xulquun

-ka: (magac, lab, kali) wax la cuno. Uquunkii buu iga hor joogsaday. Dh: urquun, quud.

m.dh 1. la-mid: cilmi. 2. w. cilmi.

f. n., pl. subjects; sciences

-ta: (n) science (saaynis); natural science; scientific knowledge

-ta: (magacwadareed) aqoonta guud ahaan.

de: subjects; sciences

lx: culuun

pd: (-ta Sg: cilmi (ga))

ps: n8-f-pl

key: culuun

(Xuluu-sha)

1. Cawska jiilaalkii xoolaha dhirta hoosteeda looga guro.

2. Xuluulasho; dhexgal; huluulad.

m.dh 1. Cawska jiilaalkii xoolaha dhirta hoosteeda looga guro. 2. la-mid: huluul, xaluul. (-llo, m.l./dh) Xuluulasho; dhexgal; huluulad.

f. n. grass species

xuluul [feminine] n. narrow passage ~ place, tight squeeze, squeezing through

-ka: (magac, lab, keli) dhexgal gudaha la tego. Xuluul badan iska jir.

xuluul-sha: (magac, dhedig, keli) tigaad geedaha hoostooda ku hadha oo jiilaalkii xoolaha loo guro. Lo'da irmaanka ah xuluul u soo gur.

xuluul-sha: (magacwadareed) talooyn iyo dawyo kala duwan oo mushkilo xal u noqda. Odayadii xuluul badan ayay keeneen.

m.dh.w eeg xaq.

f. n., pl. legal rights; sovereignty

-da: (n) [plural of xaq] rights (raaytis). Ex: xuquudda iyo waajibaadka; rights and responsibilities [duties]

-da: (magac, dhedig, keli) xaqa uu qofku leeyahay oo dhan. Xuquuqdaada raadso waajibkaagana ka soo bax.

bw: Arabic

de: legal rights; [ext.] sovereignty Sg: xaq

initial: x

lx: xuquuq

pd: (-da)

ps: n8-f-pl

key: xuquuq

(Xuruun-ka)

Guux xabeeb leh oo nafleyda qaarkeed soo saarto.

xuruun¹: m.l la-mid: xaruun¹.

xuruun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay; -uumi) la-mid: xaruun².

m. n. growl, snarl, grunt

xuruun v. growl, snarl, grunt

(fal) cod xuruun ah laabta ka soo saar. Sidii nin xabeebsan u xuruun. Dh: xuuxee.

xuruun: (tilmaame) aad u cad.

xuruun -ka: (magac, lab, keli) cod guux iyo xabeeb leh oo qaar ka mid ah nafleydu ay samayso oo laabta ka soo baxa. Xuruun baa kasoo baxa wiilka maalmahan. Dh: guux.

xuruun -ka: (magac, lab, keli) geed xeebta ka baxa oo geelu cuno. Dh: xadhuun, xudhuun.

-ka: (magac, lab, keli) geed xeebeed weligii cagaaran oo calenta jaadka tu u eg bixiya oo geelu jecel yahay. Geelu wuxu daaqayaa xudhuunka dhexdiisa.

cf: dheef, dhuuni, quud

de: food, nourishment

hm: 1

initial: x

lx: xurquun

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: xurquun_1

de: starve, need nourishment badly, be famished

hm: 2

initial: x

lx: xurquun

pd: (xurquumay)

ps: v1=intr

key: xurquun_2

m.f.dh eeg qulquli.

(Xuluulin-ta)

Meel ciriiri ah dhex xulin, dhex gelin.

m.f.dh eeg xuluuli.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel cidhiidhi ah horay u dhexgelin.

(Luun-ka)

Qolfo iyo xayaabo layiig ah oo qofka aad u harraada ama qabatooma afkiisu yeesho; jiil.

luun¹: m.l (-uumo, m.l) 1. Dhudda uu ku taaganyahay geed meseggo ama gallay. 2. Qolof iyo xayaabo layiig ah oo qof aad u harraaday faruuryihiisi yeeshaan; jiil. 3. Hammuun, qadsanaar.

luun²: m.dh Tib xoog leh oo sabuulka meseggada lagu shukulo.

m.l (-uumo, m.l) 1. Dhudda uu ku taaganyahay geed meseggo ama gallay. 2. Qolof iyo xayaabo layiig ah oo qof aad u harraaday faruuryihiisi yeeshaan; jiil. 3. Hammuun, qadsanaar.

m. n. cracking of the lips from thirst

-ka: (magac, lab, keli) dhegdhegga xayaabo layiig ah iyo qolfo afka ku samaysma marka qofka gaajo ama harraad badani hayo.

de: cracking of the lips from thirst

lx: luun

pd: (-ka)

ps: n-m

key: luun

-ka: (magac, lab, keli) cayayaan qudhaanta u eg aadna uga weyn oo qaniinyo kulul oo cuf dhoobo ah geedaha iyo gidaarrada ku samaysta. Xuun ayaa i ganinay

-ka: (magac, lab, keli) god dheer oo qarandi qodday. Aluun buu ku dhacay odaygii. Dh: hog, dalluun.

-ga: (magac, lab, keli) midab lafta cirka oo kale ah. Shaadh buluu ah buu xidhanyahay. Dh: lafcir, buluug, ciraad.

-ka: (magac, lab, keli) eeg boqon.

dulun¹: m.l la-mid: dulmi¹.

dulun²: f.g1 (-lmay, -lantay; -lmi) la-mid: dulmi².

m. n. cheating, swindling, injustice

-ka: (n) injustice (injastis); oppression (o-pareeshan) ~ dulmi

-ka: (magac, lab, keli) xadgudub iyo caddaalad la'aan. Dh: dulmi, dulan.

a: dulmi

bw: sp: dulum

de: cheating, swindling, injustice

lx: dulun

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: dulun

(Luqun-ta)

Oogada, xubinta u dhexaysa madaxa iyo garbaha; sur; qoor; marmar; tun.

m.dh (-umo/-qmo, m.l) Oogada nafleyda, inta u dhexeysa madaxa iyo garbaha; sur; qoor.

m.dh (-umo/-qmo, m.l) Oogada nafleyda, inta u dhexeysa madaxa iyo garbaha; sur; qoor.

f. n. neck

-ta: (n) neck (neek) ~ qoor

-ta: (magac, dhedig, keli) inta madaxa iyo garbaha u dhexaysa. Dh: sur, qoor, marmar, tun.

bw: tun

de: neck

lx: luqun

pd: (-ta Pl: luqumo ~ luqmo (/ha))

ps: n1-f, n3-f

syn: qoor ~ qoodh, sur

key: luqun

-ta: (magacwadareed) wax badan oo kumanyaal ah.

(Unuun-ka)

1. Madax; kur.

2. Geed faalala oo qaraha u eg oo bixiya miro dacarta kasii xaraar oo laysku daweeyo.

m.l 1. Madax; kur. 2. Geed faalala oo qaraha u eg oo bixiya miro dacarta ka sii kharaar oo laysku dhaweeyo.

m. n. head (including the neck)

unuun m. n. plant species

(Unoon) S, May Citrullus lanatus (Thunb.) Matsum & Nakai Cucurbitaceae.

-ka: (n) head (heed) ~ kur, madax. Ex: laba nin baa Sacuudiga unuunka looga gooyey; two men were beheaded in Saudi Arabia

-ka: (magac, lab, keli) geed u eg qaraha kase yar oo sidiisa u faalala oo qadhaad. Waa geed nagaadh wax lagu daweeyo. Dh: qaraddameeraad.

unuun -ka: (magac, lab, keli) jidhka inta ugu sarraysa ee ay dareemayaasha intooda badani ku yaalliin. Dh: madax, kur.

Core

m.l la-mid: xukun¹.

-ka: (magac, lab, keli) xawo ama shahwad. Ilaahay xugun buu iga abuuray, aabbahay na xeer buu ii dhigay.

(Xukun-ka)

Talis; guddoon; (ama xugun).

xukun¹: m.l 1. Talis, guddoon. 2. la-mid: xugmi. Go'aan maxkamadeed.

3. la-mid: xakaamad, xukuumad. Dowlad; dawlo. la-mid: xugun.

xukun²: f.g1 (-umay, -untay; -umi) 1. Wax maamulid. 2. Cid go'aan maxkamadeed ku qaadid.

xukun¹: m.l 1. Talis, guddoon. 2. la-mid: xugmi. Go'aan maxkamadeed. 3. la-mid: xakaamad, xukuumad. Dowlad; dawlo. la-mid: xugun.

xukun²: f.g1 (-umay, -untay; -umi) 1. Wax maamulid. 2. Cid go'aan maxkamadeed ku qaadid. m.f.dh, xukumid.

pr. n., [feminine] Hukun

m. n. rule, command, decree; justice, verdict, sentence, judgement

xukun v. command, govern, rule; pass judgement, impose a sentence

nickname; name-unisex rule, command; verdict, judgement. Lit: he/she who rules

-ka: (n) the act of governing (ga-vening) or controlling; government (gaver-ment); governance (gave-nansi); rule. (ruul); command (ko-maand); verdict (veer-dhikt)-, sentence (sen-tanis)

Governare; condannare

To govern; to condemn

(fal) go'aan dad aad ku kala saarayso soo saar. Dadka kala xukun. Dh: xugmi.

xukun: (fal) maamul oo hoggaanka hay. Dalkaaga caddaalad ku xukun. Dh: maamul.

xukun-ka: (magac, lab, keli) hoggaanka ummad looga taliyo laftiisa. Dh: guddoon, talis.

xukun-ka: (magac, lab, keli) go'aan maxkamad ama guddi garsoor uu gaadho. Dh: go'aan.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax xul lagu sameeyey ahaansho.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax xul lagu sameeyey ahaansho. m.f.dh, xulnaan.

der. [adjective] selected, chosen

(tilmaame) la soo xulay oo miidh ah. Rag xulan ayaa meesha hoganaya.

de: selected, chosen

initial: x

lx: xulan

pd: (xulnaa)

ps: adj-der

key: xulan

m.f.dh eeg xuli.

m.l Digirta baalkeeda kore.

m.l la-mid: xalus.

-ka: (magac, lab, keli) cad buuran oo xaydh ah oo ay dadka shilisi gaar ahaan haweenku. xundhurta hoosteeda ku yeeshaan. Dh: xalus.

(Album) S Jatropha trifida Chiov. Euphorbiaceae.

*(Buluug-ga)

Wax midabka cirka leh; lafcir; beymadow.

m.l 1. Midab kan cirka ama badda oo kale ah. 2. Qurus yar, budo buluug ah ka samaysan oo dharka cad la geliyo si midabkiia loo khafiifiyo.

m.l 1. Midab kan cirka ama badda oo kale ah. 2. Qurus yar, budo buluug ah ka samaysan oo dharka cad la geliyo si midabkiia loo khafiifiyo.

m. n., [abstract] blue cubes for washing clothes; blue (color)

-ga: (n) blue (buluu)-, navy blue

-ga: (magac, lab, keli) sibaaq budo ah ama iskujir milmi og oo loo adeegsado midabaynta dharka cadcad marka la rabo in buluu laga dhigo midabkiisa. Qamiiska aabbo waxaan geliyey buluu. Dh: sibaaq, buluug.

buluug -ga: (magac, lab, keli) midab ka mid ah kuwa waaweyn ka mid ah, oo u eg cirka badina ka sii modow.

de: blue cubes for washing clothes; [ext.] blue (color) {Eng}

lx: buluug

pd: (-ga)

ps: n2-m-abs

key: buluug

m.l la-mid: baqal¹.

f. n., pl. mules

de: mules Sg: baqal

lx: buquul

pd: (/sha)

ps: n8-f-pl

key: buquul

(Cuquu-sha)

Cuquule.

m.dh.w eeg caqli.

f. n., pl. elders, wise men

cuquul [feminine] n., pl. types of intelligence, kinds of wisdom

-cuquusha: (n) 1. influential members of a family, tribe, or community ~ caaqil 2. [plural of caqli-ga] intellects (intal-lektis) ~ maskax

-sha: (magac, dhedig, keli) wax yar oo dhabiilan.

-ta: (magac, dhedig, keli) god ama meel kale oo hoos u dheer oo halis ah. Dh: dalluun.

dulqan¹: m.l la-mid: dalqan¹.

dulqan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) la-mid: dalqan².