Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

v., pl., , present habitual: they are / it [col.] is (located in a place)

2

yaallaan: v., pl., , neg., present habitual: there are no [pl.] / there is no [col.]

3

yaallaan: v., pl., relative form, , present habitual: that there are [pl.] / there is [col.]

waa la naqliyay ✓

v., present habitual: it [masc.] is there

waa la naqliyay ✓

-yaallay / taallay: (v) situated (si-tuweeytid); located (lo-keeytid), used with masculine nouns. Ex: xaggee yaallaa? Where it is situated?

waa la naqliyay ✓

1

de: it [masc] is there

2

initial: y

3

lx: yaallaa

4

ps: v4c-3m-prhb

5

xe: Where is the elevator?

6

xv: yaal

7

key: yaallaa

waa la naqliyay ✓

v., pl., present habitual: you all are located (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

de: you all are located (in a place) {N}

2

initial: t

3

lx: taallaan

4

pd: (taalliin)

5

ps: v4c-2pl-prhb

6

key: taallaan

waa la naqliyay ✓

1

(Waallaan-ta)

2

(waalnaan) wax waalan ama waalli qaba ahaan.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] insanity, madness, state of being insane

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax waalan oon miyir qabin ahaan. Waallaantu waa cudur ilaahay keeno. Dh: waalli, wajaqe.

waa la naqliyay ✓

1

a: waalnaan (ta) [n0-f-abs]

2

de: insanity, madness, state of being insane

3

initial: w

4

lx: waallaan

5

pd: (-ta)

6

ps: n0-f-abs

7

key: waallaan

waa la naqliyay ✓

1

de: they are / it [col] is (located in a place)

2

hm: 1

3

initial: y

4

lx: yaallaan

5

pd: (yaalliin)

6

ps: v4c-3pl-prhb

7

xe: Are there any books over there?

8

xv: Buugag ma yaallaan halkaas?

9

key: yaallaan_1

waa la naqliyay ✓

1

de: there are no [pl] / there is no [col]

2

hm: 2

3

initial: y

4

lx: yaallaan

5

pd: (yaalliin)

6

ps: v4c-3pl-neg-prhb

7

xe: There is no water here.

8

xv: Biya ma yaallaan halkan.

9

key: yaallaan_2

waa la naqliyay ✓

1

de: that there are [pl] / there is [col]

2

hm: 3

3

initial: y

4

lx: yaallaan

5

ps: v4c-3pl-rel-prhb

6

xe: She heard that there are new dresses in the shop.

7

xv: Iney kurdado cusub dukaanka yaallaan wey maqashay.

8

key: yaallaan_3

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.l) 1. Tix maanso ah oo dhowr beyd ka kooban. 2. Afar hog oo labada iska soo horjeedda ay yaallaan dhagxaan isku nooc ah, hog shanaad oo maran ama saalo taalna u dhexeeya (shax).

waa la naqliyay ✓

1

dadab¹: m.l (-byo, m.dh) 1. la-mid: dedeb. Si wax loo dhigo oo in yar ka leexsan jahadiisii hore, gudub. babac. 2. Si goynaysa jahada toosan ee ay wax u yaallaan. 3. D. ah: ilmo aan weli la gardaadin. 4. la-mid: dadbid.

2

dadab²: m.dh (-bo, m.l) 1. Ardaa quruxsan oo ay cid u dhisto nin gabar ka doonaya. 2. Rarada la saaro aqalka miyiga.

3

dadab³: f.g1 (-dbay, -dabtay; -dbi) Wax si goyneysa jahada toosan ee uu u yaal u dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

far¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Xubnaha dhuudhuban oo ciddiyuhu ku yaallaan oo gacmaha iyo cagaha dadku ku dhammaadaan middood. 2. Hab loo qoro af. 3. Jeex biyo mareen ah. 4. Fandhaal 5. Xuruuf loo adeegsado qorista afka. 6. Hab farshaxan oo wax loo sameeyo.

2

far²: f.g1 (-ray, -rtay) 1 . Meel, jir iyo wixi lamida qalab caarad dhuuban ku qodid. 2. Cid farriin u dhiibid. 3. Cid amar siin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Xaalad beerku buko oo ay ka dhex sameysmaan karrimo sooh mayraxeed ah kuwaasoo ay ku dhex yaallaan jasiirado ka sameeysan unugyo soo badanaya oo beddalaya kuwi dhintay. Beerku wuxu yeeshaa midab hurdi madow ah iyo kuus-kuus.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-no, m.dh) (baayoloji) Meel ballaaran oo ku taalla dheefmareenka oo samaysa kiish, kaas oo derbiyadiisa muruqyo adagi ku yaallaan. Shaqadiisu waxa weeye ridqidda cuntada. Waxaa laga helaa shimbiraha iyo lafdhabarla'da badankeeda.

waa la naqliyay ✓

1

qumman¹: m.l (-no, m.dh) Jawaan weyn.

2

qumman²: m.l (cilmiga naflayda) Cuf ah nudo limfaysan, oo qaar badan oo ka mid ahi ay ku yaallaan lafdhabarleyda sare, afka iyo cunaha xaggiisa dambe.

3

qumman³: m.dh.kh Q. ah: haweeney da' ah oo ganacsi yar sameysa.

4

qumman⁴: f.mg4 (-naa, -nayd) Qof aan qaldanayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Dalagga firiga xubinta iniinaha badarku ku yaallaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) Xubnaha taranka iyo meesha ay ku yaallaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hilibka intiisa jiirka ah ama cad. 2. Cagaarka meel bannaan oo biyo ku fideen ku hara. 3. Meel ceelal badan oo isu dhow ku yaallaan. 4. Dhulka intay joogsadaan xoolaha ceelka ka cabbayaa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.l) 1. Tix maanso ah oo dhowr beyd ka kooban. Tusaale: Gabyaa ma ihi, laakiin afarrey baan halkan ka tuurayaa. 2. Afar hog oo labada iska soo horjeedda ay yaallaan dhagxaan isku nooc ah, hog shanaad oo maran ama saalo taalna u dhexeeya (shax).

waa la naqliyay ✓

1

dadab¹: m.l (-byo, m.dh) 1. la-mid: dedeb. Si wax loo dhigo oo in yar ka leexsan jahadiisii hore, gudub. babac. 2. Si goynaysa jahada toosan ee ay wax u yaallaan. 3. D. ah: ilmo aan weli la gardaadin.

2

dadab²: f.g1 (-dbay, -dabtay; -dbi) Wax si goyneysa jahada toosan ee uu u yaal u dhigid. m.f.dh, dadbid.

waa la naqliyay ✓

1

far¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Xubnaha dhuudhuban oo ciddiyuhu ku yaallaan oo gacmaha iyo cagaha dadku ku dhammaadaan middood. 2. Hab loo qoro af. 3. Jeex biyo mareen ah. 4. Fandhaal 5. Xuruuf loo adeegsado qorista afka. 6. Hab farshaxan oo wax loo sameeyo.

2

far²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Meel, jir iyo wixi lamida qalab caarad dhuuban ku qodid. 2. Cid farriin u dhiibid. 3. Cid amar siin. m.f.dh, farid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daaw.) Xaalad beerku buko oo ay ka dhex sameysmaan karrimo sooh mayraxeed ah kuwaasoo ay ku dhex yaallaan jasiirado ka sameeysan unugyo soo badanaya oo beddalaya kuwi dhintay. Beerku wuxu yeeshaa midab hurdi madow ah iyo kuus-kuus.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-no, m.dh) (baay.) Meel ballaaran oo ku taalla dheefmareenka oo samaysa kiish, kaas oo derbiyadiisa muruqyo adagi ku yaallaan. Shaqadiisu waxa weeye ridqidda cuntada. Waxaa laga helaa shimbiraha iyo lafdhabarla'da badankeeda.

waa la naqliyay ✓

1

qumman¹: m.l (cilmiga naflayda) Cuf ah nudo limfaysan, oo qaar badan oo ka mid ahi ay ku yaallaan lafdhabarleyda sare, afka iyo cunaha xaggiisa dambe.

2

qumman²: f.mg4 (-naa, -nayd) Qof aan qaldanayn ahaansho. m.f.dh, qummanaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Dalagga firiga xubinta iniinaha badarku ku yaallaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hilibka intiisa jiirka ah ama cad. 2. Cagaarka meel bannaan oo biyo ku fideen ku hara. 3. Meel ceelal badan oo isu dhow ku yaallaan. 4. Dhulka intay joogsadaan xoolaha ceelka ka cabbayaa.

waa la naqliyay ✓

/dhaasboordh/ (n) halka baabuurka batoomadiisu ku yaallaan, ee darawalka ka soo harjeeda.

waa la naqliyay ✓

1

1 /lay/lied; (n) been.

2

lie: /lay/ lay, lain;(v) 1. jiifsasho; la jiifiyo. e.g. She lay on the floor. 2. ku yaal (meesha wax ku yaallaan ama ku dhacaan). e.g. This town lies between two rivers.

waa la naqliyay ✓

/ (bre) shopping mall (ame);(n) suuq-dukaamo (suuq dukaamo badan ku yaallaan).

waa la naqliyay ✓

v., subject case, present habitual: it is [masc.] that is situated there

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel la dhigay ku sugan. Qalin dhulka yaalla ayaan qaaday: Dh: yaal

waa la naqliyay ✓

1

de: it is [masc] that is situated there

2

initial: y

3

lx: yaalla

4

ps: v4c-3m-subj-prhb

5

key: yaalla

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ballan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (-) Daal hayo; daaley.

2

2. (Daallan-ka) Cunno macmacaan oo jaadad badan ah oo cunnada weyn dabadeeda la cuno; (ama daalan).

waa la naqliyay ✓

m.l Cunno macmacaan oo jaadad badan ah oo cunnada weyn dabadeed la cuno. la-mid: daalan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax noog hayo ahaansho. la-mid: dąalan.

waa la naqliyay ✓

dąallan: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax noog hayo ahaansho. la-mid: dąalan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] tired

2

daallan n. sweet, dessert

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof tacabsan oo hawl badan qabtay. Nin daallani dar ma shubo duunyana ma daajiyo. Dh: noogsan, dakaansan.

waa la naqliyay ✓

1

(Fallaan-ta)

2

Qof la falay oo kale ahaan; fallaansho; (ama falnaan).

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] state of being bewitched

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) the state of being ploughed (palaawidh) ~ carrorogan

2

fallaan -ta: (n) the state of being under a curse; bewitched (bewiijidh)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof la falay oo kale ahaan; qof la baabay ahaan. Dh: fallaansho, falnaan.

waa la naqliyay ✓

1

a: falnaan

2

de: state of being bewitched

3

lx: fallaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f-abs

6

key: fallaan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax aan muddo lagu dhaqmin ahaansho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax aan muddo lagu dhaqmin ama laga guuray.

waa la naqliyay ✓

1

(Sallaan-ka)

2

Jaranjaro; ragaad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-aamo, m.dh) Jaranjaro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-aamo, m.dh) Jaranjaro.

waa la naqliyay ✓

m. n. staircase, stairs, ladder, scaffolding

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) ladder (laadhar)-, stair (isteer) stairs (isteeris), staircase (isteer-keeys); escalator (eskaleeyter); stairway (isteerweey) ~ jaranjaro

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) walax ka samaysan loox ama bir oo lagu fuulo meelaha aan la gaadhi karin. Dh: jaranjaro, ragaad.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: staircase, stairs, ladder, scaffolding

3

initial: s

4

lx: sallaan

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

syn: jaranjaro, ragaad

8

key: sallaan

waa la naqliyay ✓

v., present habitual: it [fem.] is there

waa la naqliyay ✓

-taallay: (v) situate (si-tiweeyt); locate (lo-keeyt); used with feminine nouns ~ tiil, yaal. Ex. xaggee taallaa? where is it located?

waa la naqliyay ✓

1

de: it [fem] is there

2

initial: t

3

lx: taallaa

4

ps: v4c-3f-prhb

5

xe: Is there a post office in the hotel?

6

xv: taal

7

key: taallaa

waa la naqliyay ✓

v.-ind, simple past tense: it [masc.] was (situated) there

waa la naqliyay ✓

1

de: it [masc] was (situated) there

2

initial: y

3

lx: yaallay

4

ps: v4c-3m-ind-past

5

key: yaallay

waa la naqliyay ✓

m.l Oollin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meel degganaansho. Dh: oollin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baallee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac jirid; doc xigid. Baallaynta iga daayoo dhexda soo joogso.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg casuus.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhallaan-ka)

2

Carruur yaryar; dhal; ubad; ilmo; gurbood.

waa la naqliyay ✓

m.l Carruur yaryar; ilmo.

waa la naqliyay ✓

m.l Carruur yaryar; ilmo.

waa la naqliyay ✓

m. n. baby, infant; small children

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) children (jil-dhareen); juvenile (juu-va-naayl) ~ ubad, carruur ama ilmo

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) carruurta ama ubadka yaryar ee aan waynaan.

waa la naqliyay ✓

وَلِيدٍ، مَوْلُودٍ

waa la naqliyay ✓

1

(Faallayn-ta)

2

Arrin faallo ka bixin; wax ka sheegid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg faallee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) falanqayn iyo faaqidaad dhinac walba leh; arrin faallo ka bixin iyo wax ka sheegid. Dh: faaqidaad, falanqayn, gorfayn.

waa la naqliyay ✓

1

laallaab¹: m.l la-mid: laablaab¹.

2

laallaab²: f.g1 (-bay, -btay) la-mid: laablaab².

waa la naqliyay ✓

1

(Laallaad-ka)

2

Laallaadid.

waa la naqliyay ✓

1

laallaad¹: m.l Ka raaracidda wax meel sare ka raaracaan.

2

laallaad²: f.mg1 (-day, -dday) Wax meel sare ka raaracid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) Wax meel sare ka raaracid. m.f.dh, laallaadid.

waa la naqliyay ✓

v. dangle, hang down

waa la naqliyay ✓

1

de: dangle, hang down

2

lx: laallaad

3

nt: laallaad (ka) [vn-m]

4

pd: (laallaaday)

5

ps: v1=intr

6

key: laallaad

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg laalan². la-mid: laalnaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel sare sudhan ahaan. dal

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg maalan. la-mid: maalni.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dhalan rogid oo siday ahayd si ka duwan ka dhigid. Dh: salguurin.

2

qaallayn-ta: (magac, dhedig, keli) qalalaase gelin arbushid. Dh: qalalaasayn, qaallays.

waa la naqliyay ✓

1

(Taallayn-ta)

2

Taallo ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg taallee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhismo taallo ah, meel ka dhisid.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax waalan ahaan.

2

waalnaan -ta: (magac, dhedig, keli) waallida lafteeda.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dan ka galid oo wax ka qabashadeeda xil iska saarid. Dh: xaalays.

waa la naqliyay ✓

1

v., pl., , opt. form: may it [col.] / may they [pl.] be there

2

yaalleen: v., pl., opt. form: it [col.] / they may be (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

v., pl., , present habitual: they are / it [col.] is (located in a place)

2

yaalliin: v., pl., , neg., present habitual: there are no [pl.] / there is no [col.] there

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gaallan. la-mid: gaallanaansho.

waa la naqliyay ✓

1

laallaaban¹: f.mg1 (-bmay, -bantay) la-mid: laablaaban¹.

2

laallaaban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) la-mid: laablaaban².

waa la naqliyay ✓

1

(Laallaadin-ta)

2

Meel sare surid ama ka lulid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg laallaadi. la-mid: laallaadis¹.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax salguursan. Arrin qaallaysan qaadi ma furdaansho. Dh: salguursan.

2

qaallaysan: (tilmaame) mid arbushan. Annagoo qaallaysan ayuu na soo maray guddoomiyuhu.

waa la naqliyay ✓

1

(Qallallaan-ta)

2

Wax qallalan ahaan; engegnaan.

waa la naqliyay ✓