xujay — Macnaha & Turjumaada

1

(fal) su'aal hal xidhaale ah weydii. Ninku hadduu guur doon yahay xujay. Dh: bilkeedi, xujee.

2

xujay: (fal) qof dembi falay ka dhig. Dh: eeday.

3

xujay-da: (magacwadareed) dad badan oo xaj gutay ama gudanaya. Dh: xujaaj, xaajiyo.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) qof denbi falay ka dhigid. Dh: eedayn, xujays.

2

xujayn -ta: (magac, dhedig, keli) su'aal habidhaale ah ku xidhid. Habluhu xojeynta ragga way ku bilkeedin jiteen.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg xujayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) xasarad iyo aflagaaddo u geyso. Qujay bal inuu xanaaqo. Dh: qujee, daandaanso.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sidii la doonayay si ka duwan oon laga raalli ahayn u samee. Dh: xumee.

2

xumay: (fal) si xun u gal; wax xun ku fal; xumaan ku samay. Li: wanaaji, fiicnee.

3

xumay: (fal) aalad lagu shaqaynayo caddil oo wax cilladaysan ka dhig. Mooteerka xumay mid cusub ha la soo libiyee. Dh: cilladay, kharrib

waa la naqliyay ✓

m.l (xujay/-iyo, m.dh) (dii.) Nin muslim ah oo waajibaadkii xajka gudanaya ama gutay.

waa la naqliyay ✓

m.l (xujay/-iyo, m.dh) (dii.) Nin muslim ah oo waajibaadkii xajka gudanaya ama gutay. m.dh.w, xujeey.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-jeeyay, -jeysay) 1. Cid xujo ku xirid. 2. Cid eedeyn. m.f.dh, xujayn.

waa la naqliyay ✓

/pazal/ (n) 1. xujo (xujayn)(v) 2. ku wareerid (mushkilad ay adag tahay sida loo fahmo).

waa la naqliyay ✓

/stamp/ (n) 1. gummud (gunta dambe ee shay ka harta) (v) 2. luudid (si culus u socosho) (v) 3. xujayn (wax dhib badan ku xujayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax badan meel ka gurgurid oo meel kale gayn. Daadguraynta xujayda diyaarado badan baa ka shaqaynaya. Dh: daabbulid, diqdiqayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, su'aal dadban ku xujayn; halxidhaale ku xidhid. Dh: halxidhaalays.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, masalo furiddeedu adagtahay ku xujay; halxidhaale weydii.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) su'aal hal xidhaale ah weydii. Nink hadduu guur doon yahay xujee. Dh: xujay bilkeed.

2

xujee: (fal) qof dembi falay ka dhig. Isaga xuje intuu ku xujayn lahaa. Dh: eeday.

waa la naqliyay ✓

1

pied, n.m. - cagta.

2

plante - geed.

3

le bas d'un mur - asaaska darbiga.

4

acheter du blé sur pied - gadasho gamadi aan bislaan oo geedka ku taal.

5

de pied en cap - sal iyo baar.

6

de pied ferme - hubaal.

7

être sur pied - la caafimaado; qof xanuunsan oo cudurka ka kaca.

8

mettre à pied - rukhsayn; shaqo ka eriyid; shaqo ka joojin.

9

mettre les pieds quelque part - meel tagid.

10

mettre pied à terre - dagid; faras ama baabuur laga dago oo cagaha dhulka la dhigo.

11

mettre au pied du mur - xujayn; ku khasbid qof in uu su'aal ka jawaabo.

12

ne savoir sur quel pied danser - wax uu sameeyo ama go'aan uu gaato garan waayo.

13

pied de guerre - isu diyaarin dagaal.

14

pied du lit - marka la seexdo meesha cagaha loo jeediyo.

15

pied plat - cag balaaran.

16

sécher sur pied - geed isaga oo taagan qalala.

17

sur un grand pied - si aan dantiisa dhaqaale ku jirin u nool.

18

à pied - lug ah; lud ku socda.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) gujo ku dhufasho. Wayshu way gujayn badan tahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Qujayn-ta)

2

Wax ku mudmudid, si cid looga caraysiiyo; daandaansasho; qodqodid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qujee. la-mid: qujays.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xasarad iyo aflagaaddo u geysasho. Dh: daandaansi.

waa la naqliyay ✓

1

(Qujays-ka)

2

Qujayn.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qujayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, dhedig, keli) cid kale, xasarad iyo aflagaado u geyso. Dh: qujayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) xubno u qaybi; xubin xubin u jebi. Neefka hilibkiisa xubnay: Dh: xubnee.

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. pilgrims to Mecca

waa la naqliyay ✓

1

a: xujeey, xaajiyaal, xaajiyo

2

de: pilgrims to Mecca Sg: xaaji

3

initial: x

4

lx: xujaaj

5

pd: (-ta)

6

ps: n8-f-pl

7

key: xujaaj

waa la naqliyay ✓

m.dh.w eeg xaaji.

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. pilgrims to Mecca

waa la naqliyay ✓

-da: (n) [plural of xaaji or xaajiyad] hajis or hajjis (haajis); people who are making or who have recently made a pilgrimage to Mecca -xujaaj

waa la naqliyay ✓

1

de: pilgrims to Mecca Sg: xaaji

2

initial: x

3

lx: xujeey

4

pd: (-da)

5

ps: n8-f-pl

6

key: xujeey

waa la naqliyay ✓

1

(Xujeyn-ta)

2

1. Xujo ku xirid.

3

2. Qof denbi falay ka dhigid; eedayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xujee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) qof denbi falay ka dhigid. Dh: eedayn, xujayn.

2

xujeyn-ta: (magac, dhedig, keli) su'aal habidhaa ah ku xidhid. Habluhu xojeynta ragga way ku bilkeedin jireen.

waa la naqliyay ✓

1

(Xumayn-ta)

2

1. Wax xun ku falid; gaarsiin.

3

2. Xaal; yake.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xumee. la-mid: xumays¹.

waa la naqliyay ✓

f. n. fine, penalty; harm, damage

waa la naqliyay ✓

1

Far torto

2

To wrong

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) si xun oo la naco con raalli laga ahayn u samayn. Xumaynta badani sumcada ayay kaa dishaa. Dh: bi'in.

2

xumayn -ta: (magac, dhedig, keli) si xun oon fiicnayn ula dhaqmid; bahdilid. Li: wanajin xurmayn.

3

xumayn -ta: (magac, dhedig, keli) kharribid o caddilid. Xumaynta mooteerka waa loo kasay D xumays, caddilid.

4

xumayn-ta: (magac, dhedig, keli) mag laga bixiyo gabadh lagu xad gudbay. Xumayntii inanta bixi Dh: maydh. Wa: xumayno.

waa la naqliyay ✓

1

cf: cisaaro, tacsiir, xaal, yake

2

de: fine, penalty; harm, damage

3

initial: x

4

lx: xumayn

5

pd: (-ta)

6

ps: n-f

7

key: xumayn

waa la naqliyay ✓

1

(Xumays-ta)

2

1. Oogada dadka inteeda la qarsho; cawro.

3

2. Hilbaha inta uurkujirta ah.

4

3. xoolaha iyo dadka intooda tabarta yar.

waa la naqliyay ✓

1

xumays¹: m.l la-mid: xumayn.

2

xumays²: m.dh.u 1. Cawro; oogada dadka inta la qarsho. 2. Hilbaha inta uurkujirta ah.

3

3. Xoolaha iyo dadka intooda tabarta yar.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] private parts, genitals, genitalia

2

xumays [feminine] n., [collective] entrails, internal organs

3

xumays [feminine] n., [collective] weak livestock ~ people

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xoolaha iyo dadka intooda tamarta yar.

2

xumays-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xumayn.

3

xumays-ta: (magac, dhedig, keli) cawrada inta u qofku qarsado ee dharka ka hoosaysa. Nimay xumaystu xanuunaysaa wuu waadhwaadhsadaa. Dh: cawro.

waa la naqliyay ✓

(fal) xumbo samee. U xunbay sida awrta. Dh: xumbee, xunbee, xoori.

waa la naqliyay ✓

(fal) xurmo u yeel oo tixgeli. Walida xurmay. Dh: muunay, ixtiraan.

waa la naqliyay ✓

(fal) tixgelintiisa ku tala gal oo isku diyaari. Go'aanka cusub ee shaqaalaha xusbay. Dh: xusbee, xushmee.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] put to the test, put on trial usually for the purpose of being found wanting ~ guilty

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) la xujeeyey ah. Ninku wu xujaysan yahaye garab siiya.

waa la naqliyay ✓

1

de: put to the test, put on trial usually for the purpose of being found wanting ~ guilty

2

initial: x

3

lx: xujaysan

4

pd: (xujaysnaa)

5

ps: adj-der

6

key: xujaysan

waa la naqliyay ✓

1

(Jay-ga)

2

Qof dhuuban oo aan lafo waaweyneyn; qof weligii weyd ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: jaay. Dhagxaan yaryar oo dhismaha loo isticmaalo. 2. J. ah: qof dhuuban oo xoog badan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: jaay. Dhagxaan yaryar oo dhismaha loo isticmaalo. 2. J. ah: qof dhuuban oo xoog badan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] gravel, small hard stones

2

jay m. n. thin ~ lanky person

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) gravel (graaval) ~ quruurux

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) dhagax la yaryareeyey oo inta sibidh lagu daro dhiska guryaha iwm lagu sameeyo ama isaga oo daamur lagu daray ama aan waxba lagu darin waddooyinka lagu shubo. Jay ayaan soo guray. Dh: jagac.

2

jay-ga: (magac, lab, keli) qof dhuuban oo aan lafo waaway-nayn. Dh: caato, wayd. Li: buuran.

waa la naqliyay ✓

1

(Xay-ga)

2

1. Ubaxa kiisa aan qaabka caleemaha lahayne u baxa sida bul ama cuntub ama xirmo yar oo dun ah.

3

2. Midabkiisu, sida xayga qaarki, cad yahay.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ubaxa kiisa aan qaabka caleemaha lahayne u baxa sida bul ama cuntub ama xirmo yar oo dun ah. 2. Midabkiisu, sida xayga qaarkii, cadyahay.

waa la naqliyay ✓

m. n. white flower species; white color

waa la naqliyay ✓

nickname; name-f whittish; white flower. Cf: Xaayow, Xayle

waa la naqliyay ✓

1

ama Xaayow magac loo bixiyo wiil midabkiisu aad u cad yahay.

2

xay: (ereycodeed) erey lagu kexeeyo idaha.

3

xay: (tilmaame) caddaan ah.

4

xay -ga: (magac, lab, keli) midab caddaan xooga ah. Dh: caddaan. Li: madaw.

5

xay -ga: (magac, lab, keli) ubax u baxa sida bul ama cutub oon caleen lahayn. Dh: ubax.

waa la naqliyay ✓

1

de: white flower sp.; [ext.] white color

2

initial: x

3

lx: xay

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: xay

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo fadhiya uskagay, biyo joogay xumee oo dhooqay. Dh: ajee.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax qadhmuun ka dhig si loo naco. Maxaad horta u ufaysaa dadka!

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qori wax lagu cugo. Dh: culay.

waa la naqliyay ✓

(fal) qof ul la dhac ama ku garaac. Ulay inanka edeb ha yeeshee. Dh: dhengeday.

waa la naqliyay ✓

1

(Xuja-da)

2

1. Weyddiin ama su'aal adag oo aan fudayd loo furi karin.

3

2. Daliil; burhaan; markhaati.

4

3. Eed; gaboodfal; denbi.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Weyddiin adag oo aan sahal looga jawaabi karin. 2. Dembi; Eed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Weyddiin adag oo aan sahal looga jawaabi karin. 2. Dembi; Eed.

waa la naqliyay ✓

f. n. hard question, enigma, riddle; crime; guilt

waa la naqliyay ✓

-xujada: (n) puzzle (pa-zal)-, difficulty (difi-kalti); brainteaser (bareeyn-tiizer); puzzling problem; difficult question

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) weydiin ama su'aal adag oo aan si fudud lagu furi karin. Alla waa xujo! Geel xerada diidaa; waa xujo. Dh: halxidhale, masalo.

2

xujo-da: (magac, dhedig, keli) daliil ama burhan kale oo markhaati ahaan loo soo qaato. Xue cad oo lagugu garto keen. Dh: burhaan, markhaati.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: hard question, enigma, riddle; crime; guilt

3

initial: x

4

lx: xujo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: xujo

waa la naqliyay ✓

m.l Mayrax feeran oo haamaha bul lagu catireeyo.

waa la naqliyay ✓

(fal) bul iyo shaash u yeel. Googoradda inanta yar bulay. Dh: bulee.

waa la naqliyay ✓

1

buray¹: m.dh la-mid: buro¹.

2

buray²: m.dh la-mid: buro².

waa la naqliyay ✓

(fal) meel daloosha, gufay; gufee.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: culay.

waa la naqliyay ✓

m. n. bundle of certain kinds of wood ~ twigs used to smoke a milk vessel; act of purifying a milk vessel with this

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qoryo gaar ah oo qallalan oo udgoon oo weelasha caanaha lagu cugto. Dh: culay, qoriqadiid.

waa la naqliyay ✓

1

a: culay

2

de: bundle of certain kinds of wood ~ twigs used to smoke a milk vessel; act of purifying a milk vessel with this

3

lx: cugay

4

pd: (-ga)

5

ps: n-m

6

key: cugay

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhegta cukayga ka gur oo ka nadiifi. Ilmaha dhegta ka cukay.

2

cukay-ga: (magac, lab, keli) dheecaan xabag u eg oo dhegta dhexdeeda ku samaysma. Dhegta cukayga ka gur.

3

cukay-ga: (magac, lab, keli) dhegta inta durbaanka ka sokaysa ee fartu gaadhi karto. Cukayga dhegta ayaa bararsan gabadha.

waa la naqliyay ✓

1

(Culay-ga)

2

Qoryo gaar ah oo qallalan oo udgoon oo weelasha qaarkood lagu culo: qoriqadiid; (ama cugay).

waa la naqliyay ✓

m.l Qoryo geedo gaar ah laga jaray oo iyaga oo dab leh weelasha caanaha iyo biyaha lagu nadiifiyo. la-mid: cugay.

waa la naqliyay ✓

m. n. bundle of dry wood burnt to purify a milk vessel

waa la naqliyay ✓

1

(fal) weel, culay ku same.

2

culay-ga: (magac, lab, keli) qoryo udgoon oo inta dab la gesho iyaga oo kulul amaba belbelaya weelka la culayo gudihiisa lagu rido oo lagu aabudho oo lagu rogrogo, si jeermiska looga dilo. Dh: qoriqadiid, cugay.

waa la naqliyay ✓

1

de: bundle of dry wood burnt to purify a milk vessel

2

lx: culay

3

pd: (-ga)

4

ps: n-m

5

see: cugay

6

key: culay

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Cudur fiirus keeno oo dunida oo dhan ku faafsan kaas oo keena halamacoodka sanka, cunaha iyo dhuumaha neefta. Cudurka waxa la isku qaadsiiya qufaco iyo hindhisada.

waa la naqliyay ✓

m. n. cold

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) common cold; flu (fuluuf influenza (in fuluu-weens dy, cold (kooldhiy coryza (koraayza) ~ durey, ifilo, hargab

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xanuun qufac iyo xummad leh oo inta badan qofka cabbudhiya. Dh: hargab.

waa la naqliyay ✓

1

de: cold

2

lx: duray

3

pd: (-ga)

4

ps: n-m

5

see: durey

6

key: duray

waa la naqliyay ✓

(fal) qof oogadiisa faraha marmari oo ku duug: qof oogadiisa, farahaaga aad ugu mudmud, si jidhku u baraarugo. Fajay Aabbahaa muruq baa hayee. Dh: duug.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): coward; cowardly, timid, shy, bashful

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) fearful and hesitant person, chickenheart, timid, craven male; coward (kaawardh)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qofka beerka nugul ee halista aad uga cabsooda. Dh: fule.

waa la naqliyay ✓

1

de: coward; [atr.] cowardly, timid, shy, bashful

2

lx: fulay

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

xe: He is a coward

6

xv: fule ~ fuley

7

key: fulay

waa la naqliyay ✓

جَبَان

waa la naqliyay ✓

(fal) meel daloosha, fur qeli oo awd. Dh: gufay, gufee.

waa la naqliyay ✓

(fal) isku burburi oo isku laaq wax qoyan; gacanta la gal oo fudfud ka dhig. Dh: bojol.

waa la naqliyay ✓

Cordia suckertii 01

waa la naqliyay ✓

(Dudai) C Cordia suckertii Chiov. Boraginaceae.

waa la naqliyay ✓