xumo — Macnaha & Turjumaada

m.l Wax aan la jeclaysan ama aan wanaagsanayn.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax aan la jeclaysan ama aan wanaagsanayn.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] badness, evil; ugliness

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) wixii aan fiicnayn oo dhan. Alloow xumo naga hay. Li: samo.

waa la naqliyay ✓

1

de: badness, evil; ugliness

2

initial: x

3

lx: xumo

4

pd: (/da)

5

ps: n0-m-abs

6

key: xumo

waa la naqliyay ✓

m.dh Xoor; abur.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xoor; abur.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] foam, froth, bubbles

waa la naqliyay ✓

-da I xumbada: (n) foam (foom); lather (laa-thar); bubbles (ba-balis); froth ~ xunbo, xoor

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoorka cade saabuunta, caanaha, daadka iyo wax la mid ah ay sameeyaan. Nin daad qaaday xumbo cuskay. Dh: abur, xoor. Wa: xumbooyin.

waa la naqliyay ✓

1

a: xunbo

2

de: foam, froth, bubbles

3

initial: x

4

lx: xumbo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f-col

7

key: xumbo

waa la naqliyay ✓

inch. v. become bad ~ evil; go bad, break down, be out of order; be sorry

waa la naqliyay ✓

-xumaaday / xumaatay: (v) becoming decayed or rotten ~ see also [eeg] xumaw

waa la naqliyay ✓

1

a: xumaw ~ xumoow

2

de: become bad ~ evil; go bad, break down, be out of order; be sorry

3

initial: x

4

lx: xumow

5

pd: (xumaaday / xumaatay)

6

ps: v3a=inch

7

key: xumow

waa la naqliyay ✓

1

(Xurma-da)

2

Weyneyn; sharaf; tixgelis; muuno.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Weyneyn; sharaf; tixgelis; muuno. 2. Hanti yar oo nin siiyo naagtiisa qaraabadeeda.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Weyneyn; sharaf; tixgelis; muuno. 2. Hanti yar oo nin siiyo naagtiisa qaraabadeeda.

waa la naqliyay ✓

f. n. honor, respect; favor, grace

waa la naqliyay ✓

name-f honor, respect; favor, grace (Arb)

waa la naqliyay ✓

-xurmada: (n) respect (ris-pekt); consideration (kon-si-dha-reey-shin); courtesy (koor-tasi) ~ tixgelin, qaddarin, tixgelis

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh sharafin qaddarin lagu metaalayo ama la rajaynayo qof xurmaysan ahaato.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qadrinin karaamayn. Si xurmo leh ayaa odayaasha dhaweeyey. Dh: xushmad, qadarin.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: honor, respect; favor, grace

3

initial: x

4

lx: xurmo

5

pd: (/da)

6

ps: n-f

7

key: xurmo

waa la naqliyay ✓

1

(Barkadhac-a)

2

Muruqyada surka oo xanuuna waxbarkasho-xumo darteed.

waa la naqliyay ✓

1

(Barkadhicid-da)

2

Waxbarkasho-xumo darteed, muruqyada surku xanuunid.

waa la naqliyay ✓

1

(Darra-da)

2

Jaad dhoobada kamid ah oo timaha, nadaafo darteed, loo marsado oo inta lagu engejiyo laga mayro oo uskaga oo dhan ka saarta; xaraar; malaas; balaso; deeb; (ama tarro).

3

-darro: Tiraab ereyada qaarkood gadaal kaga dhega, ulajeeddadiisuna tahay: la'aan, yari, xumo...

waa la naqliyay ✓

1

(Dhawrid-da)

2

1. Xumo ka ilaalin; xannaanayn.

3

2. Fiirin; u jeedid; eegid.

4

3. Sugid; korosho.

waa la naqliyay ✓

La dhawray; xumo laga ilaaliyey.

waa la naqliyay ✓

Xumo ka hufan; wanaagsan; toolmoon; suubban; qumman.

waa la naqliyay ✓

1

(Saqajaan-ka)

2

1. Qof aan asluubta iyo dhaqanwanaagga bulshada aqoon; qof anshi xun.

3

2. Asluub-darro; anshax-xumo; edebdarro.

waa la naqliyay ✓

1

1. Xumo ka fog, ka dheer; taasna daa; maya.

2

2. Erey la yiraahdo kolka wax loo bogo; baga! (ama xaasha).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg anshax-xun. la-mid: anshax-xumaansho, anshaax-xumi, anshax-xumo.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh eeg anshax-xumow. la-mid: anshax-xumaan.

waa la naqliyay ✓

1

ayaan¹: m.l Awood qarsoon oo qofka la socota dhalashada ilaa dhimashada qofka, sababna u noqota xumo iyo samo waxa uu la kulmayo; nasiib; hoodo.

2

ayaan²: m.dh (-aamo, m.l) Dharaar iyo habeenkeed; maalin.

waa la naqliyay ✓

1

cadaadis¹: m.l 1. Hawo c. saarid. 2. Xoogga ku dhaca halbeeg bed ah. 3. la-mid: cadadin.

2

cadaadis²: m.l (fiisikis) Xoogga lignaan u saaran halkii halbeeg ee bed ah ama waa saamiga xoogga iyo bedka. Waxa lagu cabbiiraa Baaskal ama N/m2 (H.C).

3

cadaadis³: m.l (siyaasad) Waa dawlad awoodsheegasho ku dhisan, caddaalad darro iyo hoggaamin xumo ku darsatay.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciribdambeed xumo.

waa la naqliyay ✓

1

daal: m.l 1. Nooc digirta ka mid ah, iniino yaryar oo qaab wareegsan leh oo la cuno. 2. Cad dhalo ah oo wixii lagu fiiriyo muukaalqooda weynaysa.

2

dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.

3

dąal²: m.l (daawo) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah.

4

dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Xaalad cudur oo joogto ah ama muddo dheer socota oo ay maskaxda gabto hawsheeda. Astaamo: xasuus xumo, isbeddel shakhsiyaded, fakar xumo iyo habow, istix geli la'aan.

waa la naqliyay ✓

1

dhawr¹: m.l.t Tiro laba ka badan kana yar siddeed. la-mid: dhowr.

2

dhawr²: m.l Erey ereyada lammane ah lagu isticmaalo oo 'xannaano' ama 'difaac' micneeya. Tusaale: “Dhididdh.”, “Hantidh.”

3

dhawr³: m.dh Wixii waxyeello leh oo dhan.

4

dhawr⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Xumo ka ilaalin; xannaanayn. 2. Fiirin; u jeedid; eegid. 3. Sugid; korosho.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhaqan xumo. 2. la-mid: falaadxumaan.

waa la naqliyay ✓

1

guri¹: m.l (-ryo, m.l) 1. Hooy; aqal. 2. G. ah: nafley heshay difaac ka celiya waxyeellada cudur horay ugu dhacay.

2

guri²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley irmaan, maalid iyo nuugid ka dhaafid. 2. La g.: cid xumo wadda la sii wadid, si loo tuso waxyeelladeeda.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley korriimo xumo dhaxalsiin.

waa la naqliyay ✓

1

jal¹: m.l 1. la-mid: jaq 1. Caano yar oo ilmaha yaryar la siiyo. 2. J. ah: cunug aan si fiican u korin nafaqo yari darteed. 3. Dabbidka yar ee la siiyo qof aad u jirran; jeenan.

2

jal²: f.mg1 (-alay, -ashay) Carruur nafaqo xumo darteed la caatoobid.

waa la naqliyay ✓

s.m. - qiiq, qaac.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-untay, -umatay) Maro duug ah tolasho.

waa la naqliyay ✓

v.auto: mend, patch ragged clothing

waa la naqliyay ✓

1

(fal) calallo ama wax la mid ah oo kala daadsan, toltolo.

2

humo-da: (magac, dhedig, keli) shinbir dadku aad u jecelyahay oo qofka dila mag laga qaado; waxay ka digtaa bahalaha iyadoo isla markaasna disha masaska soo xadgudba.

waa la naqliyay ✓

1

de: mend, patch ragged clothing

2

lx: humo

3

pd: (huntay / humatay)

4

ps: v3b=auto

5

key: humo

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-untay, -umatay) 1. (f.g) Bir qalab ka samaysasho. 2. (f.mg) Wan dhufanan ka dhigaasho. 3. (f.mg) Qof wuxuu jecelyahay ku raaxaysasho. 4. (f.mg) Ku t.: qof korkii ama wax kale ku durdurin, ku baabbacayn; cagaha la dhicid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-untay, -umatay) 1. (f.g) Bir qalab ka samaysasho. 2. (f.mg) Wan dhufanan ka dhigaasho. 3. (f.mg) Qof wuxuu jecelyahay ku raaxaysasho. 4. (f.mg) Ku t.: qof korkii ama wax kale ku durdurin, ku baabbacayn; cagaha la dhicid. m.f.dh, tumasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. pound, beat ~ hammer something for oneself

2

tumo v. have fun, play around

waa la naqliyay ✓

1

-tuntay / tumatay: (v) enjoy oneself; have fun

2

ku tumo -tuntay / tumatay: (v) 1. trample; beat down with the feet. 2. violate (vaay leeyt); disobey (dis-o-beey)

3

la tumo: (v) have a love affair with

waa la naqliyay ✓

1

(fal) amley iyo wixii la mid ah, bir ka samayso

2

tumo: (fal) ciyaar caways ka qaybgal.

3

tumo: (fal) ku qof korkiisa ama wax kale korkood, ku durduri, xoog ku dulmar, ku dul dhabaabacay.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (uuntay, uumatay) Ilaah wax abuurasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (uuntay, uumatay) Ilaah wax abuurasho. m.f.dh, uumasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) 'Eebbe' wax aan hore u jirin abuuro.

waa la naqliyay ✓

1

de: create for oneself

2

initial: u

3

lx: uumo

4

pd: (uuntay)

5

ps: v3b=tr

6

key: uumo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-antay, -amatay) Qof maqan xumo ka sheegid.

waa la naqliyay ✓

v. gossip, talk about someone absent, back-bite

waa la naqliyay ✓

-xantay / xamatay: (v) talk behind someone's back; spread gossip about someone; tattle (taa-tel); blab (balaab)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kaa maqan iinihiisa dadka uga sheekee isagoon ku maqlayn. Qof kaa maqan xamo ha is odhan Ilaahaybaa ku arkayee.

2

xamo -ha: (magac, lab, keli) xanuun nafaqadarro keento oo afka dumarka kaga dhaca marka ay uurka leeyihiin ama ay dhalaan. Dh: xammo.

waa la naqliyay ✓

1

de: gossip, talk about s.o. absent, back-bite rw: xan

2

initial: x

3

lx: xamo

4

pd: (xantay / xamatay)

5

ps: v3b=tr

6

key: xamo

waa la naqliyay ✓

1

(Xuja-da)

2

1. Weyddiin ama su'aal adag oo aan fudayd loo furi karin.

3

2. Daliil; burhaan; markhaati.

4

3. Eed; gaboodfal; denbi.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Weyddiin adag oo aan sahal looga jawaabi karin. 2. Dembi; Eed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Weyddiin adag oo aan sahal looga jawaabi karin. 2. Dembi; Eed.

waa la naqliyay ✓

f. n. hard question, enigma, riddle; crime; guilt

waa la naqliyay ✓

-xujada: (n) puzzle (pa-zal)-, difficulty (difi-kalti); brainteaser (bareeyn-tiizer); puzzling problem; difficult question

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) weydiin ama su'aal adag oo aan si fudud lagu furi karin. Alla waa xujo! Geel xerada diidaa; waa xujo. Dh: halxidhale, masalo.

2

xujo-da: (magac, dhedig, keli) daliil ama burhan kale oo markhaati ahaan loo soo qaato. Xue cad oo lagugu garto keen. Dh: burhaan, markhaati.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: hard question, enigma, riddle; crime; guilt

3

initial: x

4

lx: xujo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: xujo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (xushay, xulatay) Wax badan kuwa ugu wanaagsan kala bixid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (xushay, xulatay) Wax badan kuwa ugu wanaagsan kala bixid. m.f.dh, xulasho.

waa la naqliyay ✓

v. choose, select

waa la naqliyay ✓

-xushay / xulatay: (v) choose (juus); select (se-lekt); pick (pik) ~ dooro

waa la naqliyay ✓

(fal) naqayso oo wax badan ka dhex dooro. Dh: dooro.

waa la naqliyay ✓

1

bw: dooro, naqayso, togo, xulo

2

de: choose, select

3

initial: x

4

lx: xulo

5

nt: xulasho (/da) [vn-f]

6

pd: (xushay)

7

ps: v3b=

8

key: xulo

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) wax la ogyahay inuuna fiicnayn. Xumaha iska daa oo wanaagga ka shaqee. Dh: xumo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xumi-da)

2

Xumaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xumaan¹.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [abstract] damage, harm, evil

2

xumi adj., subject case: bad (one)

waa la naqliyay ✓

-da: (n) wickedness (wikidh-nes); immorality (imooraalati); evil (ii-vel) conduct ~ xumaato, xumaan

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax xun ahaan. Ninkaa xumidiisa ayaan ku nacay.

waa la naqliyay ✓

1

(Afxuma-da)

2

Hadalxumo; cay; aflaggaaddo; (ama afxumi).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: afxumaan.

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] insult, rudeness

waa la naqliyay ✓

-afxumada: (n) impoliteness; rudeness; discourtesy

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadal aan milgo lahayn oo dadka lagula kaco; erayo cay ah. Afxumo colna wax kama tarto nabadna way kaa fogaysaa. Dh: aflagaado, afxumi.

waa la naqliyay ✓

1

de: insult, rudeness

2

lx: afxumo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-cmp

5

key: afxumo

waa la naqliyay ✓

1

(Ilxuma-da)

2

Ildarro.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: ilxumaan.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] hardship, misery, sufferings

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaato weyn iyo diif qabid. Ilxumo ayaa ka muugata carruurta iyo hooyadoodba.

waa la naqliyay ✓

1

de: hardship, misery, sufferings

2

lx: ilxumo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-col

5

key: ilxumo

waa la naqliyay ✓

1

(Xushma-da)

2

Xurmo; muuno (ama xishmo).

waa la naqliyay ✓

m.dh Sharaf iyo wanaag laga kasbado bulshada dhexdeeda; xurmo; muuno. la-mid: xishmo, xushmad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Sharaf iyo wanaag laga kasbado bulshada dhexdeeda; xurmo; muuno. la-mid: xishmo, xushmad.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] honor, respect; face; modesty, good manners

waa la naqliyay ✓

1

Riguardo

2

Regard

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) maamuus iyo sharaf cid la siiyo. Soddogaa xushmo ayuu kugu leeyahay. Dh: xurmo, muunad.

waa la naqliyay ✓

1

bw: xishmo

2

cf: maamuus

3

de: honor, respect; face; modesty, good manners

4

initial: x

5

lx: xushmo

6

pd: (/da)

7

ps: n0-f-abs

8

key: xushmo

waa la naqliyay ✓

1

* (Bumba-da)

2

Bunbo.

waa la naqliyay ✓