xundub

(Xundhur-ta)

1. Xanuun qabatin leh oo caloosha qabta.

2. Xuddun.

xundhur¹: m.dh (-ro, m.l) Xuddun.

xundhur²: m.dh (daawo) Cudur la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha shuban dhiig iyo axal la socdaan.

xundhur¹: m.dh (xundhurro, m.l) Xuddun.

xundhur²: m.dh (daaw.) Cudur la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha shuban dhiig iyo axal la socdaan.

f. n. navel, umbilical cord

xundhur [feminine] n. dysentery, severe stomach-ache

-ta: (n) 1. umbilical cord (ambili-kal koodh); navel (neey-val); umbilicus (ambili-kas) ~ xuddun caloosha. 2. central point

-ta: (magac, dhedig, keli) meesha mandheerta hooyadu kaga tiillay ilmaha ee caloosha badhtankeeda ah. Dh: xuddun.

xundhur-ta: (magac, dhedig, keli) xanuun qabatin leh oo kolkol qofka leh ku kaca oo calooshu aad u xanuunto.

xundhur-ta: (magac, dhedig, keli) xuddunxidh.

xundhur -ta: (magac, dhedig, keli) bar badhtameedka goobada.

زَحير

(Udub-ka)

1. Tiir qori ah oo dheer oo ganto leh oo guryaha lagu dhisto.

2.* Dhulka labadiisa caaradood, tan woqooyi iyo tan koofure, middood.

3.* Xiddigga Waqooyi; Quddub.

m.l (-dbo, m.l) 1. Tiir xooggan, farraarro leh oo dhismaha aqal Soomaaliga lagu adkeeyo. 2. Tiirar badan oo meel wada yaal. 3. Summad geela lagu dhigo, qaab udub kor u jeeda ah leh oo meelo kala duwan looga dhigo; kabaal. 4. Dhigo.

m.l (-dbo, m.l) 1. Tiir xooggan, farraarro leh oo dhismaha aqal Soomaaliga lagu adkeeyo. 2. Tiirar badan oo meel wada yaal. 3. Summad geela lagu dhigo, qaab udub kor u jeeda ah leh oo meelo kala duwan looga dhigo; kabaal. 4. Dhigo.

pivot

m. n. pole, pillar, post

udub pr. n., loc. north ~ south pole; the pole star

-ka: (n) pole (pool); post (powst); pillar (pi-lar)-, log (loog) ~ tiir

-ka: (magac, lab, keli) qori weyn ama tiir ganto leh oo aqalka dhexdiisa lagu qotomiyo si uu u xajiyo oo u tiiriyo. Markii udubkii jabay baa aqalkii dumay. Wa: udubbo.

udub -ka: (magac, lab, keli) dhulka labadiisa caaro ta woqooyi iyo ta koonfureed midkood. Baraf baa qariyay labada udub ee dhulka.

udub -ka: (magacwadareed) beel meel gees ah taal. Mohollin baa udubkii deggen yahay.

udub -ka: (magac) xiddigga waqooyi. Dh: quddub.

(Xuub-ka)

1. Lakab ama baal khafiif ah, oo jilicsan, oo xubnaha nafleyda meelo ka mid ah ku rogan, ku dahaaran.

2. Baal jaadkaas ah, oo dhirta iniinaheeda ama meeleheed kale ku rogan.

xuub¹: m.l (-bab, m.l) 1. Lakab ama baal khafiif ah, oo jilicsan, oo xubnaha nafleyda meelo ka mid ah ku rogan, ku dahaaran. 2. Baal jaadkaas ah, oo dhirta iniinaheeda ama meeleheed kale ku rogan.

xuub²: m.l (-bab, m.l) (cilmiga naflayda) Nudo kiish oo kale ah kuwaas oo daboola isku xidha ama ku dhereran unugyada bayoolojiyeed iyo organ yarayaashooda, organnadooda iyo dhismayaashooda kale.

xuub¹: m.l (-bab, m.l) 1. Lakab ama baal khafiif ah, oo jilicsan, oo xubnaha nafleyda meelo ka mid ah ku rogan, ku dahaaran. 2. Baal jaadkaas ah, oo dhirta iniinaheeda ama meeleheed kale ku rogan.

xuub²: m.l (-bab, m.l) (cilmiga naflayda) Nudo kiish oo kale ah kuwaas oo daboola isku xidha ama ku dhereran unugyada bayoolojiyeed iyo organ yarayaashooda, organnadooda iyo dhismayaashooda kale.

Membrane

m. n. sloughed skin of snake; fetal membrane; adhesive tape

-ka: (n) membrane (mem-bareeyn); thin film (filim) or layer (leeyer) ~ dahaar-ka

-ka: (magac, lab, keli) dahaadh yar oo khafif ah oo jilicsan oo xubnaha nafleyda meelo ka mid ah ku dahaadhan. Isha hadduu xuub fuulo waa laga jeexaa.

xuub -ka: (magac, lab, keli) baal sida xuubka u eg oo dhirta iniineheeda ama meeleheeda kale ku rogan. Lafta timirta xuub yar baa ku dahaadhan.

xuub -ka: (magac, lab, keli) wax jilicsan oo aad isku haysta oo khafiif ah oo caaradu geedaha iyo gidaarrada ku samayso. Caaradu xuub ayay iska laadlaadisaa.

de: sloughed skin of snake; fetal membrane; [ext.] adhesive tape

initial: x

lx: xuub

pd: (-ka Pl: xuubab (ka))

ps: n4-m

key: xuub

name-m strong; powerful

(Gudub-ka)

1. Babac.

2. (waalo) labada siyood oo lagu cayaara hayo middood (midda kale waa socod).

gudub¹: m.l 1. Hab cayaarta waalada loo dheelo oo laba qof si isweydaar ah gacmaha isu dhaafsadaan. 2. Babac. 3. la-mid: gudbid.

gudub²: f.g/mg1 (-dbay, -dubtay; -dbi) 1. (f.g) Wax dhaafid. 2. (f.mg) Ku g.: wax dhexdooda wax kale ku goyn.

f.g/mg1 (-dbay, -dubtay; -dbi) 1. (f.g) Wax dhaafid. 2. (f.mg) Ku g.: wax dhexdooda wax kale ku goyn. m.f.dh, gudbid.

v. cross, go across, traverse; surpass; pass (an examination)

gudub vl. n. something crosswise ~ slanting; act of passing through

gudub m. n. one of the two teams of men playing a certain game

-ay / tay: (v) pass through or over; pass (paas), cross (karoos); go by, ~ baas, dhaaf Ex: wabiga ka gudub; cross the river

ku gudub -ay I tay: (v) block up (balook ap); cause a stoppage, obstruct

gudub -ah: (adj) diagonal (daayagenal); crosswise (karooswaays); cornerwise. Ex: gudub u dhig; put it crosswise

(fal) si jiif ah u dhig: si dadab ah wax u dhig. Qoriga gudub u dhig.

judub¹: m.l Gacanta oo faruhu duubanyihiin oo inta kor loo qaado si xoog leh wax loogu dhufto; tantoonyo.

judub²: f.g1 (-dbay, -dubtay; -dbi) Faraha gacanta oo duuban si xoog leh wax ugu dhufasho.

m.l Gacanta oo faruhu duubanyihiin oo inta kor loo qaado si xoog leh wax loogu dhufto; tantoonyo.

-ka: (magac, lab, keli) gacanta oo faruhu duubanyihiin oo inta kor loo qaado si xoog leh wax loogu dhufto. Dh: tantoonyo.

junub¹: m.l la-mid: jinaabo.

junub²: f.mg1 (-ubay, -ubtay) la-mid: jinaab².

name-m black; darck; soft

-ta: (magac, dhedig, keli) xanuun caloosha ku sameysma siiba midhiqirka. Illayn jacaylku waa nabar waa nudub calooleed, oo lagama nuuxsado.

name-m leader. Cf. Qutb

/andhyuu/ (adj) xad-dhaaf ah (saa'id ah).

Core

m.l (-byo, m.dh) Qabri; xabaal. la-mid: xujuub.

m.l (-byo, m.dh) Qabri; xabaal. la-mid: xujuub. xukuman f.mg4 (-mnaa, -mnayd) Wax xukun ku dhacay ahaansho. m.f.dh, xukumnaan.

m.l la-mid: xurbin¹.

-ka: (magac, lab, keli) laxaamad wax lagu dhalaaliyo. Xurub ayuu albaabku u baahaya. Dh: laxaamad.

m.l la-mid: buntuq.

m. n. rifle

-a: (n) [Pl. buntuqyo-da] gun (gaan); rifle (raayfal); a firearm designed to be fired from the shoulder ~ buntukh, qori

a: buntukh

cf: harti, jigre, maadhiin

de: rifle

lx: bunduq

pd: (-a Pl: banaadiiq (da))

ps: n8-m, n2a-m

xv: Arabic

key: bunduq

(Cuntub-ka)

(dad, wax) tiro yar oo wadajirta; xoogaa isku duuban; xayn; hormo; koox; xirmo; (ama cutub).

m.l (-byo, m.dh) 1. Koox askar ah wada jira. 2. Wax isku xiran sida miraha cinabka iyo wixi lamida.

m.l (-byo, m.dh) 1. Koox askar ah wada jira. 2. Wax isku xiran sida miraha cinabka ama qoraal iyo wixi lamida.

m. n. small group

-ka: (n) chapter (japter) ~ cutub

Gruppo

Group

-ka: (magac, dhedig, keli) eeg cutub.

cuntub -ka: (magacwadareed) dad ama wax tiro badan oo wada socda. Dh: hormo, koox. cunug -ga: (magac, lab, keli) eeg canug.

de: small group

lx: cuntub

pd: (-ka)

ps: n2-m

see: cutub

key: cuntub

(Dundun-ka)

Duluc; xudduud; ujeeddo.

dundun¹: m.l la-mid: diddin¹.

dundun²: m.l Mawduuc, arrin, baab.

dundun³: m.dh la-mid: duddun.

dundun⁴: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) la-mid: diddin².

m. n. plot, theme; main point, gist, essence

dundun [feminine] n. termite mound, anthill

-ta: (n) anthill ~ duddun, duddumo

-ta: (magac, dhedig, keli) ujeeddo iyo duluc.

dundun-ta: (magac, dhedig, keli) eeg duddumo.

f. n., pl. sins, crimes; accusations

-ta: (n) [plural of danbi-ga] sins (sinis); violate a religious or moral law ~ see [eeg] danbi

bw: Arabic

de: sins, crimes; accusations

lx: dunuub

pd: (-ta Sg: dembi ~ denbi)

ps: n8-f-pl

key: dunuub

-ka: (magac, lab, keli) foorar wax aad loogu mashquulsan yahay oo murugo shaqo, wadatashi ama wax la mid ah lagu fooraro.

f.mg1 (-day, -dday) Cid hoos u foorarid. la-mid: rundud.

v. bend, put one's head down

(fal) jilayc oo kala daado.

de: bend, put one's head down

lx: hundud

pd: (hunduday)

ps: v1=intr

key: hundud

-ka: (magac, lab, keli) harraatida xagga hore loo tuuro. Dh: laad.

junuub¹: m.l 1. la-mid: jinaabo. Shahwada ka timaad qof hurda. 2. Afarta joho ee waaweyn mid ka mid ah oo u dhexeysa bari iyo galbeed, kana soo horjeeda woqooyi; koofur.

junuub²: f.mg1 (-bay, -btay) la-mid: jinaab.

m.l 1. la-mid: jinaabo. Shahwada ka timaad qof hurda. 2. Afarta joho ee waaweyn mid ka mid ah oo u dhexeysa bari iyo galbeed, kana soo horjeeda woqooyi; koofur.

m. n. ejaculation, orgasm (while asleep)

junuub m. n., loc. south, southward

-ay I tay: (v) have a wet dream; eject semen while sleeping; ejaculate (ijaakuleeyt).

junuub -ka: (n) ejaculation, especially while sleeping

-ta: (magac, dhedig, keli) jihada koonfureed ee dunida.

(Mundul-ka)

Muddul.

m.l (-llo, m.dh) Aqal wareegsan oo inta badan dhis iyo dhoobo ka samaysan oo leh saqaf dhis iyo caws ah oo kor u fiiqan. la-mid: muddul, mundulle.

m.l (-llo, m.dh) Aqal wareegsan oo inta badan dhis iyo dhoobo ka samaysan oo leh saqaf dhis iyo caws ah oo kor u fiiqan. la-mid: muddul, mundulle.

m. n. circular hut with thatch roof

-ka: (n) hut (hat) ~ muddul

-ka: (magac, lab, keli) aqal wareegsan oo badanaa qol keliya ah oo saqaf kor u fiiqan leh. Dh: mutulle, mutul, mundule, gombis.

a: mundulle (/ha) [n7-m]

de: circular hut with thatch roof

lx: mundul

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: mundul

-ka: (magac, lab, keli) cunto ama soor.

rundud¹: m.l la-mid: hundhur¹.

rundud²: f.mg1 (-day, -dday) la-mid: hundud²; la-mid: hundhur².

-ka: (magac, lab, keli) fadhi aan qurux badnayn oo gorod laalaadin ah. Rundudka ka kac oo kac xoogso.

name-f silk brocade

(fal) ilmo dhashay u xuddun xidh. Wilka qaalinta ugu xuddum.

(Xuddun-ta)

1. Godka yarka ah oo caloosha bartankeeda ku yaal.

2. Hab waalidku carruurtiisa wax xoolo ah, u siiyo (ilmaha dhashay xuddunta laga gooyo baa neefka la siinayo loogu xiraa; xuddunxir).

3. Xanuun qabatin leh (ama xundhur).

xuddun¹: m.dh (-umo, m.l) 1. Godka yarka ah oo caloosha bartankeeda ku yaal. 2. Hab waalidku carruurtiisa wax xoolo ah, u siiyo (ilmaha dhashay xuddunta laga gooyo baa neefka la siinayo loogu xiraa; xuddunxir).

xuddun²: m.dh (jooloji) Badhtamaha dhulka ee ka hooseeya carro-jiifka dhulka, hexroorkiisuna yahay 6900 oo mitir, oo leh cufnaan sare, kana kooban nikal iyo xadiid.

xuddun¹: m.dh (-umo, m.l) 1. Godka yarka ah oo caloosha bartankeeda ku yaal. 2. Hab waalidku carruurtiisa wax xoolo ah, u siiyo (ilmaha dhashay xuddunta laga gooyo baa neefka la siinayo loogu xiraa; xuddunxir).

xuddun²: m.dh (jool.) Badhtamaha dhulka ee ka hooseeya carro-jiifka dhulka, hexroorkiisuna yahay 6900 oo mitir, oo leh cufnaan sare, kana kooban nikal iyo xadiid.

Centre

Center (Centre)

f. n. navel, umbilical cord; center {geometry}

xuddun [feminine] n., [collective] livestock gifted to a newborn child

xuddun v. give livestock to a newborn child, to become his property

-ta: (n) 1. umbilical cord (ambili-kal koodh); navel (neey-val); umbilicus (ambili-kas) ~ xuddunta caloosha ~ xundhur. 2. central point

-ta: (magac, dhedig, keli) meesha mandheerta hooyadu kaga tiillay ilmaha ee caloosha badhtankeeda ah. Xuddunta madheerta ayaa laga jaraa. Dh: xundhur, xundub.

xuddun-ta: (magac, dhedig, keli) xanuun qabatin leh oo kolkol qofka leh ku kaca oo calooshu aad u xanuunto. Dh: xundhur.

xuddun-ta: (magac, dhedig, keli) xuddunxidh.

xuddun-ta: (magac, dhedig, keli) bar badhtameedka goobada.

مَأْنَةٍ وَسُرَّة

m.l X. ah: xero weyn oo aad loo adkeeyay.

pr. n., loc. Hudur [city in south west Somalia.]

cf: caasimad

de: Hudur [city in south west Somalia] Capital of the Bakool region

initial: x

lx: Xuddur

ps: n0-loc

key: Xuddur

m.l (-byo, m.dh) la-mid: xujub.