Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Xumaan-ta)

2

1. Wax wax dhima ama waxyeello leh ama la qoonsado.

3

2. Wax xun ahaan; xumi.

waa la naqliyay ✓

1

xumaan¹: m.f.dh eeg xun. la-mid: xumaansho, xumi.

2

xumaan²: m.dh 1. Wax wax dhima ama waxyeello leh ama la qoonsado. 2. wax xun ahaansho ama noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wax wax dhima ama waxyeello leh ama la qoonsado. 2. wax xun ahaansho ama noqosho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] (adj.): harm, evil; damage; bad, wrong

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) wickedness (wikidh-nes); immorality (imooraalati); evil (ii-vel) conduct ~ xumaato, xumi

waa la naqliyay ✓

1

Cattiveria

2

Mischief

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) calool xumo iyo uurku hadho qofku maanka in badan ku hayo. Ninkii dugsiga iga eryey xumaanbaan u hayaa. Dh: caloolxumo.

2

xumaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax xun oo la naco. Xumaanta ka hadh oo cibaadayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: harm, evil; damage; [atr.] bad, wrong

2

initial: x

3

lx: xumaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-abs

6

key: xumaan

waa la naqliyay ✓

pron., neg., vl. pron. I ... not ... (to) you

waa la naqliyay ✓

1

de: I ... not ... (to) you = ku + ma + aan

2

lx: kumaan

3

ps: pro + neg + vpro

4

xe: I wont sell it for you.

5

xv: Kumaan iibinayo.

6

key: kumaan

waa la naqliyay ✓

1

(Sumaan-ta)

2

Kalluun.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Nooc kalluunka ka mid ah oo jaballada ku nool.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] fish species

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) nooc kalluunka ka mid ah oo jaballada ku nool.

waa la naqliyay ✓

1

cf: kalluun

2

de: fish sp.

3

initial: s

4

lx: sumaan

5

pd: (-ta)

6

ps: n-f-col

7

key: sumaan

waa la naqliyay ✓

1

(Xamaan-ta)

2

Xamaamo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Alaab aan qiimo badan lahayn oo guryaha looga dhaqmo. la-mid: xamaamo.

waa la naqliyay ✓

f. n. furniture, household supplies ~ equipment

waa la naqliyay ✓

-ta: (magacwadareed) alaabta aqalka ee kala duwan. Dh: alaab, agab, maacuun.

waa la naqliyay ✓

1

de: furniture, household supplies ~ equipment

2

initial: x

3

lx: xamaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f

6

key: xamaan

waa la naqliyay ✓

1

(Xumayn-ta)

2

1. Wax xun ku falid; gaarsiin.

3

2. Xaal; yake.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xumee. la-mid: xumays¹.

waa la naqliyay ✓

f. n. fine, penalty; harm, damage

waa la naqliyay ✓

1

Far torto

2

To wrong

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) si xun oo la naco con raalli laga ahayn u samayn. Xumaynta badani sumcada ayay kaa dishaa. Dh: bi'in.

2

xumayn -ta: (magac, dhedig, keli) si xun oon fiicnayn ula dhaqmid; bahdilid. Li: wanajin xurmayn.

3

xumayn -ta: (magac, dhedig, keli) kharribid o caddilid. Xumaynta mooteerka waa loo kasay D xumays, caddilid.

4

xumayn-ta: (magac, dhedig, keli) mag laga bixiyo gabadh lagu xad gudbay. Xumayntii inanta bixi Dh: maydh. Wa: xumayno.

waa la naqliyay ✓

1

cf: cisaaro, tacsiir, xaal, yake

2

de: fine, penalty; harm, damage

3

initial: x

4

lx: xumayn

5

pd: (-ta)

6

ps: n-f

7

key: xumayn

waa la naqliyay ✓

1

(Aana-da)

2

Xumaan hore oo lays gaarsiiyey oo in laga aarguto uurka lagu hayo; godob; utun; asaaye; aarsi; dakano.

waa la naqliyay ✓

1

(Ayaan-ka)

2

1. Xoog la moodo inuu dadka u keeno xumaan ama samaan; cawo; hoodo; ul; nasiib;

3

2. (Ayaan-ta) Qorrax-soo-baxa iyo qorraxdhaca inta u dhexaysa oo iftiinka ah; maalin; dharaar; casho.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Calaacal-ka) Hadal qof ku muujinayo xumaan ama dhibaato gaartey; cataw.

2

2. (Calaaca-sha) Gacanta inteeda cad oo faruhu ku yaalliin; babbaco; sacab.

waa la naqliyay ✓

1

(Caloolxuma-da)

2

Xumaan ama naxdin uurka la gashado; ciilqab; (ama caloolxumi).

waa la naqliyay ✓

1

(Ciil-ka)

2

Wax xun oo lays yeelay, kulka iyo ka xumaanshada iyo ka aargudasho doonidda, qofka wax loo dhimay ku abuuranta; umal; caro; dhirif: xanaaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciilbeel-ka)

2

Ciilka baabbi'iddiisa; xumaantii ciilka keentay, oo laga aarguto oo dabadeed ciilkii baabba'o.

waa la naqliyay ✓

1

(Cunsur-ta)

2

1. Asal; gun.

3

2. Xumaan; hoog; belaayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Daandaansad-ka)

2

Xumaan iyo dagaal ka doondoon: maag; qodqod.

waa la naqliyay ✓

1

(Daandaansasha-da)

2

Xumaan iyo dagaal ka doonid; ka caraysiin; maagid; qodqodid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dadabsi-ga)

2

1. Leexsasho; duufsasho.

3

2. Xumaan ugu soo bixid; isku taagid; daandaansi; doolaalo.

waa la naqliyay ✓

1

(Darid-da)

2

1. Weel biyo ama wax kale, wax kaga qaadid.

3

2. (ku darid) Ku kordhin; ku biirin.

4

3. (ka darid) Soo (ama sii) xumaansho; sidii hore si ka xun samayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Darsasha-da)

2

1. Weel biyo, kd., dhexgelin oo wax kaga qaadasho.

3

2. Soo (ama sii) xumaansho; ka soo (ama ka sii) darid; darsad.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaawasha-da)

2

(qof) in xumaani gaarto, uurka ka jeclaysasho; uurka xumaan cid ugu hayn; yu'asho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhawrsasha-da)

2

1. Wax keena xumaan ama ceeb ama wax kale oo aan nafta loo quurin, iska ilaalin; ka hufnaan.

3

2. Cabsasho; biqid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhif-ka)

2

1. Aan badanaa la arag ama la helin.

3

2. Dadka abaal-dhaca xumaanta gaarta; nabsi.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiidhi-ga)

2

Wax xun oo ama afka layska yiri ama addin layska gaarsiiyey, xumaan laga xumaaday muujinteeda; camashood; umal; dhirif; caro; xanaaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhirif-ka)

2

Sida la noqdo ama layska dareemo kolka xumaan lays taarto; dhiidhi; xanaaq; caro; umal.

waa la naqliyay ✓

1

(Digid-da)

2

Cabsi, dhib, xumaan, ama wax la mid ah oo soo socda, qof, kd., u sii sheegid; (qof) wax u daran oo ku soo fool leh ama lala maaggan yahay, dareensiin, ogeysiin, si uu isu ilaaliyo oo uga gaashaanto.

waa la naqliyay ✓

1

(Dufoobid-da)

2

1. Duf noqosho.

3

2. (qof) duf ku dhicid; xumaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dulqaadasha-da)

2

Dhibaatada iyo xumaanta oo aan mid le'eg lagu gudin ee dhabarka loo rito oo dul loo yeesho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg afxun. la-mid: afxumaansho, afxumi, afxumo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof hadalkiisu aanu hufnayn, ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ilxun. la-mid: ilxumaansho, ilxumo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) caataysnaan iyo taagdarraan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax xun ahaan.

waa la naqliyay ✓

name: Osman, Ottoman

waa la naqliyay ✓

1

a: Cismaan

2

de: Osman, Ottoman

3

lx: Cusmaan

4

ps: name-m

5

key: Cusmaan

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg duman². la-mid: dumnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Kurmaan-ka)

2

Cadad yaryar oo isqabqabsada oo aan bislaan oo burka iyo budada la karsho, laga dhex helo.

waa la naqliyay ✓

m.l (kurmaan, m.dh) Badarka budada ah marka la karinayo kuuska uu yeesho; burlaqan; burtuur.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] lumps (as when cooking with flour)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cadad yaryar oo isqabqabsada oo aan bislaan oo burka iyo budada la karsho laga dhex helo. Wa: kurmaano.

waa la naqliyay ✓

1

de: lumps (as when cooking with flour)

2

lx: kurmaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-col

5

key: kurmaan

waa la naqliyay ✓

name-m wise; Prophet in the holy Qur'an

waa la naqliyay ✓

name-unisex a red plant; blessed, rosy-colored

waa la naqliyay ✓

1

1. (Rummaan-ka) Geed la beero iyo miro wanaagsan oo la cuno oo ka baxa.

2

2. (Rummaan-ta) Maro midabyo badan oo la huwado ama garbasaar laga dhigto.

waa la naqliyay ✓

1

rummaan¹: m.l 1. Geedgaab la beero oo caleemo balballaaran, ubax iyo miro macaan oo la cuno leh. 2. Miraha geedka rumaanka. 3. Qof xabsi ku jira oo xukun sugaya. 4. Nooc ka mid ah sariirihii hore oo alwaaxda qurxan oo la xardhay ka samaysan, oo leh rukummo kor u dhaa-dheer.

2

rummaan²: m.dh Maro midabkeedu isugu jiro madow guduud iyo caddaan ama garbasaar ama guntiino ahaan loo istic-maalo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geedgaab la beero oo caleemo balballaaran, ubax iyo miro macaan oo la cuno leh. 2. Miraha geedka rumaanka. 3. Qof xabsi ku jira oo xukun sugaya. 4. Nooc ka mid ah sariirihii hore oo alwaaxda qurxan oo la xardhay ka samaysan, oo leh rukummo kor u dhaadheer.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. pomegranate

2

rummaan: [feminine] n. kind of multicolored cloth

waa la naqliyay ✓

(Ruman) S Punica granatum L. Punicaceae.

waa la naqliyay ✓

name-f colorful; pomegranate

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geed la beero oo leh miro dhexda guduudan oo la cuno.

2

rummaan-ka: (magac, lab, keli) midhaha geedka rummaanka.

3

rummaan -ka: (magac, lab, keli) eedaysane jeelk ku jira oon weli la xukumin. Dh: maxkamadsuge, dibboo.

4

rummaan -ta: (magac, dhedig, keli) maro midabe badan oo la huwado ama garbasaar laga dhigto.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah kalluungoomeedka.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg tuman. la-mid: tumnaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel tuman ahaan; xoomsanaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) aan timo lahayn oo dhukuran ahaan. Dh: moolaysnaan.

waa la naqliyay ✓

[HALMARI] Tephrosia Opoladensis 01

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xulan. la-mid: xulnaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] wickedness, evil

waa la naqliyay ✓

-xumaatada: (n) wickedness (wikidh-nes); vice (vaays); evil (ii-vel) conduct ~ see [eeg] xumaan

waa la naqliyay ✓

1

cf: fasahaad

2

de: wickedness, evil

3

initial: x

4

lx: xumaato

5

pd: (/da)

6

ps: n0-f-abs

7

key: xumaato

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xumbee.

waa la naqliyay ✓

-ta:(n) the act ofproducing bubbles, foam or froth ~ xoorin

waa la naqliyay ✓

1

(Xurmayn-ta)

2

Xurmo u yeelid; tixgelin; muunayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xurmee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xurmo u yeeld oo tixgelin. Xormaynta martidu waa dhaq wanaagsan. Dh: muunayn, xurmays.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xusan. la-mid: xusnaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) sheegnaan oo wax la xuso ahaan. Geesigu intuu nool yahay xusnaanta kama helo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) u kuur gal oo hoos xog u raadi. Soo xuuraan magaalada waxa ka jira. Dh: dhegadhegee, indha'indhee.

2

xuuraan: (fal) jahawareer oo is daba wareeg.

3

xuuraan-ka: (magac, lab, keli) wardoon meelahaa laga dhegadhegeeyo. Dadbaa xuuraanka magaalada ka hela. Dh: warraadin.

4

xuuraan -ka: (magac, lab, keli) buuq iyo iska dabawareeg aan nidaamsanayn. Saaka meeshi xuuraan baa galay oo fasalladii lama furin. Dh: buuq, jahawareer.

waa la naqliyay ✓

1

(Maan-ka)

2

Kartida qofku wax ku garto; garaad; caqli; laab; maskax.

waa la naqliyay ✓

1

maan¹: m.l Awoodda garashada ee qof leeyahay.

2

maan²: m.dh 1. Maalinta la joogo. 2. M.ta: beriga. 3. M.ta layl: maalinta oo idil. 4. M.tii saddexaad: maalintii saddexaad. 5. M.tii hore: maalmihii la soo dhaafay. la-mid: maantay.

waa la naqliyay ✓

maan¹: m.l Awoodda garashada ee qof leeyahay. maan²: m.dh 1. Maalinta la joogo. 2. M.ta: beriga. 3. M.ta layl: maalinta oo idil. 4. M.tii saddexaad: maalintii saddexaad. 5. M.tii hore: maalmihii la soo dhaafay. la-mid: maantay.

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron., neg. I ... not

2

maan question word, vl. pron. do I? / did I? / am I?

3

maan m. n. mind, intelligence, good sense

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) the human consciousness; mind (maayndh); brain (ba-reeyn); intellect (iin-talekti) consciousness (koon-shes-nes)-, ~ garaad-ka, maskax, caqli

2

maan: [pronoun plus negative] I ... not ~ maana. Ex: maan ku oran; I didn't say to you

3

maan: let me.. or why don't I... Ex: maan ku soo waco!; let me phone you!

waa la naqliyay ✓

1

Intelletto; coscienza

2

Intellect; conscience

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo gabadh laga filayo maskax iyo garaad badan inay yeelato.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) garaadka uu qof wax ku garto. Maan bilaal iyo maan barray: Dh: garaad caqli, laab, maskax.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) go'aan falcelis ah Ilmuhu wuu kaa yar yahaye ha ka xaan qaadan.

waa la naqliyay ✓

1

name-unisex trust; praised, admired. cf: Ammaanle

2

Carabi: name-m trust, safe, peace, security

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cad kuruska ku dhex jira oo jilicsan aadna loo jecel yahay. Amaan kurusa awrtii la qalay alamsan maayaane.

waa la naqliyay ✓

1

(Dumaa-ga)

2

Caws kolkuu engego durba basa oo lul noqda.

waa la naqliyay ✓

m.l Caws gaboobay.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] dry grass

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) caws gugii baxay dayrtuna aanay helin ama dhedo ku dhacday oo madoobaadey.

waa la naqliyay ✓