Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

magac loo baxsho wiil ay hooyadii welwelaysay xilligay dhalaysay foosha oo ku adkaatay awgeed. Magacaygu waa Yaabe.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg aabbe.

waa la naqliyay ✓

1

(Yaab-ka)

2

Abyan; irkig; amakaag; shaamarreer; ashqaraar; dhabannahays.

waa la naqliyay ✓

1

yaab¹: m.l Amakaag; irkig; abyan; fajac.

2

yaab²: f.mg1 (-bay, -btay) 1. Ku y./ka y.: dhacdo qof sameeyey la fajicid. 2. U y.: wax dhibaato uga baqid (cid). 3. Ka y.: dhibaato ka baqid (cid). 4. Isla y.: cid fal ay samaysay ka qoomamayn.

waa la naqliyay ✓

1

yaab¹: m.l Amakaag; irkig; abyan; fajac.

2

yaab²: f.mg1 (-bay, -btay) 1. Ku y./ka y.: dhacdo qof sameeyey la fajicid. 2. U y.: wax dhibaato uga baqid (cid). 3. Ka y.: dhibaato ka baqid (cid). 4. Isla y.: cid fal ay samaysay ka qoomamayn. m.f.dh, yaabid.

waa la naqliyay ✓

1

v. be surprised, wonder

2

yaab: m. n. surprise, astonishment; miracle, wonder

3

yaab: m. n. exclamation; interjection {grammar}

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) wonder (wondher) surprise (sar-paraayz)-, astonishment (as-toonash-ment); amazement (a-meeyz-ment)', bewilderment (bi-wil-der-ment)-, confusion (kon-fuushin) ~ amakaag, fajac

2

yaab -ay / -tay: (v) wonder (wondher); be taken aback; open one's mouth ~ la yaab

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dhacay ama aad la kulantay dareenkaaqu ha ka fajaco. Dh: amakaag, dhaygag, irkig, anfariir, ashqaraar

2

yaab: (fal) ('Eebbe' ka ~) wuxu kaa reebay ka hadh; wuxu kaa xarrimay ha falin. Eebbe ka yaab oo agoonta ha dhicin.

3

yaab -ka: (magac, lab, keli) fajac kugu dhaca dareen amakaag ah oo aad ka qaaddo waxaanad filayn oo dhaca. Yaabka yaabkisa yaabuu dhaha Dh: abyan, amakaag dhaygag, anfariir, ashqaraar, shaamareer, irkig.

waa la naqliyay ✓

دَهْشَةَ، اسْتِغْرَابِ، تَعَجُّبِ

waa la naqliyay ✓

name-m mend, patch; support

waa la naqliyay ✓

-ha: (n) leader (liidher).

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) meel ilo dhaqaale iyo waxsoosaar leh.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Ka y.: cid yaab ku abuurid.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Ka y.: cid yaab ku abuurid. m.f.dh, yaabin.

waa la naqliyay ✓

v. surprise, astonish, amaze someone

waa la naqliyay ✓

(fal) (ka ~) cid kale ka fajici; amankaag ku rid, wanaag ama xumaan mid uun kaga anfariiri Hadduu been kaaga yaabiyay adna run kaga yaabi. Dh: amakaagi, dhaygagi, irkigi

waa la naqliyay ✓

1

(Yaara-ha)

2

Xilli sanada Soomaalida ka mid ah; wuxuu u dhexeeyaa axalka iyo tixkorka; xays.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xilli ka mid ah xilliyada sannadka Soomaalida oo roobab ka da'aan xeebaha bari. 2. Dhaxanta roobku keeno.

waa la naqliyay ✓

m. n. cold part of the shorter dry season

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg yaar.

waa la naqliyay ✓

1

cf: xagaa

2

de: cold part of the shorter dry season

3

initial: y

4

lx: yaare

5

pd: (/ha)

6

ps: n7-m-time

7

key: yaare

waa la naqliyay ✓

1

ammuur¹: m.l Nooc xamaaratada ka mid ah oo muluca u eg kase weyn oo leh midab bunni ah. la-mid: amuur.

2

ammuur²: m.dh (-ro, m.l) 1. Arrin; mushkilo. Tusaale: Waa yaabee, ammuur baa ku qabsatay. 2. Allabari. la-mid: ummuur.

waa la naqliyay ✓

/mey bii/ (adv) laga yaabee (la arkee); suurto gal ah.

waa la naqliyay ✓

/mayt/ (v) 1. waxaa laga yaabi lahaa; macquul ahaan lahayd (laga yaabee inay dhacdo) 2. xoog; awood.

waa la naqliyay ✓

/par haaps/ (adv) laga yaabee (la arkee).

waa la naqliyay ✓

/posabli/ (adv) 1. suurto gal noqon kara (sida caqli-galka ah) 2. laga yaabee (la arkee) ~ lacalla.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ballan ama dhaar adag oo la galo. Axdi nimaan aqoon baa i helay amarku waa yaabe. Dh: ballan, cahdi.

waa la naqliyay ✓

1

(faalkaabe) eray la dhaho kolka wax loo bogo. Xaashaa'e Xuseenoow taladu waa xayi intaad tahaye. Dh: baga, xaashi.

2

xaashaa: (falkaabe) erey la yidhaa kolka wax xumo laga fogaynaayo oon sina loo aqbali karin. Xaashaa e nin libin kaa xistiyay xumihii waa yaabe. Dh: maya.

waa la naqliyay ✓

peut-être, adv. - laga yaabaa; laga yaabe.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ayaal, m.l/dh) Aabbe.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg aabbo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-beeyay, -beysay) Weel caanood deebin.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dhidib qore ah ama wax kale oo dhulka lagu qotomiyo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-beeyay, -beysay) 1. Jaabo aruurin. 2. Laab hoggaanka ka mid ah oo ratiga gafuurka loo geliyo si loo hoggaamiyo. la-mid: jaabajaabee.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bayaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Cayayaan u eg ukun yar, cad, leh qodxo yaryar soo taagtaagan oo qofkii ay ku jabto gaarsiisa dhibaato.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bayaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Cayayaan u eg ukun yar, cad, leh qodxo yaryar soo taagtaagan oo qofkii ay ku jabto gaarsiisa dhibaato.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bayaal, m.l/dh) Nafley bad ku nool ah oo leh jir qolof adag ku dahaarantahay iyo toban lugood, lana cuno.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) nafley badda ku nool oo leh qolof adag oo ku dahaadhan iyo toban lugood, lana cuno. Dh: aargoosto, iskaambe, kaambo.

waa la naqliyay ✓

1

* (Kaanba-ha)

2

Iskaanbe.

waa la naqliyay ✓

m. n. lobster

waa la naqliyay ✓

1

a: kaambe ~ iskaanbe

2

de: lobster

3

lx: kaanbe

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: kaanbe

waa la naqliyay ✓

1

mahabe¹: m.l (-bayaal, m.l/dh) 1. Weel aan biyaha ka dusaynin. 2. Ciid aan si fudud biyaha u dhuuqayn.

2

mahabe²: m.l (jooloji) Dhadhaabaha aan shirqadaha lahayn oo aan biyaha gudbin: tusaale ahaan dhadhaabahaasi biyaha roobka uma oggolaanayaan inay dhex galaan oo ay ka dusaan.

waa la naqliyay ✓

1

mahabe¹: m.l (-bayaal, m.l/dh) 1. Weel aan biyaha ka dusaynin. 2. Ciid aan si fudud biyaha u dhuuqayn.

2

mahabe²: m.l (jool.) Dhadhaabaha aan shirqadaha lahayn oo aan biyaha gudbin: tusaale ahaan dhadhaabahaasi biyaha roobka uma oggolaanayaan inay dhex galaan oo ay ka dusaan.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dhagax aanay biyuhu dhex mari karin. Dhoobadu waa camuud ay biyuhu galaan waase mahabe.

waa la naqliyay ✓

1

(Majaba-ha)

2

1. Nagaar aan qodax lahayn oo dusha xaad ku leh; wuxuu leeyahay caleemo yaryar, dhirta dawadana waa ka mid.

3

2. Aan jabin; aad u adag.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Nagaar aan qodax lahayn oo dusha xaad ku leh; wuxuu leeyahay caleemo yaryar, dhirta dawadana waa ka mid. 2. M. ah: aan jabin; aad u adag.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Nagaar aan qodax lahayn oo dusha xaad ku leh; wuxuu leeyahay caleemo yaryar, dhirta dawadana waa ka mid. 2. M. ah: aan jabin; aad u adag.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. (adj.): unbreakable object; not fragile; invulnerable

2

majabe m. n., [collective] small plant species, hairy but without thorns; used medicinally

waa la naqliyay ✓

1

(Magiabe) S, NFD, C, Bay Phyllanthus somalensis Hutch. Euphorbiaceae.

2

S, C Phyllanthus reticulatus Poir. Euphorbiaceae.

3

S Flueggea virosa (Willd.) Voigt. Euphorbiaceae.

4

C Cocculus pendulus (J. R. & G. Forst.) Diels. Menipermaceae.

5

S Acalypha fruticosa Forsk. Euphorbiaceae.

6

NFD, S Combretum aculeatum Vent. Combretaceae.

7

May Combretum contractum Engl. Combretaceae.

8

Og Satanocrater ruspolii (Lindau) Lindau. Acanthaceae.

9

May Allophylus alnifolius (Bak) Radle. Sapindaceae.

waa la naqliyay ✓

name-m unbreakable; brave; strong

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil loo ducaynayo oo Eebbe loo baryayo in uu wax walba ku guulaysto.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) bakeeri shaaha lagu cabbo oo dhalo ah oo aad u adag. Dh: majaboo.

2

majabe -ha: (magac, lab, keli) geed yar oo nagaadha aan qodax lahayn ka mid ah oo dusha xaad iyo caleemo yaryar ku leh. Dh: majaboo.

waa la naqliyay ✓

(fal) hannaan iyo hab lagu garto u yeel. Hawshu horta sida ay kuugu muuqato u qaabee annana waan kula saxaynaa. Dh: nidaami, habee, suuree, qaabay.

waa la naqliyay ✓

Parabola

waa la naqliyay ✓

(Sable) NFD Dicraeopetalus stipulare Harms Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) laamo yaryar oo dhuudhuuban oo kuwa cawda ah ama wax la mid ah oo la isku xidho oo guryaha lagu fiiqo oo lagu nadiifsho. Salabaha qaado oo ku soo xaadh aqalka. Dh: mafiiq, minfiiq, manfiiq, xaaqin.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qofka wax sasaba ama wax sabaaleeya.

waa la naqliyay ✓

Tangent

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg waabay.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: ((magac, lab, keli) uunsi umuleed ay dumarku shitaan xilliga umusha ay yihiin. Waambo waa shaasho diid. Dh: qaye.

2

waambe -ha: (magac, lab, keli) nooe badarka ka mid ah oo ay iniinyihiisu aad u yar yar yihiin. Waambe ha la beero.

waa la naqliyay ✓

1

(Waanba-ha)

2

Jaad badarka ka mid ah, oo iniinihiisu aad u yaryar yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l Jaad badarka ka mid ah oo ay iniinihiisu aad u yaryaryihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l Jaad badarka ka mid ah oo ay iniinihiisu aad u yaryaryihiin.

waa la naqliyay ✓

m. n. very small grain species

waa la naqliyay ✓

(Wanbe) S Eleusine coracana (L)Gaerth. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg waambe.

waa la naqliyay ✓

1

a: sp: waambe

2

de: very small grain sp. similar in appearance to mustard seeds

3

initial: w

4

lx: waanbe

5

pd: (/ha)

6

ps: n7-m

7

key: waanbe

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-beeyay, -baysay) Qoryo la shito ururin.

waa la naqliyay ✓

v. put firewood into the fire, feed a fire

waa la naqliyay ✓

(fal) xaabo guro; qoryo soo gur. Buurta u bax oo soo xaabee.

waa la naqliyay ✓

1

de: put firewood into the fire, feed a fire

2

initial: x

3

lx: xaabee

4

pd: (xaabeeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: xaabee

waa la naqliyay ✓

1

de: be surprised, wonder

2

hm: 1

3

initial: y

4

lx: yaab

5

pd: (yaabay)

6

ps: v1=intr

7

key: yaab_1

waa la naqliyay ✓

1

de: surprise, astonishment; miracle, wonder

2

hm: 2

3

initial: y

4

lx: yaab

5

pd: (-ka Pl: yaabab)

6

ps: n4-m

7

xe: Something surprising.

8

xv: Wax yaab leh.

9

key: yaab_2

waa la naqliyay ✓

1

de: exclamation; interjection {grammar}

2

hm: 3

3

initial: y

4

lx: yaab

5

pd: (-ka)

6

ps: n4-m

7

key: yaab_3

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qofka yaabban. Adoo inaad anfariirsan tahay isku haysta uumbaad yaabaa kaa daran arki.

waa la naqliyay ✓

1

(Yaabid-da)

2

Abyamid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg yaab². la-mid: yaabis².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) fajacid oo wax laga anfariro arkid. Waalid yaabid hakula yaabine weydi wuxuu ka yaabay: Dh: amakaagid, fajicid.

2

yaabid-da: (magac, dhedig, keli) wax wanaagsan oo lala ashqaraaro arkid oo aad uga helid. Dh: abyamid, irkigid, fajacid, amakaagid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg yaabi. la-mid: yaabis¹.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) kacid ka fajacsiin; cid kale amakaag ku ridid.

waa la naqliyay ✓

1

1. ° (Yaabis-ka) (cunno, kd.) aan iidaan lahayn; engegan.

2

2. (Yaabis-ta) Yaabid.

waa la naqliyay ✓

1

yaabis¹: m.l 1. Y. ah: aan iidaan (ama goosaar) lahayn (cunto iyo wixi lamida); engegan. 2. la-mid: yaabin.

2

yaabis²: m.dh la-mid: yaabid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Y. ah: aan iidaan (ama goosaar) lahayn (cunto iyo wixi lamida); engegan. 2. la-mid: yaabin.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. dry food (to which sauce ~ liquid is added)

2

yaabis: vl. n. surprise, getting surprised

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) unseasoned food; especially without sauce, butter or ghee added

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cunto aan caano iyo iidaan lahayn.

2

yaabis-ka: (magac, lab, keli kacid kale, ka yaabin.

3

yaabis-ta: (magac, dhedig, keli) fajacis. Xumaan ad sii ogtahayi yaabis ma leh. Dh: amakaagis, dhaygagis, irkigis, anfariiris.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) (ka ~) ka yaabsasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) (ka ~) ka fajaci: amankaag ku rid; fajiciso cid lagu rido. Waar ka yaabso hooyo oo kimista u sii dub.

waa la naqliyay ✓

name-m dry-skinned

waa la naqliyay ✓

v., pl., -ind, simple past tense: it [col.] was / they were (situated) there

waa la naqliyay ✓

1

de: it [col] was / they were (situated) there

2

initial: y

3

lx: yaalle

4

ps: v4c-3pl-ind-past

5

key: yaalle

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) la-mid: yaanbo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) la-mid: yaanbo.

waa la naqliyay ✓

-yaambada: (n) adze (aadas) also adz; hoe (hoow) ~ yaanbo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bir af ballaadhan leh oo daab godan la geliyo beerahana lagu qodo. Yaambada qaado oo beerta fal. Dh: taki, yaanbo.

waa la naqliyay ✓

1

(Yaanba-da)

2

Bir xalleefsan oo af ballaaran oo daab leh, oo beeraha lagu falo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Bir xalleefsan oo af ballaaran iyo daab leh oo beeraha lagu falo. 2. Bir af ballaaran oo godan leh oo ay cagafcagaftu beeraha ku fasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Bir xalleefsan oo af ballaaran iyo daab leh oo beeraha lagu falo. 2. Bir af ballaaran oo godan leh oo ay cagafcagaftu beeraha ku fasho.

waa la naqliyay ✓

f. n. hoe

waa la naqliyay ✓

-yaanbada: (n) adze (aadas) also adz; hoe (hoow) ~ yaambo

waa la naqliyay ✓