xunguruf

-da: (magac, dhedig, keli) wax sheeka carruureedda lagaga sheekeeyo oo ah bahal qof jeexii ah oo hadba qofkuu doono codkiisa isku yeeli kara. Xunguguro uga sheekee caruurta.

m.dh Qolofta qaraha marka buruqda laga cuno.

m. n., (mass n.): fodder

guruf [feminine] n., [collective] dregs, sediment, residue, remaining waste

-ta: (magac, dhedig, keli) meesha ay iska galaan gidaarka iyo jiingaddu. Dunuufka adkee yaanay dabayshu jiingadda qaadine.

-ta: (magac, dhedig, keli) xuub caaro iyo wax u dhigma. Dh: xuub.

-da: (magac, dhedig, keli) geedgaab yar oo ka baxa dooxooyinka oo bixiya miro kuuskuusan oo kubadda teniska legle'eg oo carruurtu ku ciyaarto. Dh: xanbuu.

m.dh Iska horimaad yar oo laba qof ama ka badan ka dhexeeya.

m.dh Iska horimaad yar oo laba qof ama ka badan ka dhexeeya.

-ka: (magac, lab, keli) shibiro yaryar oo kooxkoox iskula socda oo cir waawayn hadhuudhkana aad u cuna. Dh: xamarre.

xurguf-ka: (magac, lab, keli) dhalin kolka ay aroosyada dhaliilaan aroosadda la baxsada oo illaa laga siiyo madaxfurasho aan sii deyn.

xurguf -ta: (magac, dhedig, keli) khilaaf hoose oo laba dhinac u dhexeeya. Xurguf baa ka jirta xadka labada dawladood. Dh: khilaaf, shaqaaqo.

m.dh.w eeg xaraf.

f. n., pl. letters of the alphabet; alphabet

-ta: (n) [plural of xaraf] 1. letters (le-teris); character (ka-raaktar). 2. words (woordhis) ~ ereyo, kalmado

bw: Arabic

de: letters of the alphabet; [col] alphabet Sg: xaraf

initial: x

lx: xuruuf

pd: (-ta)

ps: n8-f-pl

key: xuruuf

(Hunguri-ga)

1. Dhuunta afka iyo sanka iyo isu haysa caloosha oo cunnadu marto (hunguriga madow).

2. Dhuunta neeftu marto oo afka iyo sanka iyo isu haysa sanbabbada (hunguriga cad).

3. Cunno, oomati.

hunguri¹: m.l 1. (-iyo, m.dh) Dhuunta afka, sanka iyo caloosha nafleyda isu haysa oo cuntadu marto. 2. la-mid: hunguri-cad. 2. Cunto.

hunguri²: m.l (-iyo, m.l) (cilmiga naflayda) Qaybta dheefmareenka ee u dhaxayso dalqada iyo caloosha. Waa dhuun muruqaysan oo shaqadeedu tahay inay cuntada u gudbiso caloosha. Habka isku soo ururka ee ay cuntada u gudbisana waxa loo yaqaan dubaaxis. 2. la-mid: hungiri-cad.

hunguri¹: m.l 1. (-iyo, m.dh) Dhuunta afka, sanka iyo caloosha nafleyda isu haysa oo cuntadu marto. 2. la-mid: hunguri-cad. 3. Cunto.

hunguri²: m.l (-iyo, m.l) (cilmiga naflayda) Qaybta dheefmareenka ee u dhaxayso dalqada iyo caloosha. Waa dhuun muruqaysan oo shaqadeedu tahay inay cuntada u gudbiso caloosha. Habka isku soo ururka ee ay cuntada u gudbisana waxa loo yaqaan dubaaxis. 2. la-mid: hungiri-cad.

m. n. throat, larynx, gullet, esophagus; windpipe; nutriment, food

-ga: (n) 1. throat (throwt); gullet (galet); esophagus, also oesophagus ~ jidiin, dhuun, buuc, cune. 2. food (fuudh)

-ga: (magac, lab, keli) dhuunta xidhiidhisa afka, sanka iyo caloolsha oo cunnadu marto. Dh: cune.

hunguri -ga: (magac, lab, keli) dhuunta neeftul marto oo afka ama sanka iyo sanbabbada u dhexaysa; hunguriga cad.

hunguri -ga: (magac, lab, keli) damaca iyo quuddarrada wax laga qabo.

hunguri -ga: (magac, lab, keli) cirweynida iyo qaneecaadxumada dadka qaar leeyihiin.

de: throat, larynx, gullet, esophagus; windpipe; nutriment, food

lx: hunguri

pd: (-ga)

ps: n2a-m

syn: booc, cune

key: hunguri

حلقوم

unuunuf¹: m.l Af-ku-urursiga cunta yar oo dhulka daadsan afka lagu uruursado. la-mid: anaanuf¹

unuunuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Nafley cunto yar oo dhulka ku daadsan uruursasho. la-mid: anaanuf².

(fal) meel aan calaf iyo cunto badan lahay, wax yar ka ururso.

unuunuf -ka: (magac, lab, keli) meel aan calaf iyo cunto badan lahay, wax yar ka urursasho.

-ka: (magac, lab, keli) xummad wadata finan jidhka ka soo wada dareera. Dh: hablaba'as.

(fal) gunud oo kolba gunud. Xadhigga gungunud. Dh: xidhxidh.

gungunud -ka (magac, lab, keli) rarada jaad ka mid ah oo laga sameeyey caws la isku gunguntay. Gungunudka soo saar awrka.

(Hunburuq-da)

Shinbir yar; qoolley; ceelaljoog; adar; curcurri.

f. n. small bird species

-da: (magac, dhedig, keli) mid ka mid ah shimbiraha yaryar. Dh: qoolley, adar, ur'uurri.

de: small bird sp.

lx: hunburuq

pd: (-da)

ps: n2a-f

see: humburuq

key: hunburuq

(fal) wax qof keli ahi haysto inuu adi ku siiyo nafta ka doon. Bakhayl xoolihiisa hunguray ha is odhan. Dh: hunguree.

(fal) xoolo cid kale, damac ha kaa galo. Dh: hunguray.

-ta: (magac, dhedig, keli) codka ka soo baxa bacaraarka xidhan.

(Xangaruufa-da)

Ciddiyaha oo wax lagu nabro, lagu xagto, lagu dhaawaco; xagatin.

xangaruufo¹: m.dh Ciddiyaha oo wax lagu nabro, lagu xagto; xagatin.

xangaruufo²: f.g1 (-ftay, -fatay) Ciddiyaha wax ku xagasho.

xangaruufo¹: m.dh Ciddiyaha oo wax lagu nabro, lagu xagto; xagatin.

xangaruufo²: f.g1 (-ftay, -fatay) Ciddiyaha wax ku xagasho. m.f.dh, xangaruufasho.

v. scratch, claw (at), injure by scratching

xangaruufo [feminine] n. scratch

-xangaruuftay / xangaruufatay: (v) scratch (iskaraaj) with the fingernails

(fal) ciddiyaha wax ku sar. Qofkii ku dayn waaya xangaruufo. Dh: xago.

xangaruufo-da: (magac, dhedig, keli) cidiyaha faraha oo wax lagu xagto oo lagu jeexo. Dh: xagasho, xagtin.

de: scratch, claw (at), injure by scratching

initial: x

lx: xangaruufo

nt: xangaruufad (ka) [vn-m], xangaruufasho (/da) [vn-f]

pd: (xangaruuftay)

ps: v3b=tr

key: xangaruufo

(Furgurgur) NFD Cassiatrothae Harms. Caesalpinaceae.

-ka: (magac, lab, keli) dad ama wax la isku geegeeyey oo wada dhaqmay. Dh: ururis.

gungunaaf -ka: (magac, lab, keli) waxa ku hadha gunta weelka.

m.l Oraho ama falal cid sameyso oo keeni kara iska hor imaad.

-ka: (magac, lab, keli) yuus iyo oohin.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax cid kale haysato niyadda ka damcid. Dh: jeclaysi.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hungurayn.

m.l Qandal.

(Qunjuraaf-ka)

Wax yaryar; jajab; lufluf; xaab.

qunjuraaf¹: m.l.u 1. Jajab yaryar oo wax weyn oo dhammaa oo is-haystay ka soo go'ay. 2. Hambo. 3. Socod yar oo wax yar oo lagu noolaado lagu raadsado.

qunjuraaf²: f.g1 (-fay, -ftay) Xoolo meel unuunufid.

m. n., [collective] bits, scraps, fragments

-ka: (magac, lab, keli) qoryo jabad ah oo ardaayada iyo daaradaha laga xaadho

de: bits, scraps, fragments

lx: qunjuraaf

pd: (-ka)

ps: n2a-m-col

key: qunjuraaf

de: navel, umbilical cord

hm: 1

initial: x

lx: xundhur

pd: (-ta)

ps: n1-f

syn: xuddun

key: xundhur_1

de: dysentery, severe stomach-ache

hm: 2

initial: x

lx: xundhur

pd: (-ta)

ps: n0-f

key: xundhur_2

m.l (-mayaal, m.l/dh) Qof dhuuni ah.

m. n. greedy man, avid ~ voracious person

-ha: (magac, lab, keli) hunguriweyne; iimaan daran.

de: greedy man, avid ~ voracious person

lx: hungurixume

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: hungurixume

m.dh Si xun oo wax loo doono.

m.dh Si xun oo wax loo doono.

-hungurixumada: (n) selfishness (selfish-nes); greediness (giriidhines)

-da: (magac, dhedig, keli) limaanxumo; iimaandarro.

(Xangaruufad-ka)

Xangaruufasho.

m.l la-mid: xangaruufasho.

-ka: (magac, lab, keli) cidiyaha wax ku xagasho oo ku jeexid. Dh: xagad, xagatin.