xuluul

de: grass sp.

hm: 1

initial: x

lx: xuluul

pd: (/sha)

ps: n-f

key: xuluul_1

a: huluul

de: narrow passage ~ place, tight squeeze, squeezing through

hm: 2

initial: x

lx: xuluul

pd: (/sha)

ps: n2-f

key: xuluul_2

m.l la-mid: xuluulasho.

-ka: (magac, lab, keli) meel cidhiidhi ah oo geed dhexdii ama sallax hoostii ah dhex xulid oo dhex galid. Dh: xuluulasho.

(Xuluulin-ta)

Meel ciriiri ah dhex xulin, dhex gelin.

m.f.dh eeg xuluuli.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel cidhiidhi ah horay u dhexgelin.

-ka: (magac, lab, keli) meel cidhiidhi ah horay u dhexgalins.

f.g/mg3 (-uushay, -uulatay) la-mid: xaluulo.

v. squeeze ~ push through

(fal) meel cidhiidhi ah oo hulan ka hoos dus. Dh: xuluulo.

bw: xuluulo

de: squeeze ~ push through

lx: huluulo

nt: huluulad (ka) [vn-m], huluulasho (/da) [vn-f]

pd: (huluushay)

ps: v3b=

key: huluulo

f.mg3 (-uulay, -uushay) Xoolo da' weyn ama dad nafaqaxumo awgeed meel uga kici waayid.

f.g/mg3 (-uushay, -uulatay) la-mid: xuluulo.

(fal) geedo dhexdood ama meel kale oo cidhiidhi ah dhex gal oo dhex jibaax oo gudaha u gal. Bakhaarka xaluulo oo xayawaanka iska eeg.

m.l la-mid: xurquun.

-ka: (magacwadareed) noole fara badan. Dixda maanta xulquun badan ayaa ka cabbayay.

(Yululu) S Corchorus olitorius L. Tiliaceae.

(Luul-ka)

Iniino kulkulucsan oo dhagaxdidib ama xaraar ah oo badanaa cad kolkolna midabyo kale leh oo aad qaali u ah; waxaa si yaab leh u sameeya lohodka qaarkiis: qalbacyada dhulmanta bahalku ku jiro baa waxaa soo dhexgala bahal kaloo yar ama iniin ciid ah ama wax kale; kolkaasaa bahalku si uu waxaan gudihiisa soo galay uga nabad galo, dhacaan qoyan oo xabag oo kale ah ku daboolaa oo kubbad kulucsan ka dhigaa; dabadeed kubbaddaa adkaata oo luul noqota; luulka la beero isaguna waa la mid: qalbacyada gudohooda baa uun wax loo geshaa oo dabadeed bahalku luul ka dhigaa.

luul: f.mg1 (luulay, luushay) Carrab calalinta ay carruurtu carrabka calaliso.

lųul: m.l.u Iniino kulkulucsan, sida dhagaxa u adag oo cad ama midab kale leh aadna qaali u ah, kuna dhex jira laba qalbac oo dhulman ah oo laga helo badda gudaheeda.

lųul: m.l.u Iniino kulkulucsan, sida dhagaxa u adag oo cad ama midab kale leh aadna qaali u ah, kuna dhex jira laba qalbac oo dhulman ah oo laga helo badda gudaheeda.

pr. n., [feminine] Lul, Lool

v. chew one's tongue ~ grind the gums (of baby in teething stage)

luul m. n. precious item (e.g., pearl, diamond)

name-f precious, pearl, diamond; gems grinder

-ka: (n) pearl (peerl); gem (jeem)

magac loo baxsho gabadh qaali ah sida uu luulku nolosha ku yahay.

-ka: (magac, lab, keli) iniino kulkulucsan oo dhagax, didib ama xaraar ah oo badanaa cad, kolkolna midabyo kale leh oo aad u qaali ah. Waxa uu ku dhex samaysmaa bilbilka oy isu egyihiin ee lohodka. Qalbacyada bilbilka dhulmantiisa ayaa waxa dhexgala wax yar oo nool ama iniin ciideed ah, kolkaas ayuu bahalku si uu waxaa gudihiisa soo galay uga nabadgalo, waxa uu ku sii daayaa dheecaan qoyan oo subag oo kale ah oo dabeed adkaada oo sidii kubad yar 'luul' noqda. Luul ayaan xeebta ka helay Dh: lulu'.

m.l (-llo, m.dh) la-mid: bulu.

-ga: (magac, lab, keli) midab lafta cirka oo kale ah. Shaadh buluu ah buu xidhanyahay. Dh: lafcir, buluug, ciraad.

(Fulul-ka)

1. (xididdada geedaha, kd.) aan dhab dhulka ugu aasnayn oo aan soo bixintoodu qodid u baahnayn: waxaa ku filan in inta madax keliya lagu dhego hadba kor loo soo dhifto taniyo intuu ka soo wada baxo.

2. Wixii sida xididdada dhirta oo aan qarsoonayn ama dibadyaalka ah oo kale loo soo baxsho.

fulul¹: m.l 1. Saxro (xayawaan ama dad) oo markaas la saxrooday. 2. la-mid: fululid.

fulul²: f.mg1 (-ulay, -ushay) Wax aasnaa sida xidid dibad u soo bixid.

m. n. shallow-rooted plant

fulul v. have shallow roots, come up ~ be uprooted easily

-ka: (magac, lab, keli) xaarka xoolaha oo jileec iyo adayg isugu jira.

fulul: (fal) xidid iyo wixii la mid ah, madaxa kore qabo oo soo dhufo, si fudud u soo siib oo u soo wada bixi.

fulul -ka: (magac, lab, keli) xididdada geedaha iyo wixii la mid ah oo aan dhab dhulka ugu aasnayne, marka baarka lagu dhego oo marba in yar la liiliijiyo markiiba iska soo baxa.

(Julul-ka)

Gardarro: gaboodfal; dulmi.

julul¹: m.l Gardarro; Gaboodfal.

julul²: f.mg2 (-ulay, -ushay) Gardarro cid ku samayn.

m. n. wrong doing, offense

julul v. wrong, offend

-ka: (magac, lab, keli) dulmi iyo gaboodfal.

Aan qaboobeyn; kulayl saameeyey; kul badan.

f.mg4 (-laa, -layd) 1. Wax kul leh ahaansho. 2. Qof xanaaq badan ahaansho.

f.mg4 (-laa, -layd) 1. Wax kul leh ahaansho. 2. Qof xanaaq badan ahaansho. m.f.dh, kululaan.

[adjective] hot

chaud.

-aa/ayd: (adj) hot (hat); heated (hiitidh); warm (woom). Ex: meel kulul; a hot place. Hawo kulul; a warm climate

(tilmaame) wax aan qaboobeyn; kulayl sameeyay.

de: hot Opp: qabow

lx: kulul

pd: (kululaa)

ps: adj

xe: It is very hot today.

xv: Maanta aad bey u kulushahay.

key: kulul

(Mulul-ka)

1. Qof dumar ah oo uur danbe yeeshay, isagoo weli ilmihii hore nuujina haya.

2. Naag sano walba dhasha.

3. Neef rimman oo haddana weli la maalayo.

mulul¹: m.l 1. (m.u) Haweenay ama neef xoolaad oo uur yeeshay ama rimay iyada oo ilmihii weli nuujinaysa. 2. M. ah: dheddig dad ama xoolaad oo sano walba dhasha. 3. M. ah: neef ari ah oo aad caato u ah. 4. la-mid: mululid.

mulul²: f.mg1 (-ulay, -ushay) 1. Dheddig dad ama xoolaad isaga oo weli ilmihii hore nuujinaya rimid ama uur yeelasho. 2. Neef ari ah aad u caatoobid.

mulul¹: m.l 1. (m.u) Haweenay ama neef xoolaad oo uur yeeshay ama rimay iyada oo ilmihii weli nuujinaysa. 2. M. ah: dheddig dad ama xoolaad oo sano walba dhasha. 3. M. ah: neef ari ah oo aad caato u ah.

mulul²: f.mg1 (-ulay, -ushay) 1. Dheddig dad ama xoolaad isaga oo weli ilmihii hore nuujinaya rimid ama uur yeelasho. 2. Neef ari ah aad u caatoobid. m.f.dh, mululid.

m. n., [collective] woman ~ female animal that became pregnant while still suckling her previous child

(fal) adoo lagu nuugayo rin; adoo irma uur yeelo. Kolkaad afartan baxdaba mulul.

mulul: (fal) dhicis nool oo xilligii uu uurka ku jiri lahaa ay u dhammaan noqo. Wax uurka ku jiroow mulul.

mulul -ka: (magac, lab, keli) neef yar oo dhicis ah naftuna ku jirto. Ridii mulul bay dhashaye kaalay anqari. Dh: dhicis.

mulul-ka: (magac, lab, keli) haweeney uur dambe yeelatay iyadoo weli ilmihii hore nuujinayso.

mulul -ka: (magac, lab, keli) neef rimman oo haddana weli la maalayo. Sacu waa mulule lisidda ka joojiya.

de: woman ~ female animal that became pregnant while still suckling her previous child

lx: mulul

pd: (-ka)

ps: n0-m-col

key: mulul

(Qulu-sha)

Meel aan sinnayn; meel kala dheer; dululub.

m.dh Meel kala dheer oo laga siiban karo. la-mid: quluul.

f. n. uneven ~ sloping ground

(fal) hoos u daadeg. Dh: dhaadhac. Li: fano.

qulul -ka: (magac, lab, keli) safar aan cundad sidin oo magaalo ku socda.

qulul-sha: (magac, dhedig, keli) meel foorar ah oo laga qululan karo. Meeshaan hurdaa waa qulul. Dh: quluul. Li: tiiri.

cf: dululub

de: uneven ~ sloping ground

lx: qulul

pd: (/sha)

ps: n-f

key: qulul

-ta: (magacwadareed) wax badan oo kumanyaal ah.

m.l Digirta baalkeeda kore.

m.l la-mid: xalus.

-ka: (magac, lab, keli) cad buuran oo xaydh ah oo ay dadka shilisi gaar ahaan haweenku. xundhurta hoosteeda ku yeeshaan. Dh: xalus.

(Xusul-ka)

Suxul.

m.l la-mid: suxul.

m. n. elbow

xusul v. measure (cloth, etc.) with one's arm

-ka: (n) elbow (el-bow) ~ suxul

-ka: (magac, lab, keli) lafta taagan iyo inta u dhaw ee hagasha gacanta xageeda dambe ku taal. Xusul ayuu dhabarka kaga taagay. Dh: suxul.

xusul -ka: (magac, lab, keli) dherer le'eg gacanta inta u dhaxaysa xagasha iyo faraha. Waxan sitaa gundhate labo xusul ah. Dh: suxul. Wa: xusullo.

مرفق