yaanay
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
yaanay
yaanay: pron., neg., opt. form: may she not!, don't let her ...!
yaanay: pron., neg., opt. form: may they not!, don't let them ...!
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aanay
vl. pron., neg. she / it [fem.] ... not; they ... not
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aanay
(fal) (u ~) wax ama shay godobtiisa ama sababtiisa cid kale u raac ama u tiiri. Gef walba ciddii iska lahayd u aanay. Dh: aanee.
aanay: (magac'uyaal) tilmaamaya qofka saddexaad oo dhedig oo gala weedh diidmo ku jirto. Gabadhii waxaa loo dhisay wiil aanay rabin. Ciidda waxa la isku diyaariyaa inta aanay soo gali, ayna.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aanay
a: ayan
de: she / it [fem] ... not; they ... not = aan + ay
lx: aanay
pd: (aaney)
ps: neg + vpro
key: aanay
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caanay
(fal) cunto, shaah iyo wixii la mid ah, caano ku dar. Carruurta garawga u caanay. Dh: caanee.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
yaanad
pron., neg., opt. form: may you not!, so long as you don't!
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
yaanad
de: may you not!, so long as you don't! With negative optative
initial: y
lx: yaanad
ps: pro-neg-opt
xe: You stay at home, but I hope you dont light a fire!
xv: Guriga joog, dabse yaanad shidin!
key: yaanad
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
yaanan
pron., neg., opt. form: may I not!, dont let me ..., so long as I don't!
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
yaanan
de: may I not!, don't let me ..., so long as I don't! With negative optative
initial: y
lx: yaanan
ps: pro-neg-opt
xe: Ill go with you so long as I don't go to the boondocks!
xv: Waa ku raacayaa, laakiin yaanan baadiye tegin!
key: yaanan
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bakteeriya
m.dh (-ayaal, m.l/dh) (baayoloji) Noole ili-ma-aragtay ah oo dhammaantood ka kooban hal unug, kuwaas oo aan lahayn xuub bu'eed u gaar ah, hase yeeshee leh gidaar unug oo samays u goonniya leh. B.da badanaaba waxa lagu kala soocaa habka khadaynta Garaam (ha u baahnaato ogsajiin ama yaanay u baahnaan) iyo qaabka muuqaalkooda.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bakteeriya
m.dh (-ayaal, m.l/dh) (baay.) Noole ili-ma-aragtay ah oo dhammaantood ka kooban hal unug, kuwaas oo aan lahayn xuub bu'eed u gaar ah, hase yeeshee leh gidaar unug oo samays u goonniya leh. B.da badanaaba waxa lagu kala soocaa habka khadaynta Garaam (ha u baahnaato ogsajiin ama yaanay u baahnaan) iyo qaabka muuqaalkooda.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balalaxlayn
-ta: (magac, dhedig, keli) dareere shubnaya shanqarta ka baxda oo soo noqnoqda. Balalaxlaynta biyaha waxaraha oomman yaanay ku qamaamin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ballaqaad
-da: (magac, dhedig, keli) weel ama aqal xidhnaa, wax af bannaan ka dhigid. Ballaqaadda afaafka ka ilaali yaanay tuugtu kuu soo geline. ballaqad -ka: (magac, lab, keli) eeg ballaqaad.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bambayn
-ta: (magac, dhedig, keli) bambo qaraxda la dhicid.
bambayn -ta: (magac, dhedig, keli) kubbad iyo wax la mid ah hawo ama naqas ka buuxin adiga oo adeegsanaya bam. Bambaynta badan ka jooji kubbada yaanay qarxine.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baryayso
(fal) tuugso oo kolba cid wax weydiiso. Naftu baryayso yaanay kuugu sheekayne shaqayso. Dh: tuugso.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bashiishad
-ka: (magac, lab, keli) neef ida ah oo cidla' ku dhalay. Bashiishadka ka ilaali sabeenta ilmaha yaanay cidla' kaga imanin.
bashiishad -ka: (magac, lab, keli) arrin sidii la doonayey noqon weyday. Dh: xagaldaac.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
biyeysad
-ka: (magac, lab, keli) biyo ku darsad. Caanaha biyeysadka ka daa yaanay bagine. Dh: badhxad, xariirad.
biyeysad-ka: (magac, lab, keli) weel biyo ku shubashad. Biyeysadka buraashadda danbaysii oo marka hore iska maydh. Dh: dhaansad.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
budee
(fal) ul madax buuran leh oo gaaban la dhac. Dh: budhee.
budee: (fal) ka dhig dixiin, daqiiq ah. Innoo budee hadhuudhka.
budee: (fal) budo ku dar dareere. Shuurada budee oo yaanay quldoobin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daaddegitaan
-ka: (magac, lab, keli) meel sare ka soo degitaan oo hoos uu dhaadhicitaan. Daaddegitaan ka hor buu inanku geedka ka soo dhacay. daaddehee: (fal) ilma yar socodka bar oo gacanta qaabo. Inantu yaanay kufine daadehee. Dh: daadihi.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daadduunsii
(fal) xaqi oo meel dheer u hayaami. Maatida daaduunsii yaanay abaaraha ku le'ane. Dh: qaxi, hayaami, dalndooli.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daar
(fal) dab, nal iyo wixii la mid ah oo densan, shid ama noolee. Dabka innoo daar dhaxan baa jirtee. Dh: huri.
daar: (fal) cid kale, farogelin kula kac. Kuma daaree ha i daarin. Dh: gardarrayso.
daar: (fal) koox wax u billow sida ciyaar, legdin ama orod. Xantaysiga noo daar Daahiraw.
daar-ka: (magac, lab, keli) dalool yar oo loo yeelo daboolka dhiilaha caanaha lagu lulo oo qori ama maydhax iyo wixii la mid ah lagu juqaalo. Marka la rabo in la ogaado ciirtu inay cagaartay ama baxday, intii laga qaado juqaalka ayaa caanaha lagu soo dhiijiyaa ama lagu soo daariyaa gacanta si looga fiiriyo inay subag dhashay iyo in kale ciirtu. Daarka juf caauhu yaanay daadanine.
daar -ka: (magac, lab, keli) cad yar oo wareegsan oo weelasha qaarkood sida dhiilaha, dabool looga dhigo oo afkooga la le'egaysiiyo.
daar -ka: (magac, lab, keli) meel halbawle ah oo jidhka ka tirsan. Dh: halbowle.
daar-ka: (magac, lab, keli) maddiil aad u afbadan oo wax lagu jaro. Dh: muus, sakiin, mandiil.
daar -ka: (magac, lab, keli) sal dhinaca dhulka xiga u ballaadhan oo gorfaha dabaqyada iyo wixii la mid ah, xagga danbe lagaga tolo si ay ugu joogsadaan. Marakabka daarka waxa loogu tolay meel ha joogsado e. Dh: sariirta.
daar-ka: (magac, lab, keli) hilib jiidh ah oo sararta inteeda dambe ee adhaxda xigta saaran.
daar-ta: (magac, dhedig, keli) dhisme ka samaysan dhagax. Nin daar ku jiraa daruur ma arkee, illeyn xalay roobkii baa da'ay.
daar-ta: (magac, dhedig, keli) caano ama dareere kale, wax yar oo laga shubo.
daar-ta: (magac, dhedig, keli) sallaanka meesha malabku ku jiro lagu fuulo ama lagu gaaro.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabbaal
(fal) xoolo dhankay u socdeen ama u jeedeen ma ahee dhanka kale u jeedi. Dh: rog, jedi.
dabbaal -ka: (magac, lab, keli) qof dogon ah oo ay garashadiisu liidato. Intuu i diray ayuu haddana dabbaal igu sheegayaa. Dh: nacas, caran, coon, caqligaab, garaadlaawe, candadowl.
dabbaal -ka: (magac, lab, keli) maraqa geela. naasaha lagaga maro qayb ka mid ah oo yar oo laba naas ku filan. Dabbaalka hasha ku xir nirigtu yaanay nuugine.
dabbaal -ka: (magac, lab, keli) dib u soo rogga ama soo celinta xoolaha.
dabbaal-sha: (magac, dhedig, keli) biyaha dhexdooda oo siyaabo badan loo dhexmaro iyadoo aan waxba la saarnayn. Daqsi caanana wuu ku dabbaal bartaa fuudna wuu ku gubtaa.
dabbaal-sha: (magac, dhedig, keli) qof dhedig oo leh garaad liita. Dh: doqon, nacas, caran.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dadnaan
-ta: (magac, dhedig, keli) wax dedan oo dusha ay wax ka saaran yihiin ahaan. Alaabta dadnaanta u daa yaanay qoyine. Dh: dednaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
darayays
-ka: (magac, lab, keli) qallaxaynta awrku awr kale ku sameeyo. Darayayska yaanay awrtu isku bakhtiinine kala ilaali. Dh: darays, qallaxayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dunuuf
-ta: (magac, dhedig, keli) meesha ay iska galaan gidaarka iyo jiingaddu. Dunuufka adkee yaanay dabayshu jiingadda qaadine.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
faddare
-ha: (magac, lab, keli) wax aan nadiif ahayn oo ay naftu kahato; wax wasakh iyo uskag badan oo ay naftu nacdo. Meesha innaga hagaaji yaanay faddaro noqonin e. Dh: faddaaddo, faddare, nijaas, wassakh.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hil
(fal) wax dusha iska saarsaar. Xaabada iska hil yaanay farangaaggo kaa yeelane. Dh: iskudubbarid. Dh: taallay.
hil: (fal) dabool ama aabbudh saar. Dh: dabool, aabbudh.
hil-ka: (magac, lab, keli) wax dusha iska saarsaaran. Dh: taallo, tuun.
hil -ka: (magac, lab, keli) hanta iyo wixii la mid ah, salab u dhammayn oo wada xidhxidhid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
idig
(ereydhawaaq) la adeegsado kolka maqasha geela, lo'da ama baraarka la kaxaynayo ama la iska leexinayo. Waysha idig ku dheh saca yaanay nuugine. Dh: idigso.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
leeddo
-da: (magac, dhedig, keli) fuulidda faras aan la heensayn. Leedda fuulkiyo, wiilyaw lahashadu, yaanay kula lumin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
miyaanay
question word, neg., v: is she not?, wouldn't it [fem.]...?, doesn't it ...?
miyaanay question word, neg., v: are they not?, wouldn't they?, don't they ...?
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
miyaanay
[interrogative word] are they not? or are she not?. Ex: miyaanay Soomaali ahayn? are they not Somalian?
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
yaanay_1
de: may she not!, don't let her ...! With negative optative
hm: 1
initial: y
lx: yaanay
pd: (yaaney)
ps: pro-neg-opt
xe: Dont let the girl look!
xv: yeeyan, yay
key: yaanay_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
yaanay_2
a: yeeyan
de: may they not!, don't let them ...! With negative optative
hm: 2
initial: y
lx: yaanay
pd: (yaaney)
ps: pro-neg-opt
key: yaanay_2
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yaanbayn
-ta: (magac, dhedig, keli) eeg yaambayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ba'anay
(fal) wax ba'an ka dhig; qof ama wax kale, ka dhig wax daran oo xun.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baanbay
-da: (magacwadareed) kooxda muusigga gaardiska ciidanka u qaabilsan. Baanbayda boolisku astaantiisa ayay tumayaan.
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
BAANSAY
Erythrochlamys spectabilis
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
BAANSAY
(Bansai) C Erythrochlamys spectabilis Guerke. Labiatae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
caanayn
m.f.dh eeg caanee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caanayn
-ta: (magac, dhedig, keli) cunto, shaah iyo la mid ah, caano ku darid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caanays
-ka: (magac, lab, keli) eeg caanayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gaantay
m.l (-yo, m.dh) (jooloji) Xabuub khafiif oo dhadhaab lakabeed oo ka dhashay dhoobo, waxa laga yabaa iney ku sameysantey cadaadis culeyska dhadhabaha kor saaran dartood, ama sibidhow (cementation), sida nuuradda.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gaantay
m.l (-yo, m.dh) (jool.) Xabuub khafiif oo dhadhaab lakabeed oo ka dhashay dhoobo, waxa laga yabaa iney ku sameysantey cadaadis culeyska dhadhabaha kor saaran dartood, ama sibidhow (cementation), sida nuuradda.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Gaantay
Till, Shale
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaantay
-da: (magac, dhedig, keli) ciid adag oo isku taalla oo dhulka la qodayo ka soo fuqda. Dh: fudaanfud.
gaantay-ga: (magac, lab, keli) xabuub khafiif oo dhadhaab lakabeed oo ka dhashay dhoobo, waxa laga yabaa iney ku sameysantay cadaadis culeyska dhadhabaha kor saaran dartood, ama sibidhow ku dhaca sida nuuradda.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ihaanay
(fal) ha xurmayn oo sharafdil ku samee. Dh: ihaanee, dullee, dullay.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
inaanay
conj., neg., vl. pron. that she / it [fem.] / they ... not
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
inaanay
[pronoun they / she followed by action verb] ~ inaysan, inayan
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
inaanay
a: inayan
de: that she / it [fem] / they ... not = in + aan + ay
lx: inaanay
pd: (inaaney)
ps: conj + neg + vpro
key: inaanay
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
maantay
fk. la-mid: maan².
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
maantay
(pronoun she or they plus today) she or they... today. Ex: maantay tiri; she said it today
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Naanays
(Naanays-ta)
Magac dheeri ah oo qof ama wax kale loo baxsho ama lagu dhejiyo; koofaar; (ama naynaas).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
naanays
naanays¹: m.dh (-so/-syo, m.dh) Magac dheeri ah oo loo yaqaan qof, kaas oo aan ahayn magaciisa dhabta ah; koofaar. la-mid: naynaas¹.
naanays²: m.dh (-syo, m.dh) (kiimika)Hab loo qoro iskudhis kimikaad iyadoo la isticmaalayo summadaha atamyada ku jira. Hoosgalayaashu waxay u taaganyihiin tirada atamyada. Naaneys molikiyuulku waxay ku tustaa oo keliya nooca iyo tirada atamyada ah ee ku jira iskudhiska. Dhis naaneys molikuyuulkuna waxay muujisaa sida atammadu u ratibanyihiin.
naanays³: f.mg1 (-say, -stay) 1. Ku n.: qof magac dheeri ah oo aan kiisii dhabta ahaa ahayn u bixin. 2. Ku n.: cid falkeeda dhaliilid. la-mid: naynaas².
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
naanays
naanays¹: m.dh (-so/-syo, m.dh) Magac dheeri ah oo loo yaqaan qof, kaas oo aan ahayn magaciisa dhabta ah; koofaar. la-mid: naynaas.
naanays²: m.dh (-syo, m.dh) (Kiim.) Hab loo qoro iskudhis kimikaad iyadoo la isticmaalayo summadaha atamyada ku jira. Hoosgalayaashu waxay u taaganyihiin tirada atamyada. Naaneys molikiyuulku waxay ku tustaa oo keliya nooca iyo tirada atamyada ah ee ku jira iskudhiska. Dhis naaneys molikuyuulkuna waxay muujisaa sida atammadu u ratibanyihiin.
naanays³: f.mg1 (-say, -stay) 1. Ku n.: qof magac dheeri ah oo aan kiisii dhabta ahaa ahayn u bixin. 2. Ku n.: cid falkeeda dhaliilid. m.f.dh, naanaysid. la-mid: naynaas.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
naanays
f. n. nickname; formula {chemistry}
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
naanays
-ta: (n) nickname (nik neem) ~ naynaas
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Naanays
Soprannome
Nickname
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
naanays
(fal) magac aan kiisa rasmiga ahayn ladh ah ugu yeedh.
naanays-ta: (magac, dhedig, keli) magac ladh ah oo magaca dhabta ah ka caansanaada oo qof oo bixiyo. Guray waa naanays. Dh: koofaar.
naanays -ta: (magac, dhedig, keli) xaraf astaan ah curiye oo magaciisa u taagan. Naanaysta Os waa O; naaynayta Haydarojiin waa H.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
naanays
bw: naynaas
de: nickname; [ext.] formula {chemistry}
lx: naanays
pd: (-ta)
ps: n1-f
syn: koofaar
key: naanays
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waangay
(fal) xaasid oo adoo wax haya ha siin. Waagay markaaga markuu kuu soo doonto.
waangay: (tilmaame) wax qadhaadh oo aan la ligi karin ah. Dacar waangay ah ayaan carrabka saaray.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
yaallay
v.-ind, simple past tense: it [masc.] was (situated) there
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
yaallay
de: it [masc] was (situated) there
initial: y
lx: yaallay
ps: v4c-3m-ind-past
key: yaallay
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
yaannan
pron., neg., opt. form: may we not!, so long as we [excl.] don't!
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
yaannan
a: yaannu
de: may we not!, so long as we [excl] don't! With negative optative
initial: y
lx: yaannan
ps: pro-neg-opt
key: yaannan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yaanyaa
(magac, lab, keli) baryo calaalcal ku jiro oo cid gaar ah ku wajahan. Iska daa yuanya'a oo shagayso. Dh: yadaadun
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yabaray
-da: (magac, dhedig, keli) waxyaalo loo sameeyo dadka wadaaddada leh ama quruumaha. Yabaray ayaa loo sameeyey Jaamac. Dh: cuudis.
yabaray: (fal) ka qof wadaaddo leh ka cuudi. Islaanta u yabaray qof.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
anay
(magac'uyaal) lagu tusmeeyo qofka koowaad ee lala hadlaha ah oo keli ah. Waa 'aniga' iyo 'ayay' oo la isku daray. Waar ma anay sidaa igu leeyihiin?
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
yaan
yaan: question word, vl. pron. whom ... I?; who ... me?
yaan: question word, neg. who ... not?
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yaan
(magac'uyaal) tusameeya magacuyaal aan hadluhu garanayn, oo lagu bilaabo weedh su'aaleed lagu baadigoobayo la yeelaha uu falku ku dhacayo, qofkeen, ruuxeen. Dh: keen, teen, ayaan, kumaan, tumaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aabay
(fal) arrin ama talo curi; arrin hindis oo taabbage-lintiisa qorshee. Talaan aabay lahaa, tusmaan gaadhsii lahaa, tilmaan abid baan lahaa. Dh: astay, aabee, qorshay, dheego.
aabay: (fal) wax u aabbayeel; tixgeli oo aabbee. Aabay waalidkaaga ajar baa ku jiree. Dh: aabee, aabbayeel.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aafay
(fal) dhibaato iyo xumaan dad kale qabadsii oo gaadhsii. Haddii ad xanuun qabto dadka kale ha aafayn. Dh: aafee, ibtilee.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aanad
vl. pron., neg. you ... not
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aanad
a: aadan
de: you ... not = aan + aad
lx: aanad
ps: neg + vpro
xe: The work you didnt do is difficult.
xv: Shaqada aanad qabanin wey adagtahay.
key: aanad
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aanan
vl. pron., neg. I ... not
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aanan
de: I ... not = aan + aan
lx: aanan
ps: vpro + neg
key: aanan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aaray
-da: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah shimbiraha oo midabka dambaska leh. Aaray ayaa geedkaa fuushan. Dh: adar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aaway
Aaway?
Xaggee buu (ama bay) jiraa (ama jirtaa?); Meeyey? Meeday? (ama away?).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aaway
e.we Erey weyddiimeed, oo sida falka, mararka qaarkood, isu rogroga (sida dh.: awday, w.: aawaye) oo micnihiisu yahay 'xaggee laga helaa?' 'mee?'. la-mid: aawaye, away, awday.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aaway
e.we Erey weyddiimeed, oo sida falka, mararka qaarkood, isu rogroga (sida dh.: awday, w.: aawaye) oo micnihiisu yahay: Xaggee laga helaa? Mee?. la-mid: aawaye, away, awday.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aaway
loc. question word, m. where is he / it [masc.]?
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aaway
-da: (magac, dhedig, keli) sabab lagu badbaado ama loo ciirsado. Arrintii adkaatoo, aaway baan rabnaa. Dh: gargaar, kaalmo.
aaway: (weydiin) erey la adeegsado marka la isweydiinayo nafley ama walax meesha ay jirto. Weedha lagu bilaabo na, waxa ay ku dhamaatal calaamadda ?. Aaway horumarkaad tidhi, hadduun buu aawan yahay? Dh: mee, meeday, away.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aaway
de: where is he / it [masc]?
lx: aaway
pd: (aawey)
ps: qw-loc-m
syn: meeyey
key: aaway
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aynay
(suffix): we were doing. Ex: waan soconaynay; we were walking. Waan maqlaynay: we were listening. Waan cunaynay; we were eating.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baana
conj. and ...
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
baana
de: and ... [FOCUS] = baa + -na
lx: baana
ps: focus + conj
key: baana
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ganay
-ga: (magac, lab, keli) qof foolka sare la' ama jaban. Dh: ganey, foolloo.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Maana
name-f mindful; intelligence; good sense
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
maana
(pronoun plus negative) I ... not ~ maan. Ex: maana kuusheegin? Didn't I tell you?
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Maana
ama Maanafaay: magac loo bixiyo gabadh laga filayo maskax iyo xasuus gaar ah.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
waana
class, [conjunction] but it is / was ...
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
waana
de: but it is / was ... = waa [declarative] + -na 'and'
initial: w
lx: waana
ps: class + conj
key: waana
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
yaanu
pron., neg., opt. form: may he not!, don't let him ...!
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
yaanu
de: may he not!, don't let him ...! With negative optative
initial: y
lx: yaanu
ps: pro-neg-opt
xe: Dont let him drink alcohol!
xv: yuu ~ yuusan
key: yaanu
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Yacay
(Yacay-ga)
Geedo yaryar, laamo, kd. oo alaabada iyo dhulka dhexdooda la geliyo dhawraarin ahaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
yacay
yacay¹: m.l Geedo yaryar iyo wixi lamida oo dhawraarin ahaan gogosha iyo dhulka la kala dhexgeliyo; asgogol.
yacay²: f.g1 (-yay, -yday) Guri yacay dhigid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
yacay
m. n. dry grass ~ straw used as packing material
yacay: v. pack with dried grass ~ straw
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
YACAY
(Ya'ai) May, S, C Sericocomopsis pallida (S. Moore) Schinz Amaranthaceae.
May Croton menyhartii Pax. Euphorbiaceae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yacay
-ga: (magac, lab, keli) geedo yaryar oo dhawraarin ahaan gogosha iyo dhulka la kala dhexgeliyo. Yacay badan gogosha ka hoosaysi Dh: asgogol.
yacay-ga: (magac, lab, keli) dhirta geedwaynta ahi inta ay yaryar tahay. Yacay intuu yaryuhuu yabaalaa. Dh: jidhi.
yacay-ga: (magac, lab, keli) tulud sida aloolka ah oo laamo qoyan laga sameeyo oo dhadhaarrada deyr looga dhigo aqallada dasada ah. Yacay ku dadab docda aqalka. Dh: alool.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
yahay
v., present habitual: he is
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yakay
(fal) cid amardiido samaysay ganaax. Ninkaan qaanuunka bulshada u hogaansamin yakay. Dh: garraax.
yakay: (fal) xidh oo giiji.