xuluulo

de: grass sp.

hm: 1

initial: x

lx: xuluul

pd: (/sha)

ps: n-f

key: xuluul_1

a: huluul

de: narrow passage ~ place, tight squeeze, squeezing through

hm: 2

initial: x

lx: xuluul

pd: (/sha)

ps: n2-f

key: xuluul_2

m.l la-mid: xuluulasho.

-ka: (magac, lab, keli) meel cidhiidhi ah oo geed dhexdii ama sallax hoostii ah dhex xulid oo dhex galid. Dh: xuluulasho.

(Xuluulin-ta)

Meel ciriiri ah dhex xulin, dhex gelin.

m.f.dh eeg xuluuli.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel cidhiidhi ah horay u dhexgelin.

-ka: (magac, lab, keli) meel cidhiidhi ah horay u dhexgalins.

(Huluu-sha)

Meel jiq ah ama iyadoo la taagan yahay aan la mari karin, oo isgaabin ama gurguurad keliya lagu maro; xuluul.

m.dh la-mid: xuluul.

f. n. tight passage, narrow place

-sha: (magac, dhedig, keli) meel jiq ah oo iyada oo la taagan yahay aan la mari karin, oo isgaabin ama gurguurad keliya lagu mari karo. Dh: xuluul.

a: xuluul

de: tight passage, narrow place

lx: huluul

pd: (/sha)

ps: n2-f

key: huluul

m.dh la-mid: qulul.

-sha: (magac, dhedig, keli) eeg qulqul.

m.dh la-mid: xuluul.

-sha: (magac, dhedig, keli) tigaad musaska iyo geedaha dhexdooda ka baxda. Dh: xuluul.

m.l la-mid: xolxol.

Pluto

-da: (magac, dhedig, keli) mid ka mid ah meerayaasha qorraxda oo ah ka ugu fog. Dh: baluuto.

(Gulgula-da)

Xubinta geelu ka doobbiyo.

m.dh Xubinta awrku ka doobbiyo; doobbo.

f. n. camel's throat

de: camel's throat

lx: gulgulo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: gulgulo

-da: (magac, dhedig, keli) gacmo laad laadin uu kibir ku jiro. Qaluulo ayuu u joogsadaa saaxiibkaa.

f.g3 (-stay,-satay) Cid waxay illowsanayd garwaaqsasho.

f.g3 (-stay,-satay) Cid waxay illowsanayd garwaaqsasho. m.f.dh, xusuusasho.

v. remember, call to mind

-xasuustay / xasuusatay: (v) remember (ri-mem-ber); recollect (reka-lekt); recall (ri-kool); keep in mind; bear in mind ~ xasuuso

(fal) wax hore kuu soo maray sidii uu ahaa maankaaga ku soo xaadiri; laabtaada ku soo rid. Xasuuso waagaad yarayd. Li: illaw.

bw: xasuuso

de: remember, call to mind

initial: x

lx: xusuuso

nt: xusuusad (ka) [vn-m], xusuusasho (/da) [vn-f]

pd: (xusuustay / xusuusatay)

ps: v3b=tr

key: xusuuso

(Xuluulasha-da)

Meel aan la istaagi karin ama ciriiri ah, dhex xulid, dhex gelid; huluulasho.

m.f.dh eeg xuluulo. la-mid: huluulad, huluulasho, xaluulad, xaluulasho, xuluul

-da: (magac, dhedig, keli) meel cidhiidhi ah gudaha u galid oo xoog ku xulid. Dh: xuluulad.

f.mg3 (-btay, -batay) Go'aan hore loo gaaray, arrin la xusuustay darteed u beddelid.

v. remember, recall

(fal) arrin ama talo hore oo dhacday caloolsha ku hay. Dh: goco, xusuuso.

de: remember, recall

lx: cululubo

pd: (cululubtay)

ps: v3b=

syn: xasuuso ~ xusuuso

key: cululubo

(tilmaame) wax dhuuban oo dheer. Dh: dhululubo.

f.mg3 (-ooday, -ootay) Gulgulo soo ridid (awr).

(Guluuluc-a)

Gabay aan lagu dheeraysanayn oo la tirsho.

guluuluc¹: m.l 1. Hoos u qaadidda gabay ama hees, hoos loo qaado. 2. la-mid: guluulucid.

guluuluc²: f.mg1 (-cay, -cday) Hees ama gabay hoos u qaadid.

m. n. poem recited in a low voice; low bellow of a camel (when it is sick ~ thirsty)

guluuluc v. recite a poem in a low voice; bellow in a low pitch

-a: (magac dhedig keli) ku luuqaynta gabayga oo hoos loo dhawaaqo.

(Huluulad-ka)

Huluulasho.

m.l la-mid: xuluulasho.

-ka: (magac, lab, keli) shay hoostiisa oo cidhiidhi ah ka dusid. Huluulad kiibuu dhagaxi muday. Dh: huluulasho, xuluulad.

-da: (magac, dhedig, keli) hurdo la seexdo qadada ka dib

m.l la-mid: quluulasho.

-a: (magac, lab, keli) dhaqdhaqaaq isku xidhan oo aan taltallaabsi iyo boodbood midna ahayn oo dhulka dushiisa lagu sameeyo. Daadku suluulux buu kugu soo galaa.

suluulux -a: (magac, lab, keli) isrogrogid oo aayar dhul ku dulmarid.

m.l la-mid: xuluulasho.

-ka: (magac, lab, keli) duud ama geedo cidhiidhi ah dhexdood galid oo dhex jibaaxid.

nickname; name-m (onomatopoeic). Lit: the one who was born with a whooping cough

(Yeblulo) Og Leucas jamesii Bak. Labiatae.

Og Leucas abyssinica (Benth) Briq. Labiatae.

m.dh (-ooyin, m.l) Cayayaan yar, u eg suuska badarka gala oo qoryaha dhuuxooda burburiya; xar.

m.dh (-ooyin, m.l) Cayayaan yar, u eg suuska badarka gala oo qoryaha dhuuxooda burburiya; xar.

-da: (magac, dhedig, keli) cayayaan qoryaha engegan ku dhasha oo intuu cuno budliya. Bulunbulyo galool ledegtey Dh: bulumbulyo, xar.

(Bulunbulya-da)

Bahal yar oo qoryaha gala oo cuna; xar.

f. n. termite, white ant

de: termite, white ant

lx: bulunbulyo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: bulunbulyo

m.dh Socod si talantaalli ah dhinac loogu leexdo oo maska, mulaca, abeesada iyo wixi lamida leeyihiin.

-da: (magac, dhedig, keli) dhaqdhaqaaqa ay biyaha ama masasku sameeyaan.

(Gulungulca-da)

Qaab gaaban oo kankoonsan leh; kuusan; lucuuman.

m.dh 1. Qaab gaaban oo kankoonsan leh; kuusan; lucuuman. 2. Daruur cufan oo biyo sidda ama da'aysa. 3. la-mid: gulungulceyn. la-mid: dulundulco.

f. n. (adj.): squat person; short and fat, rounded shape

-da: (magac, dhedig keli) dareere culus oo isaga oo aanan kala go'ayn kolba dhinac isu raaca.

cf: kankoonsan, kuusan, lucuun

de: squat person; [atr.] short and fat, rounded shape

lx: gulungulco

pd: (/da)

ps: n6-f

key: gulungulco

(Huluulasho-da)

Is gaabin ama gurguurad meel huluul ah ku marid; xuluulasho.

m.dh la-mid: xuluulasho.

-da: (magac, dhedig, keli) meel jiq ah isgaabin iyo gurguurad ku marid. Dh: xuluulasho, huluulad.

m.f.dh eeg quluulo.

m.dh la-mid: xuluulasho.

-da: (magac, dhedig, keli) geedo dhexdood jibaaxid oo dhex xulid. Dh: xuluulasho.

(Lula-da)

Lulmo.

lulo¹: m.dh la-mid: lulmo.

lulo²: f.g/mg3 (-ushay, -ulatay) 1. (f.g) Caano iyo wixi lamida si subag looga dhaliyo ruxasho. 2. (f.g) Geed si miro looga daadiyo ruxasho. 3. (f.mg) Barwaaqo ku noolaansho. 4. (f.mg) Ka l.: wax meel sare ka soo laallaadsasho.

f.g/mg3 (-ushay, -ulatay) 1. (f.g) Caano iyo wixi lamida si subag looga dhaliyo ruxasho. 2. (f.g) Geed si miro looga daadiyo ruxasho. 3. (f.mg) Barwaaqo ku noolaansho. 4. (f.mg) Ka l.: wax meel sare ka soo laallaadsasho. m.f.dh, lulasho.