xulmaar

(Dulmar-ka)

Hadalka oo aan laysu caddayne laysu guudmaro; hadal duuban oo aan qeexnayn; kormar, guudmar.

dulmar¹: m.l Hadal si kooban loo sheego.

dulmar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f. g) Wax dardarid. 2. (f.mg) Hadal si kooban u sheegid.

dulmar¹: m.l Hadal si kooban loo sheego.

dulmar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Wax dardarid. 2. (f.mg) Hadal si kooban u sheegid. m.f.dh, dulmarid.

v., [compound] go ~ pass over

dulmar m. n., [compound] indirect, veiled speech; insinuation

dulmar v., [compound] speak indirectly, use veiled speech, convey by implication

nickname; name-f to pass over, above all, indirect, insinuation; conveyed by implication

-ay / tay: (v) 1. pass over, go over. 2. summarize (sama-raays), sum up Ex: fadlan darsiga noo dulmar; please summarize the lesson for us. 3. drop a hint; suggest (saj-jast) insinuate (in-sin-yuweeyt) ~ u dulmar.

dulmar -ka: (n) summary

Allusione

Hint; allusion

magac loo baxsho gabadh laga filayo inay qurux iyo habdhaqan ba dumarka dhaafto.

(fal) dusha sare u dhaaf, ku dul soco.

dulmar: (fal) isha mari oo akhris degdeg ah ku samee. Qoraalkan ii dulmar inta aana gudbinin.

dulmar: (fal) weel geed laga qorayo is khafiif ah qoraal ku ekee. Gaawaha waa la dulmaray oo qoraal danbe uma laabna ee aabeeya.

dulmar -ka: (magac, lab, keli) gudinquraar si khaafiif ah u marin weel la qorayo. Dulmar bay u baahantahay dhiishu si ay quruxdeedu u soo baxdo. Dh: kormar.

(Gumaar-ka)

1. Kobta bisqantu ku baxdo.

2. Oogada meesha gaatirowda.

m.l (-rro, m.dh) 1. Halka bisqintu ka baxdo oo xubnaha taranka ee dadka ka sarreysa. 2. (-rro, m.dh) Dhaawac dab oo biskooday.

m.l (-rro, m.dh) 1. Halka bisqintu ka baxdo oo xubnaha taranka ee dadka ka sarreysa. 2. (-rro, m.dh) Dhaawac dab oo biskooday.

m. n. groin, pubic region

gumaar m. n. hard skin; callous

-ka: (n) the region of the pubis; pubes (piyuubizs); groin (gorooyn)

-ka: (magac, lab, keli) lafta ka sarraysa xubinta taranka oo ay ka baxaan timaha bisqinta la yidhaahdo.

-ka: (magac, lab, keli) xoolo iyo wixii la mid ah, ul ku tiri adiga oo kol ba mid dul saaraya. Ulsaar ku tiri xoolaha. Dh: tirin

f.g1 (-ray, -rtay) Ciid dhexdeeda wax ka raadin.

m.l (-riin, m.dh) Dameer.

m. n. / intj: ass, donkey {insult}

de: ass, donkey {insult}

initial: x

lx: ximaar

pd: (-ka Pl: ximaariin (ta))

ps: n8-m / intj

key: ximaar

(Xumaan-ta)

1. Wax wax dhima ama waxyeello leh ama la qoonsado.

2. Wax xun ahaan; xumi.

xumaan¹: m.f.dh eeg xun. la-mid: xumaansho, xumi.

xumaan²: m.dh 1. Wax wax dhima ama waxyeello leh ama la qoonsado. 2. wax xun ahaansho ama noqosho.

m.dh 1. Wax wax dhima ama waxyeello leh ama la qoonsado. 2. wax xun ahaansho ama noqosho.

f. n., [abstract] (adj.): harm, evil; damage; bad, wrong

-ta: (n) wickedness (wikidh-nes); immorality (imooraalati); evil (ii-vel) conduct ~ xumaato, xumi

Cattiveria

Mischief

-ta: (magac, dhedig, keli) calool xumo iyo uurku hadho qofku maanka in badan ku hayo. Ninkii dugsiga iga eryey xumaanbaan u hayaa. Dh: caloolxumo.

xumaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax xun oo la naco. Xumaanta ka hadh oo cibaadayso.

de: harm, evil; damage; [atr.] bad, wrong

initial: x

lx: xumaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: xumaan

dulsaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Faa'iido laga helo lacag bangi la dhigtay. 2. Lacag dheeraad ah oo laga qaato lacag cid la amahiyey. 3. D. ah: qof ka shaqeeya hay'adda uu ka tirsanyahay mid aan ahayn. 4. D. ah: cid ciddii mas'uuliyaddu ka saarrayd aan ahayn la nool. 5. la-mid: dulsaarid.

dulsaar²: m.dh Ood weyn oo godaha laga keymamiyo.

dulsaar³: f.g/lg1 (-ray, -rtay) 1. (f.lg) Ood weyn oo oodafada ka kormarid. 2. (f.g) Lacag la amaahday faa'iido dheeraad ah ku kordhin.

dulsaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Faa'iido laga helo lacag bangi la dhigtay. 2. Lacag dheeraad ah oo laga qaato lacag cid la amahiyey. 3. D. ah: qof ka shaqeeya hay'adda uu ka tirsanyahay mid aan ahayn. 4. D. ah: cid ciddii mas'uuliyaddu ka saarrayd aan ahayn la nool.

dulsaar²: f.g/lg1 (-ray, -rtay) 1. (f.lg) Ood weyn oo oodafada ka kormarid. 2. (f.g) Lacag la amaahday faa'iido dheeraad ah ku kordhin. m.f.dh, dulsaarid.

Burden

m. n., [compound] extra ~ added item; something attached

-ay / tay:(v) 1. set (set)', put on the top; place (paleeys) on the top. Ex: buugga miiska dulsaar; set the book on a table. 2. dulsaar -ta: (n) interest (in-tarast); interest charge ~ ribo

Interesse

Interest

-ka: (magac, lab, keli) lacagta dulsocodka ah ee bangiyada qaarkood dul dhigtaan ciddii lacag ka amaahata ama lacagtaad dhigatay lacag ay ku sii dhashay jid aan sharciga islaamka waafaqsanayn. Dh: ribo.

de: extra ~ added item; s.t. attached

lx: dulsaar

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: dulsaar

(Musmaar-ka)

Bir yar oo doc af fiiqan oo wax muda ku leh, docna madax yar, oo alwaaxda ama wax kale layskula dhejiyo; qodob; (ama musbaar).

musmaar¹: m.l (-rro/masaamiir, m.dh) Bir yar alwaaxda layskula qabto, oo af dhuuban iyo sal ballaaran leh. la-mid: musbaar¹.

musmaar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Musmaar wax iskula dhejin. 2. Ku m.: cid,cid kale ku dirid. la-mid: musbaar².

musmaar¹: m.l (-rro/masaamiir, m.dh) Bir yar alwaaxda layskula qabto, oo af dhuuban iyo sal ballaaran leh. m.dh.w, masaamiir. la-mid: musbaar.

musmaar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Musmaar wax iskula dhejin. 2. Ku m.: cid,cid kale ku dirid. m.f.dh, musmaarid. la-mid: musbaar.

m. n. nail (carpenter's tool)

-ka: (n) nail (neeZ); metallic nail ~ musbaar

Chiodo

Nail

-ka: (magac, lab, keli) bir yar oo dhinac af fiiqan oo wax muda ku leh dhinacna madax yar oo ballaadhan ku leh oo xajisa looxaamaha iyo wixii la isku nabayo. Musmaar abu cashara ah ku tantoon. Dh: musbaar. Wa: masaamiir, masaamiir.

bw: mismaar ~ musbaar

de: nail (carpenter's tool)

lx: musmaar

nt: musmaar (musmaaray) [v1=]

pd: (-ka Pl: masaamiir (ta))

ps: n2-m, n8-m

xv: Arabic

key: musmaar

v., [compound] entrust (with); make responsible (for); put in charge (of)

-ay / tay: (v) make someone in charge; commission (ko-mishin)-, appoint

(fal) qof hawl ama arrin maaraynteeda u dhiib oo kaga eedbeel. Arrinta ani ii xilsaar.

de: entrust (with); make responsible (for); put in charge (of) (with preposition u)

initial: x

lx: xilsaar

pd: (xilsaaray)

ps: v1=cmp

key: xilsaar

m.f.dh eeg xulan. la-mid: xulnaansho.

m.l (-rro, m.dh) Dhulfiiq.

-ka: (magac, lab, keli) eeg dhulfiq.

f.g3 (-rtay, -ratay) Lacag la amaahday faa'iido dheeraad ah ku kordhisasho.

f.g3 (-rtay, -ratay) Lacag la amaahday faa'iido dheeraad ah ku kordhisasho. m.f.dh, dulsaarasho.

f.g3 (-rtay, -ratay) Wax musmaar ku qodbasho. la-mid: musbaaro.

m.l (-ro, m.dh) (jooloji) Dhul fulkaano oo aaney ka soo baxayn laarfa dhalaashan ama dambas, laakiin ay isdabajoog uga soo baxayaan uumi iyo neefo gaar ahi.

m.l (-ro, m.dh) (jool.) Dhul fulkaano oo aaney ka soo baxayn laarfa dhalaashan ama dambas, laakiin ay isdabajoog uga soo baxayaan uumi iyo neefo gaar ahi.

-ka: (magac, lab, keli) dhul fulkaano oo aaney ka soo baxayn laarfa dhalaashan ama dambas, laakiin ay isdabajoog uga soo baxayaan uumi iyo neefo gaar ahi.

suuldaar¹: m.l 1. Xiridda hal godlan weyday suulka laga xiro si ay u godlato. 2. eeg qonof. 3. la-mid: suuldaarid.

suuldaar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid jillaafayn. 2. Hal godlan weydey suulka ka xirid si ay u godlato.

(fal) lug u dhig si uu u dhaco, ama suulka qodin yar ugu xir xaadaan yar dul dhig dabadeena olol la qabadsii ruuxa oo hurda. Suuldaar ha dhacee. Dh: qonof.

suuldaar-ka: (magac, lab, keli) lug u dhigis si uu u dhaco ama suulka qodin yar ugu xirid xaadaan na dul dhigis dabadeena olol la qabadsiin ruuxa oo hurda. Dh: qonof.

Bir yar ee lagu wadaaliyo farta iyo suulka sida suuldaarka qaydaha qarada, kan moolasha iwm.

m.l Waa dhigidda uu dhigo wakiil dabiici ihi adke uu sidey oo uu ka keenay meel kale ama fog. Tusaale, webiyadu waxa ay tuulaan dhoobo iyo quruurux, dabayluhuna ciid badan iyo boodh.

m.l Waa dhigidda uu dhigo wakiil dabiici ihi adke uu sidey oo uu ka keenay meel kale ama fog. Tusaale, webiyadu waxa ay tuulaan dhoobo iyo quruurux, dabayluhuna ciid badan iyo boodh.

-da: (magac, dhedig keli) xukun ama go'aan ka soo saarid. Qaadigu xukumaadda ku degdegey. Dh: xukumid.

xukumaad -da: (magac, dhedig, keli) hogaan ma mul hayn oo masuul ahaan. Dh: xukumid.

-ka: (magac, lab, keli) dix kor u qaaditaan. Dh: xulliin.

xulitaan-ka: (magac, lab, keli) inta u wanaagsan naqayn. Dh: madhitaan.

xulitaan -ka: (magac, lab, keli) dhex mushaaxitaan. Xulitaanka kaymuhu waa cabsi.

1. (Maar-ka) (dhul, xoolo, kd.) Inta isku jaad ah ama isu eg; meesi.

2. (Maar-ta) Macdan cawl ah oo aad u jilicsan oo waxyaalo badan laga sameeyo (lacag, alaab, kd.).

maar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Lakabyo isdul saarsaaran. 2. Afarta meesi ee xoolaha midkood. 3. Degaan geedo iyo ciid isku mid ah leh. 4. Dhawr warqadood oo turub ah oo hal mar la isku qaato ama la wada bixiyo. 5. Maal.

maar²: m.dh 1. Macdan cawlan, jilicsan, oo lacagta iyo alaabooyin kale laga sameeyo. 2. Daxalka biraha dushooda ku samaysan. 3. Biyo muddo fadhiyey wasakhda ka dhalata. 4. Caws jilicsan oo xooluhu daaqaan raradana laga sameeyo. 5. Midab, guduud madow yari ku jiro ah oo lo'du yeelato.

maar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Lakaybo isdul saar-saaran. 2. Afarta meesi ee xoolaha midkood. 3. Degaan geedo iyo ciid isku mid ah leh. 4. Dhawr warqadood oo turub ah oo hal mar la isku qaato ama la wada bixiyo. 5. Maal.

maar²: m.dh 1. Macdan cawlan, jilicsan, oo lacagta iyo alaabooyin kale laga sameeyo. 2. Daxalka biraha dushooda ku samaysan. 3. Biyo muddo fadhiyey wasakhda ka dhalata. 4. Caws jilicsan oo xooluhu daaqaan raradana laga sameeyo. 5. Midab, guduud madow yari ku jiro ah oo lo'du yeelato.

m. n. (adj.): look alike, something of the same type ~ breed; matching

maar [feminine] n. rust, oxidation of metal; copper

Aristida adoensis 10, A. kelleri 30, Panicum pinifolium 10

(Mar) C Aristida kelleri Hack. Gramineae.

N Aristida caerulescens Desf. Gramineae.

May, S? Grewia tenex (Forsk.) Fiori Tiliaceae.

-ta: (n) 1. rust (raast); corrosion (korrowshari) ~ daxal. 2. copper (kop-par); symbol Cu

(fal) ciqaab ka badbaadi; cid gef lagu helay ka dhaaf oo ka saamax xukunkii ku dhici lahaa. Hadduu dembiga qirtay xadhigga ka maar. Dh: saamax, cafi.

maar -ka: (magac, lab, keli) khaatiyaan iyo dhibsasho xooq ah. Ninkaa maar baan ka taaganahay.

maar -ka: (magac, lab, keli) xoolaha inta isku jaadka ah ama isu eeg. Adhi isku wada maar ah ayuu haystaa. Dh: meesi, maarkad, muunad.

maar -ka: (magac, lab, keli) lakabyada ciidda midka mid ah. Markaad ciidda sare dhaafto maar cusub oo ciid ah ayaad u tagaysaa. Dh: lakab.

maar -ka: (magac, lab, keli) dooradaha ciyaarta turubka middood. Maar keliya ayaad badisay: Dh: wareeg, door.

maar -ta: (magac, dhedig, keli) macdan dhulka hoostiisa laga qodo oo gudbinta qulqulka danabka aad ugu fiican lehna midab dahabi casaan xiga ah oo laga sameeyo waxyaabo badan oo la adeegsado. Dh: naxaas.

maar -ta: (magac, dhedig, keli) moofle niib ah oo ceelka guntiisa ah.

maar -ta: (magac, dhedig, keli) liin cas oo ilkuhut yeeshaan. Nin ilka maar ku leh ayaa baaburka wada.

Bir diirimaad nugul oo quwadda korontada sahal u gudbisa.

(Xaar-ka)

Saxaro.

xaar¹: m.l (-rar, m.l) Saxaro.

xaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Xaar dhigid.

f.g1 (-ray, -rtay) Wax xaaqid.

xaar¹: m.l (-rar, m.l) Saxaro.

xaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Xaar dhigid. m.f.dh, xaarid.

xąar: f.g1 (-ray, -rtay) Wax xaaqid. m.f.dh, xąarid. xaaraamee f.g2 (-meeyay, -maysay) Wax xaaraan ka dhigid. m.f.dh, xaaraamayn. la-mid: xaaraantimee.

m. n., (mass n.): excrement, faeces, feces; shit {rude}

xaar v. defecate, excrete, move one's bowels; shit {rude}

xaar v. sweep (away)

-ka: (n) stool (istuul); feces (fii-siiz); excrement (ekis-kerement); shit (shit)-, bowel movement; fecal matter ~ saxaro

xaar -ay / tay: (v) go to the bathroom; move one's bowels; defecate (dha-fe-keeyt); crap (karaap) ~ saxarood

(fal) sindho iska keen; saxaro sii daa. Orod musqusha ku xaar. Dh: sindhoo, saxaroo.

xaar: (fal) har wixii qashin ama guddaafad yaalo ka nadiifi meesha. Dh: xaaq, fiiq, salabee.

xaar: (fal) meel la degayo sallax oo wixii alaab yaal oo dhan ka gur dhagax iyo jabadkana ka wada fogee. Meesha waa la dhisayaaye xaar.

xaar -ka: (magac, lab, keli) qashinsaarka dabada ka soo baxa. Xaar haddii la cuni fandhaalkiisaa la samaystaa. Dh: saxaro, sindho.

فَرْث، غَائِط، خِرَاء خُرْء، حدث، براز

(fal) 'geel' gooji. Geela kuma jirto hal amaaraysaa.

amaar: (fal) caajis oo is libaadhi. Sidaan diyaaraddii u sugaayay baan amaaray. Dh: caajis.

name: Omar

name-m lifetime, longevity, ageless; the second Caliph of Islam (634-644)

de: Omar

lx: Cumar

ps: name-m

key: Cumar

(Dumaa-ga)

Caws kolkuu engego durba basa oo lul noqda.

m.l Caws gaboobay.

m. n., [collective] dry grass

-ga: (magac, lab, keli) caws gugii baxay dayrtuna aanay helin ama dhedo ku dhacday oo madoobaadey.

cf: lul

de: dry grass

lx: dumaa

pd: (-ga)

ps: n-m-col

key: dumaa

(Dumar-ka)

Dadka intiisa ugaxda samaysa oo ilmo uurka ku qaadda oo nuujisa; dheddiggood; haween; naago; bilis xaawo.

m.l.u Dadka intiisa dheddig.

m.l.u Dadka intiisa dheddig.

m. n., [collective] women, womankind, female people

-ka: (n) women (woom-en); females (fiimeelis); feminine gender ~ haween, naago, dhaddig, bilis, xaawalay. Ex: xuquuda dumarka; women's rights

Donne

Women

-ka: (magacwadareed) dadka inta dhedig. Dumar iyo haween baa nolol lagu hawaystaa.

dumar -ka: (magacwadareed) qayb ka mid ah minanka faalka, waana afar min oo kala ah: Minsubagle, Inkays, Bayaad iyo Uqle.

bw: naag

de: women, womankind, female people

lx: dumar

pd: (-ka)

ps: n0-m-col

syn: bilis, haween

key: dumar