xugis

m.l la-mid: bunkis.

m.l la-mid: durkin.

(Duugis-ta)

Duugid.

m.dh la-mid: duugid.

vl. n. burial

-ta: (v) burial (beeriyal) funeral (fiyuu-naral) ~ duugid, aas

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg duugid.

de: burial

lx: duugis

pd: (-ta)

ps: vn1-f, vn2a-f

key: duugis

(fal) wadaan hadba biyo yar ku soo qaad; ha soo buuxin oo kala-badh ama ka yar wadaanta ku keen. Dh: dhibqis, milaal, jalgis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg murgin. murgisan: (tilmaame) isku qasan oo aad u murgamay.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg nuugid.

xaglis¹: m.l la-mid: xaglisid.

xaglis²: f.g1 (-say, -stay) Xag ka maalid, siiba dhanka bidix (xoolo).

Bias

v. milk an animal from one side only

-ka: (magac, lab, keli) labo dhinac oo kuu siman dhan u badasho. Dh: xaglin

de: milk an animal from one side only

initial: x

lx: xaglis

pd: (xaglisay)

ps: v1=tr

key: xaglis

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xoogid.

-ka: (magac, lab, keli) ciyaar carruureed labo cunug ay xadhig labada fay kala qabtaan oo lulaan oo mid kale na ka dul boodboodo.

xurbis -ka: (magac, lab, keli) qoriga weelka caanaha lagu cugo. Xurbiska waxa laga soo gooyaa kidi ama kulan. Dh: cugay. Wa: xurbisyo.

xurbis-ka: (magac, lab, keli) riigga ceelasha lagu qodo nooc ka mid ah oo bir dhuubaan oo marmaya leh dhulka ku qodo. Ceel xurbis qoday waa laga cabbaa. Dh: riig. Wa: xurbisyo.

xurbis -ka: (magac, lab, keli) eeg xurbin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xuubin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xuuxin.

(Xis-ka)

Garaad; miyir.

m.l Dareen; miyir.

m.l Dareen; miyir.

m. n. consciousness, sense, ability to comprehend

-ka: (n) mind (maayndh), the human consciousness; brain (bareeyriy, intellect (iintalekti) ~ garaad. —xiska dahsoon: (adj) subconscious (sabkoonshas)

Mente

Mind

-ka: (magac, lab, keli) garaad iyo maan wax lagu garto. Dh: miyir.

cf: garaad, miyir

de: consciousness, sense, ability to comprehend

initial: x

lx: xis

pd: (-ka Pl: xisas (ka))

ps: n4-m

key: xis

(Xug-ga)

Xuf.

xug¹: m.dh X. ah: xaskul qori lagu xaquuqay oo buruqdii laga milay oo liilankii caddaa isu haray. 2. la-mid: xuf.

xug²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Xoolo isku duuban, si degdeg ah u kaxayn, u eryid. 2. Si aayar ah maqaarka ama xuubka uga saarid. 3. Hilib ku haray maqaarka ka jarjarid. la-mid: hug.

m. n. small membrane used with cupping-horn (for medical bleeding)

xug v. drive, urge on (flock or herd)

(fal) xoolo isku duub oo si degdeg ah u kexee oo u eryo. Inta roobku darroorin xoolaha xug. Dh: bulli, xurbi.

xug-ga: (magac, lab, keli) xuub yar oo toobinka la raaciyo. Dh: xuf.

(Xus-ka)

1. Wax hor u dhacay oo la soo qaado, sheeko lagu soo daro.

2. Wax dhacay oo taarikh ah, oo si joogto ah, sanadiiba kol dabbaaldeg ama allabbari ama wax kale, lagu xuso.

xus¹: m.l 1. Allabari cid dhimatay loo sameeyo. 2. Damaashaad loo sameeyo dhacdo taariikh leh.

xus²: f.g1 (-say, -stay) 1. Wax soo hadal qaadid. 2. Cid dhimatay Allabari u samayn. 3. Dhacdo tariikh leh xaflad u samayn.

xus¹: m.l 1. Allabari cid dhimatay loo sameeyo. 2. Damaashaad loo sameeyo dhacdo taariikh leh.

xus²: f.g1 (xusay, xustay) 1. Wax soo hadal qaadid. 2. Cid dhimatay Allabari u samayn. 3. Dhacdo tariikh leh xaflad u samayn. m.f.dh, xusid.

v. mention, tell about past times; hold an anniversary feast, commemorate

xus m. n. commemoration, anniversary celebration

-ka:(n) 1. commemoration (ko-mema-reey-shin) usually for a dead person ~ siyaaro 2. memorial service; ceremony (ser-moni); celebration (sela-bareey-shiri)

xus -ay/tay: (v) 1. solemnize (solem-naayz)-, hold a memorial service, usually for a dead person. 2. mention (men-shin)-, refer (ri-feer)-, name (neeym)

Anniversario; commemorazione

Anniversary; commemoration

(fal) wax hore u dhacay soo qaad oo hadal ama sheeko aad waddo ku soo dar. Xus taariikhdii halyeeyadii xaqa u dhintay. Dh: sheeg.

xus: (fal) wax dhacay oo taariikh leh sannad kastaba hal mar xusuuso oo xaflado iyo xusuusreeb u samee. Dh: dabbaaldeg.

xus: (fal) siyaaro iyo duco samee oo cunto masaakiinta u diyaari.

xus -ka: (magac, lab, keli) soo qaadidda iyo ka sheekaynta wax hore. Xuska halyayga aad xusto duco ugu dar.

xus -ka: (magac, lab, keli) xasuus loo sameeyo dhacdo caan ah oo sannadkiiba maalin loo qoondeeyo oo laga sheekeeyo oo la xasuusto. 27 Juun waa xuska maalinta madaxbannaanida Jabuuti.

xus-ka: (magac, lab, keli) duco iyo sadaqaysi. Dh: siyaaro.

(tilmaame) qof calool buuran.

f.g2 (-iyya, -isay) Dhar, derin iyo wixi lamida wax dusha ka saarid.

-ga: (magac, lab, keli) qori ka mid ah kuwa dibida lagu meeraro ee beerta lagu qodo xagga dambe waxa lagaga xidhaa marasho iyo labo digir xagga horana kootar harqoodka ku xidhan.

puis, prép. - kadib; ka bacdi

et puis - kadibna

(Ugid-da)

Dab ku kululayn iyadoo aan la taabsiine lagu dhoweeyo keliya; (weel) hanbalyayn.

m.f.dh eeg ug.

-da: (magac, dhedig, keli) hadhuub ama dhiil qori dab ah ku cugid. Dh: ugis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ulid.

m.l Cudur carruurta ka ballaariya madaxa.

m.l Cudur carruurta ka ballaariya madaxa.

-ka: (magac, lab, keli) eeg urin.

uris-ta: (magac, dhedig, keli) eeg urid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel bannaan oo aan lagu dhuuman karin.

(Xiis-ka)

1. Xiisad.

2. Geed-abaareed aad u weynaada oo xabag udgoon (guubali) leh.

xiis¹: m.l 1. Xiisad. 2. Geed-abaareed aad u weynaada oo xabag udgoon (guubali) leh.

xiis²: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Xargo dhowr ah isku soohid. 2. (f.mg) U x.: wax u hiloobid.

f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Xargo dhowr ah isku soohid. 2. (f.mg) U x.: wax u hiloobid. m.f.dh, xiisid.

m. n. interest, desire

xiis v. twist together, entwine (fibers for rope ~ string); tangle

xiis m. n. current (of water ~ wind); high tide

xiis m. n. large desert tree species, with fragrant resin

name-m current (of water ~ wind); high tide; interest, desire

-ay / tay (v) [with proposition u] feel nostalgia for some thing

magac loo baxsho wiil la doorbiday ama jacayl aawadii loo xiisay.

xiis: (fal) dhudo dun ah ama xadhig isku jebi. Xiis dunaha.

xiis: (fal) u hilaw oo inaad dib u aragto naftu ha jeclaato.

xiis-ka: (magac, lab, keli) geed abaareed aad u weynaada oo xabag udgoon yeesha. Dh: guubali.

xiis-ka: (magac, lab, keli) qalalaase iyo ismaandhaaf meel ka jira; xaalad kacdoon iyo is jiidjiidasho ah. Dh: xiisad.

erey nirgaha lagu kexeeyo oo soco u dhigma.

xudi: (fal) wax god ku jira ama mus ku dhuumanaya ul dheer ku guji. Muska xudi wixii ku jiraaba ha ka bexee. Dh: guji.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax fiicnaan ay leeyihiin ku soocasho. 2. Wax, wax ka baarasho.

(Xumi-da)

Xumaan.

m.dh la-mid: xumaan¹.

f. n., [abstract] damage, harm, evil

xumi adj., subject case: bad (one)

-da: (n) wickedness (wikidh-nes); immorality (imooraalati); evil (ii-vel) conduct ~ xumaato, xumaan

-da: (magac, dhedig, keli) wax xun ahaan. Ninkaa xumidiisa ayaan ku nacay.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax gabyo ahaa dhammaystirkii. Bogis ma gaadhine waxyar suga. Dh: ebyis.

bogis -ta: (magac, dhedig, keli) (u ~) u bogid hawl si fiican loo suubbiyey. U bogis miyaa la rabaa iyadoon waxba la qaban!

s.f. - been.

-ka: (magac, lab, keli) bujinta weel ama wax kale oo daboolan. Bujiska badan dhiisha ka jooji biyo kuma hadhine.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax laguu yareeyay cunid.

bulis-ta: (magac, dhedig, keli) wakhtika abaaraha geedaha dhaadheer ee xoolaha loo tumo si caleentu u soo daadato.

buris¹: m.l la-mid: burin¹.

buris²: m.dh la-mid: burid.

bųris¹: m.l la-mid: bųrin.

bųris²: m.dh la-mid: bųrid.

-ka: (magac, lab, keli) burin keenid. Buris badanaa kookadu.

buris-ka: (magac, lab, keli) noole xoog u kaxayn. Burinta nirigta ka daa yeyna fiigini.

buris-ka: (magac, lab, keli) sed u burin oo siin. Buris ha siin naftaadana ha noqotee.

buris-ka: (magac, lab, keli) weyso iyo waxii la mid ah oo burin ku timaaddo.

buris -ka: (magac, lab, keli) xeer burin. Burista xeerku waa adiga oo ku dhaqmi waaya.

buris -ka: (magac,lab, keli) gees isu badin. Buris ma leh buulkan yari.

buris -ta: (magac, dhedig, keli) war ama xog beenin. Warkiisii beeni buris bay ahayd, dhaar waxay boholo jeexeene.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg cigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg cubid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg cufid.

m.dh la-mid: Cubid; culid.

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar cusub oo billaabmi doonta, ciyaartoyda kala safan doonta kala doorad. Dh: cubtan.

cugid-da: (magac, dhedig, keli) weel caano lagu shubanayo, culid. Dh: hogayn, culid, cugitaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) weel, hogayn.

vl. n. eating, act of eating

-ta: (n) eating (iiting) Ex: cunista iyo cabbidda. the eating and drinking.

de: eating, act of eating

lx: cunis

pd: (-ta)

ps: vn1-f

xe: Madina stopped eating bananas.

xv: Madina waxay joojisey muus cunistiis.

key: cunis

m.l (-syo, m.dh) 1. (-syo, m.dh) Maanso ama sheeko la allifay. 2. (-syo, m.dh) Curiye kiimikaad. 3. la-mid: curin.

m.l (-syo, m.dh) 1. (-syo, m.dh) Maanso ama sheeko la allifay. 2. (-syo, m.dh) Curiye kiimikaad.

-ka: (n) composition (kompozishin), essay (e-see)