xunbays

-ga: (magac, lab, keli) xoor yeelash xumbo samayn. Darandoorrigu xumbaysiga w badiyaa.

m.l Bir af dhuuban oo lagu eego muunada badar jawaan ku jira; kasbo¹.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hubayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg u qubayn.

(Sunbay-ga)

Gooryaan gaar ah oo xubnaha uurka qaarkood gala oo barariya.

-ga: (magac, lab, keli) gooryaan gaar ah oo xubnaha uurka qaarkood gala oo barariya: beeryaro.

sunbay-ga: (magac, lab, keli) xanuun ku dhaca beerka badanaa laga gubo dadka.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xujayn.

(Xumays-ta)

1. Oogada dadka inteeda la qarsho; cawro.

2. Hilbaha inta uurkujirta ah.

3. xoolaha iyo dadka intooda tabarta yar.

xumays¹: m.l la-mid: xumayn.

xumays²: m.dh.u 1. Cawro; oogada dadka inta la qarsho. 2. Hilbaha inta uurkujirta ah.

3. Xoolaha iyo dadka intooda tabarta yar.

f. n., [collective] private parts, genitals, genitalia

xumays [feminine] n., [collective] entrails, internal organs

xumays [feminine] n., [collective] weak livestock ~ people

-ka: (magac, lab, keli) xoolaha iyo dadka intooda tamarta yar.

xumays-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xumayn.

xumays-ta: (magac, dhedig, keli) cawrada inta u qofku qarsado ee dharka ka hoosaysa. Nimay xumaystu xanuunaysaa wuu waadhwaadhsadaa. Dh: cawro.

(fal) tixgelintiisa ku tala gal oo isku diyaari. Go'aanka cusub ee shaqaalaha xusbay. Dh: xusbee, xushmee.

-ka: (magac, lab, keli) eeg cunnayn.

m.l la-mid: cuntayn.

-ka: (magac, dhedig, keli) eeg cusbayn.

-ka: (magac, lab, keli) danbaynta wax loogu danbeeyo.

magac loo baxsho wiil adag abuur ahaan ama akhlaaq iyo dhaqanba.

-ka: (magac, lab, keli) eeg habayn.

(Kubbays-ka)

Raran kulul oo weel loo sameeyey ku guntan ama biyo kulul oo kolay cinjir ah ku jira oo meel bugta oo oogada kamid ah la saarsaaro oo xanuunka yareeya dhiigana dhaqaajiya; kubbo.

m.l la-mid: kubbayn.

m. n. hot compress, fomentation

-ka: (n) fomentation (foo-men-teeyshen); poultice (pooltas)

-ka: (magac, lab, keli) raran kulul oo weel loo sameeyey ku guntan ama biyo kulul oo kolay cinjir ah ku jira oo meel bugta oo oogada ka mid ah la saarsaaro oo xanuunka yareeya oo dhiiggana dhaqaajiya. Dh: kubbo.

de: hot compress, fomentation

lx: kubbays

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: kubbays

-ka: (magac, lab, keli) sunnayn.

(Uunrays-ka)

Nafley yar oo afar addin leh oo dabaggaallaha u eg; dabagaalle; soongur; tukulush.

m.l Dabagaalle; tukulush.

m.l Dabagaalle; tukulush.

-ka: (magac, lab, keli) nafley yar oo afar addin leh oo dabaggaallaha u eg. Uunrayskaa xabaala iniinyaha. Dh: soongur, tukulush, soogur.

de: ground-squirrel

initial: u

lx: uunrays

pd: (-ka)

ps: n2a-m

syn: dabaggaalle

key: uunrays

m.dh (-syo, m.l) Xirmo qaad ah oo ka kooban dhawr laamood.

-ta: (magac, dhedig, keli) xaabo gurasho. Meel magaalo ka fog ayaa xaabays lagu yagaan. Dh: qoryays, xaabays.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xantayn.

-ka: (magac, lab, keli) xubno u qaybin; xubin xubin u jarid. Dh: xubnayn.

m.f.dh eeg xumbee.

-ta:(n) the act ofproducing bubbles, foam or froth ~ xoorin

-ka: (magac, lab, keli) xurmo iyo shar u samayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) tixgelin oo ku talagalid. Xusbayn fiican ayuu u hayaa shaqada cusub.

f.mg2 (-iiyay, -iisay) Ka x.: wax xumbo ka keenid.

-ka: (magac, lab, keli) sarcanta korkeeda.

-ka: (magac, lab, keli) eeg danabayn. danabaysan: (tilmaame) walax ama atam la danabeeyay.

(Ganbaysi-ga)

Ganbaysasho.

v. wear a head kerchief, put on a woman's scarf

de: wear a head kerchief, put on a woman's scarf

lx: ganbayso

nt: ganbaysad (ka) [vn-m], ganbaysasho (/da) [vn-f], ganbaysi (ga) [vn-m]

pd: (ganbaystay)

ps: v3b=

key: ganbayso

-ga: (magac, lab, keli) sunnaysasho.

v. go beyond the call of religious duty

-sunnaystay / sunnaysatay: (v) make a voluntary or optional prayer

(fal) sunnaha iska bixi.

de: go beyond the call of religious duty (e.g., say extra prayers, give extra alms, fast when no required, etc.)

initial: s

lx: sunnayso

pd: (sunnaystay)

ps: v3b=

key: sunnayso

-ka: (n) squirrel (isku-wooral) ~ dabaggaalle

-ga: (magac, lab, keli) xanjo samaysi.

(fal) xanjo samayso. Gacayrtan kaalay ka xanjayso.

-ga: (magac, lab, keli) xantaxanto samayn.

(fal) xantaxanto ciyaar. Orod carruurta la xantayso. Dh: dheel.

xantayso: (fal) adigu taabso oo orod. Mid ka xantayso ha lagu gaadhee. Dh: taabso.

-ka: (magac, lab, keli) xushmadayn. xushmee: (fal) eeg xushmadee.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xuurtayn.

m.f.dh eeg xumbaysii.

-ta: (magac, dhedig, keli) xumbo la kicin; xoor ka keenid. Saabuunta ayaa xumbay siinta ugu wacan.

(Xuubabbays-ta)

(oogada dadka) saracda korkeeda.

m.dh Saracda korkeeda (oogada dadka).

f. n. lower abdomen ~ belly

de: lower abdomen ~ belly

initial: x

lx: xuubabbays

pd: (-ta)

ps: n-f

key: xuubabbays

(Xays-ka)

Xilliyada sanada midkood; yaare; xaysin.

m.l 1. Roob jiilaalka ka da'a xeebaha bari. 2. Xilli roob ka da'o xeebaha bari.

m. n. light rain that falls during the lesser dry season

-ka: (n) light rain, preceding the spring [gu'] rain

-ka: (magac, lab, keli) xilliyada sanadka middood. Dh: yaare, xaysin.

xays -ka: (magac, lab, keli) roob ka da'a dhinaca xeebaha oo jiilaalkii lagu raysto. Xays baa na helay oo xoolihi ku doogeen.

a: xaysin (ka) [n2a-m]

cf: Xagaa

de: light rain that falls during the lesser dry season

initial: x

lx: xays

pd: (-ka Pl: xaysas (ka))

ps: n4-m

key: xays

(fal) dhar la qaato sii; marashiyey ama arratir.

hubay: (fal) qalabka lagu dagaallamo sii, u yeel oo qalabay.

(fal) (u ~) cid u maydh jidhka. Dhulku waa kulayle carruurta u qubay: Dh: qubee, maydh.

-ka: (magac, lab, keli) wax uf ah oo qadhmuum ka dhigis. Wax kasta ufays baa faquuqiisa keenay. Li: daaddaxays.

m.l la-mid: ulayn.

-ka: (magac, lab, keli) ul ku garaacis; ul la dhicis. Ulayska ayuu wax ku maqlaa qofkii madax adagi. Dh: dhengedays.

name-m name of a wolf

(fal) su'aal hal xidhaale ah weydii. Ninku hadduu guur doon yahay xujay. Dh: bilkeedi, xujee.

xujay: (fal) qof dembi falay ka dhig. Dh: eeday.

xujay-da: (magacwadareed) dad badan oo xaj gutay ama gudanaya. Dh: xujaaj, xaajiyo.

(fal) sidii la doonayay si ka duwan oon laga raalli ahayn u samee. Dh: xumee.

xumay: (fal) si xun u gal; wax xun ku fal; xumaan ku samay. Li: wanaaji, fiicnee.

xumay: (fal) aalad lagu shaqaynayo caddil oo wax cilladaysan ka dhig. Mooteerka xumay mid cusub ha la soo libiyee. Dh: cilladay, kharrib

(Xunba-da)

Xoor; abur; xaafood.

f. n., [collective] foam, froth

-xunbada: (n) foam (foom); lather (laa-thar); bubbles (ba-balis); froth ~ xumbo, xoor

-da: (magac, dhedig, keli) xoor saabuunta. caanaha, daadka iyo wax la mid ahi ay sameeyaan. Dh: xumbo.

a: xumbo

de: foam, froth

initial: x

lx: xunbo

pd: (/da)

ps: n6-f-col

key: xunbo

زَبَدَ رَغْوَة

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun caruurta ku dhaca oo xummad finan leh wata. Xusba ayaa ta yar ku dhacday. Dh: jadeeco.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aabayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aanayn.

-ka: (magac, lab, keli) bulaynta ul qoyan. Bulayska cidaaddu dhiilshaa lagu cugaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) casuumad iyo duco loo sameeyo arday jus ama qayb Qur'aana dhammeeya oo ardayda la siiyo. Baashaal baa bunayn ka qad.

name-m young worshipper, servant of God

m.l la-mid: gufeyn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg cufayn.

(Culays-ka)

Culaab; miisaan.

culays¹: m.l Xoog walaxda u jiidaya. la-mid: cuslaan.

culays²: m.l (-syo, m.dh) (fiisikis) Xoogga uu dhulka ku soo jiidanayo walax ayaa ah culeyska walaxdaas. Culeyska walax waxa lagu helaa mg. taasoo culeysku ku xiran yahay hadba inta uu u jiro xuddunta dhulka. Waxa astaan u ah (w), halbeeguna waa niyuutan (N).

culays¹: m.l Xoog walaxda u jiidaya. la-mid: cuslaan. culays²: m.l (-syo, m.dh) (fiisikis) Xoogga uu dhulka ku soo jiidanayo walax ayaa ah culeyska walaxdaas. Culeyska walax waxa lagu helaa mg. taasoo culeysku ku xiran yahay hadba inta uu u jiro xuddunta dhulka. Waxa astaan u ah (w), halbeeguna waa niyuutan (N).

Weight

weight