Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

inch. v. become bad ~ evil; go bad, break

waa la naqliyay ✓

-xumaaday / xumaatay: (v) 1. becoming decayed or rotten; deteriorate (ditiiri-yareet). 2. behave badly; be wicked; fall into evil ways. 3. malfunction (maal-fang-shiri); fail to function

waa la naqliyay ✓

1

de: become bad ~ evil; go bad, break

2

initial: x

3

lx: xumaw

4

pd: (xumaaday / xumaatay)

5

ps: v3a=inch

6

see: xumow

7

key: xumaw

waa la naqliyay ✓

(fal) qof sun cabbay ahaw; sumow.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sidii la doonayay si ka duwan oon laga raalli ahayn u samee. Dh: xumee.

2

xumay: (fal) si xun u gal; wax xun ku fal; xumaan ku samay. Li: wanaaji, fiicnee.

3

xumay: (fal) aalad lagu shaqaynayo caddil oo wax cilladaysan ka dhig. Mooteerka xumay mid cusub ha la soo libiyee. Dh: cilladay, kharrib

waa la naqliyay ✓

inch. v. become bad ~ evil; go bad, break down, be out of order; be sorry

waa la naqliyay ✓

-xumaaday / xumaatay: (v) becoming decayed or rotten ~ see also [eeg] xumaw

waa la naqliyay ✓

1

a: xumaw ~ xumoow

2

de: become bad ~ evil; go bad, break down, be out of order; be sorry

3

initial: x

4

lx: xumow

5

pd: (xumaaday / xumaatay)

6

ps: v3a=inch

7

key: xumow

waa la naqliyay ✓

(fal) qof ama qalab, kharriban; xumaw; caddilan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aad u xumaw oo adkaw. Li: roonow.

2

darrow: (fal) cid kale quudhso oo yarayso.

3

darrow-ga: (magac, lab, keli) xaqiraadda iyo liididda cid kale. Dh: darraabid, quudhsi, quursi.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xumaw oo kharriban. Dharyahaw hallaw gacan baa kaa dambaysee. Dh: xumaw, kharriban, qarriban. Li: wanaagsanaw.

2

hallaw: (fal) lun oo baadi noqo. Dh: baadiyaw, lun, dhun, anbo.

3

hallaw-ga: (magac, lab, keli) lumitaanka qof ama wax kale ciddiisii ka lumo. Dh: anbasho, halaabid, dhumitaan, lumitaan.

4

hallaw -ga: (magac, lab, keli) caddilmid iyo xumaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax liita oo la yaso noqo.

2

liido: (fal) (ka ~) cid kale ka darraw oo ka xumaw.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xumawade wax fasahaadiya oo mufsid ah ahaan. Mufsidnimo Ilaahay baa laga baryaa. Dh: sharwadenimo. Li: muslixnimo.

waa la naqliyay ✓

(fal) ka xumaw oo niyadda ka nac. Dh: kaho, nebcayso, genso.

waa la naqliyay ✓

1

a., xun, baas, daran; be bad, xumaw; do bad to, u xumay; make (him, it) bad, xumay.

2

bad state, bad thing, n., belo, -adi.

waa la naqliyay ✓

a., (bad) xun; (sick) buka; be ill, xumaw; n., that boy returns ill (bad) for good, inankaasi sharkuu wanaag u ceshaa; he speaks ill of everyone, isagu nin walba wax xil leh buu ka sheegaa.

waa la naqliyay ✓

v.i., abuur xumaw.

waa la naqliyay ✓

a., ayaan xun; be unfortuanate, ayaan xumaw.

waa la naqliyay ✓

1

(Xumaan-ta)

2

1. Wax wax dhima ama waxyeello leh ama la qoonsado.

3

2. Wax xun ahaan; xumi.

waa la naqliyay ✓

1

xumaan¹: m.f.dh eeg xun. la-mid: xumaansho, xumi.

2

xumaan²: m.dh 1. Wax wax dhima ama waxyeello leh ama la qoonsado. 2. wax xun ahaansho ama noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wax wax dhima ama waxyeello leh ama la qoonsado. 2. wax xun ahaansho ama noqosho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] (adj.): harm, evil; damage; bad, wrong

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) wickedness (wikidh-nes); immorality (imooraalati); evil (ii-vel) conduct ~ xumaato, xumi

waa la naqliyay ✓

1

Cattiveria

2

Mischief

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) calool xumo iyo uurku hadho qofku maanka in badan ku hayo. Ninkii dugsiga iga eryey xumaanbaan u hayaa. Dh: caloolxumo.

2

xumaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax xun oo la naco. Xumaanta ka hadh oo cibaadayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: harm, evil; damage; [atr.] bad, wrong

2

initial: x

3

lx: xumaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-abs

6

key: xumaan

waa la naqliyay ✓

1

(Xumayn-ta)

2

1. Wax xun ku falid; gaarsiin.

3

2. Xaal; yake.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xumee. la-mid: xumays¹.

waa la naqliyay ✓

f. n. fine, penalty; harm, damage

waa la naqliyay ✓

1

Far torto

2

To wrong

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) si xun oo la naco con raalli laga ahayn u samayn. Xumaynta badani sumcada ayay kaa dishaa. Dh: bi'in.

2

xumayn -ta: (magac, dhedig, keli) si xun oon fiicnayn ula dhaqmid; bahdilid. Li: wanajin xurmayn.

3

xumayn -ta: (magac, dhedig, keli) kharribid o caddilid. Xumaynta mooteerka waa loo kasay D xumays, caddilid.

4

xumayn-ta: (magac, dhedig, keli) mag laga bixiyo gabadh lagu xad gudbay. Xumayntii inanta bixi Dh: maydh. Wa: xumayno.

waa la naqliyay ✓

1

cf: cisaaro, tacsiir, xaal, yake

2

de: fine, penalty; harm, damage

3

initial: x

4

lx: xumayn

5

pd: (-ta)

6

ps: n-f

7

key: xumayn

waa la naqliyay ✓

1

(Xumays-ta)

2

1. Oogada dadka inteeda la qarsho; cawro.

3

2. Hilbaha inta uurkujirta ah.

4

3. xoolaha iyo dadka intooda tabarta yar.

waa la naqliyay ✓

1

xumays¹: m.l la-mid: xumayn.

2

xumays²: m.dh.u 1. Cawro; oogada dadka inta la qarsho. 2. Hilbaha inta uurkujirta ah.

3

3. Xoolaha iyo dadka intooda tabarta yar.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] private parts, genitals, genitalia

2

xumays [feminine] n., [collective] entrails, internal organs

3

xumays [feminine] n., [collective] weak livestock ~ people

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xoolaha iyo dadka intooda tamarta yar.

2

xumays-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xumayn.

3

xumays-ta: (magac, dhedig, keli) cawrada inta u qofku qarsado ee dharka ka hoosaysa. Nimay xumaystu xanuunaysaa wuu waadhwaadhsadaa. Dh: cawro.

waa la naqliyay ✓

1

(Xummad-da)

2

Qandho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Kulaylka jirka oo sarakaca jirro awgeed.

waa la naqliyay ✓

m.dh Kulaylka jirka oo sarakaca jirro awgeed.

waa la naqliyay ✓

f. n. fever

waa la naqliyay ✓

-da: (n) fever (fii-var); feverishness ~ qandho

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qandho qadhqadhyo iyo lafa garaac badan keenta oo lala jiibsado. Kaneecadu way xummad kulushahay. Dh: darbad, xummo.

waa la naqliyay ✓

1

de: fever

2

initial: x

3

lx: xummad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

xe: Arabic

7

xv: qandho

8

key: xummad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) karaamayn iyo qadarin. Si xurmad leh ayaa odayaasha loo soo dhaweeyey. Dh: xurmo, xushmad, qadarin.

waa la naqliyay ✓

(fal) xurmo u yeel oo tixgeli. Walida xurmay. Dh: muunay, ixtiraan.

waa la naqliyay ✓

(Humbao) S Commiphora sennii Chiov. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Maw-ga)

2

Weelka guud ahaan siiba kan biyaha lagu dhaansado.

waa la naqliyay ✓

m.l Weelasha biyaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

m. n. jar, water-jar

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) erey lagu cabbiro jabaqda. meel hoos u dheer oo gunteedu fog tahay. Ceelka guntiisa ayuu maw ku yidhi. Dh: dubuq, dalam.

2

maw -da: (magac, dhedig, keli) meel uub ah oo aad u dheer. Nebi Yuusuf maw dheer bay walaalihii ku tuureen. Dh: uub, aakhiro.

3

maw -ga: (magac, lab, keli) weelka guud ahaan siiba kan biyaha lagu dhaansado. Dh: agab.

waa la naqliyay ✓

1

de: jar, water-jar

2

lx: maw

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: maw

waa la naqliyay ✓

n., (stomach of birds) bog, -gi.

waa la naqliyay ✓

acronym: Organization of African Unity (OAU)

waa la naqliyay ✓

preposition, neg. not ... to / on

waa la naqliyay ✓

(pronoun plus not) he, I, you ... not... Ex: uma uusan sheegin; he didn't tell

waa la naqliyay ✓

1

(Xaw-da)

2

Dig; dhuun; naf.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhuun. 2. Naf.

waa la naqliyay ✓

f. n. jugular vein; throat

waa la naqliyay ✓

1

ereycodeed) erey lagu cabbiro codka di'idda roobka ama shubmidda biyaha. Roob ayaa xawda haya. Dh: shaw.

2

xaw-da: (magac, dhedig, keli) nafta noolaha ku jirta. Dh: naf.

3

xaw -da: (magac, dhedig, keli) dhuunta ama halbawle la dhinto haddii la gooyo. Dh: naf, dig, dhuun.

waa la naqliyay ✓

1

de: jugular vein; throat

2

initial: x

3

lx: xaw

4

pd: (-da)

5

ps: n-f

6

key: xaw

waa la naqliyay ✓

1

1. (ku + ma = kuma? weyddiin) Kee? Iyama? Ayo? Yaa? Kumaa? (Kumaa = kuma + ayaa).

2

2. (ku + ma = diiddo) waxay ka jawaabtaa weyddiinta: Ma i taqaan? Kuma aqaan; Wiilkii aqalka ma ku jiraa? Kuma jiro; Dhiisha caano ma ku shubtay? Kuma shubin; ...).

waa la naqliyay ✓

mu.we.l (kuwama. w) Magacuyaale weyddiimeed oo lab oo wax ama qof lagu hubsado; waa ayo? yaa waaye?.

waa la naqliyay ✓

mu.we.l (kuwama. w) Magacuyaale weyddiimeed oo lab oo wax ama qof lagu hubsado; waa ayo? yaa waaye?.

waa la naqliyay ✓

1

question word: who?, which man ~ male?

2

kuma pron., neg. not ... you

3

kuma preposition, neg. not ... on ~ to ~ in ~ into

4

kuma preposition, neg. not ... by ~ using

waa la naqliyay ✓

1

-kumaa: (pronoun) which (wij); who (huu); masculine nouns. Ex: kumaa yiri? who said that? ~ kee

2

kuma: [pronoun you plus negative] ~see [eeg] kuuma

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) weyddiimeed oo lab oo wax ama qof lagu hubsado. Dh: iyama, kee, qofma, ayo. Wa: kuwama.

waa la naqliyay ✓

mu.we.dh (kuwama, w) Magacuyaal weyddiimeed oo dhaddig oo wax ama qof lagu hubsado; waa ayo? yaa waaye?.

waa la naqliyay ✓

mu.we.dh (kuwama, w) (naxwe) Magacuyaal weyddiimeed oo dhaddig oo wax ama qof lagu hubsado; waa ayo? yaa waaye?.

waa la naqliyay ✓

question word: who?, which woman ~ female

waa la naqliyay ✓

[interrogative word] who is she? waa tuma?

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) su'aaleed oo la isku weydiiyo qofka saddexaad ee kelida ah oo lab. Dh: qofma.

waa la naqliyay ✓

1

cf: kuma

2

de: who?, which woman ~ female

3

initial: t

4

lx: tuma

5

ps: qw-f

6

key: tuma

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhimashada iyo nafwaayidda. Dh: dhimasho, geeri.

waa la naqliyay ✓

1

(Umal-ka)

2

Wax gardarro ah oo af layska yiri ama addin layska yeelay ka xumaanta laga xumaado; caro; ciil.

waa la naqliyay ✓

1

umal¹: m.l Caro ciilqab ah.

2

umal²: f.mg1 (-mlay, -mashay; -mli) Caro ciilqab leh dareemid. la-mid: umashoo.

waa la naqliyay ✓

m.l Caro ciilqab ah.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] wrath, anger, rage

waa la naqliyay ✓

nickname-unisex wrath, anger, rage

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) resentment (ri-zant-ment); rage (reeyj); anger (aang-ger); exasperation (ig-zaas-pa-reey-shin) urug, urugo, caro, uurkutaallo, xanaaq

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil ciil iyo cadho ku dhashay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ciil iyo cadho dareen.

2

umal -ka: (magac, lab, keli) ciil iyo uurxumo ka dhasha gardarro af ama addin ah. Dh: cadho, ciil, uurxumo.

waa la naqliyay ✓

1

de: wrath, anger, rage

2

initial: u

3

lx: umal

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-abs

6

key: umal

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) wax la ogyahay inuuna fiicnayn. Xumaha iska daa oo wanaagga ka shaqee. Dh: xumo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xumi-da)

2

Xumaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xumaan¹.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [abstract] damage, harm, evil

2

xumi adj., subject case: bad (one)

waa la naqliyay ✓

-da: (n) wickedness (wikidh-nes); immorality (imooraalati); evil (ii-vel) conduct ~ xumaato, xumaan

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax xun ahaan. Ninkaa xumidiisa ayaan ku nacay.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax aan la jeclaysan ama aan wanaagsanayn.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax aan la jeclaysan ama aan wanaagsanayn.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] badness, evil; ugliness

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) wixii aan fiicnayn oo dhan. Alloow xumo naga hay. Li: samo.

waa la naqliyay ✓

1

de: badness, evil; ugliness

2

initial: x

3

lx: xumo

4

pd: (/da)

5

ps: n0-m-abs

6

key: xumo

waa la naqliyay ✓

name: Omar

waa la naqliyay ✓

name-m lifetime, longevity, ageless; the second Caliph of Islam (634-644)

waa la naqliyay ✓

1

de: Omar

2

lx: Cumar

3

ps: name-m

4

key: Cumar

waa la naqliyay ✓

1

(Dumaa-ga)

2

Caws kolkuu engego durba basa oo lul noqda.

waa la naqliyay ✓

m.l Caws gaboobay.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] dry grass

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) caws gugii baxay dayrtuna aanay helin ama dhedo ku dhacday oo madoobaadey.

waa la naqliyay ✓