ereyga

yaanay

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

yaanay

DHAN
1

yaanay: pron., neg., opt. form: may she not!, don't let her ...!

2

yaanay: pron., neg., opt. form: may they not!, don't let them ...!

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

aanay

DHAFAN

vl. pron., neg. she / it [fem.] ... not; they ... not

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aanay

DHAFAN
1

(fal) (u ~) wax ama shay godobtiisa ama sababtiisa cid kale u raac ama u tiiri. Gef walba ciddii iska lahayd u aanay. Dh: aanee.

2

aanay: (magac'uyaal) tilmaamaya qofka saddexaad oo dhedig oo gala weedh diidmo ku jirto. Gabadhii waxaa loo dhisay wiil aanay rabin. Ciidda waxa la isku diyaariyaa inta aanay soo gali, ayna.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

aanay

DHAFAN
1

a: ayan

2

de: she / it [fem] ... not; they ... not = aan + ay

3

lx: aanay

4

pd: (aaney)

5

ps: neg + vpro

6

key: aanay

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

caanay

DHAFAN

(fal) cunto, shaah iyo wixii la mid ah, caano ku dar. Carruurta garawga u caanay. Dh: caanee.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

yaanad

DHAFAN

pron., neg., opt. form: may you not!, so long as you don't!

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

yaanad

DHAFAN
1

de: may you not!, so long as you don't! With negative optative

2

initial: y

3

lx: yaanad

4

ps: pro-neg-opt

5

xe: You stay at home, but I hope you dont light a fire!

6

xv: Guriga joog, dabse yaanad shidin!

7

key: yaanad

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

yaanan

DHAFAN

pron., neg., opt. form: may I not!, dont let me ..., so long as I don't!

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

yaanan

DHAFAN
1

de: may I not!, don't let me ..., so long as I don't! With negative optative

2

initial: y

3

lx: yaanan

4

ps: pro-neg-opt

5

xe: Ill go with you so long as I don't go to the boondocks!

6

xv: Waa ku raacayaa, laakiin yaanan baadiye tegin!

7

key: yaanan

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bakteeriya

DHAABAN

m.dh (-ayaal, m.l/dh) (baayoloji) Noole ili-ma-aragtay ah oo dhammaantood ka kooban hal unug, kuwaas oo aan lahayn xuub bu'eed u gaar ah, hase yeeshee leh gidaar unug oo samays u goonniya leh. B.da badanaaba waxa lagu kala soocaa habka khadaynta Garaam (ha u baahnaato ogsajiin ama yaanay u baahnaan) iyo qaabka muuqaalkooda.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

bakteeriya

DHAABAN

m.dh (-ayaal, m.l/dh) (baay.) Noole ili-ma-aragtay ah oo dhammaantood ka kooban hal unug, kuwaas oo aan lahayn xuub bu'eed u gaar ah, hase yeeshee leh gidaar unug oo samays u goonniya leh. B.da badanaaba waxa lagu kala soocaa habka khadaynta Garaam (ha u baahnaato ogsajiin ama yaanay u baahnaan) iyo qaabka muuqaalkooda.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

balalaxlayn

DHAABAN

-ta: (magac, dhedig, keli) dareere shubnaya shanqarta ka baxda oo soo noqnoqda. Balalaxlaynta biyaha waxaraha oomman yaanay ku qamaamin.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ballaqaad

DHAABAN

-da: (magac, dhedig, keli) weel ama aqal xidhnaa, wax af bannaan ka dhigid. Ballaqaadda afaafka ka ilaali yaanay tuugtu kuu soo geline. ballaqad -ka: (magac, lab, keli) eeg ballaqaad.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bambayn

DHAABAN
1

-ta: (magac, dhedig, keli) bambo qaraxda la dhicid.

2

bambayn -ta: (magac, dhedig, keli) kubbad iyo wax la mid ah hawo ama naqas ka buuxin adiga oo adeegsanaya bam. Bambaynta badan ka jooji kubbada yaanay qarxine.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baryayso

DHAABAN

(fal) tuugso oo kolba cid wax weydiiso. Naftu baryayso yaanay kuugu sheekayne shaqayso. Dh: tuugso.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bashiishad

DHAABAN
1

-ka: (magac, lab, keli) neef ida ah oo cidla' ku dhalay. Bashiishadka ka ilaali sabeenta ilmaha yaanay cidla' kaga imanin.

2

bashiishad -ka: (magac, lab, keli) arrin sidii la doonayey noqon weyday. Dh: xagaldaac.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

biyeysad

DHAABAN
1

-ka: (magac, lab, keli) biyo ku darsad. Caanaha biyeysadka ka daa yaanay bagine. Dh: badhxad, xariirad.

2

biyeysad-ka: (magac, lab, keli) weel biyo ku shubashad. Biyeysadka buraashadda danbaysii oo marka hore iska maydh. Dh: dhaansad.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

budee

DHAABAN
1

(fal) ul madax buuran leh oo gaaban la dhac. Dh: budhee.

2

budee: (fal) ka dhig dixiin, daqiiq ah. Innoo budee hadhuudhka.

3

budee: (fal) budo ku dar dareere. Shuurada budee oo yaanay quldoobin.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

daaddegitaan

DHAABAN

-ka: (magac, lab, keli) meel sare ka soo degitaan oo hoos uu dhaadhicitaan. Daaddegitaan ka hor buu inanku geedka ka soo dhacay. daaddehee: (fal) ilma yar socodka bar oo gacanta qaabo. Inantu yaanay kufine daadehee. Dh: daadihi.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

daadduunsii

DHAABAN

(fal) xaqi oo meel dheer u hayaami. Maatida daaduunsii yaanay abaaraha ku le'ane. Dh: qaxi, hayaami, dalndooli.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

daar

DHAABAN
1

(fal) dab, nal iyo wixii la mid ah oo densan, shid ama noolee. Dabka innoo daar dhaxan baa jirtee. Dh: huri.

2

daar: (fal) cid kale, farogelin kula kac. Kuma daaree ha i daarin. Dh: gardarrayso.

3

daar: (fal) koox wax u billow sida ciyaar, legdin ama orod. Xantaysiga noo daar Daahiraw.

4

daar-ka: (magac, lab, keli) dalool yar oo loo yeelo daboolka dhiilaha caanaha lagu lulo oo qori ama maydhax iyo wixii la mid ah lagu juqaalo. Marka la rabo in la ogaado ciirtu inay cagaartay ama baxday, intii laga qaado juqaalka ayaa caanaha lagu soo dhiijiyaa ama lagu soo daariyaa gacanta si looga fiiriyo inay subag dhashay iyo in kale ciirtu. Daarka juf caauhu yaanay daadanine.

5

daar -ka: (magac, lab, keli) cad yar oo wareegsan oo weelasha qaarkood sida dhiilaha, dabool looga dhigo oo afkooga la le'egaysiiyo.

6

daar -ka: (magac, lab, keli) meel halbawle ah oo jidhka ka tirsan. Dh: halbowle.

7

daar-ka: (magac, lab, keli) maddiil aad u afbadan oo wax lagu jaro. Dh: muus, sakiin, mandiil.

8

daar -ka: (magac, lab, keli) sal dhinaca dhulka xiga u ballaadhan oo gorfaha dabaqyada iyo wixii la mid ah, xagga danbe lagaga tolo si ay ugu joogsadaan. Marakabka daarka waxa loogu tolay meel ha joogsado e. Dh: sariirta.

9

daar-ka: (magac, lab, keli) hilib jiidh ah oo sararta inteeda dambe ee adhaxda xigta saaran.

10

daar-ta: (magac, dhedig, keli) dhisme ka samaysan dhagax. Nin daar ku jiraa daruur ma arkee, illeyn xalay roobkii baa da'ay.

11

daar-ta: (magac, dhedig, keli) caano ama dareere kale, wax yar oo laga shubo.

12

daar-ta: (magac, dhedig, keli) sallaanka meesha malabku ku jiro lagu fuulo ama lagu gaaro.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dabbaal

DHAABAN
1

(fal) xoolo dhankay u socdeen ama u jeedeen ma ahee dhanka kale u jeedi. Dh: rog, jedi.

2

dabbaal -ka: (magac, lab, keli) qof dogon ah oo ay garashadiisu liidato. Intuu i diray ayuu haddana dabbaal igu sheegayaa. Dh: nacas, caran, coon, caqligaab, garaadlaawe, candadowl.

3

dabbaal -ka: (magac, lab, keli) maraqa geela. naasaha lagaga maro qayb ka mid ah oo yar oo laba naas ku filan. Dabbaalka hasha ku xir nirigtu yaanay nuugine.

4

dabbaal -ka: (magac, lab, keli) dib u soo rogga ama soo celinta xoolaha.

5

dabbaal-sha: (magac, dhedig, keli) biyaha dhexdooda oo siyaabo badan loo dhexmaro iyadoo aan waxba la saarnayn. Daqsi caanana wuu ku dabbaal bartaa fuudna wuu ku gubtaa.

6

dabbaal-sha: (magac, dhedig, keli) qof dhedig oo leh garaad liita. Dh: doqon, nacas, caran.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dadnaan

DHAABAN

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dedan oo dusha ay wax ka saaran yihiin ahaan. Alaabta dadnaanta u daa yaanay qoyine. Dh: dednaan.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

darayays

DHAABAN

-ka: (magac, lab, keli) qallaxaynta awrku awr kale ku sameeyo. Darayayska yaanay awrtu isku bakhtiinine kala ilaali. Dh: darays, qallaxayn.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dunuuf

DHAABAN

-ta: (magac, dhedig, keli) meesha ay iska galaan gidaarka iyo jiingaddu. Dunuufka adkee yaanay dabayshu jiingadda qaadine.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

faddare

DHAABAN

-ha: (magac, lab, keli) wax aan nadiif ahayn oo ay naftu kahato; wax wasakh iyo uskag badan oo ay naftu nacdo. Meesha innaga hagaaji yaanay faddaro noqonin e. Dh: faddaaddo, faddare, nijaas, wassakh.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

hil

DHAABAN
1

(fal) wax dusha iska saarsaar. Xaabada iska hil yaanay farangaaggo kaa yeelane. Dh: iskudubbarid. Dh: taallay.

2

hil: (fal) dabool ama aabbudh saar. Dh: dabool, aabbudh.

3

hil-ka: (magac, lab, keli) wax dusha iska saarsaaran. Dh: taallo, tuun.

4

hil -ka: (magac, lab, keli) hanta iyo wixii la mid ah, salab u dhammayn oo wada xidhxidhid.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

idig

DHAABAN

(ereydhawaaq) la adeegsado kolka maqasha geela, lo'da ama baraarka la kaxaynayo ama la iska leexinayo. Waysha idig ku dheh saca yaanay nuugine. Dh: idigso.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

leeddo

DHAABAN

-da: (magac, dhedig, keli) fuulidda faras aan la heensayn. Leedda fuulkiyo, wiilyaw lahashadu, yaanay kula lumin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

miyaanay

DHAFANDHAAF
1

question word, neg., v: is she not?, wouldn't it [fem.]...?, doesn't it ...?

2

miyaanay question word, neg., v: are they not?, wouldn't they?, don't they ...?

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

miyaanay

DHAFANDHAAF

[interrogative word] are they not? or are she not?. Ex: miyaanay Soomaali ahayn? are they not Somalian?

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

yaanay_1

DHAFANDHAAF
1

de: may she not!, don't let her ...! With negative optative

2

hm: 1

3

initial: y

4

lx: yaanay

5

pd: (yaaney)

6

ps: pro-neg-opt

7

xe: Dont let the girl look!

8

xv: yeeyan, yay

9

key: yaanay_1

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

yaanay_2

DHAFANDHAAF
1

a: yeeyan

2

de: may they not!, don't let them ...! With negative optative

3

hm: 2

4

initial: y

5

lx: yaanay

6

pd: (yaaney)

7

ps: pro-neg-opt

8

key: yaanay_2

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

yaanbayn

DHAFANDHAAF

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg yaambayn.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ba'anay

DHAFANDHAAF

(fal) wax ba'an ka dhig; qof ama wax kale, ka dhig wax daran oo xun.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baanbay

DHAFANDHAAF

-da: (magacwadareed) kooxda muusigga gaardiska ciidanka u qaabilsan. Baanbayda boolisku astaantiisa ayay tumayaan.

waa la naqliyay ✓

Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]

BAANSAY

DHAFANDHAAF

Erythrochlamys spectabilis

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]

BAANSAY

DHAFANDHAAF

(Bansai) C Erythrochlamys spectabilis Guerke. Labiatae.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

caanayn

DHAFANDHAAF

m.f.dh eeg caanee.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

caanayn

DHAFANDHAAF

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto, shaah iyo la mid ah, caano ku darid.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

caanays

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) eeg caanayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

gaantay

DHAFANDHAAF

m.l (-yo, m.dh) (jooloji) Xabuub khafiif oo dhadhaab lakabeed oo ka dhashay dhoobo, waxa laga yabaa iney ku sameysantey cadaadis culeyska dhadhabaha kor saaran dartood, ama sibidhow (cementation), sida nuuradda.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

gaantay

DHAFANDHAAF

m.l (-yo, m.dh) (jool.) Xabuub khafiif oo dhadhaab lakabeed oo ka dhashay dhoobo, waxa laga yabaa iney ku sameysantey cadaadis culeyska dhadhabaha kor saaran dartood, ama sibidhow (cementation), sida nuuradda.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Gaantay

DHAFANDHAAF

Till, Shale

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gaantay

DHAFANDHAAF
1

-da: (magac, dhedig, keli) ciid adag oo isku taalla oo dhulka la qodayo ka soo fuqda. Dh: fudaanfud.

2

gaantay-ga: (magac, lab, keli) xabuub khafiif oo dhadhaab lakabeed oo ka dhashay dhoobo, waxa laga yabaa iney ku sameysantay cadaadis culeyska dhadhabaha kor saaran dartood, ama sibidhow ku dhaca sida nuuradda.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ihaanay

DHAFANDHAAF

(fal) ha xurmayn oo sharafdil ku samee. Dh: ihaanee, dullee, dullay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

inaanay

DHAFANDHAAF

conj., neg., vl. pron. that she / it [fem.] / they ... not

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

inaanay

DHAFANDHAAF

[pronoun they / she followed by action verb] ~ inaysan, inayan

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

inaanay

DHAFANDHAAF
1

a: inayan

2

de: that she / it [fem] / they ... not = in + aan + ay

3

lx: inaanay

4

pd: (inaaney)

5

ps: conj + neg + vpro

6

key: inaanay

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

maantay

DHAFANDHAAF

fk. la-mid: maan².

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

maantay

DHAFANDHAAF

(pronoun she or they plus today) she or they... today. Ex: maantay tiri; she said it today

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Naanays

DHAFANDHAAF
1

(Naanays-ta)

2

Magac dheeri ah oo qof ama wax kale loo baxsho ama lagu dhejiyo; koofaar; (ama naynaas).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

naanays

DHAFANDHAAF
1

naanays¹: m.dh (-so/-syo, m.dh) Magac dheeri ah oo loo yaqaan qof, kaas oo aan ahayn magaciisa dhabta ah; koofaar. la-mid: naynaas¹.

2

naanays²: m.dh (-syo, m.dh) (kiimika)Hab loo qoro iskudhis kimikaad iyadoo la isticmaalayo summadaha atamyada ku jira. Hoosgalayaashu waxay u taaganyihiin tirada atamyada. Naaneys molikiyuulku waxay ku tustaa oo keliya nooca iyo tirada atamyada ah ee ku jira iskudhiska. Dhis naaneys molikuyuulkuna waxay muujisaa sida atammadu u ratibanyihiin.

3

naanays³: f.mg1 (-say, -stay) 1. Ku n.: qof magac dheeri ah oo aan kiisii dhabta ahaa ahayn u bixin. 2. Ku n.: cid falkeeda dhaliilid. la-mid: naynaas².

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

naanays

DHAFANDHAAF
1

naanays¹: m.dh (-so/-syo, m.dh) Magac dheeri ah oo loo yaqaan qof, kaas oo aan ahayn magaciisa dhabta ah; koofaar. la-mid: naynaas.

2

naanays²: m.dh (-syo, m.dh) (Kiim.) Hab loo qoro iskudhis kimikaad iyadoo la isticmaalayo summadaha atamyada ku jira. Hoosgalayaashu waxay u taaganyihiin tirada atamyada. Naaneys molikiyuulku waxay ku tustaa oo keliya nooca iyo tirada atamyada ah ee ku jira iskudhiska. Dhis naaneys molikuyuulkuna waxay muujisaa sida atammadu u ratibanyihiin.

3

naanays³: f.mg1 (-say, -stay) 1. Ku n.: qof magac dheeri ah oo aan kiisii dhabta ahaa ahayn u bixin. 2. Ku n.: cid falkeeda dhaliilid. m.f.dh, naanaysid. la-mid: naynaas.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

naanays

DHAFANDHAAF

f. n. nickname; formula {chemistry}

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

naanays

DHAFANDHAAF

-ta: (n) nickname (nik neem) ~ naynaas

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Naanays

DHAFANDHAAF
1

Soprannome

2

Nickname

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

naanays

DHAFANDHAAF
1

(fal) magac aan kiisa rasmiga ahayn ladh ah ugu yeedh.

2

naanays-ta: (magac, dhedig, keli) magac ladh ah oo magaca dhabta ah ka caansanaada oo qof oo bixiyo. Guray waa naanays. Dh: koofaar.

3

naanays -ta: (magac, dhedig, keli) xaraf astaan ah curiye oo magaciisa u taagan. Naanaysta Os waa O; naaynayta Haydarojiin waa H.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

naanays

DHAFANDHAAF
1

bw: naynaas

2

de: nickname; [ext.] formula {chemistry}

3

lx: naanays

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f

6

syn: koofaar

7

key: naanays

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

waangay

DHAFANDHAAF
1

(fal) xaasid oo adoo wax haya ha siin. Waagay markaaga markuu kuu soo doonto.

2

waangay: (tilmaame) wax qadhaadh oo aan la ligi karin ah. Dacar waangay ah ayaan carrabka saaray.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

yaallay

DHAFANDHAAF

v.-ind, simple past tense: it [masc.] was (situated) there

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

yaallay

DHAFANDHAAF
1

de: it [masc] was (situated) there

2

initial: y

3

lx: yaallay

4

ps: v4c-3m-ind-past

5

key: yaallay

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

yaannan

DHAFANDHAAF

pron., neg., opt. form: may we not!, so long as we [excl.] don't!

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

yaannan

DHAFANDHAAF
1

a: yaannu

2

de: may we not!, so long as we [excl] don't! With negative optative

3

initial: y

4

lx: yaannan

5

ps: pro-neg-opt

6

key: yaannan

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

yaanyaa

DHAFANDHAAF

(magac, lab, keli) baryo calaalcal ku jiro oo cid gaar ah ku wajahan. Iska daa yuanya'a oo shagayso. Dh: yadaadun

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

yabaray

DHAFANDHAAF
1

-da: (magac, dhedig, keli) waxyaalo loo sameeyo dadka wadaaddada leh ama quruumaha. Yabaray ayaa loo sameeyey Jaamac. Dh: cuudis.

2

yabaray: (fal) ka qof wadaaddo leh ka cuudi. Islaanta u yabaray qof.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

anay

DHAFANDHAAF

(magac'uyaal) lagu tusmeeyo qofka koowaad ee lala hadlaha ah oo keli ah. Waa 'aniga' iyo 'ayay' oo la isku daray. Waar ma anay sidaa igu leeyihiin?

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

yaan

DHAFANDHAAF
1

yaan: question word, vl. pron. whom ... I?; who ... me?

2

yaan: question word, neg. who ... not?

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

yaan

DHAFANDHAAF

(magac'uyaal) tusameeya magacuyaal aan hadluhu garanayn, oo lagu bilaabo weedh su'aaleed lagu baadigoobayo la yeelaha uu falku ku dhacayo, qofkeen, ruuxeen. Dh: keen, teen, ayaan, kumaan, tumaan.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aabay

DHAFANDHAAF
1

(fal) arrin ama talo curi; arrin hindis oo taabbage-lintiisa qorshee. Talaan aabay lahaa, tusmaan gaadhsii lahaa, tilmaan abid baan lahaa. Dh: astay, aabee, qorshay, dheego.

2

aabay: (fal) wax u aabbayeel; tixgeli oo aabbee. Aabay waalidkaaga ajar baa ku jiree. Dh: aabee, aabbayeel.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aafay

DHAFANDHAAF

(fal) dhibaato iyo xumaan dad kale qabadsii oo gaadhsii. Haddii ad xanuun qabto dadka kale ha aafayn. Dh: aafee, ibtilee.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

aanad

DHAFANDHAAF

vl. pron., neg. you ... not

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

aanad

DHAFANDHAAF
1

a: aadan

2

de: you ... not = aan + aad

3

lx: aanad

4

ps: neg + vpro

5

xe: The work you didnt do is difficult.

6

xv: Shaqada aanad qabanin wey adagtahay.

7

key: aanad

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

aanan

DHAFANDHAAF

vl. pron., neg. I ... not

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

aanan

DHAFANDHAAF
1

de: I ... not = aan + aan

2

lx: aanan

3

ps: vpro + neg

4

key: aanan

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aaray

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah shimbiraha oo midabka dambaska leh. Aaray ayaa geedkaa fuushan. Dh: adar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aaway

DHAFANDHAAF
1

Aaway?

2

Xaggee buu (ama bay) jiraa (ama jirtaa?); Meeyey? Meeday? (ama away?).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

aaway

DHAFANDHAAF

e.we Erey weyddiimeed, oo sida falka, mararka qaarkood, isu rogroga (sida dh.: awday, w.: aawaye) oo micnihiisu yahay 'xaggee laga helaa?' 'mee?'. la-mid: aawaye, away, awday.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

aaway

DHAFANDHAAF

e.we Erey weyddiimeed, oo sida falka, mararka qaarkood, isu rogroga (sida dh.: awday, w.: aawaye) oo micnihiisu yahay: Xaggee laga helaa? Mee?. la-mid: aawaye, away, awday.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

aaway

DHAFANDHAAF

loc. question word, m. where is he / it [masc.]?

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aaway

DHAFANDHAAF
1

-da: (magac, dhedig, keli) sabab lagu badbaado ama loo ciirsado. Arrintii adkaatoo, aaway baan rabnaa. Dh: gargaar, kaalmo.

2

aaway: (weydiin) erey la adeegsado marka la isweydiinayo nafley ama walax meesha ay jirto. Weedha lagu bilaabo na, waxa ay ku dhamaatal calaamadda ?. Aaway horumarkaad tidhi, hadduun buu aawan yahay? Dh: mee, meeday, away.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

aaway

DHAFANDHAAF
1

de: where is he / it [masc]?

2

lx: aaway

3

pd: (aawey)

4

ps: qw-loc-m

5

syn: meeyey

6

key: aaway

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

aynay

DHAFANDHAAF

(suffix): we were doing. Ex: waan soconaynay; we were walking. Waan maqlaynay: we were listening. Waan cunaynay; we were eating.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

baana

DHAFANDHAAF

conj. and ...

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

baana

DHAFANDHAAF
1

de: and ... [FOCUS] = baa + -na

2

lx: baana

3

ps: focus + conj

4

key: baana

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ganay

DHAFANDHAAF

-ga: (magac, lab, keli) qof foolka sare la' ama jaban. Dh: ganey, foolloo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Maana

DHAFANDHAAF

name-f mindful; intelligence; good sense

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

maana

DHAFANDHAAF

(pronoun plus negative) I ... not ~ maan. Ex: maana kuusheegin? Didn't I tell you?

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

Maana

DHAFANDHAAF

ama Maanafaay: magac loo bixiyo gabadh laga filayo maskax iyo xasuus gaar ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

waana

DHAFANDHAAF

class, [conjunction] but it is / was ...

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

waana

DHAFANDHAAF
1

de: but it is / was ... = waa [declarative] + -na 'and'

2

initial: w

3

lx: waana

4

ps: class + conj

5

key: waana

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

yaanu

DHAFANDHAAF

pron., neg., opt. form: may he not!, don't let him ...!

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

yaanu

DHAFANDHAAF
1

de: may he not!, don't let him ...! With negative optative

2

initial: y

3

lx: yaanu

4

ps: pro-neg-opt

5

xe: Dont let him drink alcohol!

6

xv: yuu ~ yuusan

7

key: yaanu

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Yacay

DHAFANDHAAF
1

(Yacay-ga)

2

Geedo yaryar, laamo, kd. oo alaabada iyo dhulka dhexdooda la geliyo dhawraarin ahaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

yacay

DHAFANDHAAF
1

yacay¹: m.l Geedo yaryar iyo wixi lamida oo dhawraarin ahaan gogosha iyo dhulka la kala dhexgeliyo; asgogol.

2

yacay²: f.g1 (-yay, -yday) Guri yacay dhigid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

yacay

DHAFANDHAAF
1

m. n. dry grass ~ straw used as packing material

2

yacay: v. pack with dried grass ~ straw

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]

YACAY

DHAFANDHAAF
1

(Ya'ai) May, S, C Sericocomopsis pallida (S. Moore) Schinz Amaranthaceae.

2

May Croton menyhartii Pax. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

yacay

DHAFANDHAAF
1

-ga: (magac, lab, keli) geedo yaryar oo dhawraarin ahaan gogosha iyo dhulka la kala dhexgeliyo. Yacay badan gogosha ka hoosaysi Dh: asgogol.

2

yacay-ga: (magac, lab, keli) dhirta geedwaynta ahi inta ay yaryar tahay. Yacay intuu yaryuhuu yabaalaa. Dh: jidhi.

3

yacay-ga: (magac, lab, keli) tulud sida aloolka ah oo laamo qoyan laga sameeyo oo dhadhaarrada deyr looga dhigo aqallada dasada ah. Yacay ku dadab docda aqalka. Dh: alool.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

yahay

DHAFANDHAAF

v., present habitual: he is

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

yakay

DHAFANDHAAF
1

(fal) cid amardiido samaysay ganaax. Ninkaan qaanuunka bulshada u hogaansamin yakay. Dh: garraax.

2

yakay: (fal) xidh oo giiji.

waa la naqliyay ✓