xuluulad

(Xuluu-sha)

1. Cawska jiilaalkii xoolaha dhirta hoosteeda looga guro.

2. Xuluulasho; dhexgal; huluulad.

m.dh 1. Cawska jiilaalkii xoolaha dhirta hoosteeda looga guro. 2. la-mid: huluul, xaluul. (-llo, m.l./dh) Xuluulasho; dhexgal; huluulad.

f. n. grass species

xuluul [feminine] n. narrow passage ~ place, tight squeeze, squeezing through

-ka: (magac, lab, keli) dhexgal gudaha la tego. Xuluul badan iska jir.

xuluul-sha: (magac, dhedig, keli) tigaad geedaha hoostooda ku hadha oo jiilaalkii xoolaha loo guro. Lo'da irmaanka ah xuluul u soo gur.

xuluul-sha: (magacwadareed) talooyn iyo dawyo kala duwan oo mushkilo xal u noqda. Odayadii xuluul badan ayay keeneen.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax xuluul gelin.

v. squeeze something into a small space

-yey / say: (v) squeeze into a narrow opening gently through

(fal) meel cidhiidhi ah horay u dhexgeli. Madanaha dabka xuluuli. Dh: geli.

de: squeeze s.t. into a small space

initial: x

lx: xuluuli

pd: (xuluuliyey)

ps: v2a=tr

key: xuluuli

f.g/mg3 (xuushay, xuulatay) 1. Meel kayn ah dhexgelid adiga oo is gaabinaya. 2. Irrid gaaban ka hoos dusid. la-mid: huluulo, xaluulo.

f.g/mg3 (-luushay, -luulatay) 1. Meel kayn ah dhexgelid adiga oo is gaabinaya. 2. Irrid gaaban ka hoos dusid. m.f.dh, xuluulasho. la-mid: huluulo, xaluulo.

v. squeeze through; walk bent over in a place with a low ceiling

-xuluushay / xuluulatay: (v) pass through a into a narrow opening

(fal) meel aan layska arki karin oo jiq ah dhex gal. kaynta xuluulo.

a: huluulo

de: squeeze through; walk bent over in a place with a low ceiling

initial: x

lx: xuluulo

pd: (xuluushay)

ps: v3b=

key: xuluulo

(Qulqulad-da)

Dhaqdhaqaaq nabadda iyo xasilloonaanta wax u dhima; rabsho; fidno.

m.dh Rabsho nabadda iyo xasilloonida wax u dhinta.

m.dh Rabsho nabadda iyo xasilloonida wax u dhinta.

f. n. trouble, nuisance

-da: (n) disturbance (dis-teer-bansi); confusion (kon-fiyuu-shin); disorder (dis-oordher)-, chaotic state, chaos, turmoil ~ qas, rabsho

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qalalaase.

de: trouble, nuisance

lx: qulqulad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: qulqulad

(Xukuumad-da)

Talis, Dowlad.

m.dh la-mid: xukun¹ (3).

f. n. command, government

-da: (n) 1. government (gavar-ment); governance (gavar-nansi); regime (ri-jiim); state (isteeyt) ~ dawlad, 2. administration (adh-minis-tareey-shin); management (manaj-ment) ~ talis

-da: (magac, dhedig, keli) gole wasaaradeed oo fulinta hawlaha caadiga ah u xilsaaran oo uu ra'iisul wasaare xukumo. Dh: xakuumad.

xukuumad -da: (magac, dhedig, keli) dawlad madax bannaan.

de: command, government

initial: x

lx: xukuumad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: xukuumad

de: grass sp.

hm: 1

initial: x

lx: xuluul

pd: (/sha)

ps: n-f

key: xuluul_1

a: huluul

de: narrow passage ~ place, tight squeeze, squeezing through

hm: 2

initial: x

lx: xuluul

pd: (/sha)

ps: n2-f

key: xuluul_2

(Xuluulin-ta)

Meel ciriiri ah dhex xulin, dhex gelin.

m.f.dh eeg xuluuli.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel cidhiidhi ah horay u dhexgelin.

-ka: (magac, lab, keli) meel cidhiidhi ah horay u dhexgalins.

(Xusuusad-ka)

Xusuusasho.

m.l la-mid: xusuusasho.

-ka: (magac, lab, keli) xusuusasho.

(Xuluulasha-da)

Meel aan la istaagi karin ama ciriiri ah, dhex xulid, dhex gelid; huluulasho.

m.f.dh eeg xuluulo. la-mid: huluulad, huluulasho, xaluulad, xaluulasho, xuluul

-da: (magac, dhedig, keli) meel cidhiidhi ah gudaha u galid oo xoog ku xulid. Dh: xuluulad.

(Cululubad-ka)

Cululubasho.

m.l la-mid: cululubasho.

vl. n. memory, recall, recollection

-ka: (magac, lab, keli) arrin ama talo hore u dhacday oo kol danbe la garwaaqsaday siday ku qummanayd. Dh: cululubasho.

a: cululubasho (/da) [vn6-f]

de: memory, recall, recollection

lx: cululubad

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: cululubad

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax, wax kale la dhexgeliyey ahaansho.

(tilmaame) dhex gashan oo gudaha ugu jira. Libaax baa geedka xuluushan.

(Lulad-ka)

Lulasho.

m.l la-mid: lulasho.

vl. n. shaking; act of churning

-ka: (magac, lab, keli) wax meel ka soo laallaada, soo halwad. Dh: lulasho, ruxmad.

lulad-ka: (magac, lab, keli) meel ka soo deldellaan oo hoos u lulasho. Luladka waa lagu maskax guuraa. Dh: lulasho.

a: lulasho (/da) [vn-f]

de: shaking; act of churning

lx: lulad

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: lulad

pr. n., [feminine] Lula

name-f precious, pearl, diamond; gems grinder

name-f pearl, jewel

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar ka dhaxaysa ragga iyo haweenka oo ka mid ah ciyaaraha jiibta keliya ah ee aan gabayga lahayn waxayna caan ku tahay gobollada Waqooyiga Soomaaliya, Jabuuti iyo Soomaalida Itoobiya. Qalabka lagu tumo waa hal durbaan oo yar iyo ushiisa.

de: Lula

lx: Luula

ps: name-f

key: Luula

m.l la-mid: xulasho.

(fal) qori weyn oo taagan salka ka shid oo rid. Geed engegan innoo xulad aan shidannee.

xulad-ka: (magac, lab, keli) qoryaha golaha lagu shito ka ugu weyn oo gunta geedaha ah oon horay bakhtiyin. Kol hadduu xuladkii bakhtiyay dhamac ha doondoonin. Dh: dogob. Li: xaabo. Wa: xuladdo.

xulad-ka: (magac, lab, keli) inta u fiican xulasho. Dh: naqaysad.

-ka: (magac, lab, keli) inta wax la isu soo toosiyo, cid kale u soo dhuumasho. Dh: hullasho.

(Huluu-sha)

Meel jiq ah ama iyadoo la taagan yahay aan la mari karin, oo isgaabin ama gurguurad keliya lagu maro; xuluul.

m.dh la-mid: xuluul.

f. n. tight passage, narrow place

-sha: (magac, dhedig, keli) meel jiq ah oo iyada oo la taagan yahay aan la mari karin, oo isgaabin ama gurguurad keliya lagu mari karo. Dh: xuluul.

a: xuluul

de: tight passage, narrow place

lx: huluul

pd: (/sha)

ps: n2-f

key: huluul

m.dh (-do, m.dh) Koofiyad askareed.

f. n. helmet, military headgear

-da: (n) helmet (helmit) ~ koofi bir ah

-da: (magac, dhedig, keli) koofiyad bir ah oo askartu madaxa ku ilaaliso.

de: helmet, military headgear

lx: kullad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: kullad

m.l la-mid: kuulasho.

(Luulid-da)

Carruurta aan weli calaliska bilaabin, carrabkooda calalin, ruugid; waxay calaamo u tahay inay calalis doonayaan oo u baahan yihiin.

m.f.dh eeg luul.

-da: (magac, dhedig, keli) carrabjalaqada caruurta hadalbaradka ah; carrabcalaliska ubadka aan weli ababin. Luuliddu caruurta inta badan way ka ba'daa. Dh: jabago, carrabjalago.

m.dh (-do, m.l) Af ay ummadi leedahay oo ay isku fahmaan. la-mid: luqad, luqo, luuqo.

m.dh (-do, m.l) Af ay ummadi leedahay oo ay isku fahmaan. la-mid: luqad, luqo, luuqo.

f. n. language

-da: (n) language (laangu weeyj) ~ luqad, luuqo

-da: (magac, dhedig, keli) eeg lugad.

a: luqad, luqo, luuqo

bw: Arabic

de: language

lx: luuqad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: luuqad

(Quluud-da)

Ulajeeddo naftu u bogto oo ku raaxaysato; macne loo jeelo oo la jeclaysto; murti, xallad; milgo.

m.dh Ulajeedo naftu u bogto oo ku raaxaysato; macne loo jeelo oo la jeclaysto; murti; xallad; milgo.

m.dh Ulajeedo naftu u bogto oo ku raaxaysato; macne loo jeelo oo la jeclaysto; murti; xallad; milgo.

f. n. aim, main objective; beauty, essence ~ point of something

-da: (magac, dhedig, keli) macne la jeclaysto; ulajeeddo naftu u bogto oo u riyaaqdo. Hadal quluud leh ayuu ku hadlay. Dh: murti, xigmad.

cf: macne, milgo, murti, ulajeeddo, xallad

de: aim, main objective; beauty, essence ~ point of s.t.

lx: quluud

pd: (-da)

ps: n-f

key: quluud

m.dh la-mid: qulul.

-sha: (magac, dhedig, keli) eeg qulqul.

(Xallad-da)

Quruxda iyo dhadhan wanaagga hadalka siiba jaadadka suugaanta; quluud.

m.dh Qurxinta iyo nuxur u yeelidda hadalka, gaar ahaan qaybaha suugaanta.

m.dh Qurxinta iyo nuxur u yeelidda hadalka, gaar ahaan qaybaha suugaanta.

f. n., [abstract] grace, beauty, harmony, elegance of expression ~ style

-da: (n) something done in a nice or skillful way