xunguguro

f.g3 (-rtay, -ratay) Gacmaha iyo lowyaha ku socosho (qof).

f.g3 (-rtay, -ratay) Gacmaha iyo lowyaha ku socosho (qof). m.f.dh, gurguurasho.

v. walk on all fours, crawl

-gurguurtay / gurguuratay: (v) creep (kiriip)-, crawl (korool)

(fal) gacmaha iyo jilbaha ku soco. Dadqal looma gurguurto.

de: walk on all fours, crawl

lx: gurguuro

nt: gurguurad (ka) [vn-m], gurguurasho (/da) [vn-f]

pd: (gurguurtay)

ps: v3b=

key: gurguuro

° Nafley (caanaley) kamid ah kuwa uurka ku leh kolay ay dhashooda yaryar ku qaataan, oo ku nool Austraalya iyo Tasmaanya. Waxay leedahay: madax yar, oogo qaarka danbe u weyn oo u xoog badan, jeenyo gaaggaaban oo tabar yar, lugo waaweyn oo booddada loo sameeyey iyo dabo dheer oo xoog badan. Waxay boodi kartaa sagaal mitir oo dherer ah, iyo saddex kor ah; (ama kanguur).

m.dh.u (c. nafl.) Naasley lugaha dambe ku socota, uurka ku leh kiish ay ilmaha ku qaadato, oo ku nool Ustaraaliya.

m.dh.u (c. nafl.) Naasley lugaha dambe ku socota, uurka ku leh kiish ay ilmaha ku qaadato, oo ku nool Ustaraaliya.

f. n., [collective] kangaroo

-kanguurada: (n) kangaroo (kaan garuu) ~kaangaruu

-da: (magac, dhedig, keli) noole naasleyda ka mid ah oo qandi ama kolay ku leh caloosha oo dhasheeda ku xambaarto oo ku dhaqan carriga Ustaraaliya oo keliya, laba addin ee hore ayaa gaagaaban. Wa: kanguurooyin.

de: kangaroo {Eng / It}

lx: kanguuro

pd: (/da)

ps: n6-f-col

key: kanguuro

f. n. anniversary

-da: (magac, dhedig, keli) waxa minguurka lagu sameeyey laftiisa. Qoraalkani waa ooo meel baa laga soo minguuriyay: Dh: minguuro, manquul.

de: anniversary

lx: minguuro

pd: (/da)

ps: n6-f

key: minguuro

m.l.u Qaraabo calaaqaad wanaagsani ka dhexeeyo.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg xundhur.

(Xunguruf-ta)

(sheekaxariiro) bahal qof jeexi ah oo hadba qofkuu doono codkiisa isu yeeli kara, oo dadka wejiga ka muruxsada, ka diirta, ka xangaruufta.

m.dh 1. Bahal ka mid ah bahalaha sheekooyinka lagu tebiyo hase yeeshee ayan cidi weli arag oo leh ciddiyo dhaadheer oo ay wejiga kaga xagato dadka. 2. Dafo. 3. Cadaawadnimo yar oo dad ka dhexeysa.

f. n. monster ~ legendary creature

de: monster ~ legendary creature (in Somali folklore it lures its victims by imitating the human voice; it then peels the skin off of one's face)

initial: x

lx: xunguruf

pd: (-ta)

ps: n-f

key: xunguruf

m.dh Dabeecad; akhlaaq.

m.dh Dabeecad; akhlaaq.

f. n. character, temperament, nature

-ta: (magac, dhedig, keli) baaxaalli iyo dhaqan uu qof leeyahay.

de: character, temperament, nature

lx: nuguur

pd: (-ta)

ps: n-f

key: nuguur

m.dh la-mid: ujro.

-ujuurada: (n) fee (fii); payment (peey-ment) ~ see [eeg] ujro

-da: (magac, dhedig, keli) adduun loo garto wadaad shaqo qabtay oo haddii la bixin waayo la qabo in shaqadii xumaanayso ama burayso Ujuuro la'aan la ma diro wadaad Quraan kuu dhigay.

-da: (magac, dhedig, keli) geedgaab yar oo ka baxa dooxooyinka oo bixiya miro kuuskuusan oo kubadda teniska legle'eg oo carruurtu ku ciyaarto. Dh: xanbuu.

s.m. - kanguuro.

Creep

-da: (magac, dhedig, keli) xayawaan badda ku nool oo libaax badeedka hareer socda inta badan. Dh: honbobboro.

(Hunguri-ga)

1. Dhuunta afka iyo sanka iyo isu haysa caloosha oo cunnadu marto (hunguriga madow).

2. Dhuunta neeftu marto oo afka iyo sanka iyo isu haysa sanbabbada (hunguriga cad).

3. Cunno, oomati.

hunguri¹: m.l 1. (-iyo, m.dh) Dhuunta afka, sanka iyo caloosha nafleyda isu haysa oo cuntadu marto. 2. la-mid: hunguri-cad. 2. Cunto.

hunguri²: m.l (-iyo, m.l) (cilmiga naflayda) Qaybta dheefmareenka ee u dhaxayso dalqada iyo caloosha. Waa dhuun muruqaysan oo shaqadeedu tahay inay cuntada u gudbiso caloosha. Habka isku soo ururka ee ay cuntada u gudbisana waxa loo yaqaan dubaaxis. 2. la-mid: hungiri-cad.

hunguri¹: m.l 1. (-iyo, m.dh) Dhuunta afka, sanka iyo caloosha nafleyda isu haysa oo cuntadu marto. 2. la-mid: hunguri-cad. 3. Cunto.

hunguri²: m.l (-iyo, m.l) (cilmiga naflayda) Qaybta dheefmareenka ee u dhaxayso dalqada iyo caloosha. Waa dhuun muruqaysan oo shaqadeedu tahay inay cuntada u gudbiso caloosha. Habka isku soo ururka ee ay cuntada u gudbisana waxa loo yaqaan dubaaxis. 2. la-mid: hungiri-cad.

m. n. throat, larynx, gullet, esophagus; windpipe; nutriment, food

-ga: (n) 1. throat (throwt); gullet (galet); esophagus, also oesophagus ~ jidiin, dhuun, buuc, cune. 2. food (fuudh)

-ga: (magac, lab, keli) dhuunta xidhiidhisa afka, sanka iyo caloolsha oo cunnadu marto. Dh: cune.

hunguri -ga: (magac, lab, keli) dhuunta neeftul marto oo afka ama sanka iyo sanbabbada u dhexaysa; hunguriga cad.

hunguri -ga: (magac, lab, keli) damaca iyo quuddarrada wax laga qabo.

hunguri -ga: (magac, lab, keli) cirweynida iyo qaneecaadxumada dadka qaar leeyihiin.

de: throat, larynx, gullet, esophagus; windpipe; nutriment, food

lx: hunguri

pd: (-ga)

ps: n2a-m

syn: booc, cune

key: hunguri

حلقوم

v. run dry (of ideas), be barren, lose one's creativity

-ka: (magac, lab, keli) wareejinta shey meel an meeshiisii ahayn loo raro ama sidiisii hore laga bedelo. Sheekada arraweelo waa minguur oo dadkii hore ayaa laga soo minguuriyay.

minguur-ka: (magac, lab, keli) raridda min faal loo raro min kale.

de: run dry (of ideas), be barren, lose one's creativity Lit: move house

lx: minguur

pd: (minguuray)

ps: v1=idiom

key: minguur

(fal) adu biyaha quus oo isku wada dhex qari. Bal muquuro haddaad dabaal taqaan. Dh: quus.

m. n., pl. graves, tombs; cemetery

-qurbuuraha: (n) graveyard (gareeyv-yaadh); cemetery (sama-tari) ~ qabuuro, xabaalo

de: graves, tombs; cemetery Sg: qabri

lx: qubuuro

pd: (/ha)

ps: n8-m-pl

key: qubuuro

f.mg3 (-rtay, -ratay) Suxuur cunid.

f.mg3 (-rtay, -ratay) Suxuur cunid. m.f.dh, suxuurasho.

v. eat before dawn during Ramadan

-suxuurtay / suxuuratay: (v) eat a midnight or pre-dawn prior a day of fasting

(fal) suxuurta cun. Suxuuro intaan suuliga ku jiro. Dh: hiraabo.

bw: Arabic

de: eat before dawn during Ramadan

initial: s

lx: suxuuro

nt: suxuurasho (/da) [vn-f]

pd: (suxuurtay)

ps: v3b=intr

key: suxuuro

-ka: (magac, lab, keli) dacawada keeda. lab. Tunbuur baa dabin ku dhacay. Dh: dacow.

m.dh (-ooyin, m.l) Dhacdo taariikheed oo sooyaal ah, oo wax laga beddelay qaabkeeda hore. la-mid: asduurad, usduurad.

m.dh (-ooyin, m.l) Dhacdo taariikheed oo sooyaal ah, oo wax laga beddelay qaabkeeda hore. la-mid: asduurad, usduurad.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg usduurad.

f.g/mg3 (xuushay, xuulatay) 1. Meel kayn ah dhexgelid adiga oo is gaabinaya. 2. Irrid gaaban ka hoos dusid. la-mid: huluulo, xaluulo.

f.g/mg3 (-luushay, -luulatay) 1. Meel kayn ah dhexgelid adiga oo is gaabinaya. 2. Irrid gaaban ka hoos dusid. m.f.dh, xuluulasho. la-mid: huluulo, xaluulo.

v. squeeze through; walk bent over in a place with a low ceiling

-xuluushay / xuluulatay: (v) pass through a into a narrow opening

(fal) meel aan layska arki karin oo jiq ah dhex gal. kaynta xuluulo.

a: huluulo

de: squeeze through; walk bent over in a place with a low ceiling

initial: x

lx: xuluulo

pd: (xuluushay)

ps: v3b=

key: xuluulo

(Xundhur-ta)

1. Xanuun qabatin leh oo caloosha qabta.

2. Xuddun.

xundhur¹: m.dh (-ro, m.l) Xuddun.

xundhur²: m.dh (daawo) Cudur la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha shuban dhiig iyo axal la socdaan.

xundhur¹: m.dh (xundhurro, m.l) Xuddun.

xundhur²: m.dh (daaw.) Cudur la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha shuban dhiig iyo axal la socdaan.

f. n. navel, umbilical cord

xundhur [feminine] n. dysentery, severe stomach-ache

-ta: (n) 1. umbilical cord (ambili-kal koodh); navel (neey-val); umbilicus (ambili-kas) ~ xuddun caloosha. 2. central point

-ta: (magac, dhedig, keli) meesha mandheerta hooyadu kaga tiillay ilmaha ee caloosha badhtankeeda ah. Dh: xuddun.

xundhur-ta: (magac, dhedig, keli) xanuun qabatin leh oo kolkol qofka leh ku kaca oo calooshu aad u xanuunto.

xundhur-ta: (magac, dhedig, keli) xuddunxidh.

xundhur -ta: (magac, dhedig, keli) bar badhtameedka goobada.

زَحير

f.g3 (-stay,-satay) Cid waxay illowsanayd garwaaqsasho.

f.g3 (-stay,-satay) Cid waxay illowsanayd garwaaqsasho. m.f.dh, xusuusasho.

v. remember, call to mind

-xasuustay / xasuusatay: (v) remember (ri-mem-ber); recollect (reka-lekt); recall (ri-kool); keep in mind; bear in mind ~ xasuuso

(fal) wax hore kuu soo maray sidii uu ahaa maankaaga ku soo xaadiri; laabtaada ku soo rid. Xasuuso waagaad yarayd. Li: illaw.

bw: xasuuso

de: remember, call to mind

initial: x

lx: xusuuso

nt: xusuusad (ka) [vn-m], xusuusasho (/da) [vn-f]

pd: (xusuustay / xusuusatay)

ps: v3b=tr

key: xusuuso

-da: (magac, dhedig, keli) eeg canbuufo.

m.l Beergooye.

f.mg3 (-rtay, -ratay) Xoolo biyo ku noq-noqosho.

v. drink repeatedly ~ without stopping (of animals), gulp down, guzzle

(fal) ka dhereg biyo iyo wixii la mid ah oo ku noqnoqo. Ma dagteen jannada weli, ma durduuranteen malab. Dh: hirqo, rakaado.

bw: ladaabo

de: drink repeatedly ~ without stopping (of animals), gulp down, guzzle

lx: durduuro

nt: durduurasho (/da) [vn6-f]

pd: (durduurtay)

ps: v3b=

key: durduuro

(fal) gunud oo kolba gunud. Xadhigga gungunud. Dh: xidhxidh.

gungunud -ka (magac, lab, keli) rarada jaad ka mid ah oo laga sameeyey caws la isku gunguntay. Gungunudka soo saar awrka.

langueur, n.f. - Daal.

longueur, n.f. - Qiyaasta dacal ilaa dacal kale

f.g2 (-iyay, -isay) Ka m.: wax meel ku qoran, meel kale ku qorid.

f.g2 (-iyay, -isay) Ka m.: wax meel ku qoran, meel kale ku qorid. m.f.dh, minguurin.

-yey / say: (v) copy from; copy (kaap 7); duplicate

(fal) qoraal buug kale ka soo qaado. Sheekada minguuri.

minguuri: (fal) meel ka wareeji oo meel u wareeji. Qalabka geerashka yaal dhammaan minguuri. Dh: rar, guuri.

minguuri: (fal) min faal rar oo min kale u rar si saadaasha ad u jarrabto. Bal minguuri faalka inay wax kale soo baxaan.

(fal) adu biyaha quus oo isku wada dhex qari. Bal mukhuuro haddaad dabaal tagaan.

m.dh la-mid: xangulle¹.

-da: (magac, dhedig, keli) xuubka maskaxda ku rogan.

xangullo -ha: (magac, lab, keli) eeg xangulle.

(Furgurgur) NFD Cassiatrothae Harms. Caesalpinaceae.

-ka: (magac, lab, keli) yuus iyo oohin.

(Gurguurta-da)

Cudur haweenka ummula ku dhaca; uuryaal.

m.dh.u Cudur ummulaha ilmagaleenka kaga dhaca labada toddobaad oo u horreysa dhalmada.

f. n., [collective] post-partem pains (of women who have recently given birth)