Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Xuddun-ta)

2

1. Godka yarka ah oo caloosha bartankeeda ku yaal.

3

2. Hab waalidku carruurtiisa wax xoolo ah, u siiyo (ilmaha dhashay xuddunta laga gooyo baa neefka la siinayo loogu xiraa; xuddunxir).

4

3. Xanuun qabatin leh (ama xundhur).

waa la naqliyay ✓

1

xuddun¹: m.dh (-umo, m.l) 1. Godka yarka ah oo caloosha bartankeeda ku yaal. 2. Hab waalidku carruurtiisa wax xoolo ah, u siiyo (ilmaha dhashay xuddunta laga gooyo baa neefka la siinayo loogu xiraa; xuddunxir).

2

xuddun²: m.dh (jooloji) Badhtamaha dhulka ee ka hooseeya carro-jiifka dhulka, hexroorkiisuna yahay 6900 oo mitir, oo leh cufnaan sare, kana kooban nikal iyo xadiid.

waa la naqliyay ✓

1

xuddun¹: m.dh (-umo, m.l) 1. Godka yarka ah oo caloosha bartankeeda ku yaal. 2. Hab waalidku carruurtiisa wax xoolo ah, u siiyo (ilmaha dhashay xuddunta laga gooyo baa neefka la siinayo loogu xiraa; xuddunxir).

2

xuddun²: m.dh (jool.) Badhtamaha dhulka ee ka hooseeya carro-jiifka dhulka, hexroorkiisuna yahay 6900 oo mitir, oo leh cufnaan sare, kana kooban nikal iyo xadiid.

waa la naqliyay ✓

Centre

waa la naqliyay ✓

Center (Centre)

waa la naqliyay ✓

1

f. n. navel, umbilical cord; center {geometry}

2

xuddun [feminine] n., [collective] livestock gifted to a newborn child

3

xuddun v. give livestock to a newborn child, to become his property

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. umbilical cord (ambili-kal koodh); navel (neey-val); umbilicus (ambili-kas) ~ xuddunta caloosha ~ xundhur. 2. central point

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) meesha mandheerta hooyadu kaga tiillay ilmaha ee caloosha badhtankeeda ah. Xuddunta madheerta ayaa laga jaraa. Dh: xundhur, xundub.

2

xuddun-ta: (magac, dhedig, keli) xanuun qabatin leh oo kolkol qofka leh ku kaca oo calooshu aad u xanuunto. Dh: xundhur.

3

xuddun-ta: (magac, dhedig, keli) xuddunxidh.

4

xuddun-ta: (magac, dhedig, keli) bar badhtameedka goobada.

waa la naqliyay ✓

مَأْنَةٍ وَسُرَّة

waa la naqliyay ✓

Core

waa la naqliyay ✓

1

(Duddun-ta)

2

Taallo adag oo kolkol aad u dheer oo jaad aboorka kamid ahi samaysto; wuxuu ka dhisaa ciid candhuufo lagu qooyey; duddumo; (ama dundun).

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-ooyin, m.l) Taallo dhoob adag ka samaysan, godad leh oo nooc aboorka ka mid ahi candhuuftiisa ku dhiso. la-mid: duddumo, dundumo, dundun³.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-ooyin, m.l) Taallo dhoob adag ka samaysan, godad leh oo nooc aboorka ka mid ahi candhuuftiisa ku dhiso. la-mid: duddumo, dundumo, dundun.

waa la naqliyay ✓

f. n. ant hill, termite mound

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) anthill ~ duddumo

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil ku garab dhashay duddun. Waxa kale ee loo baxshaa wiil dhashay isaga oo buurri darteed dundumo la moodo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ciid uu aboorku qandhuuftiisa ku qooyo oo inta uu dhoobo ka dhigo, dhis weyn ka sameeyo. Duddun dheeraataaba way dumi. Dh: dundumo, dudumo.

waa la naqliyay ✓

1

a: dundumo ~ dundun

2

de: ant hill, termite mound

3

lx: duddun

4

pd: (-ta Pl: duddumo (/ha))

5

ps: n1-f

6

key: duddun

waa la naqliyay ✓

(fal) ilmo dhashay u xuddun xidh. Wilka qaalinta ugu xuddum.

waa la naqliyay ✓

m.l X. ah: xero weyn oo aad loo adkeeyay.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Hudur [city in south west Somalia.]

waa la naqliyay ✓

1

cf: caasimad

2

de: Hudur [city in south west Somalia] Capital of the Bakool region

3

initial: x

4

lx: Xuddur

5

ps: n0-loc

6

key: Xuddur

waa la naqliyay ✓

1

(Horaad-ka)

2

1. Naasaha xoolaha labada horreeya oo xagga xuddunta xiga midkood (kuwa danbe midkiiba waa danbeed).

3

2. Tiro badan ugu horreeya ama u hor dhacay; kowaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Hud-da)

2

1. Xubnaha uurkujirta midkood oo inta xuubkii ku rognaa soo jeexa, meel ka soo buurta.

3

2. Xuddunta soo buurata; buuf.

waa la naqliyay ✓

1

(Laasin-ka)

2

1. Suuqadda dumarku luqunta ku xirto, mid kamid ah.

3

2. Xuddunka tusbaxa.

waa la naqliyay ✓

1

(Mandheer-ta)

2

Xubin kankoonsan oo ilmasideenka gudihiisa ka samaysanta kolka uurka la lee yahay oo uurjifka cunnada siisa; iyada iyo ilmaha waxaa isu haya xarigga xuddunta, dhalmada kaddibna waa ay soo dhacdaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Xalus-ka)

2

Laab weyn oo baruur duuban ah oo dadka shilis, siiba dumarku, xuddunta hoosteeda ku yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Xundhur-ta)

2

1. Xanuun qabatin leh oo caloosha qabta.

3

2. Xuddun.

waa la naqliyay ✓

1

buuf¹: m.l Xuddun.

2

buuf²: m.dh 1. Duufsi. 2. B. ku hay: ladnaan. Tusaale: “Cali buuftuu ku hayaa”.

waa la naqliyay ✓

m.l (jooloji) Lakab dhadhaab ah oo ka hooseeya oogada dhulka, kaas oo ka kooban dhadhaabo cufnaantoodu ay ka sarrayso kuwa oogada dhulka, waxaana kala saara carrojiifka iyo oogada dhulka la yiraahdo moho; gunta dhererka carrojiifku wuxuu gaarayaa ilaa 2,900 Km. (1,800 mayl) ka hoos dhulka dushiisa. Carrojiifka isagana waxaa ka hooseeya xuddunta.

waa la naqliyay ✓

1

culays¹: m.l Xoog walaxda u jiidaya. la-mid: cuslaan.

2

culays²: m.l (-syo, m.dh) (fiisikis) Xoogga uu dhulka ku soo jiidanayo walax ayaa ah culeyska walaxdaas. Culeyska walax waxa lagu helaa mg. taasoo culeysku ku xiran yahay hadba inta uu u jiro xuddunta dhulka. Waxa astaan u ah (w), halbeeguna waa niyuutan (N).

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wax run ah oo kaftan iyo ciyaar ahayn; xaqiiq. 2. Xuddunta iyo lowyaha inta u dhexeysa (dad).

waa la naqliyay ✓

1

dhexroor¹: m.l 1. Meesha dhexda ah ee laba maro la isaga tolo. 2. Labalaabka gacanka. 3. Dhidib. 4. la-mid: dhexroorid.

2

dhexroor²: m.l (xisaab) Fogaanta isaga gudubta shaxan sallax ah ama adke ah ee halka barta ugu ballaaran ee shaxanka. Dh.ka goobada waa xarriiqda toosan oo marta xuddunta goobada kuna dhammaata laba barood oo goobada ku yaalla.

3

dhexroor³: m.l (c.fal.) Xarriiq lagu mala awaalo in ay xiriiriso labada cirif oo marta bartamaha dhulka uu ku wareego.

4

dhexroor⁴: f.g1 (-ray, -rtay) Laba cad oo maro ah dhexroor u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

gacan¹: m.l (-ammo/-nno, m.dh) Khoori.

2

gacan²: m.l (-ammo/-nno, m.dh) (xisaab) Xarriiq toosan ee ka timaada xuddunta kuna dhammaata bar ku taalla meeriska goobada ama fogaanta ka bilaabata xuddunta kubbad, kuna dhammaata bar ku taal dusha kubbadda.

3

gacan³: m.dh (-cmo, m.l) 1. Xubinta faraha leh ee dadka wax ku qabsado. 2. Xubin dheer, madaxa maroodiga ka laallaadda oo uu wax ku qabsado kana neefsado. 3. Dhegta weelasha iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-gyo ..., m.dh) (xisaab) Habdhiska kulannada kaartis ee isle'egta kubbad sansaankeedu waa: (x - a)2 + (y - b)2 + (z - c)2 = Y2 taas oo a, b iyo c ay yihiin kulannada xuddunta. Marka xudduntu tahay unugga isle'egtu waxa ay noqonaysa x2 + y2 + z2 = r2.

waa la naqliyay ✓

1

wanqar¹: m.l (-rro, m.dh) Dhaawac halis ah.

2

wanqar²: m.l 1. (xisaab) Guud ahaan, shaxan ama tibaax waxa la yiraahdaa waa wanqaranyahay haddii qaybo ka mid ah shaxanka ama tibaaxda la isku beddel karo iyada oo aan shaxanka ama tibxaha la doorin. Shaxan joometariyeed waxa uu leeyahay wanqar noqod haddii baro ku yaalla shaxanka ay leeyihiin baro ku aaddan oo ka soo noqday bar kale oo loo yaqaan xuddun wanqareed, xarriiq wanqareed ama sallax wanqareed. 2. (xisaab) Shaxan kasta oo loo qaybin karo laba qaybood oo middiiba midka kale uu u yahay humaag muraayadeed shaxan sallax ah waxa uu leeyahay ugu yaraan hal xarriiq wanqareed oo u qaybisa laba humaag muraayadeed. Xarafka A waa wanqaranyahay; is mana beddelo marka muraayad lagu eego. Hase yeeshe, xarafka R ma aha wanqar.

3

wanqar³: f.g1 (-ray, -rtay) Ugaar, xoolo iyo wixi lamida iyada oo uur-kujirta laga saarayo calool ka dillaacin.

waa la naqliyay ✓

m.l Laab weyn oo baruur duuban ah oo dadka shilis, siiba dumarku, xuddunta hoosteeda ku yeeshaan. la-mid: xulus.

waa la naqliyay ✓

m.l Xoog xuddumeed le'eg, lidna ku ah jihada xoog xuddun kajeedka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-gag ..., m.l) (fiisikis) Xoog xuddun ka-jeed. Xoog xuddumeed raadkiisa ladareemo marka baabuur aad saaran tahay uu jiiro galo. Waxa aad dareentaa in uu xoog ku jiidaya lidka jihada jiirada.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xuddunxir².

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xuddumi.

waa la naqliyay ✓

1

cf: mandheer

2

de: navel, umbilical cord; [ext.] center {geometry}

3

hm: 1

4

initial: x

5

lx: xuddun

6

pd: (-ta Pl: xuddumo (/ha))

7

ps: n1-f, n2c-f

8

key: xuddun_1

waa la naqliyay ✓

1

de: livestock gifted to a newborn child

2

hm: 2

3

initial: x

4

lx: xuddun

5

pd: (-ta)

6

ps: n-f-col

7

key: xuddun_2

waa la naqliyay ✓

1

de: give livestock to a newborn child, to become his property

2

hm: 3

3

initial: x

4

lx: xuddun

5

pd: (xuddumay)

6

ps: v1=

7

key: xuddun_3

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Ku x.: neef xoolo ah ilmo dhashay siin. 2. Ka x.: haweeney foolanaysa ka dhalin.

waa la naqliyay ✓

v. give a newborn child livestock as his possession

waa la naqliyay ✓

1

de: give a newborn child livestock as his possession

2

initial: x

3

lx: xuddumi

4

pd: (xuddumiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: xuddumi

waa la naqliyay ✓

1

1. (Xudduud-da) Xusuus hore oo la sii dhadhansado, la macaansado, oo wax kolkaas la soo qaaday, soo kiciyaan, lagu soo garwaaqsado.

2

2. (Xudduud-ka) ° Seere; soohdin; xad.

waa la naqliyay ✓

1

xudduud¹: m.l (-do, m.l) Soohdin; seere; xad.

2

xudduud²: m.dh 1. Duxda hadalka ama macnaha oraah lagu dhawaaqay ka dambeysa. 2. Xusuus la sii dhadhansado, oo wax kolkaas la sheegay soo kiciyaan, lagu soo garwaaqsado. 3. Seere; soohdin; xad.

waa la naqliyay ✓

1

xudduud¹: m.l (-do, m.l) Soohdin; seere; xad.

2

xudduud²: m.dh 1. Duxda hadalka ama macnaha oraah lagu dhawaaqay ka dambeysa. 2. Xusuus la sii dhadhansado, oo wax kolkaas la sheegay soo kiciyaan, lagu soo garwaaqsado. 3. Seere; soohdin; xad.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. border, boundary, frontier, limit

2

xudduud [feminine] n. remembrance, reminiscence

waa la naqliyay ✓

-da: (n) boundary (bawn-dhari); border (boor-dher); frontier (faroon-tiir); bound (baawnd); limit (limit)-, limitation (limi-teey-shin) ~ xad -ka

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed xeebeed weligii cagaaran oo calenta jaadka tu u eg bixiya oo geelu jecel yahay. Geelu wuxu daaqayaa xudhuunka dhexdiisa.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cayayaan qudhaanta u eg aadna uga weyn oo qaniinyo kulul oo cuf dhoobo ah geedaha iyo gidaarrada ku samaysta. Xuun ayaa i ganinay

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg gudimo.

waa la naqliyay ✓

(Muthun) S, C Thylachium thomosii Gilg. Capparidaceae.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Jordan

waa la naqliyay ✓

1

de: Jordan

2

initial: u

3

lx: Urdun

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-loc-f

6

key: Urdun

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax mus ku dhuumanaya qori ku gujin. Dh: xudis.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xukun¹.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xawo ama shahwad. Ilaahay xugun buu iga abuuray, aabbahay na xeer buu ii dhigay.

waa la naqliyay ✓

1

(Xukun-ka)

2

Talis; guddoon; (ama xugun).

waa la naqliyay ✓

1

xukun¹: m.l 1. Talis, guddoon. 2. la-mid: xugmi. Go'aan maxkamadeed.

2

3. la-mid: xakaamad, xukuumad. Dowlad; dawlo. la-mid: xugun.

3

xukun²: f.g1 (-umay, -untay; -umi) 1. Wax maamulid. 2. Cid go'aan maxkamadeed ku qaadid.

waa la naqliyay ✓

1

xukun¹: m.l 1. Talis, guddoon. 2. la-mid: xugmi. Go'aan maxkamadeed. 3. la-mid: xakaamad, xukuumad. Dowlad; dawlo. la-mid: xugun.

2

xukun²: f.g1 (-umay, -untay; -umi) 1. Wax maamulid. 2. Cid go'aan maxkamadeed ku qaadid. m.f.dh, xukumid.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Hukun

waa la naqliyay ✓

1

m. n. rule, command, decree; justice, verdict, sentence, judgement

2

xukun v. command, govern, rule; pass judgement, impose a sentence

waa la naqliyay ✓

nickname; name-unisex rule, command; verdict, judgement. Lit: he/she who rules

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) the act of governing (ga-vening) or controlling; government (gaver-ment); governance (gave-nansi); rule. (ruul); command (ko-maand); verdict (veer-dhikt)-, sentence (sen-tanis)

waa la naqliyay ✓

1

Governare; condannare

2

To govern; to condemn

waa la naqliyay ✓

1

(fal) go'aan dad aad ku kala saarayso soo saar. Dadka kala xukun. Dh: xugmi.

2

xukun: (fal) maamul oo hoggaanka hay. Dalkaaga caddaalad ku xukun. Dh: maamul.

3

xukun-ka: (magac, lab, keli) hoggaanka ummad looga taliyo laftiisa. Dh: guddoon, talis.

4

xukun-ka: (magac, lab, keli) go'aan maxkamad ama guddi garsoor uu gaadho. Dh: go'aan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cuddi. la-mid: cuddis, cutin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) waran, ka giriirsiin. Dh: cuddis.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: curdan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dundun-ka)

2

Duluc; xudduud; ujeeddo.

waa la naqliyay ✓

1

dundun¹: m.l la-mid: diddin¹.

2

dundun²: m.l Mawduuc, arrin, baab.

3

dundun³: m.dh la-mid: duddun.

4

dundun⁴: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) la-mid: diddin².

waa la naqliyay ✓

1

m. n. plot, theme; main point, gist, essence

2

dundun [feminine] n. termite mound, anthill

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) anthill ~ duddun, duddumo

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) ujeeddo iyo duluc.

2

dundun-ta: (magac, dhedig, keli) eeg duddumo.

waa la naqliyay ✓

1

(Huddan-ka)

2

Socod tabar yar; luud.

waa la naqliyay ✓

1

huddan¹: m.l Socod tabar darro ku jirto.

2

huddan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Socod tabar yar socosho; luudid.

3

huddan³: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la huday ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. slow walk, totter

2

huddan: v. walk slowly, totter along, take faltering steps

waa la naqliyay ✓

1

(fal) socod tabar yar soco. Dh: luud.

2

huddan -ka: (magac, lab, keli) socod luudis ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Muddug-ga)

2

1. Aan la wehelin; keli ah.

3

2. Aan waxba sidan; qaawan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Aan la wehelin; keli ah. 2. Aan waxba sidan; qaauan. 3. Faro maran; aan hanti lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Aan la wehelin; keli ah. 2. Aan waxba sidan; qaawan. 3. Faro maran; aan hanti lahayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. alone, solo; naked person, bare ~ stripped thing

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) aan wax dhar ah sidan oo sidii hooyadii ku dhashay ah. Wiilki arrad buu muddug yahay. Dh: qaawani, mucsur.

2

muddug-ga: (magac, lab, keli) aan la wehelin oo kelidii oo qudha ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: alone, solo; naked person, bare ~ stripped thing

2

lx: muddug

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

syn: murdux, qaawan

6

key: muddug

waa la naqliyay ✓

1

(Muddul-ka)

2

Aqal badanaa qol keliya ah oo wareegsan oo saqaf kor u fiiqan leh; (ama mundul, mundulle).

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: mundul.

waa la naqliyay ✓

m. n. circular hut with thatch roof

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) hut (hat) ~ mundul

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) aqal wareegsan oo badanaa qol keliya ah oo saqaf kor u fiiqan leh. Beereleydu muddul dhooba ah ayay dhistaan. Dh: mutulle, mutul, mundul, gombis.

waa la naqliyay ✓

1

a: mundul

2

de: circular hut with thatch roof

3

lx: muddul

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: muddul

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Jerusalem

waa la naqliyay ✓

1

a: Quds

2

bw: Arabic

3

de: Jerusalem

4

lx: Quddus

5

ps: n0-loc

6

key: Quddus

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax qudmay oo xumaaday noqo. Dh: qurun.

2

qudhun -ka: (magac, lab, keli) is beddel xumaansho ah oo shey ku dhaca oo dhadhankiisa iyo urtiisuba silloonaadaan. Dh: qurun.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geedaha inta hadha marka caleentu ka daadato. Dhulku waa abaar geeduhuna waa qurdun.

waa la naqliyay ✓

/sadhan/ (adj) kadis ah (si kada ah u dhaca).

waa la naqliyay ✓

Lixaad weyn; aan wax ka maqnayn; dhammays ah; xaddi leh.

waa la naqliyay ✓