xushmays

(Xumays-ta)

1. Oogada dadka inteeda la qarsho; cawro.

2. Hilbaha inta uurkujirta ah.

3. xoolaha iyo dadka intooda tabarta yar.

xumays¹: m.l la-mid: xumayn.

xumays²: m.dh.u 1. Cawro; oogada dadka inta la qarsho. 2. Hilbaha inta uurkujirta ah.

3. Xoolaha iyo dadka intooda tabarta yar.

f. n., [collective] private parts, genitals, genitalia

xumays [feminine] n., [collective] entrails, internal organs

xumays [feminine] n., [collective] weak livestock ~ people

-ka: (magac, lab, keli) xoolaha iyo dadka intooda tamarta yar.

xumays-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xumayn.

xumays-ta: (magac, dhedig, keli) cawrada inta u qofku qarsado ee dharka ka hoosaysa. Nimay xumaystu xanuunaysaa wuu waadhwaadhsadaa. Dh: cawro.

(Rushays-ka)

Rushayn; bilbil.

m.l la-mid: rushayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg rushayn.

-ka: (magac, lab, keli) xurmo iyo shar u samayn.

m.dh la-mid: xushmo.

m.dh la-mid: xushmo.

f. n., [abstract] respect, esteem, dignity, honor, pride

-da: (n) dignity (dig-niti), honor (ooner) also honour; pride (paraaydh) ~ sharaf

-da: (magac, dhedig, keli) ixtiraam iyo tixgelin loo hayo cid mutaysata. Imaamkayagu waa taqi xushmad leh. Dh: ixtiraam.

de: respect, esteem, dignity, honor, pride

initial: x

lx: xushmad

pd: (-da)

ps: n0-f-abs

key: xushmad

-ta: (magac, dhedig, keli) xidhmo xidhmo ka dhigid. Dh: xidhmayn.

m.f.dh eeg xushlee.

m.dh la-mid: xushmayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid maamuusid oo sharfin. Xushmadayntu waa xaq la isku leeyahay Dh: xushmayn, qaddarin, xushmays. Li: ihaanayn, xaqirid.

m.l (-lal ..., m.l) (fiisikis) Tamarta la sii daayo ama la nuugo marka hal mooloo iskudhis ahi ka samaysmo curiyayaasha uu ka koobanyahay.

m.l (-lal ..., m.l) (fiisikis) Tamarta la sii daayo ama la nuugo marka hal mooloo iskudhis ahi ka samaysmo curiyayaasha uu ka koobanyahay.

(fal) maamuus oo sharfi; xurmay oo karaamee. Culimada xushmaday Dh: xushmee, sharfi, xushmadee, qaddari.

f.g2 (-deeyay, -daysay) la-mid: xushmee.

(fal) cid maamuus oo sharfi; xurmee oo karaamee. Culimada xushmadee. Dh: xushmay, sharfi, xushmaday, qaddari. Li: ihaanee, xaqir.

-ka: (magac, lab, keli) jiqilaysiga gacanta la tiirsado. Nin culus xusullays haka sugin. Dh: jiqilaysi.

(fal) sidii la doonayay si ka duwan oon laga raalli ahayn u samee. Dh: xumee.

xumay: (fal) si xun u gal; wax xun ku fal; xumaan ku samay. Li: wanaaji, fiicnee.

xumay: (fal) aalad lagu shaqaynayo caddil oo wax cilladaysan ka dhig. Mooteerka xumay mid cusub ha la soo libiyee. Dh: cilladay, kharrib

-ka: (magac, lab, keli) eeg asmayn.

m.l la-mid: dumayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dumayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qusayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg rumayn.

(Samays-ka)

1. Wax qabashada wax la qabanayo.

2. Meelaha wax lagu sameeyo.

m.l (-syo, m.dh) 1. Nooc dermooyinka ka mid ah. 2. la-mid: samayn¹.

-ka: (magac, lab, keli) eeg samayn.

m.l la-mid: sumayn.

-ka: (magac, lab, keli) sun siin; sun cabsiin. Sumayska sarkaalka rag saa ka danbeeyey. Dh: sunayn.

-ka: (magac, lab, keli) xas ama meel qarsoon oo kale ku qarin. Dh: xasayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xujayn.

(Xumayn-ta)

1. Wax xun ku falid; gaarsiin.

2. Xaal; yake.

m.f.dh eeg xumee. la-mid: xumays¹.

f. n. fine, penalty; harm, damage

Far torto

To wrong

-ta: (magac, dhedig, keli) si xun oo la naco con raalli laga ahayn u samayn. Xumaynta badani sumcada ayay kaa dishaa. Dh: bi'in.

xumayn -ta: (magac, dhedig, keli) si xun oon fiicnayn ula dhaqmid; bahdilid. Li: wanajin xurmayn.

xumayn -ta: (magac, dhedig, keli) kharribid o caddilid. Xumaynta mooteerka waa loo kasay D xumays, caddilid.

xumayn-ta: (magac, dhedig, keli) mag laga bixiyo gabadh lagu xad gudbay. Xumayntii inanta bixi Dh: maydh. Wa: xumayno.

cf: cisaaro, tacsiir, xaal, yake

de: fine, penalty; harm, damage

initial: x

lx: xumayn

pd: (-ta)

ps: n-f

key: xumayn

(fal) xurmo u yeel oo tixgeli. Walida xurmay. Dh: muunay, ixtiraan.

(fal) tixgelintiisa ku tala gal oo isku diyaari. Go'aanka cusub ee shaqaalaha xusbay. Dh: xusbee, xushmee.

(Xushma-da)

Xurmo; muuno (ama xishmo).

m.dh Sharaf iyo wanaag laga kasbado bulshada dhexdeeda; xurmo; muuno. la-mid: xishmo, xushmad.

m.dh Sharaf iyo wanaag laga kasbado bulshada dhexdeeda; xurmo; muuno. la-mid: xishmo, xushmad.

f. n., [abstract] honor, respect; face; modesty, good manners

Riguardo

Regard

-da: (magac, dhedig, keli) maamuus iyo sharaf cid la siiyo. Soddogaa xushmo ayuu kugu leeyahay. Dh: xurmo, muunad.

bw: xishmo

cf: maamuus

de: honor, respect; face; modesty, good manners

initial: x

lx: xushmo

pd: (/da)

ps: n0-f-abs

key: xushmo

-ka: (magac, lab, keli) ul gaaban madax buuran leh oo xooggan la dhicid. Dh: budays.

-ka: (magac, lab, keli) eeg cashayn.

-ka: (magac, dhedig, keli) eeg cusbayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) si aan la dareemi karin, wax u samayn.

-ta: (n) 1. owl (aawl). 2. a single woman who is beyond the conventional age for marrying; spinster (spinistar) ~ naag weyn oo aan la guursan

-ka: (magac, lab, keli) nin qaab ahaan aan qurux badnayn oo guumays u eg, guurna ka raagay.

guumays -ka: (magac, lab, keli) jaad kalluunka badda laga soo saaro ka mid ah.

guumays-ta: (magac, dhedig, keli) shinbir ka mid ah kuwa habeenkii ugaadhsada. Waxay leedahay madax ballaadhan, indho waaweyn oo soo taagan iyo labo xirribood oo sare u taagan. Soomaalidu, shinbirtan aad bay u baasaystaan.

guumays -ta: (magac, dhedig, keli) gabadh da' weyn oo aan la guursan weli. Guumays cirro leh baan ahee war aan ku gaadhsiiyo. Dh: guun, coon.

(Qushayn-ta)

Qush gelin; xumaato ku abuurid.

m.f.dh eeg qushee.

(Rushayn-ta)

Si firdhaad ah, biyo ugu shubid; bilbilid.

m.f.dh eeg rushee. la-mid: rushays.

-ta: (n) the act of spattering or sprinkling with water ~ bilbilid

rushayn -ta: (n) air raid (eerreeydh); bombardment -dukhayn

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo ku biifin oo dusha kaga daadaadin. Dh: rushays.

rushayn -ta: (magac, dhedig, keli) hub cirka kaga soo daadin oo diyaarado ku garaacid. Dh: bilbilid, rushays.

-ka: (magac, lab, keli) surmayn.

m.f.dh eeg tusmee.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka reer meel loo sahamiyo ka duwan meeshii ay yaaleen.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xammay.

(fal) caleen ama wax kale oo kala daadanaya xidhmo xidhmo u xidh. Jaadka marduufmarduur u xidhmay. Dh: xidhmee, seeray, xirmay.

-ta: (magac, dhedig, keli) xidhmo xidhmo ka dhigid. Dh: xirmayn.

-ka: (magac, lab, keli) xubno u qaybin; xubin xubin u jarid. Dh: xubnayn.

-ka: (magac, lab, keli) abur ama xoor samayn

(Xurmayn-ta)

Xurmo u yeelid; tixgelin; muunayn.

m.f.dh eeg xurmee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xurmo u yeeld oo tixgelin. Xormaynta martidu waa dhaq wanaagsan. Dh: muunayn, xurmays.

-ta: (magac, dhedig, keli) tixgelin oo ku talagalid. Xusbayn fiican ayuu u hayaa shaqada cusub.

f.g2 (-meeyay, -maysay) Cid xushmo u yeelid. la-mid: xushmadee.

f.g2 (-meeyay, -maysay) Cid xushmo u yeelid. m.f.dh, xushmayn. la-mid: xushmadee.

v. honor, respect

-yey / xushmeysay: (v) show respect; show consideration for; consider (kon-si-dhar)-, weigh (weey), regard (ri-gaardh); honor (ooner); take into consideration ~ xaqdhawr, tixgeli, xurmee

de: honor, respect

initial: x

lx: xushmee

pd: (xushmeeyey)

ps: v2b=tr

key: xushmee

f.g3 (-stay, -satay) Qof meel biyo ku bilbilasho.

v.auto: sprinkle ~ spray for oneself

(fal) biyo ku bilbilo.

de: sprinkle ~ spray for oneself

lx: rushayso

pd: (rushaystay)

ps: v3b=auto

key: rushayso

(fal) yagleelo ama bannayso halkii aad degi lahayd.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xakamayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xidhmooyin badan oo dhandhan iskugu xidhan ka dhigid. Dh: seerayn, xirmayn, xirmays.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xuurtayn.

(tilmaame) xidhmo xidhmo u xidhan ah. Alaabtii oo xidhmaysan ayaan haf la soo idhi Dh: seeraysan, xirmaysan.

m. n. honorable man, respectable ~ venerable person

de: honorable man, respectable ~ venerable person

initial: x

lx: xushmadlow

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: xushmadlow