yabaalid

(Dabbaalid-da)

(xoolo, ugaar) dib u soo waabin; soo rogid; horjoogsasho.

m.f.dh eeg dabbaal³. la-mid: dabbaal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) in yar joojin oo aguugga ka hakin. Lo'du dabbaalidda ayay ku mirataa. Dh: waabin, hakin, dabaalis.

m.dh (-iyaal, m.l/dh) A. ah: haan duug ah oo biyaha sii daysa; boos.

bąalid¹: m.l B. ah: wax muddo dheer jiray oo aad u gaboobay.

bąalid²: f.mg1 (-day, -dday) Wax muddo dheer jiray, aad u gaboobid.

-ka: (magac, lab, keli) walax duug ah. Baalid dharku wuxuu noqdaa markaan, boodhka laga maydhin.

baalid -ka: (magac, lab, keli) weel aan bilo waxba lagu shuban ama lagu ridan. Baalid gaawuhu wuu ka bixi markuu, geelo wada irmaanaado.

yabaal¹: m.l 1. Dhirta magoolkeeda. 2. la-mid: yabaalid.

yabaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Magoolid (geed).

m.l Dhirta magoolkeeda.

v. sprout, germinate, blossom, bud

magac loo baxsho wiil kolkii uu dhashay midabkiisu madoobaa ama jimidh yaraa. Jaamac waa reer Aadan Yabaal.

(fal) 'geed' bax oo magool. Aabbo wiilkayoow sida geedka u yabaal. Dh: magool.

yabaal-ka: (magac, lab, keli) dhirta magoolkeeda curubka cusub ee jilicsan ee dhirtu bixiso kolka ay biyo iyo hawo ku filan hesho. Dh: magool.

yabaal -ka: (magac, lab, koli) caajis iyo tachaanimo aan xanuun iyo daal midna la socon. Yabaal baa kaa muuqda maanta Cumaroow. Li: firfircooni.

de: sprout, germinate, blossom, bud

initial: y

lx: yabaal

pd: (yabaalay)

ps: v1=intr

key: yabaal

m.dh eeg abaab². la-mid: ababid. la-mid: abaab¹, abaabis.

-da: (magac, dhedig, keli) xaabista iyo unuunufka wax meel ku daadsan.

(Abaadid-da)

(ku abaadid) ku daa'imid, ku waarid, ku ahaansho.

m.f.dh eeg abaad². la-mid: abaad¹.

-da: (magac, dhedig, keli) duugowga iyo dabargo'a tilmaamaya baabi'idda wax jiray. Dh: goofid, gaboobid, raagid, duugoobid.

(Awaalid-da)

Filid; malayn; sugid; saadin.

m.dh la-mid: aawil¹, aawilid, awaal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) wax saadin; wax saadaalin.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax biyo dabaal kaga gudbin. la-mid: dabaalsii, dabbaali, dabbaalsii.

v. teach ~ cause someone to swim; make someone swim

(fal) cid kale, dabaalsii.

a: dabaalsii

de: teach ~ cause s.o. to swim; make s.o. swim

lx: dabaali

pd: (dabaaliyey)

ps: v2a=tr

key: dabaali

f.g2 (-iyay, -isay) Wax sasabid.

v. comfort, calm down, console

(fal) wax qof uu diidanyahay ama saluugganyahay oggalaysii.

de: comfort, calm down, console

initial: s

lx: sabaali

pd: (sabaaliyey)

ps: v2a=tr

key: sabaali

-da: (magac, dhedig, keli) meel aan guurguurid lahayn ku sugnaan. Dh: aallid, yaalliin, yaallis.

-da: (magac, dhedig, keli) ka warramidda wax aan weli dhicin iyada oo la kaashanayo astaamaha lagu tilmaansan karo.

-da: (magac, lab, keli) geed biqlay meel kale u rarid oo ku beerid. Dh: abaqaalid, tallaalid.

(Cabaadid-da)

Cabaad soo saarid; qaylin.

m.f.dh eeg cabaad². la-mid: caabad¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) cabaad soo saarid; qaylin.

m.dh la-mid: callaalid.

(Dabaalad-ka)

Dabaalasho.

m.l la-mid: dabaalasho.

-ka: (magac, lab, keli) dabaal samayn oo biyaha dul sabbayn. Dabaalad ayaan dixda kaga soo tallaabay. Dh: dabbaalad, dabbaalasho.

(Dabaalin-ta)

Qof ama wax kale oo aan dabaal aqoon biyo dhexmarin.

m.f.dh eeg dabaali. la-mid: dabaalsiin, dabbaalin, dabbaalsiin, dabbaalsiis.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dabaalsiin.

m.dh la-mid: dabaakhid.

m.dh la-mid: daabaxid.

-da: (magac, dhedig, keli) gawricid; qoorta ka jarid. Dh: qalid.

(Dadaalid-da)

Dadaal la imaansho.

m.f.dh eeg dadaal². la-mid: dedaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax qabad dheeraad ah oo muruq iyo maskax ah samayn si yool loo gaadho. Dh: dadaalis.

(Dagaalid-da)

(qof wax dhimay) dagaal ula tegid; eedayn; ku carabbaabbi'id; haaraamid.

m.f.dh eeg dagaal². la-mid: dagaal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, la diririd, u hanjabid. Dh: hanjabid, diririd.

(Fataalid-da)

Fataalnimo samayn.

m.f.dh eeg fataal².

-da: (magac, dhedig, keli) rag iyo dumar isu geyn. Dh: fataalis.

(Galaalid-da)

Galaal u yeelid, marin.

m.f.dh eeg galaal².

-da: (magac, dhedig, keli) galaal u marin.

(Habaabid-da)

Iska socosho, iyadoo aan dhulka la mara hayo, la kala garanayn; lumid; anbasho.

m.f.dh eeg habow². la-mid: habow¹.

-da: (magac, dhedig, keli) lumid meeshii habboonayd meel aan ahayn la maro. Dh: lumid, ambasho, dayow, asqoobid, hallaabid, habaabis, lumitaan, hallaabitaan.

(Habaarid-da)

Qof, kd., wax xun ugu duceyn; inkaarid.

m.f.dh eeg habaar².

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, wax xun iyo dhib Alle uga baryid. Habaaridda laguma degdego. Li: ducayn.

m.f.dh eeg jalaal².

(Jibaalid-da)

(qol) jibaal saarid, u yeelid.

m.f.dh eeg jibaal².

-da: (magac, dhedig, keli) beer, jibaal u kala qaybin.

-da: (magac, dhedig, keli) kabo ragcad ku samayn. Kabatolahaasi nacaalidda si fiican ay u saaraa.

(Qafaalid-da)

1. Qof laga adkaaday, xoog ku wadasho; afduubid; boojin.

2. (beer) Geedqaadid.

m.f.dh eeg qafaal².

-da: (magac, dhedig, keli) beer, daleed la dhigid oo dhirta ka jarid. Qafaalid la'aan berta lama qodi karo. Dh: jirid, geedqaadid.

qafaalid -da: (magac, dhedig, keli) afduubid, xoog ku kaxaysad. Dh: afduubid.

(Qasaalid-da)

Biyo ku nadiifin; mayrid; dhaqid; xalid.

m.f.dh eeg qasaal².

-da: (magac, dhedig, keli) biyo ku maydhis; dhiqid. Dharku waa nadiif oo qasaalid uma baahna. Dh: maydhid, dhaqid.

m.f.dh eeg sabaali.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal sabaal ah ku dhihid. Dh: sabaalayn, sabaalis.

sabaalin ta: (magac, dhedig, keli) sabaalayn; sabaalis.

-ka: (magac, lab, keli) eeg sabaalayn.

(Tacaalid-da)

(la-tacaalid) Dhaawac daran ama cudur halis ah, degdeg wax uga qabasho.

m.f.dh eeg tacaal². la-mid: tacaal¹.

-da: (magac, dhedig, keli) (la ~) dhaawac daran ama cuddur halis ah, degdeg wax uga qabasho.

m.dh la-mid: xammaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax culus dusha ku qaadid. Dh: xammaalid.

m.f.dh eeg yablas².

-da: (magac, dhedig, keli) eeg yablas.

-da: (magac, dhedig, keli) si aan adkayn iskugu geygeyn. Yabyabid dhisme ma aha. Dh: nabnabid, kabkabid, yayabid.

m.dh (baayoloji) Xaalad hurdo oo kale ah, taasi oo xayawaanka qaarkood kaga gudbaan bilaha jilaalka ee ay jiraan cunta yaraanta iyo qabowgu. Waxay xayawaanku sameeyaan isbeddello fisiyoolajiyeed oo ay ka mid yihiin hoos u dhaca heerkulka jidhka iyo garaaca wadnaha, waxa anay ku noolaadaan keydka duxdooda.

m.dh (baay.) Xaalad hurdo oo kale ah, taasi oo xayawaanka qaarkood kaga gudbaan bilaha jilaalka ee ay jiraan cunta yaraanta iyo qabowgu. Waxay xayawaanku sameeyaan isbeddello fisiyoolajiyeed oo ay ka mid yihiin hoos u dhaca heerkulka jidhka iyo garaaca wadnaha, waxa anay ku noolaadaan keydka duxdooda.

m.f.dh eeg tabaalac².

-da: (magac, dhedig, keli) eeg tabaaqil.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof doonaya inuu wax qabto caajis gelin si uu uga joogsado. Yabaalsiin bay sheekadiisu nagu ridday

(Abaabulid-da)

Arrin isku duwid; hagaajin; qabanqaabin; dumid (col).

m.f.dh eeg abaabul². la-mid: abaabul¹.

-da: (magac, dhedig, keli) qabanqaabada hawl ujeeddo leh oo soo socota. Dh: qabanqaabo. abaabulis -ta: (magac, dhedig, keli) qabanqaabada iyo ururinta dad iyo duunyo lagu fulinayo qorshe ujeeddooyin leh. Dh: abaabulid.