keli) xanuunka ku dhaca dareemayaasha carruurta oo curyaan ka dhiga ama kala dhantaala laxaadkooga. Dabaysha ka tallaal carruurta. Dh: sinyaro.

waa la naqliyay ✓

هَوَاء، هَبُوب، نسيم، ريح

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gabbal-ka) Qorrax, cadceed, dhalco, libdho, qundhac.

2

2. (Gabba-sha) Gaashi yar oo meel ku taal; bar.

waa la naqliyay ✓

1

gabbal¹: m.l Qorrax sii dhaceysa.

2

gabbal²: m.dh (-lo, m.l) Bar oo ku taal neef xoola ah oogadiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l Qorrax sii dhaceysa.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. daylight

2

gabbal [feminine] n. spot, circular mark

waa la naqliyay ✓

name-m sun; daylight; sun-rays; spot, circular mark as a birthmark. Syn: Cadceed, Qorrax

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) afternoon. Ex: gabbal dhac; late afternoon

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) mileyga uu habeenku soo galaayo. Lughaya ayuu gabbalku noogu dhacay. Dh: maqrib.

2

gabbal -sha: (magac, dhedig, keli) bar cad oo idaha badhkood dhakada ay ku leeyihiin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hadhuubka geela lagu maalo oo inta dab la shido dareemana lasaaro qiiqiisa lagu uumiyo. Hadhuubka hanbal ayaa ka uraya. Dh: hogays, hambal, culay, cugay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kabo fudud oo ragu gashado. Dh: sandal. Li: buudh, dacas.

waa la naqliyay ✓

1

(Kabaal-ka)

2

Tiir; udub.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Summad geela lagu dhigto oo ah udub kor u jeeda oo meela kala duwan lagu dhigo; udub. 2. Kal xoog leh oo awrta marka la dhaaminayo la isticmaalo.

waa la naqliyay ✓

m. n. roof pole; tent pole

waa la naqliyay ✓

(Kabal) S Rinorea sp. aff.R. squamosa (Tul.) Baill.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) pillar (pilar); pole (pool)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) afar udub oo laba ba dhan laga geliyo qobtolka dushiisa awrka marka la rarayo gaar ahaan marka aqalka lagu rarayo iyo marka la dhaaminayo.

2

kabaal -ka: (magac, lab, keli) summad geela lagu dhigto oo ah udub kor u jeeda oo meela kala duwan lagu dhigo. Dh: udub.

waa la naqliyay ✓

Loox-dhexaadka xubnaha kale oo looxda kale isugu yimadaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: roof pole; tent pole

2

lx: kabaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: kabaal

waa la naqliyay ✓

-ga: (n)

waa la naqliyay ✓

Triumfetta heterocarpa 01

waa la naqliyay ✓

1

(Kabgal) S, May Triumfetta trigona Spargue & Hutch. Tiliaceae.

2

May Pavonia burchellii (DC.)R.A.Dyer. Malvaceae.

3

May Hibiscus meyeri Harv. Malvaceae.

4

May Hibiscus micranthus L.F. Malvaceae.

5

C Triumfetta heterocarpa Spargue & Hutch. Tiliaceae.

6

May, S Hermannia boranensis K.Schum. Sterculiaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xaajo curad ah oo loo hayo cabbir hore oo la raaco. Taladu ugub maahee waa kabgal oo waxaa loo hayaa kab loo raaco.

2

kabgal -ka: (magac, lab, keli) geed hoosaad udgoon badan loh oo midho gacandhida u eg bixiya oo dadka kabaha u dhex gala.

waa la naqliyay ✓

1

kambal¹: m.l (-llo, m.dh) Agagaarka aqalka.

2

kambal²: f.mg1 (-alay, -ashay) 1. Kaga k.: cid naf ka qaadid. 2. Is k.: seexasho.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, nafta ka goo oo dil. Dh: kanbal.

2

kambal -ka: (magac, lab, keli) nafta ka goyn oo dilid. Dh: kanbalid.

3

kambal -ka: (magac, lab, keli) magaalada ama meel kale oo la degganyahay duleedkeeda. Dh: duleed.

waa la naqliyay ✓

v. kill

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) tuulo ama magaalo hareereheeda.

2

kanbal -ka: (magac, lab, keli) nafta ka goyn oo dilid. Dh: kambalid.

waa la naqliyay ✓

1

a: kambal {N}

2

de: kill

3

lx: kanbal

4

pd: (kanbalay)

5

ps: v1=

6

key: kanbal

waa la naqliyay ✓

1

labial, adj. - Faruuriyo; Bishimo; bishimaale

2

consonne labiale - shibbanayaalka looga dhawaaqo bishimaha.

waa la naqliyay ✓

name-f aromatic tree; aromatic assense; graceful

waa la naqliyay ✓

m.l Isku dar kiimikaad oo laga sameeyo bombo wax gubta.

waa la naqliyay ✓

m.l Isku dar kiimikaad oo laga sameeyo bombo wax gubta.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) isku dar kiimikaad oo laga sameeyo bombo wax gubta. Dh: naabaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Qabaal-ka)

2

1. Weel xoldhan oo geed jirriddi laga qoro oo xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo.

3

2. (*) Weel qabaalka qoriga ah qaabkiisa leh, oo mid gudihiisa dadku ku mayrto, iyo mid dharka iyo wixii la mid ah lagu qasaashoba leh.

waa la naqliyay ✓

1

qabaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Weel xoldhan oo geed jirriddii laga qoro oo xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo. 2. Weel gudihiisa dadku ku mayrto iyo mid dharka lagu dhax meyro.

2

qabaal²: m.l (-llo, m.dh) (xisaab) Nooc ka mid ah toobineed oo leh xoodbeeg u dhexeeya oo iyol (oleli). Tubta bar socota sallax oo wadarta fogaanta ay u jirtaa laba barood oo maguuran ah ay tahay madoorsoome. Labada barood ee maguuraanka waxa la yiraahdaa kulmisyo.

waa la naqliyay ✓

1

qabaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Weel xoldhan oo geed jirriddii laga qoro oo xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo. 2. Weel gudihiisa dadku ku mayrto iyo mid dharka lagu dhax meyro.

2

qabaal²: m.l (-llo, m.dh) (xisaab) Nooc ka mid ah toobineed oo leh xoodbeeg u dhexeeya oo iyol (oleli). Tubta bar socota sallax oo wadarta fogaanta ay u jirtaa laba barood oo maguuran ah ay tahay madoorsoome. Labada barood ee maguuraanka waxa la yiraahdaa kulmisyo.

waa la naqliyay ✓

Ellipse

waa la naqliyay ✓

Ellipse

waa la naqliyay ✓

m. n. wooden watering trough

waa la naqliyay ✓

(Gabal) May Croton menyhartii Pax. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓