xundhur — Macnaha & Turjumaada

1

(Xundhur-ta)

2

1. Xanuun qabatin leh oo caloosha qabta.

3

2. Xuddun.

waa la naqliyay ✓

1

xundhur¹: m.dh (-ro, m.l) Xuddun.

2

xundhur²: m.dh (daawo) Cudur la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha shuban dhiig iyo axal la socdaan.

waa la naqliyay ✓

1

xundhur¹: m.dh (xundhurro, m.l) Xuddun.

2

xundhur²: m.dh (daaw.) Cudur la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha shuban dhiig iyo axal la socdaan.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. navel, umbilical cord

2

xundhur [feminine] n. dysentery, severe stomach-ache

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. umbilical cord (ambili-kal koodh); navel (neey-val); umbilicus (ambili-kas) ~ xuddun caloosha. 2. central point

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) meesha mandheerta hooyadu kaga tiillay ilmaha ee caloosha badhtankeeda ah. Dh: xuddun.

2

xundhur-ta: (magac, dhedig, keli) xanuun qabatin leh oo kolkol qofka leh ku kaca oo calooshu aad u xanuunto.

3

xundhur-ta: (magac, dhedig, keli) xuddunxidh.

4

xundhur -ta: (magac, dhedig, keli) bar badhtameedka goobada.

waa la naqliyay ✓

زَحير

waa la naqliyay ✓

m.l.u Qaraabo calaaqaad wanaagsani ka dhexeeyo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg xundhur.

waa la naqliyay ✓

1

hundhur¹: m.l Madax foorarinta qof madaxa hoos u foorariyo murugo ama ciil dartiis.

2

hundhur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Qof madaxa hoos u foorarin ciil ama murugo dartiis.

waa la naqliyay ✓

m.l Madax foorarinta qof madaxa hoos u foorariyo murugo ama ciil dartiis.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) madax foorarinta qof madaxa hoos u dhigo murugo ama ciil dartiis.

waa la naqliyay ✓

1

(Xuddun-ta)

2

1. Godka yarka ah oo caloosha bartankeeda ku yaal.

3

2. Hab waalidku carruurtiisa wax xoolo ah, u siiyo (ilmaha dhashay xuddunta laga gooyo baa neefka la siinayo loogu xiraa; xuddunxir).

4

3. Xanuun qabatin leh (ama xundhur).

waa la naqliyay ✓

m.dh Dawo xoolaad budo ah oo reer miyigu dadka uga daaweeyaan cudurrada caloosha, sida xundhurta, tiifaha iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.dh (baayoloji) Nooc ameebaha ka mid ah oo qaarkood deriskunool yahay siiba qaybta dheefshiidka ee dadka. “E. Histolytica” wuxu dhexgalaa oo baabi'iyaa xiidmaha isagoo keena xundhur iyo daloolinta xiidmaha, wuxuuna ku fidi karaa beerka oo ay ku sameeysmi karto malax.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dawo xoolaad budo ah oo reer miyigu dadka uga daaweeyaan cudurrada caloosha, sida xundhurta, tiifaha iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.dh (baay.) Nooc ameebaha ka mid ah oo qaarkood deriskunool yahay siiba qaybta dheefshiidka ee dadka. 'E. Histolytica' wuxu dhexgalaa oo baabi'iyaa xiidmaha isagoo keena xundhur iyo daloolinta xiidmaha, wuxuuna ku fidi karaa beerka oo ay ku sameeysmi karto malax.

waa la naqliyay ✓

1

(n) the navel; the scar on the abdomen left after the umbilical cord is removed.

2

xundhur

waa la naqliyay ✓

1

(n) any of various disorders marked by inflammation of the intestines, especially of the colon, and attended by pain in the abdomen, and diarrhea containing blood and mucus.

2

xundhur

waa la naqliyay ✓

1

(n) the mark left on the abdomen where the umbilical cord was attached; belly button.

2

xundhur

waa la naqliyay ✓

1

(n) the flexible, cordlike structure connecting the unborn baby at the navel with the mother, and supplies blood to the baby and removes the baby's waste.

2

xundub ama xundhur

waa la naqliyay ✓

/dhisentari/ (n) disantariyo (xundhur-xanuun).

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) stomachache (istoomak-eyk); tummy ache, belly ache, gut ache or stomach upset ~ xundhurxanuun

waa la naqliyay ✓

-disantariyada: (n) dysentery (desen-taria)', diarrhea also diarrhoea (daay-riya) ~ xundhur-xanuun, shubban

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) diarrhea also diarrhoea (dhaay-riya); stomach upset; dysentery (dhesen-taria) ~ xundhur-xannuun, doox

2

shuban: -shumay /shubantay: (v) to cause diarrhea or dysentery

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. umbilical cord (ambili-kal koodh); navel (neey-val); umbilicus (ambili-kas) ~ xuddunta caloosha ~ xundhur. 2. central point

waa la naqliyay ✓

s.m. - xuddun, xundhur.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xanuun dadka caloosha ka qabta sida xundhurta.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xubinta caanaha ee naasaleyda, saab geli.

2

candhasaab -ka: (magac, lab, keli) candhageliska ay haweenku naasaha ku qabtaan.

3

candhasaab -ka: (magac, lab, keli) surwaal yar oo inta bawdyaha iyo xundhurta u dhexaysa lagu xidho. Dh: nigis, kalsoon, matante.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xadhig awrka lagu raro oo sakaarka iyo xundhurta inta u dhaxaysa mara oo kabaallada ku xidhma.

2

cayn -ka: (magac, lab, keli) xaraf ka mid ah Alifba'da Soomaaliga iyo Carabiga.

3

cayn -ka: (magac, lab, keli) waxyaabo kala duwan mid ka mid ah. Dhar laba cayn kala ah ayuu keenay Dh: jaad, nooc, caynad.

4

cayn-ta: (magac, dhedig, keli) aqal yar oo buulah. Dh: cooshad.

5

cayn-ta: (magac, dhedig, keli) asalka iyo isirka uu wax ka soo jeedo. abnaq, isir.

6

cayn -ta: (magac, dhedig, keli) meel geedo daban leh. Dh: kayn, ay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) maro ama wax kale oo lagu xidho xundhur soo buurnaata ama muf yeelata.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xanuunnada caloosha ku dhaca mid ka mid ah oo dhiig la shubmo. Dh: xundhur, dacardhiig.

waa la naqliyay ✓

1

de: navel, umbilical cord

2

hm: 1

3

initial: x

4

lx: xundhur

5

pd: (-ta)

6

ps: n1-f

7

syn: xuddun

8

key: xundhur_1

waa la naqliyay ✓

1

de: dysentery, severe stomach-ache

2

hm: 2

3

initial: x

4

lx: xundhur

5

pd: (-ta)

6

ps: n0-f

7

key: xundhur_2

waa la naqliyay ✓

m.l X. ah: xero weyn oo aad loo adkeeyay.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Hudur [city in south west Somalia.]

waa la naqliyay ✓

1

cf: caasimad

2

de: Hudur [city in south west Somalia] Capital of the Bakool region

3

initial: x

4

lx: Xuddur

5

ps: n0-loc

6

key: Xuddur

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) gogol lagu fadhiisto ama lagu seexdo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) buurnaan ka so foodhacda xundhurta oo carruurta badhkeed ay yeelato. Wiilku xundub ayuu yeeshay. Dh: buuf.

waa la naqliyay ✓

nombril.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hundhur².

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: hundhursasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Ciil murugo darteed madaxa hoos u foorarin (qof).

waa la naqliyay ✓

1

(Gundhawr-ka)

2

Gaashaanka bartankiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Bartamaha gaashaanka. 2. Xoogaa masaggo ah oo lagu reebo mooyaha marka wax lagu tumayo.

waa la naqliyay ✓

m. n. center ~ boss of a shield

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gaashaanka badhtankiisa ama xudduntiisa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gaashaan, bartan

2

de: center ~ boss of a shield

3

lx: gundhawr

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: gundhawr

waa la naqliyay ✓

(fal) murug iyo ciil muuji.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) Siil.

waa la naqliyay ✓

f. n. vagina of a woman

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) woman's genital organ; vagina (va-jeeyna); cunt (kant) ~ siil

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xanuun sida kaneecada ama duumada oo kale ah oo suquurid keena.

2

qandhuur -ta: (magac, dhedig, koli) xubinta taranka ee dumarka

waa la naqliyay ✓

1

de: vagina of a woman Contrast: sabiil

2

lx: qandhuur

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

key: qandhuur

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) daqiiq iyo saliid la isku shiilo oo carruurtu ku cuwaafato. Islaamo ayaa iskuulka hortiisa xunsheer ku iibiya. Dh: khamiir.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: hundhursasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax hundhura ahaansho (qof).

waa la naqliyay ✓

1

(Dhur-ka)

2

1. Wax wanaagsan oo dhan; khayr; liibaan.

3

2. Taran; bulaal.

waa la naqliyay ✓

1

dhur¹: m.l 1. Taran. 2. Nasiib. 3. Faa'iido.

2

dhur²: f.g1 (-ray, -rtay) Biyo weel dardarid iyadoo meel kale lagu shubayo.

waa la naqliyay ✓

1

dhur¹: m.l 1. Taran. 2. Nasiib. 3. Faa'iido.

2

dhur²: f.g1 (-ray, -rtay) Biyo weel dardarid iyadoo meel kale lagu shubayo. m.f.dh, dhurid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] good thing, blessing; success

2

dhur v. scoop up ~ out; use a scoop, spoon ~ ladle

3

dhur m. n. multiplication, increase; intensification; breed(ing)

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) 1. scoop (iskuup); take up with a scoop 2. empty by scooping ~ ka dhur.

2

u dhuro: dhurtay / dhuratay: (v) behave like or become like. Ex: ha u dhuran sidii reerkiinii; don't behave like your family

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dareere meel ku jira, weel godan kolba in kaga qaadqaad. Kaalay oo biyaha ila dhur.

2

dhur -ka: (magac, lab, keli) barako ama biro.

waa la naqliyay ✓

1

1. Aan fil weyneyn; yar; dhoocil.

2

2. (Xuur-ka) Wiil yar.

3

3. (Xuur-ta) a) Gabar yar. b) Xuurto. c) Shinbir.

waa la naqliyay ✓

1

xuur: m.l (-ro, m.l) 1. Inan da' yar. 2. X. ah: yar, aan weyneyn.

2

xųur: m.dh 1. Gabar yar oo aan fil weyneyn. 2. Shimbir luqun dheer.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. (adj.): young boy, youth; in one's youth

2

xuur [feminine] n. young girl

3

xuur [feminine] n. Marabou bird, stork species

4

xuur [feminine] n., [abstract] exhaustion

waa la naqliyay ✓

nickname-m exhaustion. Lit: a weak and vulnerable person

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) large, long-legged bird; crane (kareeyn)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) in yar oo adhi ah. Reerku wuxuu leeyahay xuur adhi ah.

2

xuur-ka: (magac, lab, keli) wiil yar oon qaan gaadhin. Wiil xuur ah ayaa la xidhay. Dh: kuray.

3

xuur-ta: (magac, dhedig, keli) haad luga dhaadheer oo meelaha raqda aan ka fogaan oo gorgorka ka baqda.

4

xuur-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh yar oo aan filwaynayn.

5

xuur-ta: (magac, dhedig, keli) neefqabataw iyo hiinraag. Xuur ayaan la neefsan waayay.

waa la naqliyay ✓

1

(Cudur-ka)

2

1. Fayoobi la'aan; xanuun gaar ah oo oogada ama xubin kamid ah, ku dhaca: bugto; jirro.

3

2. (-) Cudaddaar; marmarsiinyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Caafimad-darro jirka noolaha ama qayb ka mid ah ku dhacda, oo uu keeno jeermi iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Caafimad-darro jirka noolaha ama qayb ka mid ah ku dhacda, oo uu keeno jeermi iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. ailment, disease, infirmity

2

cudur m. n. excuse, justification

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) disease (di-ziiz); illness (iilnas)-, malady (maaladi) ~ bukto, jirro Ex- cudur khatar ah bay qabtaa; she has a serious illness

waa la naqliyay ✓

1

Malattia

2

Disease

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xanuun gaar ah oo oogada ama xubnaha qofka midkood ku dhaca; fiyoobi la'aan. Cudur aan dawo lahayn ileen, cidi ma daawayso. Dh: xanuun, jirro. Li: caafimaad.

waa la naqliyay ✓

داء

waa la naqliyay ✓

1

(Duhur-ka)

2

1. Kolka qorraxdu cirka kalabbarkiisa gaarto oo wax yar dhaafto; har.

3

2. Salaadda kolkaa la tukado.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Waqtiga u dhexeeya harka ilaa casarka. 2. Salaadda xilliga la tukado.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Waqtiga u dhexeeya harka ilaa casarka. 2. Salaadda xilliga la tukado.

waa la naqliyay ✓

m. n. noon, midday

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. midday (mid-dheey); noon (nuun). 2. midday prayer

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiilka dhasha xilli dharaar ah oo salaad duhur ah.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) maalinta badhtameheeda; xilliga salaadda duhur la tukado ilaa inta casar laga gaadhayo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: noon, midday

3

lx: duhur

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-time

6

key: duhur

waa la naqliyay ✓

ظهر

waa la naqliyay ✓

1

(Gudur-ka)

2

Hilibka geela intiisa adag.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Hilib jiir ah oo adag. 2. la-mid: guduri. Nooc gorgorka ka mid ah oo leh qoor diiran iyo midab madow.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] tough part of camel meat

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hillibka xoolaha iyo ugaadha ee weydda ah jiidhka adagna ah. Dh: taxmuur, weyd. Li: caddiin, shilis.

waa la naqliyay ✓

1

de: tough part of camel meat

2

lx: gudur

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-col

5

key: gudur

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: murud.

waa la naqliyay ✓

1

(Qudur-ka)

2

Bakhayl; muudal.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh (-rro, m.dh) Q. ah: nin aad bakhayl u ah.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh (-rro, m.dh) Q. ah: nin aad bakhayl u ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. miser

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) stingy (istinji) ~ gacan adag, bakhiil, bakhayl. -Syn: close-fisted, niggardly ~ see also [eeg] bakhayl,dhabcaal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof aad bakhayl u ah. Dh: qadduuc.

waa la naqliyay ✓

1

de: miser

2

lx: qudur

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

syn: bakhayl, muudal

6

key: qudur

waa la naqliyay ✓

v. sacrifice, do ~ go without something; offer something to someone

waa la naqliyay ✓