yabaarayeel
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
YABAARAYEEL
[YABARAYEL] Gardenia floril 01
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
YABAARA-YEEL
(Yabara-yel) C Gardenia fiorii Chiov. Rubiaceae.
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
YABAAREYEEL
Gardenia fiorii 01
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
YABAAROYEEL
Gardenia fiorii 01
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
YABAALYEEL
[YABARAYEL] Gardenia florii 01
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xabaalwaayeel
-sha: (magac, dhedig, keli) xabaal weyn oo qof weyn loogu talagalo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aabayeel
aabayeel¹: m.l 1. A. ah: qaddarinta ama tixgelinta cid la siiyo. 2. la-mid: aabayeelid.
aabayeel²: f.mg1 (-yeelay, -yeshay) U a.: qaddarin ama tixgelin cid siin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aabayeel
f.mg1 (-yeelay, -yeshay) U a.: qaddarin ama tixgelin cid siin. Tus.: 'Argagixisadu cidna uma abayeesho'. m.f.dh., aabayeelid.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aabayeel
-ay / aabayeeshay: (v) respect (ris-pekt); consideration or courtesy. Ex: Waxba uma aabayeelin; he didn't respect anything ~ turid, —u aabayeel: (v) be considerate (bi kon-sidereyt); be thoughtful ~ tixgali —u aabayeelid -da: (n) consideration (kon-sidereyshin)
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abaarayn
(Abaarayn-ta)
Abaar ka dhigid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
abaarayn
m.f.dh eeg abaaree. la-mid: abaaraysiin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
abaarayn
-ta: (magac, dhedig, keli) dhul iyo deegaan barwaaqo ahaa, xaalufin ama abaar ku ridid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
farayeel
-ka: (magac, lab, keli) nin farsamo yaqaan ah oo biraha xadiidka ee dhiska laabi yaqaan. Dh: birollaab.
farayeel -ka: (magac, lab, keli) biraha xadiidka ah ee inta la farsameeyo oo la isku laallaabo, guryaha lagu dhiso.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
yabarayn
m.f.dh eeg yabaree.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yabarayn
-ta: (magac, dhedig, keli) (ka ~) wadaaddo qaba wax u qabasho; ka cuudin. Yabarayntu waa dhagane Diin ma aha. Dh: yabarays.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yabarays
-ka: (magac, lab, keli) eeg yabarayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aabbayeel
(fal) tixgeli, danee ama u tudh. Cadawgii magaaladii buu duqeeyay isaga oo an u aabbayeelin shicibka. Dh: tudhis, danayn, tixgelin
aabbayeel-ka: (magac, lab, keli) cid kale, u tudhid ama u danayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
abaaraysi
m.l la-mid: abaaraysasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
abaarayso
f.mg3 (-stay, -satay) Wax abaari ku dhacday noqosho (meel). la-mid: abaarso.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
abaarayso
(fal) roobla'aan iyo nabaadguur ha kugu dhacaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
amaaradee
(fal) calaamadee ama u yeel summad si loogaga garto wax yaabaha u eg. Dh: sumadee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baahabeel
-ka: (magac, lab, keli) gaajo iyo baahi jirtay tirid; dhergid oo haqabbeelid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kabaabyee
f.g2 (-eeyay, -eeysay) Meel jirka ka mid ah dareenka ka qaadid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kabaabyee
(fal) meel jidhka ka mid ah dareenka ka qaadid.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
YABAREYLE
(Yabareil) C Dirachma somalensis Gillett Geraniaceae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
abaaraysad
m.l la-mid: abaaraysasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
abaaraysad
-ka: (magac, lab, keli) roob waayid oo dhulkii oomane noqod.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
abaaraysan
f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax abaari haleeshay ahaansho (dhul).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
abaaraysan
f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax abaari haleeshay ahaansho. Tusaale: Meeshaasi waa dhul abaaraysan. m.f.dh, abaaraysnaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
abaaraysan
(tilmaame) deegaan roob waayay oo oomane noqday.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
abaaraysii
f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: abaaree.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
abaaraysii
(fal) dhul, abaar ka dhig.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabamaryee
(fal) cid aad wax isku ogaydeen, dabafur oo iyaga oo aan ku ogayn heshiiskii ka bax. Dh: dabafur.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fagaaragee
f.g2 (-geeyay, -geysay) Wax meel fagaare ah ku soo bandhigid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
u aabayeel
v. pay attention to, be concerned about, consider
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
u_aabayeel
de: pay attention to, be concerned about, consider
initial: u
lx: u aabayeel
pd: (aabayeelay / aabayeeshay)
ps: v1=expr
key: u_aabayeel
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
YAGAR-GEEL
(Yagar-gel) May Sida ovata Forsk. Malvaceae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
karaamabeel
-ka: (magac, lab, keli) sharaf la'aan taagan; xushamad iyo haybad la'aan.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Abaar qaybeed
Partial drought
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabarriyeedle
m.l Bawne. la-mid: dabarriyaadle.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
canbaaraysan
(tilmaame) cid dhaleecaysan; dhalliil leh.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
DABA-SHABEEL
(Dabashabel) N Hyparrhenia hirta (L) Stapf. Gramineae.
N Themeda triandra Forsk. Gramineae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabaggorayee
f.g2 (-yeeyay, -yeysay) Heeryo dabaggoryo u samayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabashabeeli
(fal) dabaggal si aad xog u heshol ama qof wixii aad uga baahnayd ugu danbayn uga hesho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gabaarageddi
(fal) qulubaageddi oo dekendekan ka dhig.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
habayaraatee
(xidhiidhiye) tilmaamaya diidmo ama waxba la'aan adag.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Labaatameeye
(Labaatameeya-ha)
Tiro labaatan ku dhow; (ama labaatameeyo).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
labaatameeye
m.l la-mid: labaataneeye.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
labaatameeye
num: about twenty, twenty-ish, 20 or so
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
labaatameeye
-ha: (magac, lab, keli) tiro labaadtan ku dhow; tiro labaatan ka badan soddon na ka yar; inta soddon iyo labaatan u dhaxaysa. Labaabataameeye adhi ah aayaa lagu qalay tuulada. Dh: labaataneeye, labaatameeyo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
labaatameeye
de: about twenty, twenty-ish, 20 or so
lx: labaatameeye
pd: (labaatameeyo)
ps: num-m
key: labaatameeye
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
labaatameeyo
m.dh la-mid: labaataneeye.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
labaatameeyo
-da: (magac, dhedig, keli) eeg labaatameeye.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
labaataneeye
m.l Tir qiyaas ahaan soddon u dhow. la-mid: labaatameeye, labaatameeyo, labaataneeyo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
labaataneeye
m.l Tir qiyaas ahaan soddon u dhow. la-mid: labaatameeye, labaatameeyo, labaataneeyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
labaataneeyo
m.dh la-mid: labaataneeye.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aba'abee
(fal) khilaaf ama colaad, talo lagu meel gaadho oo heshiisiin ah ku nabadee.
aba'abee-da: (magac, dhedig, keli) ilmo yar, hadaaq ku aamusii. Dh: abaabee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
abaalays
-ka: (magac, lab, keli) abaar aad u daran oo aafo ah. Waxaa arligii beddelay, abaar iyo aafo kulul, abaalays baa ka dhacay.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ahaayeen
v., pl., simple past tense: they were
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ahaayeen
(v) they were. Ex: waxay ahaayeen dad shaqo badan; they were a hard, working people
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ahaayeen
de: they were
lx: ahaayeen
ps: v5a-3pl-past
xe: They were all teachers.
xv: Kulligood macallimiin bey ahaayeen.
key: ahaayeen
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Araarayn
(Araarayn-ta)
Labo qolo oo dagaallama haya kala joojin; dagaal joojin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
araarayn
m.f.dh eeg araaree.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
araarayn
-ta: (magac, dhedig, keli) labo qolo oo dagaallamaya kala joojin. Araaraynta reeraha, aabbaa innoo dhigay. Araare ajal ma oosho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
awaarayn
m.f.dh eeg awaare.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
awaarayn
-ta: (magac, dhedig, keli) ciid ku rogid, hadhuuka shinnida ah marka ciidda lagu rogo. Awaaraynta hadhuudhku waa berri.
awaarayn-ta: (magac, dhedig, keli) baxsasho darteed, siigo kicin. Ilko dheere iyo luuq haddaan, laga awaaraynin.
awaarayn -ta: (magac, dhedig, keli) (kala ~) ka dhaqaajin; ka tegitaan. Nin kaloo Ilaah kuu idmaba kala awaaraynay.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baabacee
v. run zigzag ~ in a disorderly way
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baadiyee
f.g2 (-yeeyay, -yaysay) Dad ama xoolo baadi ka dhigid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
baadiyee
f.g2 (-yeeyay, -yaysay) Dad ama xoolo baadi ka dhigid. Tusaale: Saaxiibkaa yuusan ku baadiyeynin. m.f.dh, baadiyayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baadiyee
v. cause someone to lose something; disorient
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baadiyee
(fal) xoolo cad ilaalinaysay lumi; wax aad baysay bacdi ka chig. Dh: baadiyec, lumi, faki, dayac, hallee.
baadiyee: (fal) qof, reer baadiye ka dhig. S wiilku soo adkaado baadiyee.
baadiyee: (fal) lumi oo daw qaldan mari baadi ha noqdee. Dh: baadihaller
baadiyee: (fal) dawga hanuunka ka leexi oo jidka shaydaanka mari.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
baadiyee
cf: lun ~ lumi
de: cause s.o. to lose s.t.; disorient
lx: baadiyee
pd: (baadiyeeyey)
ps: v2b=
key: baadiyee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baarjeex
(tilmaame) badhtanka timo ka kala seeran ama ka kala rogan; timo dhexda ka kala jeexan.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Baarleex
nickname-m he who his hair is parted
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baarleex
magaca wiil timo jilicsan oo qurxoon oo jiifa leh; wiil timihiisu bis jiifta yihiin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beriyeel
(fal) dhib iyo waxyeello ha u geysan. Dh: nabadgeli, badbaadi.
beriyeel -ka: (magac, lab, keli) mid aan denbi lahayn, ka dhigid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daadyeel
-sha: (magac, dhedig, keli) ceeryaamo timaadda xili roobaadka dadyeel baa na kala qarisey ani iyo xoolihii. Dh: dhedo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daraaree
(fal) cunto duco looga jeedo, samee. Dh: casuumee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
faaradee
f.g2 (-deeyay, -daysay) Alwaax faarad ama raando ku simid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
faaradee
f.g2 (-deeyay, -daysay) Alwaax faarad ama raando ku simid. m.f.dh, faaradayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
faaradee
v. plane, smooth
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
faaradee
-yey / faaradaysay: (v) smooth or finish with or as if with a plane ~ raandhee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
faaradee
(fal) eeg faaraday.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
faaradee
de: plane, smooth
lx: faaradee
pd: (faaradeeyey)
ps: v2b=
key: faaradee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fagaaree
f.mg2 (-reeyay, -raysay) U f.: fagaare u samayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
fagaaree
v. do in public; compete, run ~ hold a sporting competition; referee; witness
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fagaaree
(fal) madal la wada joogo, keen.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
fagaaree
de: do in public; compete, run ~ hold a sporting competition; referee; witness
lx: fagaaree
pd: (fagaareeyey)
ps: v2b=
key: fagaaree
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gabaaran
f.mg4 (-rnaa, -rnayd) la-mid: gabran.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Habaaran
La habaaray; habaar ku dhacay; habaar qaba; inkaaran.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
habaaran
habaaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax habaar ku dhacay ahaansho.
habaaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax habaar ku dhacay noqosho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
habaaran
habaaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax habaar ku dhacay ahaansho. m.f.dh, habaarmid.
habaaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax habaar ku dhacay noqosho. m.f.dh, habaarnaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
habaaran
der. [adjective] cursed, accursed
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
habaaran
(adj) being under a curse: cursed (keersidh); doomed (dhuumidh); accursed (a-keersidh)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
habaaran
(tilmaame) qof habaar ku dhacay: qof habaar qaba; qof inkaaran. Li: ducaysan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
habaaran
de: cursed, accursed
lx: habaaran
pd: (habaarnaa)
ps: adj-der
key: habaaran
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kabarray
m.dh Nooc shinbiraha ka mid ah oo aan duulimaad badneyn, abuurka beertana la baxda. Midab bey ah leh oo hilibkeeda la cuno. la-mid: barakadley.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
kabarray
m.dh Nooc shinbiraha ka mid ah oo aan duulimaad badneyn, abuurka beertana la baxda. Midab bey ah leh oo hilibkeeda la cuno; barakadley.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
nabarree
f.g2 (-reeyay, -raysay) Wax nabarro gaarsiin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
nabarree
v. wound, injure; cover someone with wounds