xuuxaaye

-ka: (magac, lab, keli) sarcanta korkeeda.

-ha: (magac, lab, keli) gododka faalka mid ka mid ah. Ninkaa buuxane ayaa u baxay.

buuxane-ha: (magac, lab, keli) waax buuxa oo dhammaystiran ah. Wiilku waa buuxane.

m.l In yar oo caws ah oo lagu kordhiyo masayda marka ay isdhinto.

(Buhiye) N Croton gillettii Hutch. & Bruce. Euphorbiaceae.

N Croton confertus Bak. Euphorbiaceae.

N Croton cliffordii Hutch. & Bruce. Euphorbiaceae.

N Justicia minutifolia Chiov. Acanthaceae.

N Justicia odora (Forsk) Lam. Acanthaceae.

(Fulai) S Oncocalyx kelleri (Engl.)Gilbert. Loranthaceae.

S Tapinanthus sansibarensis (Engl) Danser. Loranthaceae.

S Erianthemum dregei (Eckl. & Zeyh.)Van Tiegh. Loranthaceae.

nickname-m person with a flat-nose and kink hair; i.e. a negro

magac loo baxsho wiil san barraahsan oo timo jilicsan.

m.dh la-mid: rooxaan.

f. n., pl. good ~ beneficial spirits

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg rooxaan.

de: good ~ beneficial spirits (that are in the service of saints or very pious persons)

lx: ruuxaan

pd: (-ta)

ps: n8-f-pl

key: ruuxaan

m. n. anesthetist

-suuxiyaha / suuxisada: (n) anesthetist also anaesthetist; anaesthetic

de: anesthetist

initial: s

lx: suuxiye

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: suuxiye

m.l la-mid: xujoole.

nickname; name-m riddler; task-master or one who poses a difficult question or problem; harasser-- Lit: a tough or difficult person to deal with

(fal) u kuur gal oo hoos xog u raadi. Soo xuuraan magaalada waxa ka jira. Dh: dhegadhegee, indha'indhee.

xuuraan: (fal) jahawareer oo is daba wareeg.

xuuraan-ka: (magac, lab, keli) wardoon meelahaa laga dhegadhegeeyo. Dadbaa xuuraanka magaalada ka hela. Dh: warraadin.

xuuraan -ka: (magac, lab, keli) buuq iyo iska dabawareeg aan nidaamsanayn. Saaka meeshi xuuraan baa galay oo fasalladii lama furin. Dh: buuq, jahawareer.

(fal) aad u eryo oo hiinraaji.

xuurtay: (fal) xuurto ku qabo oo nakhaska ku dheji. Ninka xuurtay oo iska celi. Dh: xuurtee.

-ha: (magac, lab, keli) milay ama meel ay duumo dad badan ku laysay.

name-m leader of armies; squad, brigade; mature. Lit: he who was born while some warriors of his kinsmen were in attendance

magac loo baxsho wiil dhashay xilli ay ciidammo joogeen reerka ama dad badan reerka iskugu yimaaddeen. Waxa kale oo loo baxshaa wiil la rajaynayo in uu noqdo hoggaamiye ummadeed.

-ha: (magac, lab, keli) qof aan ilkaha cadayan oo afka huuro ku leh.

m.dh Nooc halaqa ka mid ah oo maska ka yar barabarana leh oo aan waabaayo lahayn.

m.dh Nooc halaqa ka mid ah oo maska ka yar barabarana leh oo aan waabaayo lahayn.

(Humbao) S Commiphora sennii Chiov. Burseraceae.

m.f.dh eeg xuudhee. la-mid: xuudheys.

(Xuurtayn-ta)

Xuurto ka keenid; xiijin; haftayn.

m.f.dh eeg xuurtee.

-ta: (magac, dhedig, keli) hiinraajin.

xuurtayn -ta: (magac, dhedig, keli) xuurto ku qabasho oo nakhaska ku dhejin. Wiilka xuurtanta ka daa.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xuurtayn.

nickname; name-m (onomatopoeic). Lit: the one who was born with a whooping cough

m. n. librarian; bookkeeper; bookshelf

de: librarian; bookkeeper; bookshelf

lx: buugaghaye

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: buugaghaye

(Xuubabbays-ta)

(oogada dadka) saracda korkeeda.

m.dh Saracda korkeeda (oogada dadka).

f. n. lower abdomen ~ belly

de: lower abdomen ~ belly

initial: x

lx: xuubabbays

pd: (-ta)

ps: n-f

key: xuubabbays

m.l (-dyo, m.dh) (baay.) Lakab nudo ah oo ka kooban ibitiiliyam ay tiiriyaan nudo isku-xidhayaal. Ibtiiliyamka dhexdiisa waxa laga heelaa unugyo goblet oo gaar ah, kaas oo guudka kaga dhiijiya xab, ibitiiliyamkuna badanaa waxaa uu leeyahay gan. Xuub xabeebku wuxuu ku dhereereranyahay moqorrada jidhka ee xidhiidhka la leh dibadda sida mariinka cuntada iyo mariinka hawada.

m.dh 1. Gabdho aad u qurxoon oo Jannada jooga. 2. Gabadh aad u qurxoon una dabci wanaagsan.

m.dh 1. Gabdho aad u qurxoon oo jannada jooga. 2. Gabadh aad u qurxoon una dabci wanaagsan.

-ta: (magac, dhedig, keli) hablo qurux badan ee Ehlu-Jannaha Ilaahay aakhiro ku abaalmariyo.

(Dhuuxyayn-ta)

(geel, kd.) si adag u dabrid; dhudhummada aad uga xirid; isasaarid.

m.f.dh eeg dhuuxyee.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka awrka labada jeeni ee hore la isu saaro ee la dabro. Dhuuxyayn buu ku daaqayaa awrku. Dh: qabir.

f.mg2 (-meeyay, -meysay) Daruuro badan oo biyeysan cirka heehaabid.

v. move in (clouds); be about to rain; threaten, menace

(fal) marba dhinic u carar; kolba dhan u roor.

de: move in (clouds); be about to rain; [fig.] threaten, menace

lx: guulaamee

pd: (guulaameeyey)

ps: v2b=

key: guulaamee

m.dh Qoorta geela inteeda hoose.

-ha: (magac, lab, keli) cudur ku dhaca dadka iyo duunyadaba oo lala kici waayo.

(Mug-daie) May Elaeodendron aquifolium(Fiori) Chiov. Celastraceae.

(Muunadayn-ta)

Muunad u yeelid; xurmayn; weyneyn; tixgelin.

m.f.dh eeg muunadee. la-mid: muunayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) midabyo qunoon u yeelid. Dh: naqshadayn, midabayn, aslid.

muunadayn -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale si sharaf iyo qaddarin ah u soo dhawayn oo u xur mayn. Dh: xurmayn, tixgelin, muunadays.

-ta: (magac, lab, keli) eeg muunadayn.

(Nuuradayn-ta)

Nuurad ku caddayn, marin, ku dhisid.

m.f.dh eeg nuuradee. la-mid: nuuriyadayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) nuurad cad marin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg nuuradayn.

(Subxaanya-da)

Halaq sida maska u dhuuban, waxse aan cunin.

f. n. non-poisonous snake species

-subxaanyada: (n) harmless snake, grass snake

-da: (magac, dhedig, keli) halaq sida maska u dhuuban, asaan sun lahayn waxna aan qaniinin.

de: non-poisonous snake sp.

initial: s

lx: subxaanyo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: subxaanyo

(Suuncalya-ha)

Suumanka xakamaha mid ka mid ah.

m.l Suun gammaanka lagu dacayo marka xakame la waayo.

m. n. part of horse's bridle

-ha: (magac, lab, keli) suumanka xakamaha mid ka mid ah. Aad u adkay suuncalyaha.

de: part of horse's bridle

initial: s

lx: suuncalye

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: suuncalye

-ta: (magac, dhedig, keli) suuradin; suuradays.

-ka: (magac, lab, keli) suuradayn.

condamner, gouverner.

-ka: (magac, lab, keli) jiqilaysiga gacanta la tiirsado. Nin culus xusullays haka sugin. Dh: jiqilaysi.

-xusuusiyaha: (n) reminder (ri-maay-dhar)

f. n. spider web, cobweb

-da: (magac, dhedig, keli) daliigyo ama miiqyo yaryar oo sida shebegga isku sudhsudhan oo ay Caaradu samayso. Xuub caaro xaydaan ma noqdo. Dh: saabcaaro.

de: spider web, cobweb

initial: x

lx: xuubcaaro

pd: (/da)

ps: n6-f

key: xuubcaaro

m.l (-bab ..., m.l) (cilmiga naflayda) Xuubka ku daboolan wadnaha oo laba qaybood leh; qayb dibadeed oo dhammaan wadnaha daboola wuxuuna ku dhagganyahay xididdada dhiigga ee waaweyn oo wadnaha ka baxa ama soo gala; qaybta gudaha qoyaan leh waa kiish xiran: waji toos ugu dhaggan muruqa wadnaha; iyo waji xiga qayb dibadeedka xuubka; riisheka dhexdiisa waxaa ku jira qaddar yar oo dhacaan ah oo ka ilaaliya isxoqidda labada qaybood ee xuubka marka wadnahu garaacayo.

-da: (magac, dhedig, keli) isku wareegid oo buuq iyo jahawareer ku jirid. Laba cisho ayaa xuuraamid lagu jiraa.

xuuraamid-da: (magac, dhedig, keli) baadhid oo u kuurgalid. Dadbaan xuuraamidda u diran. Dh: xograadin.

-ga: (magac, lab, keli) xuurto isku qabasho oo nakhaska isku dhejin. Carruurtu waxay ciyaar ka dhigtaan xuurtaysiga

m.l (-dyo, m.dh) (baayoloji) Lakab nudo ah oo ka kooban ibitiiliyam ay tiiriyaan nudo isku-xidhayaal. Ibtiiliyamka dhexdiisa waxa laga heelaa unugyo goblet oo gaar ah, kaas oo guudka kaga dhiijiya xab, ibitiiliyamkuna badanaa waxaa uu leeyahay gan. Xuub xabeebku wuxuu ku dhereereranyahay moqorrada jidhka ee xidhiidhka la leh dibadda sida mariinka cuntada iyo mariinka hawada.