Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

inch. v. become bad ~ evil; go bad, break down, be out of order; be sorry

waa la naqliyay ✓

-xumaaday / xumaatay: (v) becoming decayed or rotten ~ see also [eeg] xumaw

waa la naqliyay ✓

1

a: xumaw ~ xumoow

2

de: become bad ~ evil; go bad, break down, be out of order; be sorry

3

initial: x

4

lx: xumow

5

pd: (xumaaday / xumaatay)

6

ps: v3a=inch

7

key: xumow

waa la naqliyay ✓

m.l Wax aan la jeclaysan ama aan wanaagsanayn.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax aan la jeclaysan ama aan wanaagsanayn.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] badness, evil; ugliness

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) wixii aan fiicnayn oo dhan. Alloow xumo naga hay. Li: samo.

waa la naqliyay ✓

1

de: badness, evil; ugliness

2

initial: x

3

lx: xumo

4

pd: (/da)

5

ps: n0-m-abs

6

key: xumo

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Hadal run noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Hadal run noqosho. m.f.dh, rummoobid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) waxla filayay ama xog la sheegay, run noqo.

2

rumow-ga: (magac, lab, keli) run noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

sumow¹: m.l Sumayn.

2

sumow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wax sumaysan noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wax sumaysan noqosho. m.f.dh, sumoobid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sun cun oo ku bukoo.

2

sumow -ga: (magac, lab, keli) sun cabbid. Sumowga ka digtoonaw. Dh: sunow.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wax xujo galay noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wax xujo galay noqosho. m.f.dh, xujoobid.

waa la naqliyay ✓

(fal) denbi gal; eedoow.

waa la naqliyay ✓

1

xulow¹: m.l Biyo gala cagaha marka kabo la'aan lagu socdo kulayl.

2

xulow²: f.g1 (-oway, -owday) Kulayl lagu socdo kabo la'aan awgeed cago biyo gelid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-oway, -owday) Kulayl lagu socdo kabo la'aan awgeed cago biyo gelid. m.f.dh, xuloobid.

waa la naqliyay ✓

inch. v. become bad ~ evil; go bad, break

waa la naqliyay ✓

-xumaaday / xumaatay: (v) 1. becoming decayed or rotten; deteriorate (ditiiri-yareet). 2. behave badly; be wicked; fall into evil ways. 3. malfunction (maal-fang-shiri); fail to function

waa la naqliyay ✓

1

de: become bad ~ evil; go bad, break

2

initial: x

3

lx: xumaw

4

pd: (xumaaday / xumaatay)

5

ps: v3a=inch

6

see: xumow

7

key: xumaw

waa la naqliyay ✓

m.l/dh eeg anshax-xumow. la-mid: anshax-xumaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof xun noqo; dhaqanka iyo dadnimaduba ha kaa lumaan. Li: wanaagsanow.

2

ba': (fal) jab iyo dhibaato ha ku soo gaadho oo eedaad. Dh: bi'id, bi'is, hoog, balanbal, baaba', hankaag, belo, baas, rogmad, hiirtaanyo.

3

ba': (fal) sidii la rabay ha noqon; manfac iyo midhaha dhalin. Dh: bi'id, bi'is, xumow. Li: bax.

4

ba': (fal) khad, qoraal iyo waxii la mid ah oo meel ku yaallay, masaxan oo tirtiran. Qoraalkii meesha ka ba'ay dib ugu qora. Dh: baaba', masaxan.

5

ba' -a: (magac, lab, keli) jab iyo dhibaato. Ba' iyo hoog baa colkii helay. Dh: baas, bi'id, bi'is, baaba', hoog, balanbal, hankaag, belo, rogmad, hiirtaanyo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ba' iyo hoog ku dhicid; ba' iyo ba'ayaale la kulmid. Ba'id baan uga yaabayaa, inuu beledkii ku dhaco. Dh: hoogid, bi'is.

2

ba'id -da: (magac, dhedig, keli) baxidda dalagga oo xumaada. Dh: ba'is, bi'id, bi'is. Li: bixid.

3

ba'id -da: (magac, dhedig, keli) dhaqan lumid; dhaqan doorsoomid. Ba'id iyo xumaan ma leh yartii, diinta barataaye. Dh: ba'is, bi'id, bi'is, xumow. Li: fiicnow, qummanow, toosnow, wanaagsanow.

4

ba'id -da: (magac, dhedig, keli) far ama wax kale oo meel ku qornaa tirtirid; qoraal masaxid. Ba'idda ka ilaali tirade taleefanka aan kuu qorey. Dh: ba'is, bi'id, bi'is, tiris, tirtiris, tirid, tirtirid.

5

ba'id -da: (magac, dhedig, keli) xumaan oo sidii fiicnayd ka leexasho. Roob la'aanta ayaa beeraha ba'idda ugu wacan. Dh: ba'is, bi'id.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) weel dareere dhexgeli oo wax kaga soo qaad. Biyo ii soo dar.

2

dar: (fal) (ka sii ~) cudur sidii hore ka sii liido Dh: xumow.

3

dar: (fal) «ku tiro hore tiro danbe ku biiri oo u gee.

4

dar: (fal) (ku ~) wax hore u yiil ama meel ku jirey wax danbe ku kordhi, ku biiri. Caanaha dhayda ah dhanaan ku dar.

5

dar-ka: (magac, lab, keli) dad wada socda. Darka innoo yimid wax la cuno iyo wax la cabbo siiya. Dh: duul.

6

dar -ka: (magac, lab, keli) weelka biyaha xooluhu ku cabaan oo ka mid ah yeelka xoolaha lagu shubo oo ka samaysan harag, dhoobo, shamiito ama geed laga qoray. Daymayda jalleecada, sidii geel dar loo horey,saw kuma dunuunucin. Dh: qabaal.

7

dar-ta: (magac, dhedig, keli) waxii hore waxa uu yama raadka uu ka tegay. Hadalxumadiisa darteed ayaa uu u dhintay. Dh: daraad, awgeed.

8

dar -ka: (magac, lab, keli) meesha labo dixood, laagood ama webi ay ku kulmaan. sababay.

waa la naqliyay ✓

(fal) naalo iyo wax la mid ah, qudhun oo xumow.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xumow oo cunto aan la cuni karayn noqo. Bariisoow qaayir ama ha qaayirin kollay waan ku cuniye. Dh: ashaagid, qaac.

2

qaayir -ka: (magac, lab, keli) xumaanshaha cuntada bisil ku dhaca kolka ay weelka ku raagto ee horay loo cuni waayo. Dh: ashaagid.

waa la naqliyay ✓

1

de: cause to feel bad, hurt s.o.'s feelings See also: niyo xumow

2

lx: niyad xumee

3

pd: (xumeeyey)

4

ps: v2b=expr

5

key: niyad_xumee

waa la naqliyay ✓

1

cf: niyad xumee

2

de: feel bad (emotionally)

3

lx: niyo xumow

4

pd: (xumaaday)

5

ps: v3a=expr

6

key: niyo_xumow

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-maaday, -maatay) Wax afxun noqosho (qof).

waa la naqliyay ✓

(fal) hadal aan hufnayn ku hadal.

waa la naqliyay ✓

(Gomo) NFD Diospyros wajirensis F. White. Ebenaceae.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ku eedoobidda dambi cidi gashay. Ku xujoowga gogol da waa arrin adag. Dh: dhaleecow.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xumbo kicin; xoor samayn. Taydha ayaa ka xumbow badan gobka.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof baalaayo iyo baas laga fisho oon khayr lahayn.

waa la naqliyay ✓

/maw/ (v) caws jarid (cawska oo la sinsimo).

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) erey xoolaha loogu yeh 'kaalay' macnahiisu yahay.

waa la naqliyay ✓

s.m. - qiiq, qaac.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-untay, -umatay) Maro duug ah tolasho.

waa la naqliyay ✓

v.auto: mend, patch ragged clothing

waa la naqliyay ✓

1

(fal) calallo ama wax la mid ah oo kala daadsan, toltolo.

2

humo-da: (magac, dhedig, keli) shinbir dadku aad u jecelyahay oo qofka dila mag laga qaado; waxay ka digtaa bahalaha iyadoo isla markaasna disha masaska soo xadgudba.

waa la naqliyay ✓

1

de: mend, patch ragged clothing

2

lx: humo

3

pd: (huntay / humatay)

4

ps: v3b=auto

5

key: humo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (yimid, timid) Meel qofka lala hadlaya ama kan hadlayaba jooga tegid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (yimid, timid) Meel qofka lala hadlaya ama kan hadlayaba jooga tegid. m.f.dh, imaasho.

waa la naqliyay ✓

imperative v., sg. arrive!, come!

waa la naqliyay ✓

-imaaday/imaatay: (v) come or arrive! ~ kaalay

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg imo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: imaada

2

de: arrive!, come!

3

lx: imow

4

ps: v4b-imp-sg

5

syn: kaalay;

6

xe: Come to my house!

7

xv: Gurigayga imow!

8

key: imow

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-untay, -umatay) 1. (f.g) Bir qalab ka samaysasho. 2. (f.mg) Wan dhufanan ka dhigaasho. 3. (f.mg) Qof wuxuu jecelyahay ku raaxaysasho. 4. (f.mg) Ku t.: qof korkii ama wax kale ku durdurin, ku baabbacayn; cagaha la dhicid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-untay, -umatay) 1. (f.g) Bir qalab ka samaysasho. 2. (f.mg) Wan dhufanan ka dhigaasho. 3. (f.mg) Qof wuxuu jecelyahay ku raaxaysasho. 4. (f.mg) Ku t.: qof korkii ama wax kale ku durdurin, ku baabbacayn; cagaha la dhicid. m.f.dh, tumasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. pound, beat ~ hammer something for oneself

2

tumo v. have fun, play around

waa la naqliyay ✓

1

-tuntay / tumatay: (v) enjoy oneself; have fun

2

ku tumo -tuntay / tumatay: (v) 1. trample; beat down with the feet. 2. violate (vaay leeyt); disobey (dis-o-beey)

3

la tumo: (v) have a love affair with

waa la naqliyay ✓

1

(fal) amley iyo wixii la mid ah, bir ka samayso

2

tumo: (fal) ciyaar caways ka qaybgal.

3

tumo: (fal) ku qof korkiisa ama wax kale korkood, ku durduri, xoog ku dulmar, ku dul dhabaabacay.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (uuntay, uumatay) Ilaah wax abuurasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (uuntay, uumatay) Ilaah wax abuurasho. m.f.dh, uumasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) 'Eebbe' wax aan hore u jirin abuuro.

waa la naqliyay ✓

1

de: create for oneself

2

initial: u

3

lx: uumo

4

pd: (uuntay)

5

ps: v3b=tr

6

key: uumo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-antay, -amatay) Qof maqan xumo ka sheegid.

waa la naqliyay ✓

v. gossip, talk about someone absent, back-bite

waa la naqliyay ✓

-xantay / xamatay: (v) talk behind someone's back; spread gossip about someone; tattle (taa-tel); blab (balaab)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kaa maqan iinihiisa dadka uga sheekee isagoon ku maqlayn. Qof kaa maqan xamo ha is odhan Ilaahaybaa ku arkayee.

2

xamo -ha: (magac, lab, keli) xanuun nafaqadarro keento oo afka dumarka kaga dhaca marka ay uurka leeyihiin ama ay dhalaan. Dh: xammo.

waa la naqliyay ✓

1

de: gossip, talk about s.o. absent, back-bite rw: xan

2

initial: x

3

lx: xamo

4

pd: (xantay / xamatay)

5

ps: v3b=tr

6

key: xamo

waa la naqliyay ✓

1

(Xuja-da)

2

1. Weyddiin ama su'aal adag oo aan fudayd loo furi karin.

3

2. Daliil; burhaan; markhaati.

4

3. Eed; gaboodfal; denbi.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Weyddiin adag oo aan sahal looga jawaabi karin. 2. Dembi; Eed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Weyddiin adag oo aan sahal looga jawaabi karin. 2. Dembi; Eed.

waa la naqliyay ✓

f. n. hard question, enigma, riddle; crime; guilt

waa la naqliyay ✓

-xujada: (n) puzzle (pa-zal)-, difficulty (difi-kalti); brainteaser (bareeyn-tiizer); puzzling problem; difficult question

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) weydiin ama su'aal adag oo aan si fudud lagu furi karin. Alla waa xujo! Geel xerada diidaa; waa xujo. Dh: halxidhale, masalo.

2

xujo-da: (magac, dhedig, keli) daliil ama burhan kale oo markhaati ahaan loo soo qaato. Xue cad oo lagugu garto keen. Dh: burhaan, markhaati.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: hard question, enigma, riddle; crime; guilt

3

initial: x

4

lx: xujo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: xujo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (xushay, xulatay) Wax badan kuwa ugu wanaagsan kala bixid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (xushay, xulatay) Wax badan kuwa ugu wanaagsan kala bixid. m.f.dh, xulasho.

waa la naqliyay ✓

v. choose, select

waa la naqliyay ✓

-xushay / xulatay: (v) choose (juus); select (se-lekt); pick (pik) ~ dooro

waa la naqliyay ✓

(fal) naqayso oo wax badan ka dhex dooro. Dh: dooro.

waa la naqliyay ✓

1

bw: dooro, naqayso, togo, xulo

2

de: choose, select

3

initial: x

4

lx: xulo

5

nt: xulasho (/da) [vn-f]

6

pd: (xushay)

7

ps: v3b=

8

key: xulo

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) wax la ogyahay inuuna fiicnayn. Xumaha iska daa oo wanaagga ka shaqee. Dh: xumo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xumi-da)

2

Xumaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xumaan¹.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [abstract] damage, harm, evil

2

xumi adj., subject case: bad (one)

waa la naqliyay ✓

-da: (n) wickedness (wikidh-nes); immorality (imooraalati); evil (ii-vel) conduct ~ xumaato, xumaan

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax xun ahaan. Ninkaa xumidiisa ayaan ku nacay.

waa la naqliyay ✓

1

budow¹: m.l Ka hariwaayidda laga hariwaayo xaajo la bartay oo la qaayibay. la-mid: budoobid.

2

budow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Ka hariwaayid wax la bartay oo la qaayibay.

waa la naqliyay ✓

1

budow¹: m.l Ka hariwaayidda laga hariwaayo xaajo la bartay oo la qaayibay.

2

budow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Ka hariwaayid wax la bartay oo la qaayibay. m.f.dh, budoobid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dufow-ga)

2

Dufoobid.

waa la naqliyay ✓

1

dufow¹: m.l la-mid: dufoobid.

2

dufow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wax dulloobey noqosho.

waa la naqliyay ✓

m. n. person who is going wrong ~ worsening

waa la naqliyay ✓

(fal) dullow oo sidii hore si ka sii liidata ahaw.

waa la naqliyay ✓

1

de: person who is going wrong ~ worsening

2

lx: dufow

3

pd: (-ga)

4

ps: n-m

5

key: dufow

waa la naqliyay ✓

1

(Duqow-ga)

2

Duqoobid.

waa la naqliyay ✓

1

duqow¹: m.l la-mid: duqoobid.

2

duqow²: m.dh.w eeg duq 1 (1).

3

duqow³: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Duq noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Duq noqosho. m.f.dh, duqoobid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. aging process, getting old

waa la naqliyay ✓

1

-duqoobay / duqowday: (v) become old; grow older; be old; go gray, turn white

2

duqow -ga: (n) oldness (ooldines); old age; the act of ageing (eyjing) or aging ~ duqoobid

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) gabowga ku yimaadda ruux in badan soo noolaa. Duqowgu dawo ma leh. Dh: gabow.

waa la naqliyay ✓

1

de: aging process, getting old

2

lx: duqow

3

pd: (-ga)

4

ps: vn2a-m

5

key: duqow

waa la naqliyay ✓

name-m hunter; skilled

waa la naqliyay ✓

m.l Xaflad la sameeyo marka carruurta la gudayo.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xaflad la sameeyo marka carruurta la gudayo.

waa la naqliyay ✓

Muud, Dheecaan biyood

waa la naqliyay ✓