Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Xukuumad-da)

2

Talis, Dowlad.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xukun¹ (3).

waa la naqliyay ✓

f. n. command, government

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. government (gavar-ment); governance (gavar-nansi); regime (ri-jiim); state (isteeyt) ~ dawlad, 2. administration (adh-minis-tareey-shin); management (manaj-ment) ~ talis

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) gole wasaaradeed oo fulinta hawlaha caadiga ah u xilsaaran oo uu ra'iisul wasaare xukumo. Dh: xakuumad.

2

xukuumad -da: (magac, dhedig, keli) dawlad madax bannaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: command, government

2

initial: x

3

lx: xukuumad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: xukuumad

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) gole wasaaradeed oo fulinta hawlaha caadiga ah u xilsaaran oo uu ra'iisul wasaare xukumo isaga oo madaxweyne ama bogor ka amar qaadanaya. Dh: xukuumad.

2

xakuumad -da: (magac, dhedig, keli) dawlad madax bannaan.

waa la naqliyay ✓

1

xukun¹: m.l 1. Talis, guddoon. 2. la-mid: xugmi. Go'aan maxkamadeed.

2

3. la-mid: xakaamad, xukuumad. Dowlad; dawlo. la-mid: xugun.

3

xukun²: f.g1 (-umay, -untay; -umi) 1. Wax maamulid. 2. Cid go'aan maxkamadeed ku qaadid.

waa la naqliyay ✓

1

xukun¹: m.l 1. Talis, guddoon. 2. la-mid: xugmi. Go'aan maxkamadeed. 3. la-mid: xakaamad, xukuumad. Dowlad; dawlo. la-mid: xugun.

2

xukun²: f.g1 (-umay, -untay; -umi) 1. Wax maamulid. 2. Cid go'aan maxkamadeed ku qaadid. m.f.dh, xukumid.

waa la naqliyay ✓

/aanarkism/ (n) fikrad siyaasadeed oo aaminsan in xukuumad aan loo baahnayn, taageertana iskaa wax u qabso.

waa la naqliyay ✓

/dhifay/ (v) 1. ka horimaansho (diidid, sida sharci ama xukuumad laga hor yimaado) (v) 2. carayn (la taxadiyid)|

waa la naqliyay ✓

/empayar/ (n) imbiraadooriyad (waddamo badan oo hal xukuumad hoos yimaada). e.g. the British Empire.

waa la naqliyay ✓

/gavarment/ xukuumad, talis, dawlad.

waa la naqliyay ✓

1

/ribel/ (n) fallaago (mucaarad, siiba la dagaalama oo ku kaca xukuumaddooda).

2

rebel: /ribel/ (v) fallaagoobid (mucaarad dagaalama noqosho).

waa la naqliyay ✓

/sab vert/ subversion; (n) halligid (dumin, siiba xukuumad iwm).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) government (gavar-ment); governance (gavar-nansi); regime (ri-jiim) ~ xukuumad, talis,

2

dawlad: —dawladaha: (n) governments (gavar-mentis)

waa la naqliyay ✓

-da: (n) government (gavar-ment); governance (gavar-nansi); regime (ri-jiim); state (isteeyt) ~ dawlad, xukuumad, talis

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. administration (adh-minis-tareey-shin); management (manaj-ment) 2. headquarters (heedh-ku-waar-tariz)-, center of operations ~ xarunta taliska. 3. government (gavar-ment); governance (gavar-nansi); regime (ti-jiim) ~ dawlad, xukuumad

waa la naqliyay ✓

agg. - xukuumadeed.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ku darsamid. Kut biiridda mucaaradku xukuumadda waa bilow cusub.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xukuumad meel ka talisa oo madax iyo wasiirro ka kooban.

2

dawlad -da: (magac, dhedig, keli) qaran iyo maamul isu taliya oo madax bannaan. Dawladxumo dawlad la'aan bay dhaantaa.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) marka ay dad dhul ku wada nooli hirgeliyaan shuruudaha xukuumadi leedahay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale wax la cun oo si mid ah ula qaybso. Walaalahaa qadada la wadaag.

2

wadaag -ga: (magac, lab, keli) wada cunka cunto ay wada cunaan laba qof iyo in ka badan oo kolka uu qof mar darsado ayuu fandhaalka ka kale u wareejiyaa isna kol ayuu darsan oo wuu isa sii dhaafin ilaa weelku dhammaanayo wadaagga caanuhuna waa sidaa. Wax wada wadaag ayaa lagu wada dhergaa.

3

wadaag -ga: (magac, lab, keli) wax dad badan ka dhexeeya oo aanu qofna gaar u lahayn. Xukuumad wadaag ah ayaa la soo dhisay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qayb ka mid ah qaybaha xukuumadda oo maamulkeeda uu wasiir u sarreeyo; waax ka mid ah waaxaaha maammulka dawladda ugu sarreeya oo uu wasiir u madax yahay. Jaamacaddu waxay hoos tegtaa wasaaradda tacliinta sare iyo cilmibaadhista. Dh: wasaaro.

waa la naqliyay ✓

totalitaire, adj. - xukuumad aan diimoqradi ahayn xukuun kaligi tashade ah

waa la naqliyay ✓

1

(Rukumad-ka)

2

Rukumasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: rukumasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) joogtaysasho wax si joogto ah loogu xidhnaado; rukumasho wax la rukunto sida wargeys oo kale. Dh: macmiilasho.

waa la naqliyay ✓

Guddoon ku dhacay; la xukumay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-mnaa, -mnayd) Wax xukun ku dhacay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] sentenced, convicted

waa la naqliyay ✓

-xukunaa / xukunayd: (adj) sentenced (sen-tanisidh) Ex: dil ku xukuman; sentenced to death

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) la xukumay ah. Labo sano xabsi ah ayuu ku xukuman yahay.

waa la naqliyay ✓

1

de: sentenced, convicted

2

initial: x

3

lx: xukuman

4

pd: (xukumnaa)

5

ps: adj-der

6

key: xukuman

waa la naqliyay ✓

1

(Xukumid-da)

2

1. Talin; arrimin.

3

2. Garniqid; guddoomin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xukun². la-mid: xakumid.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the act of governing (ga-vening); domination (dhoomi-neey-shin) ~ xukun

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xukun maxkamadeed ridid.

2

xukumid -da: (magac, dhedig, keli) u tali; maamulid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig keli) xukun ama go'aan ka soo saarid. Qaadigu xukumaadda ku degdegey. Dh: xukumid.

2

xukumaad -da: (magac, dhedig, keli) hogaan ma mul hayn oo masuul ahaan. Dh: xukumid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xuluulasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel cidhiidhi ah oo geed dhexdii ama sallax hoostii ah dhex xulid oo dhex galid. Dh: xuluulasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Xuruumid-da)

2

Cod xuruun ah, laabta ka soo saarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh la-mid: xaruumid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cod xuruun ah soo saarid. Waa maxay xuruumiddu ma xabeeb ayaa ku haysa?

waa la naqliyay ✓

1

(Xusuusad-ka)

2

Xusuusasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xusuusasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xusuusasho.

waa la naqliyay ✓

pron. and preposition, neg. to / for you ... not

waa la naqliyay ✓

[pronoun you plus negative] not...to you or for you. Ex: sheekadaas kuuma sheegin; I didn't told you that story

waa la naqliyay ✓

1

de: to / for you ... not = ku + u + ma

2

lx: kuuma

3

ps: pro + prep + neg

4

key: kuuma

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: kuulasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Kuusad-da)

2

Weel dhoobo ah oo biyaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Weel dhoobo ka sameysan oo biyaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

f. n. water jug

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dheddig, keli) weel dhoobo ah oo biyaha lagu shubto. Kuusad ayaan suuga ka soo qaaday. Dh: jalxad, ashuun. Wa: kuusado.

waa la naqliyay ✓

1

de: water jug

2

lx: kuusad

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: kuusad

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] wisdom; wise saying ~ remark

waa la naqliyay ✓

-da: (n) good judgment (jaaj-ment); reason (rii-zen); intelligence (in-tale-jans); wisdom (wiiz-dham)-, wise saying; epigram (epe-garaam) ~ xigmad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadal gaaban murti badani ku jirto. Ninbaa laga sheegayxiga uu yidhi: 'sidigi daad kama tallawdo'. Dh: murti. Wa: xigmado, xigmad.

waa la naqliyay ✓

1

a: xigmad

2

bw: Arabic

3

de: wisdom; wise saying ~ remark

4

initial: x

5

lx: xikmad

6

pd: (-da)

7

ps: n0-f-abs; n1-f

8

key: xikmad

waa la naqliyay ✓

حِكْمَةَ

waa la naqliyay ✓

f. n. border, boundary

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xad laba dal ama laba gobol u kala dhexeeya; daari laba meeliid kala xadaysa.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: border, boundary See also: xad

3

initial: x

4

lx: xuduud

5

pd: (-da)

6

ps: n1-f

7

key: xuduud

waa la naqliyay ✓

1

(Xummad-da)

2

Qandho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Kulaylka jirka oo sarakaca jirro awgeed.

waa la naqliyay ✓

m.dh Kulaylka jirka oo sarakaca jirro awgeed.

waa la naqliyay ✓

f. n. fever

waa la naqliyay ✓

-da: (n) fever (fii-var); feverishness ~ qandho

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qandho qadhqadhyo iyo lafa garaac badan keenta oo lala jiibsado. Kaneecadu way xummad kulushahay. Dh: darbad, xummo.

waa la naqliyay ✓

1

de: fever

2

initial: x

3

lx: xummad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

xe: Arabic

7

xv: qandho

8

key: xummad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) karaamayn iyo qadarin. Si xurmad leh ayaa odayaasha loo soo dhaweeyey. Dh: xurmo, xushmad, qadarin.

waa la naqliyay ✓

Rukun ah.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-mnaa, -mnayd) 1. Wax si joogto ah loo helo ahaansho. 2. Ku r.: tiir iyo wixi lamida wax meel ku dhaaban ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-mnaa, -mnayd) 1. Wax si joogto ah loo helo ahaansho. 2. Ku r.: tiir iyo wixi lamida wax meel ku dhaaban ahaansho. m.f.dh, rukumnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] steady, regular; on account

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid joogto ah; rukun ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: steady, regular; on account

2

lx: rukuman

3

pd: (rukumnaa)

4

ps: adj-der

5

key: rukuman

waa la naqliyay ✓

1

(Rukumid-da)

2

Rukun ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg rukun².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) joogtayn; rukun ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax xukun ku dhacay oo go'aan laga gaadhay ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xukumid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xakun ku ridid oo dembi ku helid ama beriyeelid.

2

xakumid -da: (magac, dhedig, keli) arrin dacwadi ka socotay go'aan ka soo saarid oo xukun ka gaadhid. Dh: xukumid.

3

xakumid-da: (magac, dhedig, keli) hogaan maamul hayn oo masuul ahaansho. Dh: xukumid, talin.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xushmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xushmo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] respect, esteem, dignity, honor, pride

waa la naqliyay ✓

-da: (n) dignity (dig-niti), honor (ooner) also honour; pride (paraaydh) ~ sharaf

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ixtiraam iyo tixgelin loo hayo cid mutaysata. Imaamkayagu waa taqi xushmad leh. Dh: ixtiraam.

waa la naqliyay ✓

1

de: respect, esteem, dignity, honor, pride

2

initial: x

3

lx: xushmad

4

pd: (-da)

5

ps: n0-f-abs

6

key: xushmad

waa la naqliyay ✓

1

(Xuubsad-ka)

2

Xuubsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xuubsasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg xuubsasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: casumaad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) martiqaad inta badan sababi ka danbayso oo cid loo sameeyo. Ardaydii imtixaanka ku guulaysatay oo dhan ayaa casumaad loo fidiyay. Dh: martiqaad, sooryeyn, xeedhayn, diyaafad.

waa la naqliyay ✓

Gamuuxan; gamuuran.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: gamuuxan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] blunt

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) aan af fiiqan lahayn. Dh: gamuuran.

waa la naqliyay ✓

1

a: gamuuxan

2

de: blunt

3

lx: guxuuman

4

pd: (guxuumnaa)

5

ps: adj-der

6

key: guxuuman

waa la naqliyay ✓