xujee — Macnaha & Turjumaada

f.g2 (-jeeyay, -jeysay) 1. Cid xujo ku xirid. 2. Cid eedeyn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-jeeyay, -jeysay) 1. Cid xujo ku xirid. 2. Cid eedeyn. m.f.dh, xujayn.

waa la naqliyay ✓

v. test someone, pose a difficult problem, give impossible tasks; harass

waa la naqliyay ✓

-yey / xujeysay: (v) 1. puzzle (pa-zal); perplex (peer-palaksi); bewilder (biwil-dher); baffle (baafal). 2. test (tes-t); experiment (ikis-peeri-ment); check (jeek); give something a try ~ tijaabi, jeegaree

waa la naqliyay ✓

1

(fal) su'aal hal xidhaale ah weydii. Nink hadduu guur doon yahay xujee. Dh: xujay bilkeed.

2

xujee: (fal) qof dembi falay ka dhig. Isaga xuje intuu ku xujayn lahaa. Dh: eeday.

waa la naqliyay ✓

1

de: test s.o., pose a difficult problem, give impossible tasks; harass

2

initial: x

3

lx: xujee

4

pd: (xujeeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: xujee

waa la naqliyay ✓

m.dh.w eeg xaaji.

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. pilgrims to Mecca

waa la naqliyay ✓

-da: (n) [plural of xaaji or xaajiyad] hajis or hajjis (haajis); people who are making or who have recently made a pilgrimage to Mecca -xujaaj

waa la naqliyay ✓

1

de: pilgrims to Mecca Sg: xaaji

2

initial: x

3

lx: xujeey

4

pd: (-da)

5

ps: n8-f-pl

6

key: xujeey

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-eeyay, -eysay) Gujo ku dhufasho (candho xoolaad). la-mid: guji.

waa la naqliyay ✓

-yey / gujeysay: (v) hit with a blow of the fist, usually sideways; punch (panJi) ~ guji

waa la naqliyay ✓

(fal) gacanta oo duuban ama fiidsan docda kaga dhufo. Dh: guji.

waa la naqliyay ✓

1

a: guji

2

de: punch, poke with sideways motion

3

lx: gujee

4

pd: (gujeeyey)

5

ps: v2b=

6

key: gujee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-jeeyay, -jaysay) 1. Cid wax ku mudmudid si looga xanaajiyo. 2. Meel duleesha wax ku gufayn. 3. Cid hadal ay kahsanayso ku dhihid.

waa la naqliyay ✓

v. prick, jab, puncture

waa la naqliyay ✓

1

de: prick, jab, puncture

2

lx: qujee

3

nt: qujayn (ta) [vn-f], qujays (ka) [vn-m]

4

pd: (qujeeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: qujee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-meeyay, -maysay) Cid xumo ku samayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-meeyay, -maysay) Cid xumo ku samayn. m.f.dh, xumayn.

waa la naqliyay ✓

v. do harm to, spoil, ruin, make worse; wrong someone

waa la naqliyay ✓

-yey I xumeysay: (v) treat rudely; make unwelcome; hurt someone's feelings

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax xun ku samee: si xunu dhaqan. Li: wanaaji, fiicnee.

2

xumee: (fal) aalad lagu shaqaynayo caddil oo war cilladaysan ka dhig. Dh: cilladee, kharrib.

waa la naqliyay ✓

1

de: do harm to, spoil, ruin, make worse; wrong s.o.

2

initial: x

3

lx: xumee

4

pd: (xumeeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: xumee

waa la naqliyay ✓

m.l Halxiraale da'yartu isku maaweeliso, oo ay isku xujeeyaan sheegidda macnaha sarbeebta ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Su'aal adag oo sarbeeban oo ka jawaabiddeeda laysku xujeeyo.

waa la naqliyay ✓

1

oodjiid¹: m.l 1. Dhigidda maroodi dhigo ood weyn jidka raxantu marto si uu ugu xujeeyo arbaha raxanta wada. 2. Xuja adag oo cid la hor dhigo. 3. Calaamad geediga loo sameeyo si uusan u habaabin ood yar dhulka loogu jiido.

2

oodjiid²: f.mg1 (-day, -dday) 1. U o.: si uu u ogaado tabarta arbaha, jidka raxantu ku aroorto ood weyn dhigid (maroodi). 2. U o.: cid geeddi ah si aysan u habaabin calaamad u sameyn. 3. U o.: cid xuja adag hor dhigid. 4. U o.: cid wax dooneysa qadin.

waa la naqliyay ✓

m.l Halxiraale da'yartu isku maaweeliso, oo ay isku xujeeyaan sheegidda macnaha sarbeebta ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Su'aal adag oo sarbeeban oo ka jawaabiddeeda laysku xujeeyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (xujay/-iyo, m.dh) (dii.) Nin muslim ah oo waajibaadkii xajka gudanaya ama gutay. m.dh.w, xujeey.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) reer raran oo socoto ah, halkii loo tusmeeyay deji.

2

fur: (fal) halxidhaale lagugu xujeeyay, waxa loola jeedo, sheeg.

3

fur: (fal) radyaw, telefishan, kombiyuutar iyo wixii la mid ah, daar oo shid.

4

fur: (fal) meel ama wax xidhan, barax oo ballaq.

5

fur: (fal) wax isku guntan, sida xadhig iyo wixii la mid ah, kala bixi. Labada xadhig kala fur.

6

fur: (fal) markhaati laguu qabsaday, waxaad ka ogtahay sheeg. Dh: maragfur.

7

fur: (fal) gabadh guur iyo meher kuugu xidhna, dalaaq.

8

fur: (fal) xaflad ama xus la isugu yimi, bilaw Shirka waxa furay guddoomiyaha xisbiga

9

fur-ka: (magac, lab, keli) wixii meel daloosha lagu awdo ama lagu gufeeyo.

10

fur -ka: (magac, lab, keli) wax kaste oo weel ay wax ku jiraan afka lagaga xidho. Dh: dabool.

11

fur -ka: (magac, lab, keli) waxa xoog lagu dhaco oo dhan; wax kaste oo boojimo lagu helo.

12

fur -ta: (magac, dhedig, keli) hashu kolka ay dhasho guf yar oo ibaha naasaheeda ku jira co laga saaro si caanuhu uga soo baxaan oo aanay ugu xidhmin. Dh: ibaggaleen.

13

fur -ta: (magac, dhedig, keli) sumad xoolaha lagu dhigo oo jeex yar dhegta loogu yeelo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) weedho sarbeeban oo la isku xujeeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) u si uu u ogaado tabarta arbaha, jidka raxantu ku aroorto ood weyn dhig.

2

oodjiid: (fal) u cid geeddi ah si aysan u habaabin calaamad u samee.

3

oodjiid: (fal) u cid xujo adag hor dhig. oodjiid: (fal) u cid wax dooneysa qadi.

4

oodjiid -ka: (magac, lab, keli) dhigidda maroodi dhigo ood weyn jidka raxantu marto si uu ugu xujeeyo arbaha raxanta wada.

5

oodjiid -ka: (magac, lab, keli) xuja adag oo cid la hor dhigo.

6

oodjiid -ka: (magac, lab, keli) calaamad geediga loo sameeyo si uusan u habaabin ood yar dhulka loogu jiido.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) su'aal hal xidhaale ah weydii. Ninku hadduu guur doon yahay xujay. Dh: bilkeedi, xujee.

2

xujay: (fal) qof dembi falay ka dhig. Dh: eeday.

3

xujay-da: (magacwadareed) dad badan oo xaj gutay ama gudanaya. Dh: xujaaj, xaajiyo.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) la xujeeyey ah. Ninku wu xujaysan yahaye garab siiya.

waa la naqliyay ✓

1

cf: xaj

2

de: male pilgrim, Muslim man who has made ~ is making the pilgrimage to Mecca

3

hm: 1

4

initial: x

5

lx: xaaji

6

pd: (-ga Pl: xujeey (da), xujaaj (ta))

7

ps: n2a-m, n7-m, n8-m

8

key: xaaji_1

waa la naqliyay ✓

1

a: xujeey, xaajiyaal, xaajiyo

2

de: pilgrims to Mecca Sg: xaaji

3

initial: x

4

lx: xujaaj

5

pd: (-ta)

6

ps: n8-f-pl

7

key: xujaaj

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-jeeyay, -jeysay) la-mid: qujee.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ray, -rtay) Wax aan hanti lahayn noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ray, -rtay) Wax aan hanti lahayn noqosho. m.f.dh, xubeerid.

waa la naqliyay ✓

v. become poor; become starved

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m poor, starved. Cf: Cayr

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil faqiir ah oo aan hanti lahayn ama kolkii uu dhashay reerku dhaqaale haysan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dareen xambaarsan kalgacal iyo ehelnimo. Xoolo goyntu xuseenoow, waa xubeero toleed. Dh: naxariis.

waa la naqliyay ✓

1

de: become poor; become starved

2

initial: x

3

lx: xubeer

4

pd: (xubeeray)

5

ps: v1=intr

6

key: xubeer

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-neeyay, -naysay) 1. Wax xubno u yeelid. 2. Wax xubno u qaybin.

waa la naqliyay ✓

v. segment, divide into joints ~ segments

waa la naqliyay ✓

(fal) xubno u qaybi; xubin xubin u jar. Dh: xubnaxubnee, xubnay.

waa la naqliyay ✓

1

de: segment, divide into joints ~ segments

2

initial: x

3

lx: xubnee

4

pd: (xubneeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: xubnee

waa la naqliyay ✓

1

(Xujeyn-ta)

2

1. Xujo ku xirid.

3

2. Qof denbi falay ka dhigid; eedayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xujee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) qof denbi falay ka dhigid. Dh: eedayn, xujayn.

2

xujeyn-ta: (magac, dhedig, keli) su'aal habidhaa ah ku xidhid. Habluhu xojeynta ragga way ku bilkeedin jireen.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-beeyay, -beysay) Xumbo yeelasho.

waa la naqliyay ✓

v. foam up, cause to froth, make bubble

waa la naqliyay ✓

-yey / xumbeysay: (v) produce foam or froth (farooth); effervesce (efer-vas)

waa la naqliyay ✓

(fal) xumbo keen; xoor samee. Afka ka xumbee. Dh: xoori.

waa la naqliyay ✓

1

de: foam up, cause to froth, make bubble

2

initial: x

3

lx: xumbee

4

pd: (xumbeeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: xumbee

waa la naqliyay ✓

(fal) si xun u samee. Dh: xumay.

waa la naqliyay ✓

(fal) abur ama xoor samee.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-meeyay, -maysay) Cid xurmo u yeelid; cid sharfid.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-meeyay, -maysay) Cid xurmo u yeelid; cid sharfid. m.f.dh, xurmayn.

waa la naqliyay ✓

v. honor, respect

waa la naqliyay ✓

-yey I xurmeysay: (v) show respect; show consideration for; consider (kon-si-dar); weigh (weey), regard (ri-gaardh); honor (ooner); take into consideration ~ xaqdhawr, tixgeli, xushmee

waa la naqliyay ✓

(fal) xurmo u yeel oo tixgeli. Waalidka xurmee. Dh: muunee, ixtiraan.

waa la naqliyay ✓

1

de: honor, respect

2

initial: x

3

lx: xurmee

4

pd: (xurmeeyey)

5

ps: v2b=tr

6

syn: maamuus

7

key: xurmee

waa la naqliyay ✓

(fal) tixgelintiisa ku tala gal oo isku diyaari. Go'aanka cusub ee shaqaalaha xusbee. Dh: xusbay, xushmee.

waa la naqliyay ✓

name: Husseen

waa la naqliyay ✓

name-m good, handsome

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: Husseen

3

initial: x

4

lx: Xuseen

5

ps: name-m

6

key: Xuseen

waa la naqliyay ✓

f.g2 (ajeeyay, ajaysay) Biyo ajo ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

v. spoil, rot; stagnate (water)

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg ajay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: ajo

2

de: spoil, rot; stagnate (water)

3

lx: ajee

4

pd: (ajeeyey)

5

ps: v2b=

6

key: ajee

waa la naqliyay ✓

buée, n.f. - Dharab; Qoyaan; Qaac; Uumi.

waa la naqliyay ✓

huée, n.f. - qaylo dheer.

waa la naqliyay ✓

nuée, n.f. - Daruur.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax ul la dhicid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax ul la dhicid. m.f.dh, ulayn.

waa la naqliyay ✓

v. beat someone with a stick

waa la naqliyay ✓

-yey / uleysay: (v) hit or beat with a stick; cane (keeyn)

waa la naqliyay ✓

(fal) ul ku garaac; ul la dhac.

waa la naqliyay ✓

1

de: beat s.o. with a stick

2

initial: u

3

lx: ulee

4

pd: (uleeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: ulee

waa la naqliyay ✓

1

(Xuja-da)

2

1. Weyddiin ama su'aal adag oo aan fudayd loo furi karin.

3

2. Daliil; burhaan; markhaati.

4

3. Eed; gaboodfal; denbi.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Weyddiin adag oo aan sahal looga jawaabi karin. 2. Dembi; Eed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Weyddiin adag oo aan sahal looga jawaabi karin. 2. Dembi; Eed.

waa la naqliyay ✓

f. n. hard question, enigma, riddle; crime; guilt

waa la naqliyay ✓

-xujada: (n) puzzle (pa-zal)-, difficulty (difi-kalti); brainteaser (bareeyn-tiizer); puzzling problem; difficult question

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) weydiin ama su'aal adag oo aan si fudud lagu furi karin. Alla waa xujo! Geel xerada diidaa; waa xujo. Dh: halxidhale, masalo.

2

xujo-da: (magac, dhedig, keli) daliil ama burhan kale oo markhaati ahaan loo soo qaato. Xue cad oo lagugu garto keen. Dh: burhaan, markhaati.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: hard question, enigma, riddle; crime; guilt

3

initial: x

4

lx: xujo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: xujo

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) geed cawsaad ka baxa meelaha dooxyada ee rista kuna balaadha dhulka xididkiisu na meel walba ku dhego. Dh: xadhigo.

waa la naqliyay ✓

Magdaxa garbihiisa maroorsani mayda ku maran yihiin ee ka tirsan kan magdaxyada ugu yar oo lagu duleeliyo duleellada laga dul bixinayo looxa adag ee qarada weyn.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) wax la ogyahay inuuna fiicnayn. Xumaha iska daa oo wanaagga ka shaqee. Dh: xumo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-ceeyay, -ceysay) la-mid: bugee.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-deeyay, -daysay) Wax budo ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-deeyay, -daysay) Wax budo ka dhigid. m.f.dh, budayn.

waa la naqliyay ✓

v. pound, grind

waa la naqliyay ✓

1

-yey / budaysay: (n) pound or beat with a club

2

budee: -yey / budaysay: (v) grind to a powder; pulverize (palveraayz)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ul madax buuran leh oo gaaban la dhac. Dh: budhee.

2

budee: (fal) ka dhig dixiin, daqiiq ah. Innoo budee hadhuudhka.

3

budee: (fal) budo ku dar dareere. Shuurada budee oo yaanay quldoobin.

waa la naqliyay ✓

1

de: pound, grind

2

lx: budee

3

pd: (budeeyey)

4

ps: v2b=

5

key: budee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-geeyay, -geysay) Cid si aan halis ahayn u garaacid. la-mid: bucee, buhee.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-geeyay, -geysay) Cid si aan halis ahayn u garaacid. m.f.dh, bugayn. la-mid: bucee, buhee.

waa la naqliyay ✓