xuluulin

m.f.dh eeg luuli².

(Xuluu-sha)

1. Cawska jiilaalkii xoolaha dhirta hoosteeda looga guro.

2. Xuluulasho; dhexgal; huluulad.

m.dh 1. Cawska jiilaalkii xoolaha dhirta hoosteeda looga guro. 2. la-mid: huluul, xaluul. (-llo, m.l./dh) Xuluulasho; dhexgal; huluulad.

f. n. grass species

xuluul [feminine] n. narrow passage ~ place, tight squeeze, squeezing through

-ka: (magac, lab, keli) dhexgal gudaha la tego. Xuluul badan iska jir.

xuluul-sha: (magac, dhedig, keli) tigaad geedaha hoostooda ku hadha oo jiilaalkii xoolaha loo guro. Lo'da irmaanka ah xuluul u soo gur.

xuluul-sha: (magacwadareed) talooyn iyo dawyo kala duwan oo mushkilo xal u noqda. Odayadii xuluul badan ayay keeneen.

(Fululin-ta)

(xidid, kd.) dibad u soo wada bixin iyadoo aan la qodin.

m.f.dh eeg fululi.

-ta: (magac, dhedig, keli) dibad u soo wada bixin; si sahlan u soo bixid.

m.f.dh eeg mululi.

f.g/mg3 (xuushay, xuulatay) 1. Meel kayn ah dhexgelid adiga oo is gaabinaya. 2. Irrid gaaban ka hoos dusid. la-mid: huluulo, xaluulo.

f.g/mg3 (-luushay, -luulatay) 1. Meel kayn ah dhexgelid adiga oo is gaabinaya. 2. Irrid gaaban ka hoos dusid. m.f.dh, xuluulasho. la-mid: huluulo, xaluulo.

v. squeeze through; walk bent over in a place with a low ceiling

-xuluushay / xuluulatay: (v) pass through a into a narrow opening

(fal) meel aan layska arki karin oo jiq ah dhex gal. kaynta xuluulo.

a: huluulo

de: squeeze through; walk bent over in a place with a low ceiling

initial: x

lx: xuluulo

pd: (xuluushay)

ps: v3b=

key: xuluulo

m.f.dh eeg qulquli.

de: grass sp.

hm: 1

initial: x

lx: xuluul

pd: (/sha)

ps: n-f

key: xuluul_1

a: huluul

de: narrow passage ~ place, tight squeeze, squeezing through

hm: 2

initial: x

lx: xuluul

pd: (/sha)

ps: n2-f

key: xuluul_2

m.l la-mid: xuluulasho.

-ka: (magac, lab, keli) meel cidhiidhi ah oo geed dhexdii ama sallax hoostii ah dhex xulid oo dhex galid. Dh: xuluulasho.

(Xusuusin-ta)

Qof kale xusuusti ama laabti wax ku soo ridid, wax garansiin; garwaaqsiin.

m.f.dh eeg xusuusi.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof kale wax uu illawsan yahay laabtiisa ku soo rid. Eedaanka waxa looga jeedaa cibaado iyo xasuusinta salaadda. Dh: garansiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) tuurid oo si aayar ah dhulka u dulmari.

-ta: (magac, dhedig, keli) si aan xawli badnayn oo dhulka la sii kormarinayo u tuurid: sululuxis.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax, wax kale la dhexgeliyey ahaansho.

(tilmaame) dhex gashan oo gudaha ugu jira. Libaax baa geedka xuluushan.

(Luuli-ga)

Qurux, xarrago, mardaaddi.

luuli¹: m.l.kh Luuli ah: qurux, xarrago.

luuli²: f.g2 (luuliyay, luulisay) Xarig giijin.

m. n., [abstract] beauty, splendor, elegance

-ga: (magac, lab, keli) wax la jeclaysto oo fiican. Dh: qurux, xarrago, mardaaddi.

cf: mardaaddi, qurux, xarrago

de: beauty, splendor, elegance

lx: luuli

pd: (-ga)

ps: n0-m-abs

key: luuli

m.f.dh eeg xuli.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg buulayn.

m.dh 1. la-mid: cilmi. 2. w. cilmi.

f. n., pl. subjects; sciences

-ta: (n) science (saaynis); natural science; scientific knowledge

-ta: (magacwadareed) aqoonta guud ahaan.

de: subjects; sciences

lx: culuun

pd: (-ta Sg: cilmi (ga))

ps: n8-f-pl

key: culuun

duulin: m.f.dh eeg duuli.

dųulin: m.f.dh eeg dųuli.

-ta: (magac, dhedig, keli) shinbir, diyaarad iyo wax la mid ah, hawada u dirid. Dh: haadin. Li: dejin, fadhiisin.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax aasnaa sida xidid iyo wixi lamida dibad u soo bixid.

v. pull up, uproot

(fal) jileec iyo adayg ka dhig.

de: pull up, uproot

lx: fululi

pd: (fululiyey)

ps: v2a=tr

key: fululi

(Fuulin-ta)

(qof, kd.) meel kore ama wax korki geyn, gaarsiin, korsiin, saarid.

fuulin¹: m.f.dh eeg fuuli. la-mid: fuulis¹, fuulsiin, fuushiin.

fuulin²: m.l (-immo, m.dh) Muruqa bawdada ragga.

m.l (-immo, m.dh) Muruqa bawdada ragga.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof iyo wixii la mid ah, meel kore saarid. Dh: gaadhsiin, korsiin.

fuulin -ta: (magac, dhedig, keli) halka bawdada hilibkeedu ku soo rogmado ee jilibka ka sarreys.

m.f.dh eeg guuli. la-mid: guulis.

(Huluu-sha)

Meel jiq ah ama iyadoo la taagan yahay aan la mari karin, oo isgaabin ama gurguurad keliya lagu maro; xuluul.

m.dh la-mid: xuluul.

f. n. tight passage, narrow place

-sha: (magac, dhedig, keli) meel jiq ah oo iyada oo la taagan yahay aan la mari karin, oo isgaabin ama gurguurad keliya lagu mari karo. Dh: xuluul.

a: xuluul

de: tight passage, narrow place

lx: huluul

pd: (/sha)

ps: n2-f

key: huluul

(Luudin-ta)

Si tabar yar u socodsiin; aayar wadid.

m.f.dh eeg luudi². la-mid: luudis.

-ta: (magac, dhedig, keli) socod tallaabo yar oo itaaldarro ka muuqato cid kale aayar u wadid oo socodsiin. Saca luudin baan ku soo hooyay. Dh: tukubin.

(Luulid-da)

Carruurta aan weli calaliska bilaabin, carrabkooda calalin, ruugid; waxay calaamo u tahay inay calalis doonayaan oo u baahan yihiin.

m.f.dh eeg luul.

-da: (magac, dhedig, keli) carrabjalaqada caruurta hadalbaradka ah; carrabcalaliska ubadka aan weli ababin. Luuliddu caruurta inta badan way ka ba'daa. Dh: jabago, carrabjalago.

(Luuqin-ta)

Hees ama wax la mid ah, luuq u yeelid. ku qaadid; luuqayn.

m.dh la-mid: luuqayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) hees ama wax la mid ah, luuq u yeelid; hees ku qaadid.

f.g2 (-iyay, -isay) Caano ciir ah dhay ku darid.

(fal) caano ciir ah dhay ku darid.

m.dh la-mid: qulul.

-sha: (magac, dhedig, keli) eeg qulqul.

m.f.dh eeg suuli.

-ta: (magac, dhedig, keli) 'awood Rabbi' qof hurda ruuxiisa, meel u dheelmin; aroorin.

suulin -ta: (magac, dhedig, keli) wax baabi'in oo meesha ka saariis.

xallin¹: m.f.dh eeg xalli².

xallin²: m.f.dh eeg xalli³. la-mid: xallis.

to tackle

vl. n. solution, solving, resolution

-ta: (n) solution; resolving (ri-zoolv-ing); solving (soolv-ing); resolution

-ta: (magac, dhedig, keli) dhib jirta xal u helid. Dh: maarayn, islaaxin.

xallin -ta: (magac, dhedig, keli) maamul ama urur ay dad wadaag ku yihiin kala dirid oo baabi'in.

xallin-ta: (magac, dhedig, keli) socodka aan lahayn qiyaas lagu garto joogsigiisa sida daadka.

de: solution, solving, resolution

initial: x

lx: xallin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: xallin

m.dh la-mid: xuluul.

-sha: (magac, dhedig, keli) tigaad musaska iyo geedaha dhexdooda ka baxda. Dh: xuluul.

m.l la-mid: xolxol.

(Xuruun-ka)

Guux xabeeb leh oo nafleyda qaarkeed soo saarto.

xuruun¹: m.l la-mid: xaruun¹.

xuruun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay; -uumi) la-mid: xaruun².

m. n. growl, snarl, grunt

xuruun v. growl, snarl, grunt

(fal) cod xuruun ah laabta ka soo saar. Sidii nin xabeebsan u xuruun. Dh: xuuxee.

xuruun: (tilmaame) aad u cad.

xuruun -ka: (magac, lab, keli) cod guux iyo xabeeb leh oo qaar ka mid ah nafleydu ay samayso oo laabta ka soo baxa. Xuruun baa kasoo baxa wiilka maalmahan. Dh: guux.

xuruun -ka: (magac, lab, keli) geed xeebta ka baxa oo geelu cuno. Dh: xadhuun, xudhuun.

(Xuslin-ta)

1. Xusul wax ku dhererin; inta xusul ku jirta ogaansho; dhudhumin.

2. Orod xusulduub ah, ordid; rucleyn

m.f.dh eeg xusli.

-ta: (magac, dhedig, keli) xusul wax ku dhererin. Xuslintu waa qiyaasihii waaga hore.

xuslin -ta: (magac, dhedig, keli) orod xusulduub ah ordid. Safa iyo Marwa dhexdooda xuslin yaa la ordaa. Dh: ruclayn.

(Xuubin-ta)

1. Murxin; diirid.

2. Degdeg wax u kaxayn; xugid.

m.f.dh eeg xuubi².

-ta: (magac, dhedig, keli) eryed oo iyaga oo isku duuban kaxayn. Xuubintu ma fiicnee xoolaha aayar u wad. Dh: xugid, xuubis.

xuubin -ta: (magac, dhedig, keli) mudhxin oo diirid. Makiinad ayaan xuubinta baradhaha u soo iibsaday: Dh: xuubis.