Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

v., neg., present habitual: it [masc.] is not there

2

yaallo: v.-,rel, present habitual: that it [masc.] is there

3

yaallo: v., opt. form: may it [masc.] be there

waa la naqliyay ✓

v., sg., opt. form: let me be (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

de: let me be (in a place)

2

lx: aallo

3

ps: v4c-1sg-opt

4

key: aallo

waa la naqliyay ✓

1

(Faalla-da)

2

Arrin dhacday ama la qoray ama afka laga sheegay oo laga hadlo, in la sii caddeeyo, ama wax looga sheego oo xumaanteeda ama samaanteeda la muujiyo darteed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Faahfaahin lagaga hadlayo dhacdo, meel, wax iyo wixi lamida. la-mid: faalle.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Faahfaahin lagaga hadlayo dhacdo, meel, wax iyo wixi lamida. la-mid: faalle.

waa la naqliyay ✓

f. n. commentary, exegesis

waa la naqliyay ✓

-da / faallada: (n) editorial (edi-tooriyal); editorial comment; commentary; remark ~ tacliiq, faaqidaad

waa la naqliyay ✓

1

Commento

2

Commentary

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) arrin dhacay ama la qoray ama afka laga sheegay oo wax sii caddaynaya laga sheego. Dh: faaqidaad.

waa la naqliyay ✓

1

de: commentary, exegesis

2

lx: faallo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: faallo

waa la naqliyay ✓

تعليق

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) buuraha dushooda meelaha dhagaxdu ku urursan yihiin ee loo yaqaan taallooyinka. Dh: taallo.

waa la naqliyay ✓

1

(Naalla-da)

2

1. Wax wanaagsan; khayr.

3

2. Caloolsami; farax.

4

3. War lagu farxo; bishaaro.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Ladnaan xag dhaqaalo iyo caafimaad. 2. Yididdiilo wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Ladnaan xag dhaqaalo iyo caafimaad. 2. Yididdiilo wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. good fortune ~ news, happiness, unforgettable situation

2

naallo: v., pl., opt. form: let us be (there)!; may we be (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) rajo iyo iddidiilo wax wanaagsan maanka lagu hayo.

2

naallo -da: (magac, dhedig, keli) dhagax badan oo meel la toomiyey muddo qarniyaal horeed ah; dhisme gaboobay oo ah dhagax la isdulsaaray oo kor loo dheereeyay. Dh: taallo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) midho iyo caleen xoolo u ruxid.

2

qaallo -da: (magac, dhedig, keli) eeg qaalle. qaalmaqooqshe -ha: (magac, lab, keli) caws xooluhu ay jecel yihiin oo inta badan dhirta hoosteeda ka baxa. Qaalmaqooqshaha xooluhu way jecel yihiin. Dh: xuluul.

waa la naqliyay ✓

1

(Taalla-da)

2

1. Dhis ama wax korka la iska saarsaaray oo kor loo dheereeyey.

3

2. Dhis lagu muuneeyo oo lagu xusuusto wax dhacay oo taariikh leh, ama qof, wax weyn oo waxtar ah, oo aan la illaawi karin, dadkiisa ama dalkiisa u sameeyey; ~ xusuuseed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhis ama wax korka la iska saarsaaray oo kor loo dheereeyey. 2. Dhis lagu muuneeyo oo lagu xusuusto wax dhacay oo taariikh leh, ama qof, wax weyn oo waxtar ah, oo aan la illaawi karin, dadkiisa ama dalkiisa u sameeyey. Tusaale: “T. xusuuseed”.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhis ama wax korka la iska saarsaaray oo kor loo dheereeyey. 2. Dhis lagu muuneeyo oo lagu xusuusto wax dhacay oo taariikh leh, ama qof, wax weyn oo waxtar ah, oo aan la illawi karin, dadkiisa ama dalkiisa u sameeyey. Tusaale: T. xusuuseed.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. cairn; pile; statue, monument

2

taallo v., neg., present habitual: it [fem.] is not there

3

taallo v., rel, present habitual: that it [fem.] is there

4

taallo v., opt. form: let it [fem.] be there

waa la naqliyay ✓

-taallada: (n) monument (mon-yo-menf); statue (istaa-juu); memorial (me-moo-riyaal). Ex: tallada Daljirka Daahsoon; the statue of the Unknown Soldier

waa la naqliyay ✓

1

Monumento

2

Monument

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhis korka la iska saarsaaray oo kor loo dheereeyey.

2

taallo -da: (magac, dhedig, keli) dhismo qaab gaar ah loo dhiso oo lagu xusuusto wax dhacay oo taariikh leh ama qof weyn oo reebay wax waxtar leh, oo aan la illaabi karin, dadkiisa iyo dalkiisa u sameeyey. Dh: maala.

waa la naqliyay ✓

تمثال، نُصب

waa la naqliyay ✓

ciyaar Soomalidu ciyaaraan ha yeeshee gobol walba si gooni ah looga ciyaaro waxay gaar u tahay ragga qalabka lagu ciyaaro ama la qaato waxaa ka mid ah maqaar lo'aad ama harag, serbi madheedh ah oo uu qaato ninka laashinka ah, buun yar oo kalax ah iyo kabo maqaar ah.

waa la naqliyay ✓

v., subject case, present habitual: it is [masc.] that is situated there

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel la dhigay ku sugan. Qalin dhulka yaalla ayaan qaaday: Dh: yaal

waa la naqliyay ✓

1

de: it is [masc] that is situated there

2

initial: y

3

lx: yaalla

4

ps: v4c-3m-subj-prhb

5

key: yaalla

waa la naqliyay ✓

v., pl., -ind, simple past tense: it [col.] was / they were (situated) there

waa la naqliyay ✓

1

de: it [col] was / they were (situated) there

2

initial: y

3

lx: yaalle

4

ps: v4c-3pl-ind-past

5

key: yaalle

waa la naqliyay ✓

1

balag¹: m.l (-gyo, m.dh) 1. Sixir meel la dhigo si qof meel dheer jiraa uu u yimaado barta sixirku yaallo. 2. Miraha yicibta, lebiga iyo wixi lamida oo curdan ah.

2

balag²: m.dh Buuryo; beejo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cayayaan midab bunni ah, geeso dhaadheer iyo lababaal oo khafiif ah oo qolof adag ku hoos jira leh oo ku nool musqulaha iyo meelaha qashinku yaallo. la-mid: baranbaro.

waa la naqliyay ✓

1

bu'¹: m.dh (bu'o, m.l) 1. Isha nafleyda inteeda madow. 2. Afarta caloolood ee raamsatada middeed. 3. Cudur beeryarada barariya oo kaneecada laga qaado. 4. (sh.r) B. dheh: cod lagu muujiyo shanqar aad u badan.

2

bu'²: m.dh 1. (baayoloji) Jidh dhex yaallo saytobalaasamka unugyada, kaasoo ay ku jiraan walxaha hiddo side DNA. 2. (kiimika) Qaybta atamka ee saldanabeedku toganyahay, cufka atamkuna ka yimaado; b.du borotoonno iyo niyuutroonno ayay ka koobantahay; b.da atamka waxaa lagu muujin karaa summad tilmaamaysa tirada (cufka, borotoonnada, atamka) iyo curyaha magaciisa.

waa la naqliyay ✓

1

dalool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Meel yar furan, wareegsan oo wax ka bannaan. 2. Saddex qaybood oo wax loo qaybshay middood. la-mid: duleel¹.

2

dalool²: m.l (-lo, m.dh) (baayoloji) Dalool ku dhex yaallo saytobalaasanka unug noolkaas oo ay ka buuxaan hawo, biyo, dareerayaal kale, dheecaan ama saxarro cunto ah. Unugyada dhirta, had iyo jeer waxay leeyihiin dalool weyn oo keliya, laakiin unugyada xayawaanku inta badan waxay leeyihi in dhowr dalool oo yaryar.

3

dalool³: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Meel yar, furan, wareegsan, bannaan yeelasho (wax). la-mid: duleel².

waa la naqliyay ✓

1

dhuux¹: m.l 1. Sooh baruurta u eg oo xididdo yaryari ku safanyihiin oo lafaha dheerdheer ku dhex jira oogada nafley. 2. Lafta geedaha walax yar oo jilicsan oo ku dhex jira. 3. Togga calooshiisa biyuhu maraan.

2

dhuux²: m.l (cilmiga naflayda) Nudo jilicsan oo ku yaallo moqorka dhexe iyo meelaha bannaan ee gudaha lafta. Markay dhashaan iyo markay yaryihiin xayawaanku dhuuxa lafahooda oo dhami waxa uu sameeyaa unugyada dhiigga.

3

dhuux³: f.g1 (-xay, -xday) 1. Laf, dhuux kala bixid. 2. Hadal ama arrin aad u fahmid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Warqad war muhiim ihi ku yaallo sida shahaado, warqad aqoonsi iyo wixi lamida. 2. Raad taariikheed muhiim ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin, m.l) (baayoloji) Dalool ku dhex yaallo saytobalaasamka unug nool kaas oo ay ka buuxaan hawo, biyo, dareereyaal kale, dheecaan ama saxaro cunto ah. Unugyada dhirta, had iyo jeer waxay leeyihiin dalool weyn oo keliya, laakiin unugyada xayawaanku inta badan waxay leeyihiin dhowr dalool oo yaryar.

waa la naqliyay ✓

m.l (c.nafl) Moqor uu ku yaallo wadnuhu. Dhinaca lafdhabarleyda waa qayb ka mid ah qaaxada oo ka soocan moqorka kalka ubucda.

waa la naqliyay ✓

1

balag¹: m.l (-gyo, m.dh) 1. Sixir meel la dhigo si qof meel dheer jiraa uu u yimaado barta sixirku yaallo. 2. Miraha yicibta, lebiga iyo wixi lamida oo curdan ah.

2

balag²: m.dh Buuryo; beejo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cayayaan midab bunni ah, geeso dhaadheer iyo lababaal oo khafiif ah oo qolof adag ku hoos jira leh oo ku nool musqulaha iyo meelaha qashinku yaallo. la-mid: baranbaro.

waa la naqliyay ✓

1

bu'¹: m.dh (bu'o, m.l) 1. Isha nafleyda inteeda madow. 2. Afarta caloolood ee raamsatada middeed. 3. Cudur beeryarada barariya oo kaneecada laga qaado. 4. (sh.r) B. dheh: cod lagu muujiyo shanqar aad u badan.

2

bu'²: m.dh 1. (baay.) Jidh dhex yaallo saytobalaasamka unugyada, kaasoo ay ku jiraan walxaha hiddo side DNA. 2. (kiim.) Qaybta atamka ee saldanabeedku toganyahay, cufka atamkuna ka yimaado; b.du borotoonno iyo niyuutroonno ayay ka koobantahay; b.da atamka waxaa lagu muujin karaa summad tilmaamaysa tirada (cufka, borotoonnada, atamka) iyo curyaha magaciisa.

waa la naqliyay ✓

1

dalool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Meel yar furan, wareegsan oo wax ka bannaan. 2. Saddex qaybood oo wax loo qaybshay middood. la-mid: duleel.

2

dalool²: m.l (-lo, m.dh) (baay.) Dalool ku dhex yaallo saytobalaasanka unug noolkaas oo ay ka buuxaan hawo, biyo, dareerayaal kale, dheecaan ama saxarro cunto ah. Unugyada dhirta, had iyo jeer waxay leeyihiin dalool weyn oo keliya, laakiin unugyada xayawaanku inta badan waxay leeyihi in dhowr dalool oo yaryar.

waa la naqliyay ✓

1

dhuux¹: m.l 1. Sooh baruurta u eg oo xididdo yaryari ku safanyihiin oo lafaha dheerdheer ku dhex jira oogada nafley. 2. Lafta geedaha walax yar oo jilicsan oo ku dhex jira. 3. Togga calooshiisa biyuhu maraan.

2

dhuux²: m.l (cilmiga naflayda) Nudo jilicsan oo ku yaallo moqorka dhexe iyo meelaha bannaan ee gudaha lafta. Markay dhashaan iyo markay yaryihiin xayawaanku dhuuxa lafahooda oo dhami waxa uu sameeyaa unugyada dhiigga.

3

dhuux³: f.g1 (-xay, -xday) 1. Laf, dhuux kala bixid. 2. Hadal ama arrin aad u fahmid. m.f.dh, dhuuxid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Warqad war muhiim ihi ku yaallo sida shahaado, warqad aqoonsi iyo wixi lamida. 2. Raad taariikheed muhiim ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin, m.l) (baay.) Dalool ku dhex yaallo saytobalaasamka unug nool kaas oo ay ka buuxaan hawo, biyo, dareereyaal kale, dheecaan ama saxaro cunto ah. Unugyada dhirta, had iyo jeer waxay leeyihiin dalool weyn oo keliya, laakiin unugyada xayawaanku inta badan waxay leeyihiin dhowr dalool oo yaryar.

waa la naqliyay ✓

m.l (c.nafl) Moqor uu ku yaallo wadnuhu. Dhinaca lafdhabarleyda waa qayb ka mid ah qaaxada oo ka soocan moqorka kalka ubucda.

waa la naqliyay ✓

s.f. - Balli ku yaallo lamaddegaan.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay waqti colaadi jirto ama khilaaf labadiisa waalid dhex yaallo. Waxa kale oo loo baxshaa wiil la rajeynayo in uu noqdo mid adag oo cadowga iska difaaca.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «soo ~» soo gabagabee; soo afjar. Soo afmeer hadalka, arrintu innala sii ballaadhane. Dh: afjar, gabagabee, dhammee.

2

afmeer: (fal) wax wareegsan soo koob adoo ku soo meeraya. Toban jeer, garoonka soo afmeer.

3

afmeer -ka: (magac, lab, keli) meeriska u dambeeya ee agabka la tolo sida aloolka, raradhawrta, kebedda iyo masafta. Afmeerkii oo keliya ayaa u hadhay masafta. Dh: meeris, idhan.

4

afmeer -ka: (magac, lab, keli) doox aad u weyn oo tigaad badan bixiya. Dh: qaali. Wa: afmeerro.

5

afmeer -ka: (magac, lab, keli) cidhifka ama gooddiga deegaanka reer yaallo; dhulka qoorta ah ee ka faana baxsan oollimaadka beesha. Idinkoo afmeer iyo ka yimi idhanka Gaaroodi. Dh: idhan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax boodh ku yaallo, boodh marsanyahay, habaas leh. Gogol boodhaysan gacal looma dhigo xurmo haddii loo dooni. Dh: booraysan.

waa la naqliyay ✓

1

de: it [masc] is not there

2

hm: 1

3

initial: y

4

lx: yaallo

5

pd: (yaal)

6

ps: v4c-3m-neg-prhb

7

xe: Theres no table in the house.

8

xv: Guriga miis ma yaallo.

9

key: yaallo_1

waa la naqliyay ✓

1

de: that it [masc] is there

2

hm: 2

3

initial: y

4

lx: yaallo

5

ps: v4c-3m-rel-prhb

6

xe: I know that the book is there.

7

xv: Inuu buuggu halkaas yaallo waan ogahay.

8

key: yaallo_2

waa la naqliyay ✓

1

de: may it [masc] be there

2

hm: 3

3

initial: y

4

lx: yaallo

5

ps: v4c-3m-opt

6

key: yaallo_3

waa la naqliyay ✓

s.m. - faras.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) bilo ka mid ah bilaha jiilaalka, labada bilood ee ka horreeya bisha u dambaysa jiilaalka ee cirirka. Dhaxantii daalalada ayaan ku harqay.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Ka f.: wax faallo ka bixin.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Ka f.: wax faallo ka bixin.

waa la naqliyay ✓

(fal) «ka~ » arrin ama wax kale, wax ka sheeg.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) la-mid: naallee.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Ku n.: 1. Farax iyo guul ku jirid. 2. Wax rajo ku eegid. m.f.dh, naallood. la-mid: naallee.

waa la naqliyay ✓

(fal) «kuku raaxayso barwaaqo iyo wanaag. Nabadi dhalatee samo ku naalloo.

waa la naqliyay ✓

Brackets

waa la naqliyay ✓

v., present habitual: it [masc.] is there

waa la naqliyay ✓

-yaallay / taallay: (v) situated (si-tuweeytid); located (lo-keeytid), used with masculine nouns. Ex: xaggee yaallaa? Where it is situated?

waa la naqliyay ✓

1

de: it [masc] is there

2

initial: y

3

lx: yaallaa

4

ps: v4c-3m-prhb

5

xe: Where is the elevator?

6

xv: yaal

7

key: yaallaa

waa la naqliyay ✓

v.-ind, simple past tense: it [masc.] was (situated) there

waa la naqliyay ✓

1

de: it [masc] was (situated) there

2

initial: y

3

lx: yaallay

4

ps: v4c-3m-ind-past

5

key: yaallay

waa la naqliyay ✓

v., opt. form: it [masc.] / he may be (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

de: it [masc] / he may be (in a place)

2

initial: y

3

lx: yaallee

4

ps: v4c-3m-pot

5

xe: Perhaps the book is there.

6

xv: Sow buuggu yaallee.

7

key: yaallee

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel aan guurguurid lahayn ku sugnaan. Dh: aallid, yaalliin, yaallis.

waa la naqliyay ✓

m.l Oollin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meel degganaansho. Dh: oollin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaqdhaqaaq la'aan meel iska oollid. Dh: oollis, aallis, taallis, aallid.

waa la naqliyay ✓

1

(Aala-da)

2

Qaalmaha yaryar oo lo'da.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Lo'da inteeda aan weli gaarin da'dii ay rimi ama wax rimin lahayd.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] heifer, young female cattle; heifers

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eed oo ka naasnaasi; ka shallaytan. Kibirka daa haddii kale eed oo aalo. Dh: eerso, naasnaasi, qoomamee, eed, shallaytee. Li: mahadi.

2

aalo-da: (magacwadareed) qaalmaha yaryar ee laba jirsada, gaadhay na xilligii caanaha laga gudhin lahaa. Dh: aaran, dhal, eelo.

3

aalo -ha: (magac, lab, keli) eeg aale.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qaalin ~ qaalmo

2

de: heifer, young female cattle; heifers

3

lx: aalo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: aalo

waa la naqliyay ✓

1

v., present habitual: it [masc.] is (located / situated) there

2

yaal: v., neg., present habitual: it [masc.] is not there

3

yaal: v., subject case, present habitual: it is ... that is / are there

waa la naqliyay ✓

-ay - taalay: (v) [with preposition ku] situated (si-tuweeytid); located (lo-keeytid), used with masculine nouns ~ taa, yiil. Ex: xaggee yaal? Where it is situated?

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel ku sugan con dhaqdhaqaaq lahayn. Ninkii bukay dhakhtarka ayuu yaal.

waa la naqliyay ✓

s.m. - qoob ka cayaar.

waa la naqliyay ✓

s.m. - gaatir, jaw.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel sarraysa oo kor looga baxo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) caddayn kaa badbaadisa denbi lagugu qaadi lahaa. Dallo malaha aakhiro haddaan loo kitaab deyine.

waa la naqliyay ✓

s.m. - gaf; gus.

waa la naqliyay ✓

1

(E) Cock;

2

(S) Diiq (S. c. m.; Dig)

waa la naqliyay ✓

s.m. - diiq.

waa la naqliyay ✓

/halow/hello (n) 1. marxaba, halow. 2. eray laysku salaamo ahlan.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaala-da)

2

Wax wadajir loo urursho oo cid ama arrin, gargaar ahaan loo siiyo ama wax loogu qabto; siin; diiqo; xoolaggooyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nin guursaday xoolaha la siiyo.

waa la naqliyay ✓

f. n. contribution, handout, charity

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gargaar loo fidiyo qof guursaday. Dh: kaale.

waa la naqliyay ✓

1

de: contribution, handout, charity

2

lx: kaalo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: kaalo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ukun sida kubadda u wareegsan qolofina ku dahaadhan tahay oo xawayaanka aan naaslleyda ahayni dhalaan sida. shimbiraha badhkood, kalluunka haadda iyo wixii la mid ah. Digaagaddu naalo ayay dhashaa. Dh: ugac, beed, ugxan.

waa la naqliyay ✓

1

(Saala-da)

2

Saxaro engegan oo iniino ah oo xoolaha iyo nafleyda kale qaarkeed dhigaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Saxaro kuuskuusan oo geela, ariga iyo ugaarta qaarkeed dhigaan.

waa la naqliyay ✓