yabaali — Macnaha & Turjumaada

1

(fal) curub cusub oo qoyan goed ka bixi. Beerta waraabi oo yabaali. Dh: magooli.

2

yabaali: (fal) caajis ku rid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg yabaal². la-mid: yabaal¹ (2).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) curub cusub oo jilicsan bixin. Geed waliba yabaalid buu qurux ku leeyahay. Dh: fiilid, magoolid.

2

yabaalid -da: (magac, dhedig, keli) caajisid. Xaraarada ayaa yabaalidda ligu wacan.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) geedo curub cusub iyo baar jilicsan ka soo bixin. Roob da'ay yabaalinta ayaa lagu gartaa.

2

yabaalin -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale caajis ku ririd. Yabaalinta ka daa oo wiilka shaqaysil.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyaal, m.l/dh) A. ah: haan duug ah oo biyaha sii daysa; boos.

waa la naqliyay ✓

1

yabaal¹: m.l 1. Dhirta magoolkeeda. 2. la-mid: yabaalid.

2

yabaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Magoolid (geed).

waa la naqliyay ✓

m.l Dhirta magoolkeeda.

waa la naqliyay ✓

v. sprout, germinate, blossom, bud

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil kolkii uu dhashay midabkiisu madoobaa ama jimidh yaraa. Jaamac waa reer Aadan Yabaal.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'geed' bax oo magool. Aabbo wiilkayoow sida geedka u yabaal. Dh: magool.

2

yabaal-ka: (magac, lab, keli) dhirta magoolkeeda curubka cusub ee jilicsan ee dhirtu bixiso kolka ay biyo iyo hawo ku filan hesho. Dh: magool.

3

yabaal -ka: (magac, lab, koli) caajis iyo tachaanimo aan xanuun iyo daal midna la socon. Yabaal baa kaa muuqda maanta Cumaroow. Li: firfircooni.

waa la naqliyay ✓

1

de: sprout, germinate, blossom, bud

2

initial: y

3

lx: yabaal

4

pd: (yabaalay)

5

ps: v1=intr

6

key: yabaal

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax biyo dabaal kaga gudbin. la-mid: dabaalsii, dabbaali, dabbaalsii.

waa la naqliyay ✓

v. teach ~ cause someone to swim; make someone swim

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, dabaalsii.

waa la naqliyay ✓

1

a: dabaalsii

2

de: teach ~ cause s.o. to swim; make s.o. swim

3

lx: dabaali

4

pd: (dabaaliyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: dabaali

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax sasabid.

waa la naqliyay ✓

v. comfort, calm down, console

waa la naqliyay ✓

(fal) wax qof uu diidanyahay ama saluugganyahay oggalaysii.

waa la naqliyay ✓

1

de: comfort, calm down, console

2

initial: s

3

lx: sabaali

4

pd: (sabaaliyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: sabaali

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaalin-ta)

2

Qof ama wax kale oo aan dabaal aqoon biyo dhexmarin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dabaali. la-mid: dabaalsiin, dabbaalin, dabbaalsiin, dabbaalsiis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dabaalsiin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dabaali.

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo dabbaal ku dhexmari.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg sabaali.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal sabaal ah ku dhihid. Dh: sabaalayn, sabaalis.

2

sabaalin ta: (magac, dhedig, keli) sabaalayn; sabaalis.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg sabaalayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Xabaalid-da)

2

Dhulka god uga qodid oo ku qarin; ciid ku rogid; aasid; duugid; asaruurid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xabaal³. la-mid: xabaal¹, xawaal¹.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) burying (beer-ing); interring (in-teer-ing); the act of burying ~ meyd aasid

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qabri ku aasid; meel god ah ku duugid. Xabaalidda dadku waa fardulkifaaya. Dh: aasid, duugid, asaruurid.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaal-ka)

2

Samafal laysu galay, xusuusta wanaagsan iyo mahadda laysaga hayo; lib; gallad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Samo cid loo galo. Tusaale: “Cali, abaal buu ii galay”. 2. Xasuusta wanaagsan ee la isaga hayo samo la isu galay. Tusaale: “Xasan, abaal baan u hayaa”.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Samo cid loo galo. Tusaale Cali, abaal buu ii galay. 2. Xasuusta wanaagsan ee la isaga hayo samo la isu galay. Tusaale Xasan, abaal baan u hayaa.

waa la naqliyay ✓

m. n. favor, reward, gratitude; just deserts

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. favor (feyver); a gracious or friendly act that is freely granted ~ asxaan. Ex: abaal ma ii gali kartaa? can you do me afavor? 2. merit (meerit); worth (woorth) ~ mudnaan. Ex: abaalkiisa marsii! give him what he deserves!

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wanaag iyo samafal ay cidi kuu gasho; xusuusta wanaagsan iyo mahadda la isugu hayo. Abaal dad galaa badan, dad gudaase yar.

waa la naqliyay ✓

1

de: favor, reward, gratitude; just deserts

2

lx: abaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

xe: He got his just deserts.

6

xv: Abaalkiisu helay.

7

key: abaal

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baali-da) Naagta aan hufnaanta nafteeda iyo aqalkeeda daryeelin; basari; goonbaar; areebo.

2

2. (-') (dhar) duug; dhammaad.

waa la naqliyay ✓

1

baali: m.dh (-iyo, m.l) Qof dumar ah oo aan daryeelin nadaafadda nafteeda, hugeeda, aqalkeeda iyo wixi lamida; areebo.

2

bąali¹: m.dh Wax duug noqday muddo dheer dabadeed (dhar iyo wixi lamida).

3

bąali²: f.g2 (-iyay, -isay) Koofiyad, gammuun iyo wixi lamida baal u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

baali: m.dh (-iyo, m.l) Qof dumar ah oo aan daryeelin nadaafadda nafteeda, hugeeda, aqalkeeda iyo wixi lamida; areebo.

2

bąali: m.dh Wax duug noqday muddo dheer dabadeed (dhar iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

f. n. bad wife, slovenly woman, slob; shabbiness ~ raggedness of a woman

waa la naqliyay ✓

-da: (n) slattern (islaa taran); an untidy and dirty woman ~ areebo, basari, goonbaar

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo aan nadaafadda iyo miigganaan badan lahayn. Baali dumar, baradeeda eedday. Dh: basari, goonbaar. Li: gaari, dhabeel.

2

baali: (tilmaame) weel aan cugnayn. Dhiil baali ah baad caanaha ku shubtay.

3

baali: (tilmaame) shey la isticmaalay oo gaboobay sida dhar; walax aan cusbayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: bad wife, slovenly woman, slob; shabbiness ~ raggedness of a woman Opp: gaari

2

lx: baali

3

pd: (-da)

4

ps: n2-f, n7-f

5

syn: areebo, basari, goonbaar

6

key: baali

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed gaab xayramadka u eg oo jiilaalkii caleenta daadiya.

waa la naqliyay ✓

f.g2 la-mid: ababi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 la-mid: ababi. abaabul f.g1 (-ulay, -ushay) Si hannaan ama qaab habeysan leh dad u hawlgelin, arrin isku duwid, qabanqaabin. m.f.dh, abaabulid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Baadi goobisteed raajin. 2. (f.mg) Ku a.: wax xaalad gaar ah ku raajin. la-mid: abaadsii.

waa la naqliyay ✓

name-m longevity; long life

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil cimridherer ama nolol wanaagsan oo raagta loo rajaynayo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) baabi'i oo dhammee. Ka abaadi buu yidhi, aduunyada dhammaanteed, reer Aare oo idil. Dh: idlee.

2

abaadi: (fal) raaji oo waari. Abaadi naftaada, haddaad Alle diidday. Dh: waari, daa'imi.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaahi-ga)

2

Isutagga awrka iyo hasha.

waa la naqliyay ✓

1

abaahi¹: m.l Isutagga awrka iyo hasha. la-mid: abaahiyid.

2

abaahi²: f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Hal kudid (awr).

waa la naqliyay ✓

f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Hal kudid (awr). m.f.dh, abaahin.

waa la naqliyay ✓

v. mate (of camels)

waa la naqliyay ✓

-yey: (v) mate (meeyt); pair animals [especially camels] for breeding ~ u hay, kud

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'awr' hasha saaro. Awrku kolka uu qooqo ayuun buu hasha abaahiyaa. Dh: dhood.

2

abaahi -ga: (magac, lab, keli) awrku marka uu hasha fuulo ee uu riminayo. Hasha awrka diiddaa, way abaahi seegtaa. Dh: dhooditaan, abaaho.

waa la naqliyay ✓

1

de: mate (of camels)

2

lx: abaahi

3

nt: abaahi (ga) [vn-m]

4

pd: (abaahiyey)

5

ps: v2a=

6

key: abaahi

waa la naqliyay ✓

1

(Abaaji-ga)

2

Lumid waa danbe la tabo; tasow.

waa la naqliyay ✓

1

abaaji¹: m.l Xoolo lumay oo waa dambe la tabay.

2

abaaji²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Xoolo lumay waa dambe tebid.

waa la naqliyay ✓

v. be lost; be gone for a long time

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) lost (loosti); no longer in the possession for a long time ~ abaad

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lun ama tasow; waa danbe qiimahaaga ha la tebo. Istiqfaartii iyo toobadii way abaajiday e.

2

abaaji -ga: (magac, lab, keli) lumidda wax la hilmaamay oo mar danbe la tabo; arrin tasoobay. Xoolaha abaajiga ka ilaasho. Dh: tasaw.

waa la naqliyay ✓

1

de: be lost; be gone for a long time

2

lx: abaaji

3

pd: (abaajiyey)

4

ps: v2a=

5

key: abaaji

waa la naqliyay ✓

v. afflict with drought

waa la naqliyay ✓

1

de: afflict with drought

2

lx: abaari

3

pd: (abaariyey)

4

ps: v2a=

5

key: abaari

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax meeshii qummanayd ka leexsan. Arrintani waa aballi. Dh: weecsan, leexsan. Li: toosan, qumman.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaa-sha)

2

Biyaha dhexdooda oo sida kalluunka loo dhex marmaro, iyadoo aan waxba la haysan lana cuskanayn, cagahana aan dhulka lagu hayn; (ama dabbaal).

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhaqdhaqaaq habaysan oo ay nafleydu sameyso markay biyo ku dhex jiraan si aayan ugu hafan. la-mid: dabbaal².

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhaqdhaqaaq habaysan oo ay nafleydu sameyso markay biyo ku dhex jiraan si aayan ugu hafan. la-mid: dabbaal².

waa la naqliyay ✓

f. n. swimming

waa la naqliyay ✓

-dabaasha: (n) swimming (iswi-ming); swim (iswim). Ex: dabaal ma taqaan? do you know how to swim?

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) biyaha oo la dul sabbeeyo iyaga oo aan dhulkana la gaadhayn.

waa la naqliyay ✓

1

a: dabbaal

2

de: swimming

3

lx: dabaal

4

pd: (/sha)

5

ps: n1-f, n2-f

6

key: dabaal

waa la naqliyay ✓

سياحة

waa la naqliyay ✓

1

(Kabaal-ka)

2

Tiir; udub.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Summad geela lagu dhigto oo ah udub kor u jeeda oo meela kala duwan lagu dhigo; udub. 2. Kal xoog leh oo awrta marka la dhaaminayo la isticmaalo.

waa la naqliyay ✓

m. n. roof pole; tent pole

waa la naqliyay ✓

(Kabal) S Rinorea sp. aff.R. squamosa (Tul.) Baill.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) pillar (pilar); pole (pool)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) afar udub oo laba ba dhan laga geliyo qobtolka dushiisa awrka marka la rarayo gaar ahaan marka aqalka lagu rarayo iyo marka la dhaaminayo.

2

kabaal -ka: (magac, lab, keli) summad geela lagu dhigto oo ah udub kor u jeeda oo meela kala duwan lagu dhigo. Dh: udub.

waa la naqliyay ✓

Loox-dhexaadka xubnaha kale oo looxda kale isugu yimadaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: roof pole; tent pole

2

lx: kabaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: kabaal

waa la naqliyay ✓

-ga: (n)

waa la naqliyay ✓

m.l Isku dar kiimikaad oo laga sameeyo bombo wax gubta.

waa la naqliyay ✓

m.l Isku dar kiimikaad oo laga sameeyo bombo wax gubta.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) isku dar kiimikaad oo laga sameeyo bombo wax gubta. Dh: naabaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Qabaal-ka)

2

1. Weel xoldhan oo geed jirriddi laga qoro oo xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo.

3

2. (*) Weel qabaalka qoriga ah qaabkiisa leh, oo mid gudihiisa dadku ku mayrto, iyo mid dharka iyo wixii la mid ah lagu qasaashoba leh.

waa la naqliyay ✓

1

qabaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Weel xoldhan oo geed jirriddii laga qoro oo xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo. 2. Weel gudihiisa dadku ku mayrto iyo mid dharka lagu dhax meyro.

2

qabaal²: m.l (-llo, m.dh) (xisaab) Nooc ka mid ah toobineed oo leh xoodbeeg u dhexeeya oo iyol (oleli). Tubta bar socota sallax oo wadarta fogaanta ay u jirtaa laba barood oo maguuran ah ay tahay madoorsoome. Labada barood ee maguuraanka waxa la yiraahdaa kulmisyo.

waa la naqliyay ✓

1

qabaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Weel xoldhan oo geed jirriddii laga qoro oo xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo. 2. Weel gudihiisa dadku ku mayrto iyo mid dharka lagu dhax meyro.

2

qabaal²: m.l (-llo, m.dh) (xisaab) Nooc ka mid ah toobineed oo leh xoodbeeg u dhexeeya oo iyol (oleli). Tubta bar socota sallax oo wadarta fogaanta ay u jirtaa laba barood oo maguuran ah ay tahay madoorsoome. Labada barood ee maguuraanka waxa la yiraahdaa kulmisyo.

waa la naqliyay ✓

Ellipse

waa la naqliyay ✓

Ellipse

waa la naqliyay ✓

m. n. wooden watering trough

waa la naqliyay ✓

(Gabal) May Croton menyhartii Pax. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a wooden container for watering the livestock

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) weel inta badan qori laga goro oo eyda cuntada iyo biyaha lagu siiyo. Weelka meesha ka qaad ma qabaal ay baa!

2

qabaal -ka: (magac, lab, keli) weel xoldan oo geed jirriddii laga qoro oo xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo ama kolka ay jeelaan milixda loogu shubo. Adhiga qabaalka ha ku sii wada deyne kala hor. Dh: dar, qoricarro.

waa la naqliyay ✓

Qabaalka dhuxusha ee buufin-bireedka. Gurada buufinbireedka ee dhuxusha lagu shido.

waa la naqliyay ✓

1

de: wooden watering trough

2

lx: qabaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

syn: naar

6

key: qabaal

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) tribalist (tareey-ba-liizt)

waa la naqliyay ✓